Παράξενα και μυστηριώδη πράγματα που συμβαίνουν στο σώμα σας ενώ κοιμάστε!



 Τη νύχτα θα θέλαμε να κοιμόμαστε γαλήνια και να πάρουμε ενέργεια. Παρ' όλα αυτά, είναι δύσκολο να βρεθεί κάποιος που ποτέ δεν έχει συναντήσει κάποιες παράξενες και δυσάρεστες αισθήσεις κατά τη διάρκεια του ύπνου.

  Αποφασίσαμε να σας μιλήσουμε για τέτοιες εμπειρίες, οι οποίες παραμένουν ένα μυστήριο για την επιστήμη μέχρι σήμερα.


   Παράλυση ύπνου

  Αίσθημα: Το άτομο ξυπνάει τη νύχτα και δεν μπορεί να κινηθεί. Βιώνει τρομακτικές ψευδαισθήσεις και έχει την αίσθηση ότι υπάρχει κάποιος άλλος στο δωμάτιο. Στην αρχαιότητα, αυτή η κατάσταση συνδέθηκε με κακόβουλα κακά πνεύματα.

 Γιατί συμβαίνει: Κανονικά, όταν κοιμόμαστε, είμαστε παράλυτοι, έτσι ώστε να μην υπνοβατούμε. Με την παράλυση του ύπνου, οι μύες μας «σβήνουν» όταν ο εγκέφαλος είναι ξύπνιος.

  Περίπου το 7% του πληθυσμού έχει παρουσιάσει παράλυση ύπνου τουλάχιστον μία φορά. Λένε ότι αυτό είναι πιο πιθανό όταν κοιμόμαστε ανάσκελα.


  Υπναγωγικές ψευδαισθήσεις

  Αίσθηση: Όταν ένα άτομο είναι στα πρόθυρα του ύπνου αλλά ακόμα ξύπνιο, βλέπει παράξενες εικόνες μπροστά στα μάτια του. Συχνά αυτά είναι τρομακτικά πρόσωπα και φανταστικά πλάσματα.

  Γιατί συμβαίνει: Αυτός είναι ένας από τους λίγους τύπους ψευδαισθήσεων που οι ψυχικά υγιείς άνθρωποι μπορεί να έχουν. Τα παιδιά τα έχουν συχνότερα, που μπορεί να είναι ο λόγος για τον οποίο δεν θέλουν να κοιμηθούν. Τέτοιες ψευδαισθήσεις μπορεί να οφείλονται σε στρες ή απλώς σε καλή φαντασία. Μπορούν επίσης να εμφανιστούν αν πάτε για ύπνο μεθυσμένοι.


  Ομιλία κατά τον ύπνο

  Αίσθηση: Συνήθως, το άτομο που πάσχει από somniloquy (ένας φανταχτερός όρος για την ομιλία κατά τον ύπνο) δεν έχει ιδέα γι “αυτό. Αυτή η κατάσταση δεν είναι απολύτως επικίνδυνη ψυχολογικά, αν και ένα άτομο με ένα τέτοιο πρόβλημα μπορεί να ανησυχεί για την αποκάλυψη των μυστικών του.

  Γιατί συμβαίνει: Οι άνδρες και τα παιδιά είναι πιο επιρρεπείς σε αυτό, και ο λόγος είναι το άγχος. Η ψυχή του ατόμου προσπαθεί να αντισταθεί σε ό, τι δεν συμφωνεί στην πραγματικότητα.


  Όνειρο μέσα σε όνειρο

  Αίσθηση: Το άτομο βλέπει ένα όνειρο, ξυπνά, αλλά παράξενα πράγματα συνεχίζουν να συμβαίνουν σε αυτό. Αποδεικνύεται ότι ονειρευόταν μέσα στο όνειρό του. Αυτό έχει εξερευνηθεί στην ταινία Inception. Με την επιτυχία της ταινίας, πολλοί άνθρωποι ανέφεραν ότι αντιμετώπισαν αυτό το φαινόμενο.





  Γιατί συμβαίνει: Οι εσωτεριστές πιστεύουν ότι αν βιώσετε ένα τέτοιο όνειρο, αυτό δείχνει την προδιάθεσή σας στις πνευματικές πρακτικές. Η επίσημη επιστήμη δεν μπορεί να εξηγήσει γιατί συμβαίνει αυτό.


  Υπνοβασία

  Αίσθηση: Αυτή η κατάσταση είναι το αντίθετο της παράλυσης του ύπνου – η συνείδηση ​​κοιμάται, αλλά δεν παρατηρείται μυϊκή παράλυση. Στον ύπνο τους, οι άνθρωποι μπορούν να περπατήσουν, να καθαρίσουν ή ακόμα και να φύγουν από το σπίτι, κάτι που είναι συχνά πολύ επικίνδυνο. Το πρωί, δεν θυμούνται τίποτα.

  Γιατί συμβαίνει: Η υπνοβασία συμβαίνει περίπου στο 4,6-10,3% του πληθυσμού, ενώ τα παιδιά επηρεάζονται συχνότερα. Η αιτία είναι ακόμα άγνωστη, όπως και οι μέθοδοι θεραπείας.


  Σύνδρομο έκρηξης της κεφαλής

  Αίσθηση: Το άτομο ξυπνάει από μια αίσθηση μιας δυνατής έκρηξης ή ένα χτύπημα. Μερικές φορές ο ήχος φαίνεται εκκωφαντικός. Μπορεί να συνοδεύεται από ένα αυξανόμενο βουητό ή ένα φλας. Το φαινόμενο δεν είναι επικίνδυνο, αλλά φοβίζει τους ανθρώπους. Ορισμένοι πιστεύουν ότι είχαν ένα εγκεφαλικό επεισόδιο.

  Γιατί συμβαίνει: Αυτό συμβαίνει όταν, για κάποιο λόγο, υπάρχει αύξηση της νευρικής δραστηριότητας στις περιοχές του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνες για την επεξεργασία του ήχου. Μερικές φορές το σύνδρομο συνδέεται με την αϋπνία ή με jet lag.


  Άπνοια ύπνου
 
  Αίσθηση: Η άπνοια ύπνου είναι μια ξαφνική διακοπή της αναπνοής σε ένα όνειρο. Το άτομο ξυπνά ως αποτέλεσμα. Η ποιότητα του ύπνου μειώνεται, ο εγκέφαλος βιώνει στέρηση οξυγόνου και γίνεται δύσκολο να κοιμηθεί αρκετά. 

  Η αρτηριακή πίεση επίσης κυμαίνεται κατά τη διάρκεια μιας άπνοιας, η οποία μπορεί να προκαλέσει καρδιακά προβλήματα.

  Γιατί συμβαίνει: Κατά τη διάρκεια του ύπνου, οι μύες του φάρυγγα χαλαρώνουν, κάτι που μερικές φορές οδηγεί σε απόφραξη των αεραγωγών. Η παχυσαρκία, το κάπνισμα και η γήρανση αυξάνουν τον κίνδυνο. Όμως υπάρχει λύση: μπορεί κανείς να το ανακουφίσει παίζοντας το didgeridoo, ένα αυστραλιανό όργανο αέρα.


  Επαναλαμβανόμενα όνειρα

  Αίσθηση: Πιθανώς όλοι είχαν περίεργα επαναλαμβανόμενα όνειρα, τα οποία αναπαράγουν συνεχώς την ίδια πλοκή.

  Γιατί συμβαίνει: Οι ψυχολόγοι πιστεύουν ότι ο εγκέφαλός μας χρησιμοποιεί τέτοια όνειρα για να δώσει προσοχή σε κάτι που δεν παρατηρήσαμε στην καθημερινότητά μας. Αυτές οι ιστορίες θα επιστρέψουν μέχρι να επιλυθεί η κατάσταση.


  Εξωσωματική εμπειρία

  Αίσθηση: Πρόκειται για ένα νευροψυχολογικό φαινόμενο κατά το οποίο ένας άνθρωπος, μεταξύ ξύπνιου και ύπνου, βλέπει τον εαυτό του από ένα μέρος έξω από το σώμα του. Για τους μυστικιστές και τους αποκρυφιστές, αυτό επιβεβαιώνει την ύπαρξη της ψυχής.

  Γιατί συμβαίνει: Το φαινόμενο είναι πολύ δύσκολο να μελετηθεί. Ενώ οι επιστήμονες γνωρίζουν ότι υπάρχει η ψευδαίσθηση της απομάκρυνσης του σώματος, δεν είναι σαφές πώς λειτουργεί και γιατί προκύπτει. Δεν είναι επίσης σαφές πώς να το αντιμετωπίσουμε. Ωστόσο, κάποιοι γνωρίζουν πως να μπαίνουν σε αυτή τη κατάσταση εσκεμμένα. Το κάνουν για να διευρύνουν τα όρια των γνωστικών δυνατοτήτων τους.


  Πτώση στο κρεβάτι

  Αίσθηση: Μερικές φορές νιώθουμε σαν να μας έριξαν στο κρεβάτι μας από ψηλά. Αναπηδάμε και ξυπνάμε. Μερικές φορές πριν από αυτό, ονειρευόμαστε ότι πετάμε ή σκοντάφτουμε και πέφτουμε – ένα μάλλον δυσάρεστο συναίσθημα.

  Γιατί συμβαίνει: Ο ύπνος είναι παρόμοιος με τον θάνατο – ο καρδιακός παλμός και η αναπνοή επιβραδύνεται, ο μυϊκός τόνος μειώνεται. Ο εγκέφαλος «τρομάζει», το αντιλαμβάνεται αυτό ως πραγματικό θάνατο και ελέγχει αν το άτομο είναι ζωντανό, στέλνοντας ερεθίσματα στους μύες.


