Εθισμός στο αφύσικο

 Η τακτική της «σαλαμοποίησης» έχει γίνει πλέον καθεστώς


 Η σαλαμοποίηση ή τακτική του σαλαμιού είναι μια διαίρει και βασίλευε διαδικασία με απειλές και συμμαχίες που χρησιμοποιούνται για να υπερνικήθει ή ακόμα και να εξαλειφθεί η αντίθετη ακόμα ακόμα και φυσιολογική διαχρονική άποψη. Με αυτή, ο επιτιθέμενος μπορεί να επηρεάσει και τελικά να κυριαρχήσει σε ένα περιβάλλον, συνήθως κοινωνικό, κομμάτι προς κομμάτι.


 Όταν ο Ούγγρος κομμουνιστής ηγέτης Mátyás Rákosi είπε την περίφημη φράση ότι «το σαλάμι είναι ένα ακριβό φαγητό και δεν τρώγεται όλο μονομιάς, αλλά κόβουμε μία φέτα κάθε φορά», ουσιαστικά επινόησε μια τακτική αντιμετώπισης των αντιπάλων του, που ονομάστηκε «σαλαμοποίηση».

 Σύμφωνα με αυτήν, οι αντιδράσεις των αντιπάλων εξουδετερώνονται «φέτα φέτα», σταδιακά δηλαδή, με ρυθμό τέτοιο που κάποια στιγμή (πολύ αργά συνήθως) γίνεται αντιληπτό ότι αυτές έχουν εξαλειφθεί πλήρως. Μια τέτοια τακτική εφαρμόζεται εδώ και μερικά χρόνια αναφορικά με τα δικαιώματα της λεγόμενης  Lesbian, Gay, Bisexual, Trans), Queer, Ιntersex+ κοινότητας (όπου στο + υποκρύπτονται πολλές, ανομολόγητες ακόμη ιδιαιτερότητες).





  Αρχικά, μας είπαν πως δεν πρέπει να ενδιαφέρει κανέναν μας τι κάνουν στο κρεβάτι τους. Ηταν κάτι που ακουγόταν λογικό και με την εξάντληση της καλής μας προαίρεσης το αποδεχτήκαμε. Έτσι κι αλλιώς η καρικατούρα του εμφανισιακού και συμπεριφορικού προτύπου τους είχε πάψει ήδη να αντιμετωπίζεται ως τέτοια από το σύνολο της κοινωνίας. Φαίνεται, όμως, ότι αυτό δεν ήταν ο τελικός σκοπός τους.

 Σύντομα κόπηκε άλλη μία φέτα από το σαλάμι: «Θα σου δείξω, εγώ ο ίδιος, τι κάνω στο κρεβάτι μου, θες, δεν θες». 

 Παρελάσεις «υπερηφάνειας», ταινίες, βιβλία, τηλεοπτικές σειρές, εκδηλώσεις παντός είδους, κατά κανόνα υποστηριζόμενες με κάθε τρόπο από θεσμικούς φορείς, επιστρατεύτηκαν για τον σκοπό αυτό. Η καρικατούρα του εμφανισιακού και συμπεριφορικού προτύπου τους επέστρεψε αυτή τη φορά ως «κανονικότητα»! Ούτε αυτό, όμως, φάνηκε αρκετό.




 Το να γίνει αποδεκτό ότι αυτό είναι «κανονικότητα» είναι και παραμένει από δύσκολο έως αδύνατο για μια κοινωνία που πορεύτηκε με τις αξίες μιας φυσιολογικής ζωής, θέλοντας να επιβιώσει, να αναπαραχθεί, να προοδεύσει. 

 Έτσι, στράφηκαν προς τον πραγματικό τους στόχο: Στα παιδιά της κοινωνίας αυτής! Όχι μόνο θα τα φέρνουμε από πολύ νωρίς σε επαφή με τέτοια πρότυπα και πρόσωπα, γιατί μόνο έτσι «η κοινωνία μας θα γίνει πιο ανεκτική, πιο συμπεριληπτική και πιο… δημοκρατική», όπως διατυπώνεται από τα πλέον επίσημα χείλη, αλλά θα θεσμοθετήσουμε ακόμη και την τεκνοθεσία από ομόφυλα ζευγάρια! Η καρικατούρα του εμφανισιακού και συμπεριφορικού προτύπου τους επιχειρείται πλέον να καταξιωθεί ως το ιδανικό πρότυπο και υπόδειγμα στα παιδιά μας.

 Είχε προηγηθεί, νωρίτερα, η κοπή άλλης μίας φέτας του σαλαμιού, μέσω της κυβερνητικής επιχειρηματολογίας πως «όλα γίνονται λόγω της ανάγκης να διορθωθούν αδικίες και να καλυφθούν κενά στην προστασία των παιδιών» ή ακόμη και για τη μη «παρεμπόδιση του δικαιώματος του ατόμου για επιδίωξη της ευτυχίας του ή της ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητάς του».

