Ίσως αισθάνεστε ότι ο θυμός σας ελέγχει παρά τις προσπάθειές σας να τον διαχειριστείτε. Ίσως τα αγαπημένα σας πρόσωπα έχουν εκφράσει ανησυχία για τον τρόπο με τον οποίο εκφράζετε τα συναισθήματά σας. Όποια και αν είναι η περίπτωση, ο θυμός είναι ένα φυσικό ανθρώπινο συναίσθημα. Αν όμως νιώθετε ότι χρειάζεστε υποστήριξη στη διαχείριση των εκρήξεων θυμού, υπάρχουν αρκετές θεραπευτικές επιλογές για την IED (intermittent explosive disorder)
ελληνικά:
Διαλείπουσα εκρηκτική διαταραχή
(ΔΕΔ).
Τι είναι η διαλείπουσα εκρηκτική διαταραχή
Η διαλείπουσα εκρηκτική διαταραχή είναι μια επίσημη διάγνωση ψυχικής υγείας. Χαρακτηρίζεται από εκρήξεις έντονου θυμού ή επιθετικότητας που θα μπορούσαν να θεωρηθούν δυσανάλογες με την εκάστοτε κατάσταση.
Κατά τη διάρκεια ενός επεισοδίου IED, μπορεί να:
– να ξεσπάμε λεκτικά
– να γινόμαστε σωματικά βίαιοι
– να καταστρέφουμε περιουσία
Οι έρευνες εκτιμούν ότι το 3,6% του γενικού πληθυσμού ζει με αυτή την κατάσταση.
Είναι η IED μια διαταραχή ελέγχου των παρορμήσεων;
Ναι. Η IED αποτελεί επίσημη διάγνωση στο Διαγνωστικό και Στατιστικό Εγχειρίδιο Ψυχικών Διαταραχών, 5η έκδοση (DSM-5), στην κατηγορία των διαταραχών ελέγχου των παρορμήσεων και συμπεριφοράς. Αυτή η διάγνωση μπορεί να δοθεί σε άτομα που αντιμετωπίζουν δυσκολία να ελέγξουν την έκφραση των συναισθημάτων τους, ακόμη και όταν αυτό προκαλεί βλάβη στον εαυτό τους ή σε άλλους.
Οι διαταραχές ελέγχου των παρορμήσεων περιλαμβάνουν:
– Παθολογικός τζόγος
– Κλεπτομανία
– Τριχοτιλλομανία
– Διαλείπουσα εκρηκτική διαταραχή
– Πυρομανία.
Αν ο εγκέφαλός σας ήταν ένα αυτοκίνητο, σκεφτείτε τον έλεγχο των παρορμήσεων ως το σύστημα φρένων. Ο έλεγχος των παρορμήσεων είναι η γνωστική λειτουργία που δημιουργεί χώρο μεταξύ του πώς αισθάνεστε και της δράσης που θέλετε να ακολουθήσετε. Για όσους ζουν με διαταραχές ελέγχου των παρορμήσεων, όπως η IED, η παρόρμηση για δράση παρακάμπτει αυτό το σύστημα φρένων και πατά αντ’ αυτού το πεντάλ του γκαζιού.
Συμπτώματα της διαλείπουσας εκρηκτικής διαταραχής
Προκειμένου να καταλήξει σε διάγνωση της IED, ένας επαγγελματίας ψυχικής υγείας θα διερευνήσει αν είχατε τουλάχιστον τρία περιστατικά λεκτικής επιθετικότητας τους τελευταίους 3 μήνες ή τρία περιστατικά καταστροφικής σωματικής επιθετικότητας τους τελευταίους 12 μήνες. Εάν τα επεισόδια λεκτικής ή σωματικής επιθετικότητας θεωρούνται μη καταστροφικά ή μη επιζήμια, ο επαγγελματίας ψυχικής υγείας θα προσπαθήσει να διαπιστώσει εάν συνέβαιναν κατά μέσο όρο δύο φορές την εβδομάδα επί 3 μήνες.
Ορισμένα σημάδια που μπορεί να αναζητήσει ένας επαγγελματίας ψυχικής υγείας κατά τη διάγνωση της IED περιλαμβάνουν:
– καυγάδες χωρίς αιτία
– βία προς ανθρώπους ή ζώα
– κλωτσιές σε πόρτες
– γρονθοκόπημα τοίχων
– περιστατικά οργής στο δρόμο
– ξεσπάσματα θυμού
– ρίψη ή σπάσιμο αντικειμένων
– λεκτικοί λεονταρισμοί
– φωνές και ουρλιαχτά.
Για ορισμένους ανθρώπους που ζουν με IED, αυτά τα συμπτώματα μπορεί να φαίνονται να εμφανίζονται με μικρή ή καθόλου προειδοποίηση και τείνουν να εξαφανίζονται μετά από 30 λεπτά περίπου.
Τι προκαλεί τη IED
Όπως πολλές ψυχικές παθήσεις, η διαλείπουσα εκρηκτική διαταραχή μπορεί να οφείλεται σε έναν συνδυασμό γενετικής και εμπειριών ζωής.