  Επιφώτιση κατά τη διάρκεια του ύπνου

  Αίσθηση: Μερικές φορές δεν μπορούμε να βρούμε μια λύση σε ένα πρόβλημα για μεγάλο χρονικό διάστημα, και έτσι συνεχώς το σκεφτόμαστε. Και τότε, σε ένα όνειρο, ο εγκέφαλος μας δίνει μια ιδέα. Τώρα το πιο σημαντικό μέρος είναι να το θυμηθούμε.

  Ο Ντμίτρι Μεντελέεφ, ρώσικος χημικός, είχε εμμονή με τη δημιουργία ενός περιοδικού πίνακα στοιχείων – και στη συνέχεια το είδε σε ένα όνειρο. Κάτι παρόμοιο συνέβη με τον χημικό August Kekulé όταν ονειρευόταν μια φόρμουλα για το βενζόλιο.

  Γιατί συμβαίνει: Μερικές φορές το υποσυνείδητό μας γνωρίζει ήδη την απάντηση, αν και δεν έχει ακόμη φτάσει στη συνείδηση. Κατά τη διάρκεια του ύπνου, το υποσυνείδητο είναι πιο ενεργό και θα μπορούσε να προσφέρει τη ενόραση. Ο ύπνος είναι υπέροχος, αλλά μερικές φορές προσφέρει ακόμη περισσότερα προνόμια.

Το να χάσεις κάποιον που δεν σε σέβεται ή δεν σε εκτιμά είναι στην πραγματικότητα κέρδος, όχι απώλεια



 Κι ενώ λοιπόν μπορώ ν’ ανεχτώ, ν’ αποδεχτώ, να παρακάμψω, όπως και να συγχωρήσω αρκετά παραπτώματα, έχω ένα τεράστιο θέμα με την αχαριστία των ανθρώπων. Εμείς οι δοτικοί άνθρωποι το έχουμε αυτό. Βλέπεις, πολλές φορές πέφτουμε στην παγίδα να θεωρήσουμε πως τα άτομα που είναι σημαντικά για μας και για τα οποία θα κάναμε και θα δίναμε τα πάντα, νιώθουν το ίδιο κι είναι διατεθειμένα να μας το ανταποδώσουν από καρδιάς στο μέγιστο.

  Αυτό ισχύει σ’ όλες τις διαπροσωπικές μας σχέσεις. Θα έλεγα, μάλιστα, πως είναι και θέμα συνέπειας χαρακτήρα ως ένα βαθμό. Επειδή θεωρούμε δεδομένο ότι ο απέναντι άνθρωπος εισπράττει, αντιλαμβάνεται κι εκτιμά όσα προσφέρουμε, όπως ακριβώς θα κάναμε κι εμείς, μας φαντάζει αδιανόητο ότι δεν αντιδρά με τον αναμενόμενο κι ενδεδειγμένο για εμάς τρόπο.

  Την ίδια στιγμή, σε καμία περίπτωση δεν πιστεύουμε ότι όταν κάνεις κάτι καλό στον άλλο, οφείλει να στο «ξεπληρώσει» μετά βαΐων και κλάδων. Δεν κάνεις χάρη σε κανέναν, θέλεις και προσφέρεις, είναι επιλογή σου, δε στο ζητά κανείς με το ζόρι, αντιθέτως, παίρνεις μεγάλη, διπλάσια χαρά όταν βλέπεις τους ανθρώπους σου χαρούμενους, δεν περιμένεις ευχαριστίες ή ευγνωμοσύνες, προς Θεού.

  Υπάρχει όμως μια λεπτή, σχεδόν διακεκομμένη, κόκκινη γραμμή μεταξύ των πραγμάτων. Όταν οι άνθρωποι δε σέβονται και δεν εκτιμούν αυτά που κάνεις γι’ αυτούς, κι όχι μόνο δεν τα αναγνωρίζουν, αλλά με τη στάση τους σε οδηγούν να σκέφτεσαι στο τέλος της ημέρας ότι δεν υπολογίζουν κι εσένα τον ίδιο σαν προσωπικότητα. Με μια μόνιμη απάθεια, αδιαφορία, οκνηρία κι αδράνεια υπαγορεύουν ότι απλώς δεν τους απασχολούν οι πράξεις σου, ενώ ό,τι κι αν κάνεις δε μετράει, καθώς το θεωρούν δεδομένο, αμελητέο και σχεδόν χρέος σου. Τότε είναι ακριβώς που συνειδητοποιείς ότι άλλα έχεις στο μυαλό σου κι αλλιώς είναι τα πράγματα.

  Στον έρωτα σε πληγώνει αυτή η συνειδητοποίηση πολύ. Τα χάνεις μόλις το αντιληφθείς, σε αδειάζει, σε αναγκάζει να εκλογικεύσεις απότομα κι υπέρμετρα το συναίσθημα, ό,τι χειρότερο. Εσύ σκέτη άμυνα κι εγώ πάντα προσπάθεια, πάει πολύ ρε παιδί μου, πώς να το κάνουμε; Σε υποχρεώνει να νιώθεις ότι είσαι μόνος σου σ’ αυτή τη σχέση και ταυτόχρονα να παλεύεις, να ενδιαφέρεσαι και να ζεις για δύο. Ναι, για πόσο ακόμη;

  Στη φιλία πονάει ακόμη περισσότερο όμως. Λυπάσαι φρικτά, ξενερώνεις απίστευτα, γκρεμίζεται ο κόσμος σου, δεν το χωράει ο νους σου. Νιώθεις ότι πήγαν χαμένα χρόνια ολόκληρα, πώς να το δεχτείς και κυρίως πώς να ξεριζώσεις τόσα συναισθήματα; Για ανθρώπους που θα έπεφτες και στη φωτιά να βεβαιώνεσαι μέρα με τη μέρα ότι δε θα ‘καναν ούτε βήμα για σένα; Ως πότε;

  Kι η ανιδιοτέλεια κι ο αλτρουισμός και τα υπεράνω και τα στραβά μάτια έχουν το όριό τους. Μία, δύο, κι αφού έχεις εξαντλήσει όλα τα ενδεχόμενα και τις προσπάθειες, στην τρίτη καίγεσαι, έτσι πάει.

  Είναι προφανές ότι σε καμία σχέση δεν είναι δυνατό να υποχωρεί πάντα και μόνο ο ένας. Είναι, επίσης, ηλίου φαεινότερο ότι απαιτείς, τουλάχιστον, να μη σε περνάνε για κορόιδο. Γιατί και ο πιο υπομονετικός άνθρωπος, κάποια στιγμή σκάει, απλώς σκάει, παίρνει ανάποδες, εξοργίζεται, του γυρίζει το μάτι και τότε δε θες να δεις την αντίδρασή του.

  Η έλλειψη εκτίμησης (απ' όπου κι αν προέρχεται), θα πρέπει να κόβεται λοιπόν χωρίς παρελκόμενα. Ναι, το ξέρω.

 Σαφέστατα και δεν είναι τόσο εύκολο όσο να λεχθεί. Θα πάρει χρόνο, δεν ξενοιάζεις απ’ τη μια στιγμή στην άλλη, ούτε μπορείς να πετάξεις απ’ τη ζωή σου ανθρώπους, εμπειρίες, βιώματα κι αισθήματα με το καλημέρα σας. Απλώς δεν είναι λύση να νιώθεις διαρκώς θύμα από ανθρώπους που θα έφτανες ως το τέρμα κι ακόμη πιο πέρα γι’ αυτούς. Άδικο, δε νομίζεις;

  Δεν μπορούμε και δεν πρέπει κιόλας να είμαστε απόλυτοι κι ανένδοτοι, όταν καλούμαστε να λάβουμε δραστικές αποφάσεις με καταλυτικές συνέπειες χωρίς επιστροφή. 

  Πολύ περισσότερο δε, όταν αφορούν τις σχέσεις μας με πολύ κοντινούς μας ανθρώπους στην προσωπική μας ζωή. 

  Όμως δεν είναι κρίμα να σε κάνει να περισσεύεις απ’ τη ζωή του ένας άνθρωπος που για εκείνον θα παραχωρούσες άνετα ολόκληρη τη δική σου;

Να εκτιμάτε τους ανθρώπους όσο τους έχετε δίπλα σας, όχι όταν τους χάνετε



   Αντί να νοσταλγούμε τους ανθρώπους ή τα πράγματα που έχουμε χάσει, θα πρέπει να μάθουμε να απολαμβάνουμε και να εκτιμούμε τους ανθρώπους που έχουμε δίπλα μας τώρα.
Κατά τη διάρκεια της ζωής μας χάνουμε αρκετούς ανθρώπους που αγαπάμε.

  Δεν αναφερόμαστε μόνο στους θανάτους αλλά και στους πολλούς σημαντικούς ανθρώπους που έχουν περάσει από τη ζωή μας και για κάποιο λόγο έχουν απομακρυνθεί και δεν αποτελούν πλέον μέρος της ζωής μας.

  Όταν χάνουμε κάποιον, διανύουμε μια περίοδο κατά την οποία προσπαθούμε να καταλάβουμε γιατί έχει συμβεί αυτό. Ο τρόπος που περνάμε αυτή τη διαδικασία και τα συμπεράσματα που βγάζουμε θα μας βοηθήσουν να αντιμετωπίσουμε το μέλλον.


  Ας ρίξουμε μια πιο προσεκτική ματιά.

  Αυτά που χάνετε δεν σας αφήνουν πάντα να προχωρήσετε «ελαφρά τη καρδία»

 Στην ιστοσελίδα μας πολλές φορές αναφέρουμε πόσο σημαντικό είναι να προχωράμε μπροστά με καθαρή συνείδηση. Όταν αφήνουμε πίσω μας περίπλοκες σχέσεις μπορεί να μας κάνουν να αισθανόμαστε περισσότερο δυστυχισμένοι παρά ισορροπημένοι.