 Θα πρέπει όμως, πριν από κάθε συζήτηση, να απαντήσουμε στο ερώτημα σχετικά με το ποιου προσώπου τα δικαιώματα πρέπει να προτάξουμε; Αυτά ενός ατόμου που επιδιώκει την ευτυχία του ή την ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητάς του ή ενός απροστάτευτου παιδιού που θα το αναγκάσουμε να μεγαλώσει σε ένα περιβάλλον ομόφυλου ζευγαριού στερώντας του, κατά περίπτωση, το μητρικό ή το πατρικό πρότυπο;

  Δυστυχώς, η κυρίαρχη κουλτούρα (που πάντως όχι μόνο δεν αντιστοιχίζεται στην κοινωνία, αλλά αντιθέτως τη βρίσκει απόλυτα αντίθετή της, σύμφωνα με δημοσκοπήσεις) τείνει να επιβάλει έναν συμπεριφορικό εθισμό, που απειλεί να διαταράξει όλες τις άλλες πτυχές της ανθρώπινης ζωής. Και όπως συμβαίνει σε αυτές τις περιπτώσεις, αυτός ο εθισμός πρέπει να αντιμετωπιστεί άμεσα, προτού κυριαρχήσει, προτού δηλαδή επηρεάσει καταλυτικά τα συναισθήματα και τη λειτουργικότητά μας, όταν πια δηλαδή θα είναι αδύνατη η αλλαγή της συμπεριφοράς μας, παρά την επιθυμία και τις προσπάθειές μας για κάτι τέτοιο.


Όταν κάποιος σε γεμίζει δεν έχεις χώρο για κανέναν άλλον



 Η δύναμη που έχουμε στα χέρια μας όταν αντιλαμβανόμαστε πως μπορούμε να φτιάξουμε και να καθορίσουμε τα πάντα γύρω απ’ τον κόσμο μας είναι μοναδική. Κάποιοι από εμάς σπαταλήσαμε άπλετο χρόνο μέχρι να συνειδητοποιήσουμε πως δεν μπορούμε να αρκεστούμε σε ό,τι μέχρι στιγμής κατέχουμε, το οποίο βάσει των επιθυμιών μας την εκάστοτε στιγμή μπορεί να είναι ανεπαρκές. Ο φόβος κι η ανασφάλεια πάλι άλλων τους έχει κρατήσει δέσμιους στη φυλακή των επιλογών που πίστεψαν πως κάποτε ήταν γι’ αυτούς το προσδοκώμενο. Άλλοι πάλι τολμούν την αλλαγή κι επιμένουν στην κατάκτηση του ιδανικού γι’ αυτούς.

  Το μυστικό είναι να πιστέψεις πως έχεις την ικανότητα να καταφέρεις τα πάντα. Ό,τι μπορείς να φανταστείς. Συνθέτεις ένα-ένα τα κομμάτια του παζλ των εμπειριών σου, διαλέγεις ό,τι σε κάνει ευτυχισμένο και προχωράς. Και κρατάς κοντά σου μόνο τα πολύτιμα. Αυτά που μαζί τους έχεις φανταστεί να περνάς τις πιο όμορφες στιγμές. Άτομα που θα σε συντροφεύουν και θα σου προσφέρουν μόνο ανιδιοτελή αγάπη. Τον άνθρωπο αυτόν που το πεπρωμένο θα σου υποδείξει κι εσύ θα καθορίσεις πως είναι ο ένας. 

  Εκείνον που σε καλύπτει ολοκληρωτικά.

  Όταν έχεις αυτό που πραγματικά σε κάνει να αισθάνεσαι πλήρης, αδιαφορείς για τις υπόλοιπες επιλογές που παρουσιάζονται γύρω σου. Η μόνη σου επιθυμία είναι να σε γεμίζει, όχι μόνο με την παρουσία του μα με όλο του το είναι. Να καταλαβαίνει την ψυχή και να διαβάζει το μυαλό σου. Οτιδήποτε άλλο να μοιάζει αδιάφορο στα μάτια σου.

  Να προσπερνάς καταστάσεις που θα μπορούσες να είσαι μέρος τους. Μέσα στην πληθώρα των επιλογών που έχεις, να προτιμάς εκείνο το ένα. Ανάμεσα σε τόσα να παραμένεις τυφλός σε όσα δεν πληρούν τις προϋποθέσεις και δεν είναι αρκετά για να σε πάνε στα σύννεφα.

  Είναι εκείνο το μοναδικό συναίσθημα. Η ασίγαστη επιθυμία να κρυφτείς μέσα του και να μη φοβάσαι το παραμικρό. Να σε συνεπαίρνει και να σου απογειώνει τις αισθήσεις. Αυτό που σε ταξιδεύει κι όχι κάτι που μένει στάσιμο.





 Ο μοναδικός που θα αποτελεί για σένα πυξίδα και μαζί του δε θα χάνεσαι σε καταστάσεις που σε κατευθύνουν σε λάθος συναισθήματα. Που δίπλα του θα πάψεις να είσαι έρμαιο της ανάγκης σου για συντροφιά, μα υπηρέτης της δίψας σου για πίστη κι αφοσίωση. Και το κορμί σου θα υπακούει μόνο στα δικά του καλέσματα. Κι η ανάγκη αυτή θα γίνεται μέρα με τη μέρα επιτακτική. Θα υπερβαίνει ό,τι μέχρι τώρα έχεις συναντήσει, θα κλείνει ένα-ένα τα κεφάλαια του παρελθόντος σου ανοίγοντας μόνο ένα. Το απόλυτο δικό σας.

  Όταν έρθει το αισθάνεσαι. Η παρουσία του φωτίζει τη ζωή σου κι η λάμψη αντανακλά σε όλες σου τις αισθήσεις. Νιώθεις την καρδιά σου να φτερουγίζει και στο άκουσμα αυτής διαλύονται όλα τα σύννεφα των αμφιβολιών που καιρό τώρα σκέπαζαν σκοτεινά τον ουρανό σου. Θα σου σπάσει τις άμυνες, θα γκρεμίσει τα τείχη των φόβων σου όσο απόρθητα κι αν είναι. Κι επάνω στα χαλάσματα τους θα χτίσει τη γέφυρα της δικής σας εμπιστοσύνης.