Οι έρευνες δείχνουν ότι συνδέεται με:
– την έκθεση σε πολλαπλά τραυματικά γεγονότα
– σωματική κακοποίηση στην παιδική ηλικία
– διαταραχή μετατραυματικού στρες (PTSD)
Το τραύμα μπορεί να οδηγήσει σε αλλαγές στον εγκέφαλο. Οι ερευνητές έχουν παρατηρήσει ότι το PTSD μπορεί να προκαλέσει μειώσεις στη φαιά ουσία, συγκεκριμένα. Η φαιά ουσία είναι αυτή που σας βοηθά να ελέγχετε τα συναισθήματα και τις αναμνήσεις σας, μεταξύ άλλων λειτουργιών. Μέχρι στιγμής, οι έρευνες δείχνουν ότι όσοι ζουν με IED έχουν μικρότερο όγκο φαιάς ουσίας και αυξημένη δραστηριότητα στην αμυγδαλή (τον συναγερμό πυρκαγιάς του εγκεφάλου) από τους ανθρώπους που δεν ζουν με IED.
Προβλήματα διαχείρισης θυμού
Ο όρος αυτός όχι μόνο υπεραπλουστεύει την IED, αλλά είναι και φορτωμένος με στίγμα. Όπως κάθε άλλη πάθηση ψυχικής υγείας, η IED είναι πολύπλοκη. Δεν είναι τόσο απλό όσο ο έλεγχος του θυμού σας. Αντ’ αυτού, μπορεί να είναι χρήσιμο να σκεφτείτε τη IED ως μια βιολογική προσαρμογή σε προηγούμενο στρες ή τραύμα, όπως μια υπεραντιδραστική αντίδραση μάχης. Μπορεί να είναι ο τρόπος του εγκεφάλου μας να αντιδρά αυτόματα σε πληροφορίες που θεωρεί απειλητικές. Απλώς προσπαθεί να μας προστατεύσει και αυτός είναι ο τρόπος με τον οποίο έχει μάθει να το κάνει μέχρι τώρα.
Πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί η IED
Δεν υπάρχουν μέθοδοι εγκεκριμένες για ειδική θεραπεία της IED. Οι ερευνητές εξακολουθούν να προσπαθούν να προσδιορίσουν τις λεπτομέρειες αυτής της κατάστασης. Ωστόσο, ορισμένες παραδοσιακές θεραπείες μπορεί να βοηθήσουν.
Ψυχοθεραπεία
Η έρευνα για τη γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία και το IED φαίνεται ελπιδοφόρα μέχρι στιγμής, αν και χρειάζονται περισσότερες μελέτες. Η γνωστική συμπεριφορική θεραπεία (CBT) μπορεί να σας βοηθήσει να εντοπίσετε τα ανησυχητικά μοτίβα σκέψης και να μάθετε πώς αυτά μπορεί να επηρεάζουν τις συμπεριφορές σας. Μπορείτε επίσης να μάθετε δεξιότητες αντιμετώπισης, τεχνικές χαλάρωσης και δεξιότητες επικοινωνίας.
Η διαλεκτική συμπεριφορική θεραπεία (DBT) μπορεί επίσης να είναι μια χρήσιμη επιλογή. Μια μελέτη διαπίστωσε ότι αυτή η μέθοδος ήταν αποτελεσματική στη θεραπεία του εκρηκτικού θυμού σε άτομα με οριακή διαταραχή προσωπικότητας, μια κατάσταση ψυχικής υγείας που σχετίζεται επίσης με το τραύμα.
Εκπαίδευση διαχείρισης θυμού
Ορισμένες έρευνες δείχνουν ότι η εκπαίδευση στη ρύθμιση των συναισθημάτων και τα μαθήματα διαχείρισης θυμού μπορούν να βελτιώσουν τα συμπτώματα. Αυτά τα μαθήματα μπορεί να σας βοηθήσουν να μάθετε πώς να αντιδράτε σε μια κατάσταση με λιγότερο οδυνηρό τρόπο, ενώ παράλληλα επικοινωνείτε άμεσα τα συναισθήματά σας. Ένας θεραπευτής μπορεί να είναι σε θέση να σας παραπέμψει σε εκπαίδευση διαχείρισης θυμού ή σε ομάδες υποστήριξης στην περιοχή σας. Αρκετές διαδικτυακές επιλογές περιλαμβάνουν πιστοποιήσεις και άλλα μαθήματα σχετικά με τη διαχείριση του θυμού.
Φαρμακευτική αγωγή
Υπάρχουν μερικές επιλογές όσον αφορά τη φαρμακευτική αγωγή για τη IED. Ένας επαγγελματίας ψυχικής υγείας μπορεί να θελήσει να αντιμετωπίσει αλληλεπικαλυπτόμενα συμπτώματα που μπορεί να συμβάλλουν στις προκλήσεις της συναισθηματικής σας ρύθμισης. Δεν είναι όλες οι περιπτώσεις ίδιες και η φαρμακευτική αγωγή δεν συνιστάται για όλους.
Ορισμένες κοινές επιλογές που μπορεί να συζητήσει μαζί σας ο επαγγελματίας υγείας σας περιλαμβάνουν:
–αντικαταθλιπτικά
– αγχολυτικά
– αντιψυχωσικά φάρμακα
– σταθεροποιητές της διάθεσης.
– Προσαρμογές του τρόπου ζωής
Οι ερευνητές δεν έχουν ακόμη εμβαθύνει πραγματικά στον τρόπο με τον οποίο οι αλλαγές στον τρόπο ζωής μπορούν να επηρεάσουν την IED, αλλά υπάρχουν αρκετές στρατηγικές που βασίζονται σε στοιχεία και θα μπορούσαν να σας βοηθήσουν να διαχειριστείτε τα συναισθήματά σας.
Αυτές περιλαμβάνουν:
– μια ισορροπημένη, πλούσια σε θρεπτικά συστατικά διατροφή
– τη θεραπεία της διαταραχής χρήσης ουσιών
– 8 ώρες ύπνου κάθε βράδυ
– τακτική σωματική δραστηριότητα
– διαχείριση του στρες.
via