  Ωστόσο, υπάρχει κάτι που έχει την ίδια αξία με τις σχέσεις που αφήνουμε πίσω μας και μας πληγώνουν· να γνωρίζουμε πώς να προσφέρουμε τον καλύτερό μας εαυτό στα πρόσωπα που αγαπάμε «τώρα», χωρίς να περιμένουμε το αύριο και να θεωρούμε δεδομένα ορισμένα πράγματα.

  Η κοινωνία βασίζεται στους πυλώνες της ταχύτητας και στην ευθραυστότητα των σχέσεων. Θέλουμε τα πάντα και τα θέλουμε τώρα. Δεν ανεχόμαστε πάντα την απογοήτευση, το «όχι» για απάντηση ή ότι μερικά πράγματα δεν είναι όπως θα θέλαμε να είναι.

  Τα τελευταία χρόνια, δημιουργήθηκε ένα κοινωνικό κίνημα το οποίο τονίζει τη σημασία της επιβράδυνσης και ότι πρέπει να επιτρέπουμε στον εαυτό μας να ζει τις σχέσεις του πιο ολοκληρωμένα, εκτιμώντας τα πιο βασικά και απλά πράγματα στη ζωή.

  Εστιάζοντας όλη μας την προσοχή στη δουλειά, στην ανάγκη βελτίωσης, στο να παίρνουμε και να συγκεντρώνουμε πράγματα, όλα αυτά μας κάνουν να ξεχνάμε την αξία της αγνής αγάπης και το ουσιαστικό μέρος των προσωπικών μας σχέσεων.

  Αν διατηρούμε αυτό τον τρόπο ζωής θα καταλήξουμε να χάνουμε όλα όσα θεωρούμε πραγματικά σημαντικά. Και ό,τι χάνουμε είναι μια πληγή που θα κουβαλάμε για πάντα μέσα στην καρδιά μας.

  Ο δισταγμός είναι ο μεγαλύτερος εχθρός της πλήρους συνείδησης. Είναι μια στάση απέναντι στη ζωή που σας εμποδίζει να επιβραδύνετε και να εκτιμήσετε όλα όσα υπάρχουν γύρω σας, συμπεριλαμβανομένων των σημαντικών ανθρώπων που υπάρχουν στη ζωή σας.

  Οι ισχυροί δεσμοί ενδυναμώνονται από την ειλικρινή αγάπη, την ανταπόδοση και την αναγνώριση. Αν οι άνθρωποι γύρω σας δεν αισθάνονται έτσι τότε υπάρχει κίνδυνος να τους χάσετε. Οι σχέσεις θα πρέπει να θρέφονται και να τις φροντίζετε. Αξίζει να επιβραδύνετε και να κοιτάξετε τι υπάρχει μπροστά σας.


  Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε τι έχει πραγματική αξία στη ζωή

  Μπορεί να φαίνεται προφανές αλλά δεν έχουν όλοι την ικανότητα να θέτουν προτεραιότητες στη ζωή τους και να γνωρίζουν τι έχει σημασία και τι όχι.

  Όλοι γνωρίζουμε ότι οι υποχρεώσεις της δουλειάς είναι σημαντικές για να μπορούμε να συντηρούμε την οικογένειά μας και να ζούμε αξιοπρεπώς. Ορισμένες φορές όμως μπορεί να θέσουμε πολύ ψηλά τον πήχη με αποτέλεσμα το στρες και η πίεση να επηρεάζουν την υγεία μας και τις σχέσεις μας.

  Το νόημα της ζωής είναι να γνωρίζει κανείς πώς να διατηρεί την ισορροπία και να μπορεί να επανεστιάσει την προσοχή, τα ενδιαφέροντα και τα κίνητρά του σε πράγματα που εμπλουτίζουν τη ζωή του, όχι υλικά αλλά συναισθηματικά.

  Δεν υπάρχει λόγος να σκέφτεστε «ζήσε σαν να μην υπάρχει αύριο» ή «αγκάλιασε τα παιδιά σου τόσο σφιχτά σαν να είναι η τελευταία φορά που τα βλέπεις». Δεν πρέπει να γίνουμε θύματα αυτών των μοιρολατρικών σκέψεων αλλά να αφήνουμε τον εαυτό μας να απολαμβάνει το παρόν με το μέγιστο δυνατό τρόπο.

  Κάθε απώλεια συνοδεύεται από πόνο. Ακόμη και όταν ο χωρισμός είναι απαραίτητος, περνάμε από μια περίοδο ενδοσκόπησης κατά την οποία θεραπεύουμε πολλές από τις πληγές μας. Επομένως, για να μπορέσετε να αποφύγετε τέτοιες καταστάσεις θα πρέπει να είστε προετοιμασμένοι.

  Θα πρέπει να συνειδητοποιήσετε ότι τίποτα σε αυτή τη ζωή δεν διαρκεί για πάντα. Είμαστε απλοί περαστικοί σε έναν κόσμο αβέβαιο.

  Αν αγαπάτε κάποιους ανθρώπους, αξίζει να τους φροντίζετε και να εκφράζετε τα συναισθήματά σας έτσι ώστε να είναι πάντα δίπλα σας.

  Δεν αναφερόμαστε μόνο στις ρομαντικές σχέσεις. Όλοι οι δεσμοί χρειάζονται φροντίδα και προσοχή: δώστε στα παιδιά σας προσοχή, φροντίδα και σεβασμό έτσι ώστε να είναι πάντα κοντά σας, ακόμη και μετά την ενηλικίωσή τους.


  Κάντε το ίδιο με τους φίλους σας και με τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειάς σας.

  Αν αγαπάτε κάποιους ανθρώπους, εκτιμήστε τους όσο είναι δίπλα σας. Διαφορετικά μπορεί να το μετανιώσετε όταν τους χάσετε ή αν αποφασίσουν να σας αφήσουν.

Μέγα Γεροντικόν




  Ο Αββάς Ζωσιμάς έδωσε κάποτε μερικά βιβλία σ' ένα καλλιγράφο να του αντιγράψει. Όταν εκείνος τα ετοίμασε, ειδοποίησε τον Όσιο να στείλει να τα πάρει.

 Κάποιος άλλος όμως, που ήξερε την παραγγελία, πήγε δήθεν εκ μέρους του Αββά Ζωσιμά και παρέλαβε τα βιβλία. 

  Ύστερα από λίγο έστειλε κι ο Γέροντας το μαθητή του να τα πάρει. Κατάλαβε τότε ο καλλιγράφος πως εξαπατήθηκε από τον άλλο και ταραγμένος απειλούσε:

  -Δεν θα πέσει στα χέρια μου; Θα τον κανονίσω, όπως του αξίζει, τον αυθάδη.

  Όταν το άκουσε ο Αββάς Ζωσιμάς παρήγγειλε στον καλλιγράφο:

  -Αποκτούμε βιβλία, αδελφέ, για να μάς διδάξουν αγάπη κι ανεξικακία. Αν πρόκειται για χάρι τους να μαλώνουμε, χίλιες φορές καλύτερα να μάς λείπουν.

 «Δούλον Κυρίου ου δει μάχεσθαι» (Β' Τιμ.2. 24).




Όταν σε αγχώνει κάτι άλλαξε σημείο εστίασης



  Όλον αυτό τον καιρό που περνάς ανησυχώντας, τον κλέβεις από αυτό που θα μπορούσες να κάνεις κανονικά αυτή τη στιγμή. Δηλαδή, να ζεις, να είσαι ευτυχισμένος, να μαθαίνεις, να αγαπάς, να δουλεύεις, να πλουτίζεις, να συνεργάζεσαι, να αναπτύσσεσαι...


  Αυτό που ψάχνεις έξω από εσένα υπάρχει μέσα σου

  Αν κάτι σε αγχώνει, πάψε να ψάχνεις τον λόγο της δυσαρέσκειάς σου έξω από εσένα και τόλμησε να κοιτάξεις μέσα σου. Αν το επιτρέψεις στον εαυτό σου, θα βρεις τη σκέψη που προκαλεί αυτή την ανησυχία. Και θα δεις ότι η ρίζα του ''προβλήματος'' δεν ήταν έξω από εσένα, αλλά μέσα σου. Επί πολλά χρόνια η μητέρα μου έλεγε: Μην περιμένεις πολλά από τους φίλους... Εγώ, όμως, εξακολουθούσα να νιώθω την ανάγκη να δεχτώ περισσότερα. Μέχρι που μια μέρα κατάλαβα ότι αυτό που μου έλειπε μονάχα εγώ μπορούσα να μου το δώσω.

  Και μόνο όταν αρχίσεις να αγαπάς τον εαυτό σου, μπορείς να αρχίσεις να κάνεις φίλους από ανάγκη να μοιραστείς και όχι από ανάγκη να δεχτείς. Και αρχίζεις να καταλαβαίνεις πως κάθε άνθρωπος που εμφανίζεται στη ζωή σου είναι ένα δώρο που θα παραμείνει σε αυτήν όσο καιρό πρέπει να παραμείνει.


  Η σοφία πίσω από τις επιλογές ανθρώπων

  Κάθε άνθρωπος αλλάζει διαρκώς στη ζωή του. Κάθε στιγμή μας συνοδεύουν τα πρόσωπα που έχουν ένα τρόπο σκέψης παρόμοιο με τον δικό μας. Όσο μεγαλώνουμε και αλλάζουμε, αναπόφευκτα πλησιάζουμε περισσότερο κάποιους ανθρώπους και απομακρυνόμαστε από άλλους. Γι' αυτό υπάρχουν λίγοι άνθρωποι που μας συνοδεύουν σε όλη μας τη ζωή, γιατί ο καθένας πρέπει να ακολουθήσει το δικό του μονοπάτι.