  Η αλήθεια που θα αντικατοπτρίζει το χαμόγελο αυτού του ανθρώπου θα αποτελεί για σένα την κινητήρια δύναμη να αντιμετωπίσεις τα πάντα. Και κοντά του δε θα χρειαστεί καν να κρύβεσαι. Δε θα διστάζεις να απελευθερώσεις τις αδυναμίες σου. Γιατί ξέρεις πως θα γίνουν κι αυτές κομμάτι της αγάπης σας.

  Δε θα χορταίνεις να τον χαζεύεις. Όταν αντικρίζεις το πρόσωπό του, θα συναντάς στην όψη του να ζωγραφίζονται όλες οι λιακάδες του κόσμου. Και θα έχει τα μόνα χέρια που θα αποζητάς να σε κρατούν. Τα μόνα που θα σ’ αγγίζουν. Κι αυτό το άγγιγμα θα κάνει το σώμα σου να τρέμει, να ριγεί και να χάνεται. Δε θα αποζητάς κοντά σου καμία άλλη παρουσία πέρα απ’ τη δική του. Δε θα μπορείς να διανοηθείς να βρίσκεσαι πουθενά αλλού παρά μόνο μαζί του.

  Καθετί που θα κάνετε μαζί θα αποκτά άλλο νόημα. Απλά καθημερινά πράγματα θα μετατρέπονται σε μοναδικές στιγμές ευτυχίας. Κάθε δρόμος που έχεις περπατήσει και μέρος που έχεις πάει θα φαντάζει τελείως διαφορετικό όταν είσαι μαζί του. Και κάθε ξύπνημα θα φοράει τη δική του καλημέρα. Μια καλημέρα που θα σου αλλάζει όλη σου την καθημερινότητα.

  Και καθώς ο χρόνος θα κυλάει, θα γίνεστε ένα, θα δένεστε όλο και πιο πολύ. Οι αναμνήσεις σας θα είναι κοινές. Κοινοί οι φόβοι, κοινές ανησυχίες, κοινές οι πράξεις κι οι στιγμές. Ο φόβος μη χαλάσει και μη χαθεί η μαγεία θα σε κυριεύει μα θα σε εγκαταλείπει τη στιγμή που θα τον έχεις κοντά σου. Και θα σου επιβεβαιώνει με κάθε τρόπο πως ό,τι αισθάνεσαι είναι αμοιβαίο. Και πως όσα κι αν φέρει ο καιρός, αποτελεί και μια καινούρια δοκιμασία που θα γεννήσει καινούρια συναισθήματα. Πιο βαθιά κι ουσιαστικά. Και φυσικά αναντικατάστατα.

  Ο όρος πληρότητα δεν έχει για όλους την ίδια σημαία και βαρύτητα. Υπάρχει ένα χάσμα ανάμεσα σε αυτό που θα θέλαμε να αποκτήσουμε και σε αυτό που ρεαλιστικά έχουμε. Κανένας δεν μπορεί να προσδιορίσει με σιγουριά το λόγο για τον οποίο οι άνθρωποι συμβιβαζόμαστε με κάτι μέτριο ή κατώτερο από αυτό που μας αξίζει. Το πόσο ο καθένας μας αντικειμενικά αξίζει δεν προσδιορίζεται από έναν αλλά από πολλούς παράγοντες. Την αυτοεκτίμησή μας, την ικανότητά μας να αναγνωρίσουμε τις ειλικρινείς μας επιθυμίες αλλά και το θάρρος που μας διακατέχει να διεκδικήσουμε το καθετί.




  Το μόνο που έχουμε να κάνουμε είναι να κοιτάξουμε μέσα μας και να αναρωτηθούμε πώς θα ήταν η ζωή μας αν είχαμε αυτό που πραγματικά μας γεμίζει. Θα αναλωνόμασταν σε καταστάσεις που λαμβάνουν χώρο στη ζωή μας αδικαιολόγητα;


Το ν' αγαπάς είναι τέχνη κι εσύ ο μάστορας κ' η καλλιτέχνις



  Οι Άνθρωποι Διαφέρουν Μεταξύ τους. Είναι σημαντικό ν’ αναγνωρίσει κανείς αυτή τη βασική αλήθεια αν θέλει να δημιουργήσει θετικές και τρυφερές σχέσεις.

  Στην πράξη, πάντως, δεν το αναγνωρίζουμε αυτό. 

  Αντίθετα, έχουμε την τάση ν’ αλλάξουμε ο ένας τον άλλο. 

  Θυμώνουμε, αντιστεκόμαστε και απορρίπτουμε τις διαφορές μας. Έχουμε την απαίτηση, οι άνθρωποι που ζουν μαζί μας, να αισθάνονται, να σκέπτονται και να φέρονται όπως εμείς. Κι αν αντιδράσουν διαφορετικά, θεωρούμε ότι κάνουν λάθος ή ότι έχουν άδικο.

  Προσπαθούμε να τους διορθώσουμε – ενώ εκείνοι χρειάζονται κατανόηση και φροντίδα. Προσπαθούμε να τους βελτιώσουμε – ενώ χρειάζονται παραδοχή, εκτίμηση και εμπιστοσύνη.

  Παραπονιόμαστε ότι, αν τουλάχιστον άλλαζαν, θα μπορούσαμε να τους αγαπήσουμε, αν συμφωνούσαν μαζί μας, αν ένιωθαν όπως νιώθουμε εμείς, αν έκαναν αυτό που τους ζητάμε, θα μπορούσαμε σίγουρα να τους αγαπήσουμε.


  Τι είναι λοιπόν η αγάπη;

  Αγάπη είναι να δεχόμαστε και να εκτιμάμε έναν άνθρωπο μόνον όταν εκπληρώνει τις προσδοκίες μας; Είναι αγάπη το να προσπαθούμε να αλλάξουμε έναν άνθρωπο σε ό,τι θα θέλαμε να είναι, αντί να μείνει όπως αυτός έχει διαλέξει; Είναι αγάπη όταν μας αρέσει ή εμπιστευόμαστε κάποιον επειδή σκέφτεται και αισθάνεται σαν κι εμάς;

  Σίγουρα αυτό δεν είναι αγάπη. Ίσως να φαίνεται έτσι σ’ αυτόν που τη δίνει, όχι όμως και σ’ αυτόν που τη δέχεται.

Η πραγματική αγάπη δεν βάζει όρους. Δεν απαιτεί, επιβεβαιώνει και εκτιμά. Δεν είναι δυνατόν να υπάρξει αγάπη χωρίς την αναγνώριση και την παραδοχή των διαφορών μας. Όσο καιρό πιστεύουμε, λανθασμένα, ότι αυτοί που αγαπάμε πρέπει να σκέφτονται, να αισθάνονται και να συμπεριφέρονται όπως εμείς, η πραγματική αγάπη εμποδίζεται. 

 
Όταν συνειδητοποιήσουμε ότι οι άλλοι είναι διαφορετικοί γιατί έτσι πρέπει να είναι, τα εμπόδια για μια πραγματική αγάπη αρχίζουν να εξαφανίζονται.


 "Άντρες & Γυναίκες" 

 John Gray, Ph.D.

Σαδιστικά και μαζοχιστικά τερτίπια*



  Δεν υπάρχει αμφιβολία πώς, ως προς τις πρακτικές συνέπειες, η επιθυμία να εξαρτιέσαι ή να υποφέρεις είναι αντίθετο της επιθυμίας να κυριαρχείς ή να κάνεις τους άλλους να υποφέρουν. Ψυχολογικά όμως και οι δύο τάσεις είναι αποτέλεσμα μιας βασικής ανάγκης που πηγάζει από την ανικανότητα ανοχής της μοναξιάς και της αδυναμίας του εγώ.


  Προτείνω να ονομαστεί η επιδίωξη που βρίσκεται στη βάση του σαδισμού και του μαζοχισμού συμβίωση.

  Η συμβίωση, με την ψυχολογική της έννοια, σημαίνει τη συνένωση ενός ατομικού εγώ με ένα άλλο εγώ (ή μια άλλη δύναμη έξω από το εγώ) με τέτοιο τρόπο ώστε καθένα από τα εγώ να χάνει την ακεραιότητα του και καθένα να αλληλοεξαρτιέται απόλυτα από το άλλο.




  Το σαδιστικό πρόσωπο έχει ανάγκη το αντικείμενο του, το ίδιο όπως το και το μαζοχιστικό έχει ανάγκη από το δικό του. Μόνο που αντί να αναζητήσει τη σιγουριά με το να απορροφηθεί, την κερδίζει απορροφώντας κάποιον άλλον.

  Και στις δυο περιπτώσεις η ακεραιότητα του ατομικού εγώ χάνεται.

  *τερτίπια: 
  1. τα κόλπα, τα τεχνάσματα για την παραπλάνηση, την εξαπάτηση κάποιου.
  2. τα καμώματα, τα πείσματα, τα νάζια για την επίτευξη κάποιου σκοπού.

  Στη μια περίπτωση διαλύω το εγώ μου μέσα σε μια εξωτερική δύναμη. Χάνω το εγώ.

  Στην άλλη περίπτωση, μεγαλώνω το εγώ μου, κάνοντας ένα άλλο πρόσωπο μέρος του εαυτού μου και έτσι αποκτώ τη δύναμη που μου έλειπε σαν ανεξάρτητο εγώ.

  Σε όλες τις περιπτώσεις στην παρόρμηση για τη δημιουργία σχέσης συμβίωσης με κάποιον άλλο οδηγεί η ανικανότητα να υποφέρει κανείς τη μοναξιά του ατομικού του εγώ.

  Αυτό κάνει πρόδηλους τους λόγους για τους οποίους η σαδιστική και η μαζοχιστική τάση συμπλέκονται η μια πάντα με την άλλη. Μολονότι στην επιφάνεια παρουσιάζονται σαν αντιφάσεις, στην ουσία πηγάζουν από την ίδια βασική ανάγκη.

  Οι άνθρωποι δεν είναι σαδιστές ή μαζοχιστές, αλλά υπάρχει μια σταθερή διακύμανση ανάμεσα στην ενεργητική και στην παθητική πλευρά του συμπλέγματος διαβίωσης, ώστε είναι συχνά δύσκολο να καθορίσουμε ποια πλευρά του συμπλέγματος αυτού ενεργεί σε δοσμένη στιγμή. Και στις δύο περιπτώσεις η ελευθερία και η ατομικότητα χάνονται.

  Συχνά και όχι μόνο στη λαική χρήση, ο σαδομαζοχισμός μπερδεύεται με τον έρωτα.

  Ιδιαίτερα τα σαδομαζοχιστικά φαινόμενα ερμηνεύονται σαν ερωτικές εκδηλώσεις. Η στάση πλήρους αυταπάρνησης για το χατίρι ενός άλλου και η παράδοση των απαιτήσεων σου σ' ένα άλλον εξυμνούνται σαν παραδείγματα «μεγάλου έρωτα».