 Είναι επίσης αλήθεια πως στον πνευματικό κόσμο υπάρχουν μόνο συναντήσεις, ποτέ αποχαιρετισμοί. Ακόμα, λοιπόν, κι αν μερικές φορές τα πρόσωπα που αγαπάμε απομακρύνονται από εμάς, αυτό δε σημαίνει ότι δε μας αγαπούν πια ή ότι πάψαμε να τα αγαπάμε. Σημαίνει απλώς ότι επιλέξαμε διαφορετικούς δρόμους και, ποιος ξέρει, ίσως αργότερα ξανασυναντηθούμε.


 
Η ζωή πάντα αλλάζει, πάντα σου δίνει αυτό που έχεις ανάγκη.

  Έζησα πολλές αλλαγές στη ζωή μου και, ακολουθώντας τον δρόμο μου, η ζωή με απομάκρυνε από κάποια άτομα και με έφερε κοντά σε άλλα. Γνώρισα υπέροχους ανθρώπους και, παρ' όλα αυτά, δεν έπαψα να αγαπώ ούτε έναν άνθρωπο από αυτούς που δεν βλέπω πια συστηματικά.


  Εμπιστοσύνη στον εαυτό και τη ζωή

  Πάει καιρός που ζήτησα να μάθω γι αυτά τα θέματα και σας διαβεβαιώνω ότι δεν ήταν εύκολο. Ήταν, όμως, εντυπωσιακό! Όταν αρχίζεις να εμπιστεύεσαι τον εαυτό σου, όταν αρχίζεις να έχεις επίγνωση ότι τα έχεις όλα και ότι θα δεχτείς όλη τη βοήθεια που χρειάζεσαι την κατάλληλη στιγμή, τότε αρχίζει η πραγματική ελευθερία σου.

  Για να συμβεί αυτό, πρέπει να ανοίξεις το μυαλό σου και να επιτρέψεις στον εαυτό σου να νιώσει αυτά τα συναισθήματα που στην αρχή μας τρομάζουν. Γιατί μόνο όταν επιτρέψεις στον εαυτό σου να τα νιώσει, είσαι ικανός να αντιμετωπίσεις αυτούς τους φόβους και να δεις ότι στην άλλη πλευρά αρχίζει η ελευθερία σου. Πόσες φορές μας προσφέρει η ζωή αυτό που χρειαζόμαστε κι εμείς δεν θέλουμε να το δούμε γιατί φοβόμαστε! Ή γιατί είμαστε μπλοκαρισμένοι από όσα έχουμε, και έτσι δεν μπορούμε να δούμε αυτό που μας προσφέρεται. Πόσες φορές θέλουμε να βοηθήσουμε τους ανθρώπους γιατί τους βλέπουμε να υποφέρουν, αλλά δεν μας αφήνουν να το κάνουμε!


  Τι σημαίνει να αγαπάς

  Το να αγαπάς σημαίνει να επιτρέπεις στον εαυτό σου να υπάρχει και να δίνεις στον άλλο ελευθερία να υπάρχει, να επιλέγει, να προχωράει ή να παραμένει, να αγαπιέται ή να πληγώνεται.

  Αγάπη σημαίνει εμπιστοσύνη. Και για να αγαπάς χωρίς φόβο να χάσεις, το πρώτο που πρέπει να κάνεις είναι να αγαπάς ολοκληρωτικά. Μόνο έτσι θα μπορείς να αγαπάς από ενδιαφέρον και όχι από ανάγκη. Εγώ ελπίζω να συνεχίσω να μαθαίνω πολλά για το θέμα αυτό, γιατί από εκεί ξεκινάει η ελευθερία μας: από το ενδιαφέρον και την εμπιστοσύνη.


  Οι προσδοκίες ως πηγή ανησυχίας

  Αν κάτι σε αγχώνει, παρατήρησε τη σκέψη που κρύβεται πίσω από το συναίσθημα καθώς και σε τι επικεντρώνεσαι.

  Μια από τις βασικότερες πηγές ανησυχίας, απογοήτευσης και πόνου συνήθως είναι οι προσδοκίες που έχουμε από τους άλλους. Αυτό συνήθως είναι ένα από τα πιο συχνά μας λάθη. Κανονικά τείνουμε να έχουμε πολύ υψηλές προσδοκίες από τους άλλους. Και αυτό τελικά μας οδηγεί σε πολλές απογοητεύσεις.

  Οι προσδοκίες μας δεν πρέπει ποτέ να επικεντρώνονται σε πράγματα έξω από τον εαυτό μας, γιατί τότε δεν θα μπορέσουμε να τις φτάσουμε. Εσύ είσαι το μόνο πεδίο στο οποίο μπορείς να δράσεις διαφορετικά. Τους άλλους, το πολύ πολύ, μπορείς να τους εμπιστεύεσαι, αλλά να μην περιμένεις τίποτα από αυτούς. Οι άλλοι μπορούν να μας δώσουν τη στήριξή τους, την αγάπη και την έγκρισή τους. 

  Και πάντα πρέπει να τα δεχόμαστε ως δώρο, ποτέ ως υποχρέωση. Προφανώς είναι φυσικό, όταν σου λείπει κάτι, να περιμένεις να σε στηρίξουν οι άνθρωποι που αγαπάς.

  Κάθε άνθρωπος, όμως, ζει απορροφημένος από τις δικές του μάχες. Δε μπορούν πάντα να μας δώσουν στήριξη οι άνθρωποι από τους οποίους την περιμένουμε, γιατί μπορεί να λείπει από εκείνους στήριξη την ίδια περίοδο. Και ας μην ξεχνάμε ότι μέσα μας υπάρχει μια πηγή αιώνιας αγάπης και γαλήνης. Έχουμε όλα τα απαραίτητα αποθέματα αγάπης μέσα μας, όμως, με τον θόρυβο που κάνουν οι σκέψεις μας και οι γύρω μας, δεν το βλέπουμε. Σου εγγυώμαι, όμως, ότι αυτός που ψάχνει στη σιωπή του, πάντα κάτι βρίσκει!


  We honor the greatness in you

  Και κάτι τελευταίο από την Marianne Williamson, πνευματική δασκάλα, συγγραφέα και ομιλήτρια: Ο βαθύτερος φόβος μας δεν είναι ότι είμαστε ακατάλληλοι. Ο βαθύτερος φόβος μας είναι πως είμαστε ισχυροί, αλλά υπερβολικά ισχυροί. 

  Το φως μας, και όχι το σκοτάδι μας, είναι αυτό που μας τρομάζει. Αναρωτιόμαστε: ποιος/α είμαι εγώ για να είμαι λαμπερός/η, φανταστικός/η, έξυπνος/η, σπουδαίος/α; Στην πραγματικότητα ποιος είσαι εσύ για να μην είσαι κάτι τέτοιο; Είσαι παιδί του Θεού. Τα ασήμαντα παιχνίδια σου δεν χρησιμεύουν σε τίποτα στον κόσμο.

  Το να μειώνεις τον εαυτό σου, ώστε να μη νιώθουν οι άλλοι ανασφάλεια απέναντί σου, δεν είναι ένδειξη εξυπνάδας. 

  Γεννιόμαστε για να εκδηλωθεί το μεγαλείο του θεού, που βρίσκεται μέσα μας. Δεν είναι ένδειξη εξυπνάδας. Γεννιόμαστε για να εκδηλωθεί το μεγαλείο του Θεού/της ζωής/του σύμπαντος, που βρίσκεται μέσα μας. Δεν είμαστε μόνο κάποιοι.

  Είμαστε όλος ο κόσμος. Όσο εκπέμπουμε το φως μας, επιτρέπουμε στους άλλους να κάνουν το ίδιο. Όσο απελευθερωνόμαστε από το φόβο μας, η παρουσία μας απελευθερώνει αυτόματα και τους άλλους.


Nieves, Rut

Σε μία χώρα που έχει πάρει την κάτω βόλτα, το ποσοστό των ηλίθιων ανθρώπων εξακολουθεί να ισούται με ν*



  Όλα αυτά οδηγούν σε ορισμένες σκέψεις αναφορικά με την αποδοτικότητα των κοινωνιών. Σύμφωνα με το Δεύτερο Βασικό Νόμο, το ποσοστό των ηλίθιων ανθρώπων είναι μία σταθερά η που δεν εξαρτάται από το χώρο, το χρόνο, τη φυλή, την τάξη ή οποιαδήποτε άλλη κοινωνικό-πολιτισμική ή ιστορική μεταβλητή.

  Θα ήταν σοβαρό σφάλμα να θεωρήσουμε πως ο αριθμός των ηλίθιων ανθρώπων σε μία φθίνουσα κοινωνία είναι μεγαλύτερος από εκείνον σε μία κοινωνία που προοδεύει. Και οι δύο τύποι των κοινωνιών μαστίζονται από το ίδιο ποσοστό ηλίθιων ατόμων.

 Η διαφορά μεταξύ των δύο κοινωνιών είναι πως σε μία κοινωνία που δεν αποδίδει: παρέχεται η δυνατότητα στα ηλίθια μέλη της κοινωνίας να αναλάβουν περισσότερες δραστηριότητες και να προβούν σε περισσότερες ενέργειες.

  Αυτή η θεωρητική υπόθεση επιβεβαιώνεται επαρκώς με διεξοδική ανάλυση περιπτώσεων από την Ιστορία. Μάλιστα η ιστορική ανάλυσή μας επιτρέπει να επαναδιατυπώσουμε τα θεωρητικά συμπεράσματα με πιο αντικειμενικό τρόπο και πιο παραστατικές λεπτομέρειες.

  Είτε εξετάσουμε την κλασική, τη μεσαιωνική, τη σύγχρονη ή την τωρινή εποχή, το εντυπωσιακό γεγονός είναι πως οποιαδήποτε χώρα, η οποία προοδεύει, διαθέτει το αναπόφευκτο ποσοστό η ηλίθιων ατόμων.