  Φαίνεται πως δεν υπάρχει καλύτερη απόδειξη «αγάπης» από τη θυσία και την προθυμία να παραδοθείς για χατίρι του αγαπημένου σου προσώπου.

   Στην πραγματικότητα σ' αυτές τις περιπτώσεις η «αγάπη» είναι ουσιαστικά μαζοχιστική επιθυμία που πηγάζει από την ανάγκη συμβίωσης του ενδιαφερόμενου προσώπου.

  Αν λέγοντας έρωτα εννοούμε την ένωση δύο ανθρώπων πάνω στη βάση της ανεξαρτησίας και της ακεραιότητας των ενδιαφερόμενων προσώπων, τότε ο μαζοχισμός και ο έρωτας είναι αντίθετα.

   Ο έρωτας βασίζεται στην ισότητα και την ελευθερία.

  Αν βασίζεται στην υποταγή και την απώλεια της ακεραιότητας του ενός συντρόφους είναι μαζοχιστική εξάρτηση, ανεξάρτητα από το αν η σχέση έχει λογική μορφή.


  Ο σαδισμός επίσης εμφανίζεται συχνά κάτω από τη μάσκα του έρωτα. Η κυριαρχία ενός άλλου, ο ισχυρισμός πως το να εξουσιάζεις κάποιον το κάνεις για το καλό του, εμφανίζεται συχνά σαν έκφραση αγάπης, ενώ ο ουσιαστικός παράγοντας είναι η χαρά της κυριαρχίας.



Erich Fromm, "Ο Φόβος μπροστά στην ελευθερία"

Αν σου είναι αδύνατο να ζήσεις μόνος, έχεις γεννηθεί σκλάβος



  Είσαι ελεύθερος όταν μπορείς να απομακρυνθείς από τους ανθρώπους, χωρίς να σε υποχρεώνουν να τους αναζητείς η ανάγκη του χρήματος ή το ένστικτο του κοπαδιού ή η αγάπη, η δόξα, η περιέργεια, πράγματα που δεν βρίσκουν τροφή στη σιωπή και στη μοναξιά.


  Αν σου είναι αδύνατο να ζήσεις μόνος, έχεις γεννηθεί σκλάβος. Μπορεί να έχεις όλες τις μεγαλοσύνες του πνεύματος κι όλες της ψυχής: είσαι ένας σκλάβος ευγενής, ένας δούλος έξυπνος, μα δεν είσαι ελεύθερος. Και δεν είσαι εσύ ο υπεύθυνος γι’ αυτήν την τραγωδία, διότι η τραγωδία του να έχεις γεννηθεί έτσι δεν αφορά εσένα μα το ίδιο το Πεπρωμένο απέναντι στον εαυτό του.


  Αλίμονο σε σένα όμως αν είναι το φορτίο της ζωής, η ίδια η ζωή που σε σκλαβώνει. Αλίμονο σε σένα, που έχεις γεννηθεί ελεύθερος, αυτάρκης και ικανός να αποχωριστείς τους ανθρώπους, αν η φτώχεια σου σου επιβάλλει να ζεις μαζί τους. Αυτή μάλιστα, αυτή είναι η δική σου τραγωδία που κουβαλάς παντού μαζί σου.

  Να γεννηθείς ελεύθερος — αυτή είναι η ύψιστη ανθρώπινη μεγαλοσύνη, αυτή που κάνει τον ταπεινό ερημίτη ανώτερο των βασιλέων, ανώτερο κι απ’ τους θεούς, που επαρκούν στον εαυτό τους ασκώντας την εξουσία τους κι όχι από περιφρόνηση απέναντι της.

   Ο θάνατος είναι μια απελευθέρωση γιατί πεθαίνω σημαίνει παύω να έχω ανάγκη τους άλλους. Ο άμοιρος ο σκλάβος απελευθερώνεται αναγκαστικά από τις απολαύσεις του, από τις στεναχώριες του, από τη συνέχεια μιας ζωής που αδιάκοπα ποθούσε. Απελευθερώνεται κι ο βασιλιάς από τις κτήσεις που δεν ήθελε να απαρνηθεί. Αυτές που σκόρπιζαν τον έρωτα στο πέρασμά τους, απαλλάσσονται από τους θριάμβους που λάτρευαν. Και όσοι νίκησαν, απαλλάσσονται από τις νίκες για τις οποίες ανάλωσαν τη ζωή τους.


  Γι’ αυτό και ο θάνατος εξευγενίζει και ντύνει με άγνωστα στολίδια αυτό το έρημο παράλογο κορμί. Είναι πλέον απελεύθερος κι ας μην το θέλει. Δεν είναι πια σκλάβος, κι ας κλαίει την απώλεια της σκλαβιάς του. Όπως ο βασιλιάς που η μεγαλύτερη δόξα του είναι ο βασιλικός του τίτλος, που σαν άνθρωπος μπορεί να είναι γελοίος, αλλά σαν βασιλιάς παραμένει ανώτερος όλων, έτσι κι ο νεκρός μπορεί να γίνεται τρομακτικός μα είναι ανώτερος διότι απελευθερώθηκε από το θάνατο.