  Ωστόσο οι χώρες που προοδεύουν διαθέτουν επίσης και ένα ασυνήθιστα υψηλό ποσοστό ευφυών ατόμων, τα οποία κατορθώνουν να κρατούν το ποσοστό η υπό έλεγχο και παράλληλα παράγουν αρκετά κέρδη για τον εαυτό τους και για τα άλλα μέλη του κοινωνικού συνόλου ώστε να διασφαλίζεται η πρόοδος.

  Σε μία χώρα που έχει πάρει την κάτω βόλτα, το ποσοστό των ηλίθιων ανθρώπων εξακολουθεί να ισούται με η· ωστόσο στον υπόλοιπο πληθυσμό παρατηρείται μεταξύ αυτών που κατέχουν την εξουσία μία δραματική εξάπλωση του πληθυσμού των κακοποιών με καλπάζουσα ηλιθιότητα και μεταξύ όσων δε μετέχουν στην εξουσία μία εξίσου ανησυχητική αύξηση του πληθυσμού των ανήμπορων ατόμων.

  Τέτοιες μεταβολές στη σύνθεση του μη ηλίθιου πληθυσμού αναπόφευκτα ενισχύουν την καταστροφική δύναμη του ποσοστού η και καθιστούν την παρακμή αναπόφευκτη. Και η χώρα πάει κατά διαόλου.



 *Νιοστός-ή-ό είναι ένα επίθετο, που αναφέρεται σε ή συσχετίζεται με την μεταβλητή ν, κυρίως σε μαθηματικές εκφράσεις, στις οποίες το ν συμβολίζει έναν πεπερασμένο ή μη, αόριστο ή τυχαίο φυσικό αριθμό.

Ετυμολογικά, προέρχεται από το γράμμα νι και τη κατάληξη -στός (π.χ. εικοστός, εκατοστός, χιλιοστός κ.ο.κ.).


Carlo M. Cipolla

  via

Οι δώδεκα ψυχικές δυνάμεις του Αδάμ που κληρονομεί κάθε άνθρωπος



Στα κάτωθι παραθέματα περιγράφονται οι ψυχικές δυνάμεις τού ανθρώπου, η κατά Θεόν κίνησή τους και η πτώση τών πρωτοπλάστων, την οποία θεράπευσε η ενανθρώπηση τού Θεού Λόγου

Με το αυτεξούσιό του ο άνθρωπος σώζεται ή κολάζεται. Εξαρτάται από το πώς αποφασίζει (αυτεξούσια) να ζήση την ζωή του. Δημιουργήθηκε από τον Θεό καλός λίαν. Με την προαίρεσή του αχρειώθηκε. Το κακό φύτρωσε στις επιλογές του, στην διαχείριση τής θελήσεώς του, όχι σ’ αυτήν καθ’ εαυτήν την φυσική του θέληση. Ο όσιος Δαμασκηνός λέει: «Εξ αρχής ο Θεός δημιούργησε τον Αδάμ όλον καλωσύνη, όλον καθαρότητα, όλον αγιότητα, και τού χάρισε δώδεκα ψυχικές δυνάμεις, τις οποίες έχει κάθε άνθρωπος». Στην συνέχεια διατυπώνει με πολύ απλό τρόπο, προσαρμοσμένο στην απλοϊκότητα τών ακροατών του, μια ασκητική ορθόδοξη ανθρωπολογία, περιγράφοντας αυτές τις δώδεκα ψυχικές δυνάμεις.

Τις κατατάσσει σε τρεις κατηγορίες: στις φυσικές, ζωτικές και γνωστικές.

Ως «φυσικές» χαρακτηρίζει τρεις δυνάμεις: την γεννητική, την θρεπτική και την αυξητική. Τις χαρακτηρίζει φυσικές, όχι διότι αυτές μόνον ανήκουν στην φύση τών ανθρώπων, αλλά διότι «με αυτές γεννάται, τρέφεται και αυξάνει ο άνθρωπος». Παρατηρεί μάλιστα ότι «αυτές τις δυνάμεις τις έχουν και τα άλογα ζώα και τα φυτά».

«Ζωτικές» ονομάζει τέσσερεις δυνάμεις: την βούληση, την προαίρεση, τον θυμό και την επιθυμία. Εξηγεί ότι τις χαρακτηρίζει «ζωτικές» επειδή με αυτές «ζη και αναζωούται ο άνθρωπος». Ειδικότερα λέει ότι βούληση είναι η δύναμη με την οποία ο άνθρωπος «όλως διόλου “βούλεται” και θέλει το καλό». Όπως φαίνεται χαρακτηρίζει ως βούληση την λογική και ζωτική όρεξη τής ψυχής, την οποία ο άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής ονομάζει φυσικό θέλημα, «δύναμιν τού κατά φύσιν όντος ορεκτικήν». Με την βούληση ο άνθρωπος θέλει το καλό. «Όταν, όμως, διαλέγει το καλό από το κακό ή το κακό από το καλό, τότε εκείνη η δύναμη λέγεται προαίρεση», που είναι η δεύτερη ζωτική δύναμη.

Στο σημείο αυτό ο όσιος Δαμασκηνός κάνει μια σημαντική χριστολογική παρατήρηση. Στον Χριστό, λέει, μόνο βούληση έχουμε, διότι ο Χριστός δεν ήθελε ποτέ το κακό, αλλά πάντοτε το καλό. Οπότε δεν μπορούμε να μιλάμε για προαίρεση στον Χριστό. Ο Χριστός δεν «προαιρείτο», αφού, ως Θεός που είναι, το θέλημά Του ταυτίζεται με το όντως καλό και αγαθό.

Ο θυμός, η τρίτη ζωτική δύναμη, είναι εκείνη με την οποία στρεφόμαστε εναντίον τού διαβόλου. Εναντίον αυτού πρέπει να θυμώνουμε, όχι εναντίον τών ανθρώπων. Εκείνον να κακολογούμε και σε εκείνον να κάνουμε κακό (να καταστρέφουμε τα έργα του), διότι αυτός μάς έκανε «παροίκους», μάς έβγαλε από τον Παράδεισο.

Η τέταρτη ζωτική δύναμη, η επιθυμία, μάς δόθηκε για να επιθυμούμε το καλό, την πρώτη μας πατρίδα, την Βασιλεία τών Ουρανών. Αυτή είναι η φυσική και ευλογημένη κίνηση τής επιθυμίας.

Σύμφωνα με τον όσιο Δαμασκηνό οι άλλες πέντε δυνάμεις τής ψυχής χαρακτηρίζονται «γνωστικές» και είναι: η αίσθηση, η φαντασία, η δόξα, η διάνοια και ο νους. Αυτή η διαίρεση τών γνωστικών δυνάμεων τής ψυχής μάς θυμίζει τον δεύτερο λόγο στα Εισόδια τής Θεοτόκου τού αγίου Γρηγορίου τού Παλαμά, χωρίς όμως να υπάρχη απόλυτη ταύτιση στην περιγραφή τών δυνάμεων αυτών.

Ο όσιος Δαμασκηνός την αίσθηση, ως γνωστική δύναμη τής ψυχής, την συνδέει με τις πέντε σωματικές αισθήσεις (όραση, όσφρηση, ακοή, γεύση, αφή), οι οποίες λειτουργούν όταν τα αισθητά αντικείμενα είναι παρόντα. Την φαντασία, επίσης, συνδέει άμεσα με τις αισθήσεις, αφού είναι η ενθύμηση πραγμάτων που είδαμε, όπως επίσης και με τα όνειρα και τον «ενδιάθετο λόγο», αφού σ’ αυτά ενεργεί η φαντασία.

Κατά τον όσιο Δαμασκηνό η δόξα είναι η δύναμη με την οποία σχηματίζουμε γνώμη για ό,τι γίνεται αντιληπτό σε εμάς, και είναι διπλή: άλογη και λογική. Ως άλογη δόξα χαρακτηρίζει ο Όσιος την παραδοχή κάποιου γεγονότος, χωρίς να γνωρίζουμε το πώς έγινε, ενώ, αν γνωρίζουμε, είναι λογική. Ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς χαρακτηρίζει «ψήφο άλογη» την «δόξα» που προέρχεται από την φαντασία, ενώ λογική αυτήν που προέρχεται από την διάνοια.

Η διάνοια κατά τον όσιο Δαμασκηνό είναι η δύναμη τής ψυχής με την οποία συλλογιζόμαστε και ελέγχουμε αν οι πληροφορίες που φθάνουν σ’ εμάς είναι αληθείς ή ψευδείς.

Ο νους τέλος είναι κάτι ξεχωριστό από όλες τις υπόλοιπες ένδεκα δυνάμεις. Ο όσιος Δαμασκηνός, χωρίς να κάνη εκτενείς αναλύσεις για τον νου, λέει με απλά λόγια ότι «όσα κάμνουν και ενεργούν οι ένδεκα δυνάμεις, όλο για τον νου δουλεύουν, και είναι ο νους σαν βασιλιάς αναπαυμένος. Ο νους περπατάει μόνο στα φανερά και ομολογημένα πράγματα, δηλαδή, στο ότι είναι ο Θεός αγαθός, στο ότι ο ήλιος λάμπει, στο ότι ο άνθρωπος είναι θνητός».

Στην συνέχεια ο όσιος Δαμασκηνός περιγράφει την φυσική λειτουργία τών δώδεκα δυνάμεων τής ψυχής.

Μάς λέει: «Αυτές τις δώδεκα δυνάμεις, που αναφέραμε, τις έδωσε ο Θεός στον Αδάμ για να ορέγεται το καλό, να αγαπά το αγαθό, να επιθυμή το δίκαιο, να συλλογίζεται το συμφέρον, να έρχεται από το μη ον στο είναι, να τρέφεται σωματικά και ψυχικά· σωματικά με το φαγητό και ψυχικά με τον λόγο τού Θεού. Να αυξάνη το κορμί του και οι αρετές να περισσεύουν στην ψυχή· να θέλη το θέλημα τού Θεού, να προκρίνη το καλό από το κακό, να οργίζεται κατά τού διαβόλου, να επιθυμή την Βασιλεία τών Ουρανών, […] να φαντάζεται την παλαιά πατρίδα, να δοξάζη τον αγαθό Θεό, να διανοήται τα ψυχικά και να νοή ποιο είναι το συμφέρον του».

Σύμφωνα με τον όσιο Δαμασκηνό, ο Θεός μετά την δημιουργία τού Αδάμ είπε στον πρωτόπλαστο: «Όλα είναι στην εξουσία σου. Για όλα σού επιτρέπω να εξετάζης την αρχήν τους. Μόνο τον Θεό να μην ερευνήσης, πώς έγινε ή πώς είναι». Αυτή ήταν η εντολή που δόθηκε μέσα στον Παράδεισο, την οποία ο Αδάμ παρήκουσε. Η αμαρτία του ήταν ότι «εκεί που δεν έφθανε, θέλησε να ανεβή και τα ακατάληπτα να καταλάβη». Έτσι διώχθηκε από τον Παράδεισο.

Στην συνέχεια ο όσιος Δαμασκηνός, σ’ αυτούς που στέκονταν στον αισθητό καρπό «τού γινώσκειν καλόν και πονηρόν», τους εξηγεί ότι εκείνο το «ξύλον» ήταν διπλό, αισθητό και νοητό, όπως βεβαιώνει ο άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος λέγοντας: «θεωρία γαρ ην το φυτόν, ως η εμή θεωρία». Η εντολή μάλιστα που δόθηκε ήταν για να θυμάται ο Αδάμ ότι είναι κτίσμα και έχει «αυθέντη» τον Θεό. «Αυτός όμως δεν άκουσε το πρόσταγμα τού Θεού, αλλά τού πλάνου όφεως, τού διαβόλου, που φθονούσε το καλό του».

Την απομάκρυνση τού Αδάμ από τον Παράδεισο ακολούθησαν όλα τα δεινά. Ο Θεός ως φύσει φιλάνθρωπος με πολλούς τρόπους προσπάθησε να συνετίση τον άνθρωπο, αλλά αυτός πλέον δεν μισούσε την αμαρτία, δεν ήθελε να κάνη το θέλημα τού Θεού· έκανε το θέλημα τού κορμιού του και τού διαβόλου. Έτσι, η ειδωλολατρεία πληθυνόταν και τον αληθινό Θεό κανείς δεν λάτρευε.

Αυτήν την μεγάλη ασθένεια τού ανθρώπου κανείς άνθρωπος δεν ήταν ικανός να θεραπεύση. Αυτήν θεράπευσε με την ενανθρώπησή Του ο Υιός και Λόγος τού Θεού Πατρός.

Με όσα σύντομα εκτέθηκαν προηγουμένως γίνεται σαφές ότι το κήρυγμα τής Εκκλησίας στα χρόνια τής Οθωμανοκρατίας ήταν καθαρό, παρά την υπερβολική κάποιες φορές απλούστευσή του, κήρυγμα τής προφητικής και αποστολικής Παραδόσεως. Διατηρούσε και μεταλαμπάδευε την καυστική και φωτιστική φλόγα τής ορθόδοξης διδασκαλίας.

  Ιατρεία τής φύσεώς μας, η οποία «ενόσησε» από την φθορά και τον θάνατο, εξ αιτίας τών οποίων βασίλευσε η αμαρτία.
Οσίου Δαμασκηνού τού Στουδίτου

Ψυχή (=ουσία + ενέργεια). Δυνάμεις της είναι: Νους, διάνοια, δόξα, φαντασία και αίσθηση



  Στόν Θεό, σύμφωνα μέ τήν ἱερά διδασκαλία ὑπάρχει οὐσία καί ἐνέργεια, οἱ ὁποῖες συνάπτονται διηρημένως καί διαιροῦνται συνημμένως. Αὐτό εἶναι τό μυστήριο τῆς ἀδιαιρέτου διαιρέσεως οὐσίας καί ἐνεργείας.

Ἡ οὐσία τοῦ Θεοῦ εἶναι ἀμέθεκτη ἀπό τόν ἄνθρωπο, ἐνῶ οἱ ἐνέργειες τοῦ Θεοῦ εἶναι μεθεκτές. Ἐπειδή ὁ ἄνθρωπος εἶναι κατ’ εἰκόνα Θεοῦ, γι’ αὐτό καί ἡ ψυχή (ἔχει) διαιρεῖται ἀδιαιρέτως σέ οὐσία καί ἐνέργεια. Αὐτή ἡ ἐνέργεια τῆς ψυχῆς πρέπει νά κινεῖται ἀγαπητικά πρός τόν Θεό.

 Αὐτήν τήν δύναμη τῆς ψυχῆς, πρέπει νά τήν κατευθύνουμε πρός τό καλό, πρός τόν Χριστό. Ἔλεγε ὁ σεβαστός Γέρων: «Ὁ Θεός ἔχει βάλει μία δύναμη μέσα στήν ψυχή τοῦ ἀνθρώπου. Ἀπ' αὐτόν ἐξαρτᾶται πῶς τή διοχετεύει, γιά τό καλό ἤ γιά τό κακό. Ἄν τό καλό τό παρομοιάσομε μέ ἀνθόκηπο γεμάτο λουλούδια, δέντρα καί φυτά, ἐνῶ τό κακό μέ ἀγκάθια καί τή δύναμη μέ νερό, τότε μπορεῖ νά συμβεῖ τό ἑξῆς: ὅταν τό νερό τό διοχετεύσομε πρός τόν ἀνθόκηπο, τότε ὅλα τά φυτά ἀναπτύσσονται, πρασινίζουν, ἀνθίζουν, ζωογονοῦνται· τήν ἴδια στιγμή τ' ἀγκάθια, ἐπειδή δέν ποτίζονται, μαραίνονται, χάνονται. Καί τό ἀντίθετο»1.

Ὅπως ὁ Θεός εἶναι Τριαδικός, Νοῦς, Λόγος καί Πνεῦμα, ἔτσι καί ἡ ψυχή τοῦ ἀνθρώπου ἔχει τρεῖς δυνάμεις, νοῦ, λόγο καί πνεῦμα2. Ὅπως διδάσκει ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς στά φυσικά καί θεολογικά κεφάλαιά του, τό πνεῦμα πού ζωοποιεῖ τό σῶμα εἶναι «ὁ νοερός ἔρως τοῦ ἀνθρώπου». Αὐτό τό πνεῦμα «ἐκ τοῦ νοῦ ἐστί καί τοῦ λόγου ἐστί∙ καί ἐν τῷ λόγῳ καί τῷ νῷ ἐστί· καί ἐν αὐτῷ ἔχει τόν τε λόγον καί τόν νοῦν»3. Αὐτήν τήν δύναμη τήν τριπλῆ (νοῦς, λόγος καί πνεῦμα) πρέπει νά τήν κατευθύνουμε, νά τήν «ἀναφέρουμε» στόν Θεό. Αὐτό τόνιζε ὁ σοφός Γέροντας.

Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός, μᾶς διδάσκει ὅτι ἡ ψυχή εἶναι ζῶσα, ἁπλῆ, ἀσώματη, ἀόρατη στούς σωματικούς ὀφθαλμούς, λογική καί νοερά, ἀσχημάτιστη, ἐνῶ χρησιμοποιεῖ ὡς ὄργανο τό σῶμα καί τοῦ δίδει ζωή, αὐτεξούσια, θελητική καί ἐνεργητική, τρεπτή δηλαδή ἐθελότρεπτη, κτιστή4.

Ὁ ἅγιος Μάξιμος ὁ Ὁμολογητής στήν διδασκαλία του ἀναφέρει ὅτι οἱ δυνάμεις τῆς ψυχῆς εἶναι τρεῖς: α) ἡ θρεπτική, β) ἡ φανταστική καί ὁρμητική, γ) ἡ λογιστική καί νοητική. Τῆς θρεπτικῆς δυνάμεως μετέχουν τά φυτά. Τῆς θρεπτικῆς, τῆς φανταστικῆς καί ὁρμητικῆς μετέχουν τά ἄλογα ζῶα, τῆς δέ λογιστικῆς καί νοητικῆς μαζί μέ τίς προηγούμενες μετέχουν οἱ ἄνθρωποι5.

Στόν ἄνθρωπο, σύμφωνα μέ τόν Ἅγιο Γρηγόριο τόν Παλαμᾶ «ἑνώθηκε σέ ἕνα ὁ νοῦς καί ἡ αἴσθηση. Μεταξύ τοῦ νοῦ καί τῆς αἴσθησης ὑπάρχει ἡ φαντασία, ἡ δόξα καί ἡ διάνοια. Ἔτσι ὁ ἄνθρωπος διαθέτει νοῦ, φαντασία, δόξα, διάνοια, καί αἴσθηση.

 Ὁ νοῦς τοῦ ἀνθρώπου εἶναι εἰκόνα τοῦ Θεοῦ καί μόνος αὐτός ἀπ' ὅλα τά ἐγκόσμια, ἐάν θέλη, μπορεῖ νά γνωρίση τόν Θεό καί νά γίνη κατά Χάρη Θεός. «...νοῦς, ὅς εἰκών τέ ἐστι Θεοῦ καί Θεόν οἶδε καί μόνος τῶν ἐγκοσμίων Θεός, εἰ βούλεται, γίνεται».

 Ἡ αἴσθηση ὄχι μόνον γνωρίζει τά μέτρα καί τά μεγέθη καί τίς ποικίλες ποιότητές της, ἀλλά γνωρίζει τά οὐράνια σώματα καί τίς κινήσεις τους καί ἔτσι εἶναι ἡ ἀρχή τῆς ἐπιστήμης. Μέ ἄλλα λόγια, ἡ αἴσθηση εἶναι ἡ ἄλογος δύναμη «γνωστική καί ἀντιληπτική τῶν αἰσθητῶν παρόντων».