   Κλείνω, κουρασμένος, τα παντζούρια στα παράθυρά μου, αφήνω τον κόσμο απέξω, και αποκτώ για μια στιγμή την ελευθερία μου. Αύριο, θα είμαι σκλάβος πάλι· ωστόσο τώρα, μόνος, χωρίς την ανάγκη κανενός, με τον μοναδικό φόβο κάποιας φωνής ή παρουσίας που μπορεί να με διακόψει, κατακτώ τη μικρή μου ελευθερία, τις δικές μου στιγμές μεγαλοπρέπειας.




  Χωμένος βαθιά στην πολυθρόνα μου, ξεχνώ τη ζωή που με πιέζει.

    Δεν με πληγώνει πια, εκτός που μ’ έχει πολύ πληγώσει.

Το βιβλίο της ανησυχίας – Φερνάντο Πεσσόα.

Η ανιαρή χαρά της ζωής και η ευφάνταστη απόλαυση



   Ίσως ο καλύτερος τρόπος για να καταλάβουμε τι σημαίνει χαρά της ζωής, είναι να προσέξουμε τις διάφορες στάσεις των ανθρώπων όταν κάθονται στο τραπέζι.




  Υπάρχουν άνθρωποι για τους οποίους το φαγητό είναι απλώς μια αγγαρεία. Όσο καλή και να ‘ναι η τροφή, δεν τους ενδιαφέρει. Έως τώρα έχουν συνηθίσει να γεύονται σε όλα τους τα γεύματα του πουλιού το γάλα κι έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα πως τα φαγητά είναι απλές συμβατικότητες που τις έχει επιβάλει το καπρίτσιο της κοινωνίας μέσα στην οποία ζουν. Όπως όλα τα άλλα πράγματα, τα γεύματα είναι ανιαρά, αλλά δεν αξίζει τον κόπο να κάνεις ιστορίες μια που το καθετί είναι το ίδιο ανιαρό.




  Κατόπιν έχουμε τους άρρωστους, που τρων από ανάγκη, γιατί ο γιατρός τους έχει πει πως είναι απαραίτητο να παίρνουν λίγη τροφή για να διατηρούν τις δυνάμεις τους. Ύστερα υπάρχουν οι επικούρειοι που αρχίζουν το γεύμα τους γεμάτοι ελπίδες, αλλά πολύ γρήγορα διαπιστώνουν πως τα φαγητά πολύ απέχουν από το να είναι τόσο καλά παρασκευασμένα, όσο περίμεναν. Κατόπιν είναι οι λαίμαργοι που χυμούν στο πιάτο τους σαν αρπακτικά όρνεα, τρων με την ψυχή τους και γίνονται πληθωρικοί και πλαδαροί. Και τέλος, υπάρχουν εκείνοι που αρχίζουν το γεύμα τους με καλή όρεξη, τρων ώσπου να ικανοποιήσουν την πείνα τους κι ύστερα σταματούν.




  Εκείνοι που κάθονται στο συμπόσιο της ζωής έχουν τις ίδιες αντιδράσεις στα αγαθά που τους προσφέρονται. Ο ευτυχισμένος άνθρωπος αντιστοιχεί στον τελευταίο τύπο των φαγάδων μας. ‘Ο,τι είναι η όρεξη στο φαγητό, είναι ο ενθουσιασμός στη ζωή. Εκείνος που τα γεύματα του φέρνουν πλήξη, αντιστοιχεί στο θύμα του βυρωνικού πάθους. Ο άρρωστος που τρώει από καθήκον, αντιστοιχεί στον ασκητή, ο λαίμαργος στον φιλήδονο. Ο επικούρειος αντιστοιχεί στο δυσκολοϊκανοποίητο άτομο που καταδικάζει τις μισές από τις χαρές της ζωής σαν αντιαισθητικές.




  Παράξενο πράγμα, όλοι αυτοί οι τύποι με την πιθανή εξαίρεση του λαίμαργου, περιφρονούν τον άνθρωπο με την καλή όρεξη και τον θεωρούν κατώτερό τους. Τους φαίνεται χυδαίο ν’ αγαπούν την τροφή επειδή πεινούν ή να αγαπούν τη ζωή επειδή προσφέρει μια ποικιλία από ενδιαφέροντα θέματα και εμπειρίες πάντοτε καινούργιες. Από το ύψος των παραισθήσεών τους, ρίχνουν ένα ακατάδεκτο βλέμμα σε κείνους που ελεεινολογούν για την απλοϊκότητα της ψυχής τους. Προσωπικά δε συμμερίζομαι διόλου αυτή την αντίληψη. Κάθε απογοήτευση είναι για μένα μια αρρώστια που ορισμένες περιστάσεις μπορούν, είν’ αλήθεια, να την καταστήσουν αναπόφευκτη, αλλά που, όταν εκδηλωθεί, πρέπει να θεραπευθεί όσο το δυνατό γρηγορότερα κι όχι να τη θεωρήσουμε για μιαν ανώτερη μορφή σοφίας.

  Ένας άνθρωπος, ας υποθέσουμε, αγαπάει τις φράουλες και ένας άλλος δεν τις αγαπάει. Σε τι ο τελευταίος αυτός είναι καλύτερος από τον πρώτο; Δεν υπάρχει καμιά απόδειξη είτε θεωρητική, είτε αντικειμενική, πως οι φράουλες είναι νόστιμες ή άνοστες. Για κείνον που τις αγαπά είναι νόστιμες, για κείνον που δεν τις αγαπά είναι άνοστες. Αλλά εκείνος που τις αγαπά νοιώθει μιαν ευχαρίστηση, που στον άλλο είναι άγνωστη. Σ’ αυτό η ζωή του είναι πιο ευχάριστη, κι είναι καλύτερα προσαρμοσμένος στον κόσμο όπου κι οι δυο τους είναι αναγκασμένοι να ζήσουν. Ό,τι ισχύει στο απλό αυτό παράδειγμα, ισχύει το ίδιο και σε ζητήματα πολύ σπουδαιότερα.

  Εκείνος που αρέσκεται να παρακολουθεί πορνό ή ακόμη και ποδοσφαιρικούς αγώνες, είναι ανώτερος σε τούτο από κείνον που δεν έχει αυτή την αγάπη. Εκείνος που αγαπά τη μελέτη είναι ακόμα πιο ανώτερος από κείνον που δεν την αγαπά, και γιατί είναι συχνότερες οι ευκαιρίες να διαβάσει, από τις ευκαιρίες να δει πορνό ή ποδόσφαιρο. Όσο περισσότερα ενδιαφέροντα έχει ένας άνθρωπος, τόσο περισσότερες ευκαιρίες έχει να ‘ναι χαρούμενος, και είναι περισσότερο ανεξάρτητος από τη μοίρα του, γιατί αν χάσει ένα αντικείμενο ενδιαφέροντος, μπορεί πάντοτε ν’ αρπαχθεί από ένα άλλο. Η ζωή είναι πάρα πολύ σύντομη για να μας επιτρέψει να ενδιαφερόμαστε για το καθετί, αλλά οφείλουμε να ενδιαφερόμαστε για όλα τα πράγματα που μας είναι αναγκαία για να γεμίζουμε την ημέρα μας.

Bertrand Russell

Κάθε ζώδιο έχει μια αχίλλειο πτέρνα

  Όλοι έχουμε αδυναμίες. Αυτό είναι που μας κάνει ανθρώπους. Ωστόσο, όλοι έχουμε μια αχίλλειο πτέρνα, που μας πληγώνει περισσότερο από τους υπόλοιπους.




   Όταν κάποιος σε πληγώνει Κριέ, αισθάνεσαι όλο το βάρος του κόσμου να πέφτει επάνω σου. Είτε πρόκειται για μια ερωτική σχέση είτε για μια φιλία, δυσκολεύεσαι πολύ να ξεπεράσεις μια προδοσία ή έναν καβγά και να προχωρήσεις μπροστά στη ζωή σου.


  Ταύρε, μπορεί να μην το παραδέχεσαι αλλά τρέμεις την αλλαγή. Κάθε αλλαγή μπορεί να διαταράξει την αρμονία και την ισορροπία στη ζωή σου και όπως είναι γνωστό, εσύ λατρεύεις οτιδήποτε αισθάνεσαι οικείο. Μήπως, όμως, έχει έρθει η ώρα να αλλάξεις;


  Το αδύνατο σημείο σου Δίδυμε είναι η… δυσκολία στο να εξωτερικεύεις τα συναισθήματά σου. Όταν αισθάνεσαι θλίψη ή τύψεις, δεν εκφράζεσαι και δε μοιράζεσαι με τους γύρω σου τα συναισθήματά σου. Αντιθέτως, τα κρατάς μέσα σου και συνήθως επιδίδεσαι σε μια σειρά από… διασκεδαστικές δραστηριότητες, προκειμένου να ξεχάσεις όσα σε πονούν και να μην «αγγίξεις» τα βαθύτερα συναισθήματά σου.


  Το αδύνατό σου σημείο Καρκίνε είναι η απόρριψη και ειδικότερα σε ό,τι έχει να κάνει με τον έρωτα. Όταν αγαπάς ή ερωτεύεσαι, δίνεις πολλή αγάπη και προσφέρεις την καρδιά σου στον άλλον. Δεν αντέχεις, λοιπόν, να σκέφτεσαι ότι ο άνθρωπος αυτός θα σε απορρίψει και δε θα σου δώσει πίσω την αγάπη που απλόχερα του πρόσφερες. Πρέπει, όμως, να θυμάσαι πως στον έρωτα… όλα παίζουν.


  Θέλεις το ενδιαφέρον και η προσοχή των γύρω σου να στρέφονται πάντα σε εσένα. Είσαι Λέων δυναμικός και ισχυρογνώμων και σου αρέσει να εκφράζεις ανοιχτά τις απόψεις σου. Όταν, λοιπόν, κάποιος δείχνει να αδιαφορεί για εσένα ή τη γνώμη σου, νιώθεις πληγωμένος. Δεν σου αρέσει να περνάς απαρατήρητος και αυτό μπορεί να αποτελέσει ένα μεγάλο πρόβλημα στις διαπροσωπικές σου σχέσεις.


  Παρθένε, η «αχίλλειος πτέρνα» σου είναι η έλλειψη ελέγχου. Θέλεις η ζωή σου να είναι οργανωμένη και τα πάντα στο σπίτι και το γραφείο να βρίσκονται σε τάξη. Όταν, λοιπόν, κάτι ξεφεύγει από τον έλεγχό σου -και τη θέση του- γίνεσαι έξαλλος και καταρρέεις. Μάλλον ήρθε η ώρα να μάθεις πώς να παίρνεις τα πράγματα λίγο πιο χαλαρά. Η ζωή είναι απρόβλεπτη και αυτό καλό είναι να το έχεις πάντα κατά νου.


 Η συμπόνια που αισθάνεσαι για τους γύρω σου είναι η «αχίλλειος πτέρνα» σου. Νιώθεις άσχημα, όταν κάνεις κάποιον να πονά και να υποφέρει. Θέλεις να υπάρχει αρμονία στη ζωή σου και δεν αντέχεις Ζυγέ να νιώθεις τύψεις, γνωρίζοντας ότι έχεις όταν κάποιος πληγώθηκε εξαιτίας σου. Η αλήθεια είναι, ωστόσο, πως δε μπορείς να τα έχεις πάντα καλά με όλους.