  Γνωρίζει καί ἀντιλαμβάνεται ὅλα τά αἰσθητά πράγματα. Ἡ φαντασία ἔχει τήν ἀρχή στήν αἴσθηση καί ἐνεργεῖ καί ἀπόντων τῶν αἰσθητῶν πραγμάτων. Ἡ δόξα προέρχεται ἀπό τήν φαντασία καί εἶναι ψῆφος ἄλογος. Ἡ δόξα εἶναι ἡ γνώμη πού ἔχουμε γιά κάθε ζήτημα, γιά κάθε ἀντικείμενο. 

 Καί αὐτή ἡ γνώμη, ὅπως ἀναφέραμε προηγουμένως, προέρχεται ἀπό τήν φαντασία, πού ἔχει ἀρχή της τήν αἴσθηση.

 Ἡ διάνοια «λογική μέν ἐστιν ἀεί, διεξοδικῶς δέ πρόεισιν εἰς τήν μετά λόγου δόξαν ἀποτελευτῶσα». Δηλαδή, ἡ διάνοια εἶναι ἐκείνη ἡ λογική δύναμη πού ὁλοκληρώνει τήν δόξα. Καί ἐνῶ ὁ νοῦς «αὐτοτελής ἐστιν οὐσία καί καθ' ἑαυτήν οὖσα ἐνεργητική» καί δέν ὑπάρχει κανένα ὄργανο τοῦ νοῦ, ἐν τούτοις ὅλες οἱ ἄλλες δυνάμεις ἐνεργοῦν μέ πρῶτο ὄργανο «τοῦ ψυχικοῦ ἐν ἐγκεφάλῳ πνεύματος».

 Γίνεται αὐτή ἡ διαίρεση ἀπό τόν ἅγιο Γρηγόριο τόν Παλαμᾶ γιά νά δοθῆ ἡ δυνατότητα νά δοῦμε τήν μεγάλη ἀξία τοῦ νοῦ ἐν σχέσει μέ τίς ἄλλες δυνάμεις τῆς ψυχῆς. Ἡ αἴσθηση εἶναι ἄλογη δύναμη τῆς ψυχῆς καί γι' αὐτό δέν μπορεῖ νά ἀνυψωθῆ καί νά γνωρίσει τόν Θεό. Οἱ ἄλλες δύο δυνάμεις, δηλαδή ἡ δόξα καί ἡ διάνοια, ἔστω καί ἄν εἶναι λογικές, ἐν τούτοις δέν εἶναι ἀποδεσμευμένες ἀπό τήν φαντασία, ἡ ὁποία εἶναι ταμεῖο τῶν αἰσθήσεων, καί γι' αὐτό εἶναι ἀκατάλληλες νά γνωρίσουν τόν Θεό, ἀφοῦ ἐνεργοῦν διά τοῦ ψυχικοῦ πνεύματος, ὡς ὀργάνου, καί, κατά τόν λόγο τοῦ Ἀποστόλου Παύλου, «ψυχικός ἄνθρωπος οὐ δέχεται τά τοῦ πνεύματος».

 Γι' αὐτό μόνον ὁ νοῦς εἶναι τό ὄργανο ἐκεῖνο πού μπορεῖ νά γνωρίσει τόν Θεό καί νά γίνει κατά Χάρη Θεός. Μέσα στόν νοῦ ἀποκτᾶται ὁ ἔρως πρός τόν Θεό. Γι' αὐτό, κατά τήν διδασκαλία τοῦ ἁγίου, ὁ ἔρως πρός τόν Θεό δέν ἔχει καμμιά σχέση μέ τίς αἰσθήσεις καί τίς φαντασίες, ἀλλά μέ τόν νοῦ, ὁ ὁποῖος ἔχει προηγουμένως καθαρθῆ (δηλ. ἔχει ἐλευθερωθεῖ ἀπό τήν ὑποδούλωση στή λογική καί τήν αἴσθηση πού ἐνεργοῦν διά τοῦ ἐγκεφάλου) καί δέχεται τήν ἔλλαμψη τοῦ Θεοῦ.

 Ἔτσι ὁ νοῦς, ἄν ἐλευθερωθῆ ἀπό τήν φορά πρός τά κάτω καί στραφῆ πρός ἑαυτόν, τότε «γίνεται καί τῆς κρείττονος καί ὑψηλοτέρας ἐνεργείας», διά τῆς ὁποίας μόνον ἑνώνεται μέ τόν Θεό. Αὐτό βέβαια προϋποθέτει τήν νέκρωση τῶν ἀλόγων (αἴσθηση, φαντασία, δόξα) καί λογικῶν (διάνοια) ἐνεργειῶν τῆς ψυχῆς, ὥστε ὁ νοῦς νά μή διαχέεται στόν αἰσθητό κόσμο καί στά κτίσματα, καί ἔτσι νά ἐπιστρέψη πρός τόν ἑαυτό του, ἀπό τήν προηγουμένη διάχυση, νά ἔλθη στήν καρδιά καί διά τῆς καρδιᾶς νά ἀνέλθη πρός τόν Θεό. Ἔτσι θά ἀποκτήση τήν κοινωνία καί τήν γνώση τοῦ Θεοῦ»6.

 Ὁ ἄνθρωπος πλάστηκε ἀπό σῶμα καί ψυχή, πού εἶναι κτιστά· τοῦ δόθηκε ἐπίσης μέ τό ἐμφύσημα τοῦ Θεοῦ καί τό Ἅγιον Πνεῦμα, πού εἶναι ἄκτιστο.

 Ἡ ψυχή τοῦ ἀνθρώπου σύμφωνα μέ τήν πατερική σοφία ἔχει τρία μέρη: Τό λογιστικό, τό θυμικό καί τό ἐπιθυμητικό. Αὐτά ἀλληλοεπηρρεάζονται καί ἀποτελοῦν ἕνα ἑνιαῖο ὅλο. 

 Ὁ γέροντας γνώριζε ὅτι ὅταν ταράζεται τό θυμικό τότε σκοτίζεται καί τό λογιστικό τῆς ψυχῆς.

 Ἔλεγε κάποτε: «Ἤμουν στή σκήτη μας στό Ἅγιον Ὄρος. Ἐκεῖ μιά μέρα, οἱ ὑποτακτικοί μου βρίσκονταν σέ ἐκνευρισμό, διότι ἕνας μάνταλος σφηνώθηκε στήν πόρτα καί δέν μποροῦσαν νά τόν ἀπελευθερώσουν. 

 Προσπαθοῦσαν, τόν χτυποῦσαν, τόν τραβοῦσαν, θύμωναν, τίποτα: ὁ μάνδαλος ἐκεῖ σφηνωμένος. Τότε σηκώθηκα καί τούς εἶπα νά τόν ἀφήσουν σέ μένα. Τόν πρόσεξα καλά, ἔκανα μιά ἁπλή κίνηση καί τόν ἀπέλευθέρωσα. Οἱ μοναχοί μέ κοίταζαν μέ θαυμασμό. Τούς λέω: Τί μέ κοιτᾶτε ἔτσι, βρέ εὐλογημένοι; Δέν ἔκαμα τίποτα σπουδαῖο, μία κίνηση ἔκαμα, ἀλλά τήν ἔκαμα μέ προσευχή καί ἡρεμία. Ἐσεῖς, ἔτσι πού εἴχατε νευριάσει, δέ θά ἐλευθερώνατε τόν μάνταλο οὔτε μέχρι αὔριο. Ὅταν ἡ ψυχή εἶναι ταραγμένη, θολώνει τό λογικό καί δέ βλέπει καθαρά. Μόνον ὅταν ἡ ψυχή εἶναι ἥρεμη, φωτίζει τό λογικό, γιά νά βλέπει καθαρά τήν αἰτία κάθε πράγματος»7 

(Στό βιβλίο τοῦ Κ. Γιαννιτσιώτη, 
Κοντά στό Γέροντα Πορφύριο, 
Ἀθῆναι 1995, σελ. 118).

  Ἀσθένεια καί θεραπεία τοῦ ἀνθρώπου

  Οἱ τρεῖς μνῆμες στόν ἄνθρωπο.

 Στόν ἄνθρωπο, σύμφωνα μέ τήν ἁγιοπατερική θεώρηση, ὑπάρχουν τρία μνημονικά συστήματα. Ἡ ἐπιστήμη σήμερα, γνωρίζει τά δύο ἀπό αὐτά. Γράφει ὁ π. Γ. Μεταλληνός: «Ἡ φυσική (αὐθεντική) κατάσταση τοῦ ἀνθρώπου προσδιορίζεται, ἁγιοπατερικά, ἀπό τήν λειτουργία μέσα του, τριῶν μνημονικῶν συστημάτων, δύο ἀπό τά ὁποῖα γνωρίζει καί ἐλέγχει ἡ ἐπιστήμη τῆς ἰατρικής, ἐνῶ τό τρίτο εἶναι ὑπόθεση τῆς ποιμαντικῆς θεραπευτικῆς. 

  Τό πρῶτο εἶναι ἡ κυτταρική μνήμη (DNA), πού καθορίζει τά πάντα στόν ἀνθρώπινο ὀργανισμό.

 Τό δεύτερο εἶναι ἡ ἐγκεφαλική κυτταρική μνήμη, ἡ λειτουργία τοῦ ἐγκεφάλου, πού ρυθμίζει τήν σχέση μας μέ τόν ἑαυτό μας καί τό περιβάλλον. Τά δύο αὐτά συστήματα γνωρίζει ἡ ἐπιστήμη τῆς ἰατρικῆς καί μεριμνᾶ γιά τήν εὔρυθμη λειτουργία τους.

  Ἡ ἐμπειρία τῶν Ἁγίων γνωρίζει ἕνα ἀκόμη μνημονικό σύστημα, τήν καρδιακή ἤ νοερά μνήμη, πού λειτουργεῖ μέσα στήν καρδιά. Ἡ καρδιά, στήν Ὀρθόδοξη παράδοση, δέν λειτουργεῖ μόνο φυσικά, ὡς ἀντλία διακίνησης τοῦ αἵματος. Ἀκόμη κατά τήν πατερική διδασκαλία, δέν εἶναι ὁ ἐγκέφαλος καί τό νευρικό σύστημα τό κέντρο τῆς αὐτοσυνειδησίας μας, ἀλλά ἡ καρδιά8. Διότι πέρα ἀπό τή φυσική ἔχει καί μία ὑπερφυσική λειτουργία. Ὑπό ὁρισμένες προϋποθέσεις γίνεται χῶρος κοινωνίας μέ τόν Θεό, μέ τήν ἄκτιστη δηλαδή ἐνέργειά Του. Βέβαια αὐτό γίνεται ἀντιληπτό μέσα ἀπό τήν ἐμπειρία τῶν Ἁγίων καί ὄχι μέ τή λογική λειτουργία καί τή διανοητική θεολόγηση.

 Ὁ Ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης (†1809), ἀνακεφαλαιώνοντας ὅλη τήν πατερική παράδοση, στό ἔργο του «Συμβουλευτικό Ἐγχειρίδιον», ὀνομάζει τήν καρδιά κέντρο φυσικό, ὑπερφυσικό, ἀλλά καί παραφυσικό, ὅταν ἡ ὑπερφυσική λειτουργία ἀδρανεῖ, διότι ἡ καρδιά κυριαρχεῖται ἀπό τά πάθη.

 Ἡ ὑπερφυσική λειτουργία τῆς καρδιᾶς εἶναι ἡ ἀπόλυτη προϋπόθεση γιά τήν τελείωση, τήν ὁλοκλήρωση τοῦ ἀνθρώπου, δηλαδή τήν θέωση του, ὡς πλήρη ἔνταξή του στήν ἐν Χριστῷ κοινωνία.

  Στήν ὑπερφυσική της λειτουργία ἡ καρδιά γίνεται χῶρος ἐνεργοποίησης τοῦ νοῦ. Στόν γλωσσικό κώδικα τῆς Ὀρθοδοξίας, ὁ νοῦς (στήν Κ.Δ. ὀνομάζεται «πνεῦμα» τοῦ ἀνθρώπου καί «ὀφθαλμός τῆς ψυχῆς») εἶναι ἐνέργεια τῆς ψυχῆς, μέ τήν ὁποία ὁ ἄνθρωπος γνωρίζει τόν Θεό, φθάνοντας στήν θέα τοῦ Θεοῦ ἤ θεοπτία.

  Βέβαια πρέπει νά διευκρινήσουμε ὅτι ἡ γνώση τοῦ Θεοῦ δέν σημαίνει γνώση τῆς ἀμέθεκτης καί ἀπρόσιτης θείας οὐσίας, ἀλλά τῆς θείας ἐνέργειας. Ἡ διάκριση οὐσίας καί ἐνέργειας στόν Θεό εἶναι ἡ οὐσιαστική διαφορά τῆς Ὀρθοδοξίας ἀπό κάθε ἄλλη ἐκδοχή τοῦ Χριστιανισμοῦ.

  Ἡ ἐνέργεια τοῦ νοῦ μέσα στήν καρδιά ὀνομάζεται «νοερά λειτουργία» (noetic faculty) τῆς καρδιᾶς...Νοῦς καί Λόγος (Λογική) ὀρθόδοξα δέν ταυτίζονται, διότι ἡ λογική9 ἐνεργεῖται στόν ἐγκέφαλο, ἐνῶ ὁ νοῦς στήν καρδιά.

 Ἡ νοερά λειτουργία πραγματώνεται ὡς ἀδιάλειπτη προσευχή (πρβλ. Α΄Θεσσ. 5,17) τοῦ Ἁγίου Πνεύματος μέσα στήν καρδιά (πρβλ. Γαλ. 4,6 · Ρωμ.8,26· Α΄Θεσσ. 5,19), καί ὀνομάζεται ἀπό τούς ἁγίους πατέρες μας «μνήμη Θεοῦ». 

 Ἔχοντας ὁ ἄνθρωπος μέσα στήν καρδιά του τή «μνήμη τοῦ Θεοῦ», ἀκούοντας δηλαδή στήν καρδιά του τήν «φωνή» (Α΄ Κορ. 14,11ε. Γαλ. 4,6.κ.α.) ἔχει αἴσθηση τῆς «ἐνοικήσεως» τοῦ Θεοῦ μέσα του (Ρωμ. 8,11).


  Ὁ Μ. Βασίλειος στή Β΄ ἐπιστολή του λέγει, ὅτι ἡ μνήμη τοῦ Θεοῦ μένει ἀδιάλειπτη, ὅταν δέν διακόπτεται ἀπό τίς γήινες φροντίδες, ἀλλά ὁ νοῦς «ἀναχωρεῖ» πρός τόν Θεό. Αὐτό ὅμως δέν σημαίνει, ὅτι ὁ ἐνεργούμενος ἀπό τήν θεία ἐνέργεια πιστός ἀποφεύγει τίς ἀναγκαῖες φροντίδες τῆς ζωῆς, μένοντας στήν ἀπραξία ἤ σέ κάποια ἔκστάση, ἀλλά τήν ἀπελευθέρωση τοῦ νοῦ ἀπό τίς φροντίδες αὐτές, μέ τίς ὁποῖες ἀσχολεῖται ἡ λογική.

  Γιά νά χρησιμοποιήσουμε ἕνα παράδειγμα, πού μᾶς ἀγγίζει: Ἕνας ἐπιστήμονας πού ἔχει ἀποκτήσει καί πάλι τήν νοερά λειτουργία, μέ τήν λογική ἀσχολεῖται μέ τά προβλήματα του, ἐνῶ ὁ νοῦς μέσα στήν καρδιά διατηρεῖ ἀδιάλειπτη τή μνήμη τοῦ Θεοῦ.

  Ὁ ἄνθρωπος πού διασώζει καί τά τρία παραπάνω μνημονικά συστήματα εἶναι ὁ Ἅγιος. Αὐτός εἶναι ὀρθόδοξα ὁ ὑγιής (normal) ἄνθρωπος. Γι’ αὐτό ἡ θεραπεία τῆς Ὀρθοδοξίας συνδέεται μέ τήν πορεία τοῦ ἀνθρώπου πρός τήν ἁγιότητα. Ἡ μή λειτουργία ἤ ὑπολειτουργία τῆς νοερᾶς ἐνέργειας τοῦ ἀνθρώπου εἶναι ἡ οὐσία τῆς πτώσεως»10.

1 Γέροντος Πορφυρίου Καυσοκαλυβίτου, Βίος καί Λόγοι, σελ. 287.
2 Ἁγ. Γρηγορίου Παλαμᾶ, Φιλοκαλία Δ’, 145, λστ’, - 146, λζ’
3 Φιλοκαλία Δ’, σελ. 147, λη’.
4 Ἁγ. Ἰωάννου Δαμασκηνοῦ, Ἔκδοσις ἀκριβής τῆς Ὀρθοδόξου πίστεως, ἐκδ. Πουρνάρα, Θεσσαλονίκη 1976, σελ. 152: «Ψυχή τοίνυν ἐστίν οὐσία ζῶσα, ἁπλῆ, ἀσώματος, σωματικοῖς ὀφθαλμοῖς κάτ’ οἰκείαν φύσιν ἀόρατος, λογική τε καί νοερά, ἀσχημάτιστος, ὀργανικῷ κεχρημένη σώματι καί τούτῳ ζωῆς αὐξήσεώς τε καί αἰσθήσεως καί γεννήσεως παρεκτική... αὐτεξούσιος, θελητική τε καί ἐνεργητική, τρεπτή ἤτοι ἐθελότρεπτος, ὅτι καί κτιστή, πάντα ταῦτα κατά φύσιν ἐκ τῆς τοῦ δημιουργήσαντος αὐτήν χάριτος εἰληφυία, ἐξ ἧς καί τό εἶναι καί τό φύσει οὕτως εἶναι εἴληφεν».
5 Φιλοκαλία Β’, σελ. 32, λβ’.
6 Μητρ. Ἱερόθεου Βλάχου, Θεραπευτική ἀγωγή, Γ΄ ἔκδοση, 1993, σελ. 38-40.
7 Γέροντος Πορφυρίου ἱερομονάχου, Ἀνθολόγιο συμβουλῶν, Α' ἔκδοση, 2002, σελ. 213.
8 Γιαυτό καί ἡ ἔννοια τοῦ «ἐγκεφαλικοῦ θανάτου» καἰ ἡ ταύτισή του μέ τόν θάνατο (δηλ. τόν χωρισμό τῆς ψυχῆς ἀπό τό σῶμα), εἶναι ἀπαράδεκτη. Μπορεῖ τό ἐγκεφαλικό στέλεχος νά ἔχει βλαφτεῖ ἀλλά ἐφ' ὅσον ἡ καρδιά λειτουργεῖ ὁ ἄνθρωπος ἔχει αὐτοσυνειδησία, ἡ ψυχή δηλ. βρίσκεται ἀκόμη ἑνωμένη μέ τό σῶμα (δέν ἔχει διασπασθεῖ ἡ συμφυΐα ψυχῆς καί σώματος).
9 Δηλ. ἡ διάνοια.
10 http://www.sitemaker.gr/christosd/assets/therapy.htm π. Γ. Δ. Μεταλληνού, Ἠ Ὀρθοδοξία ὡς Θεραπεία.

  via

[full_width]




Scroll To Top