Η «αχίλλειος πτέρνα» σου Σκορπιέ είναι η αποτυχία. Θα κάνεις ό,τι περνά από το χέρι σου για να επιτύχεις σε οτιδήποτε θέλεις και να μη «ντροπιάσεις» τον εαυτό σου. Όταν τα πράγματα δεν πηγαίνουν όπως τα θέλεις ή δεν καταφέρνεις να εκπληρώσεις κάποιον στόχο σου, τότε τα «βάφεις μαύρα» και καταρρέεις. Η αποτυχία είναι μες στη ζωή, οπότε… χαλάρωσε!


  Τοξότη, δεν αντέχεις να αισθάνεσαι ότι βρίσκεσαι υπό τον έλεγχο κάποιου. Αυτή είναι η δική σου «αχίλλειος πτέρνα». Η ελευθερία και η αυτονομία είναι τα δύο πιο σημαντικά πράγματα στη ζωή σου. Όταν, λοιπόν, νιώθεις ότι κάποιος σε περιορίζει ή παρατηρείς ότι έχεις συμβιβαστεί στη μετριότητα, χάνεις το μυαλό σου!


   Δεν αντέχεις τη σκέψη Αιγόκαιρε ότι δε θα καταφέρεις να πετύχεις επαγγελματικά κατά τη διάρκεια της ζωής σου. Πιστεύεις ότι είσαι γεννημένος για… μεγαλεία και εργάζεσαι σκληρά για να εκπληρώσεις τους στόχους σου. Όταν, λοιπόν, τα πράγματα δεν πηγαίνουν βάσει σχεδίου, αρχίζεις να αμφισβητείς τις ικανότητές σου και τον ίδιο σου τον εαυτό.


  Υδροχόε, η «αχίλλειος πτέρνα» σου είναι… οι αγαπημένοι σου. Ο μεγαλύτερος φόβος είναι χάσεις έναν δικό σου άνθρωπο, ένα άτομο που είναι σημαντικό για εσένα.


  Ιχθύ, δεν αντέχεις την κριτική και αυτό ακριβώς το στοιχείο αποτελεί τη μεγαλύτερη αδυναμία σου. Πιστεύεις πολύ στις ιδέες και τα θέλω σου. Έτσι, όταν κάποιος σου επιτίθεται ή ασκεί κριτική σε όσα σκέφτεσαι, νομίζεις ή κάνεις, γίνεσαι… κομμάτια!



Διά την των χρημάτων χρήσιν πάντες οι κώλοι στήνονται!



God of wealth, Mammon

  Χρήμα: Η απατηλή λάμψη της ματαιοδοξίας

 Το χρήμα, που επινόησαν πρώτοι οι Λυδοί τον 6ο αι. πΧ, έμελλε να γίνει η σημαντικότερη εφεύρεση στην ιστορία μετά τον τροχό και το άροτρο και ν’ αλλάξει τη μοίρα των ανθρώπων.

 Το σημαντικό στοιχείο της εφεύρεσης δεν ήταν μόνο ότι τελείωνε η εποχή του ανταλλακτικού εμπορίου, ο αντιπραγματισμός, ανάμεσα στους λαούς και άρχιζε πλέον η εγχρήματη οικονομία, αλλά ότι το χρήμα γινόταν το μέτρο της αξίας των πάντων, ακόμα και των ανθρώπων.

 Το χρήμα μπορούσε να εξαγοράσει όχι μόνο τα πάσης φύσης αγαθά ή εμπορεύματα, αλλά και το σώμα ή το πνεύμα των ανθρώπων, την ίδια την ψυχή τους. Έγινε γι’ αυτό αντικείμενο του πόθου παντοδύναμων βασιλέων και κοινών θνητών και λατρεύτηκε όσο τίποτα άλλο στον κόσμο.

 Οι Χαλδαίοι μάλιστα το θεοποίησαν λατρεύοντας τον θεό του πλούτου, τον Μαμωνά.




  Όμως η επιδίωξη του πλούτου έγινε η αιτία να γεννηθούν η διχόνοια, ο ανταγωνισμός, το συμφέρον, το μίσος, η δολιότητα και η κακία ανάμεσα στους ανθρώπους.

 Πόλεις καταστράφηκαν, ναοί και ιερά λεηλατήθηκαν, μνημεία λαφυραγωγήθηκαν, τάφοι βεβηλώθηκαν, άνδρες σφαγιάστηκαν, γυναίκες και παιδιά υποδουλώθηκαν και ξεπουλήθηκαν, κοινωνίες ξεκληρίστηκαν και πολιτισμοί αιώνων αφανίστηκαν.

  Όλα για το χρώμα του χρυσού, τη λατρεία του χρήματος, όπως λέει κι ο Πλάτων ¨διά την των χρημάτων χρήσιν πάντες οι πόλεμοι γίνονται¨.


 Στην "Αντιγόνη" του Σοφοκλή έχουμε ίσως την πιο ποιητική διατύπωση για την ίδια ακριβώς διαπίστωση, ότι δηλαδή το χρήμα διαφθείρει τους ανθρώπους και καταστέφει τις πόλεις.

 Ο Κρέοντας δείχνει άλλη μια φορά τη θυμοσοφία του λέγοντας μια διαχρονική αλήθεια, αλλά δεν μπορεί ωστόσο να καταλάβει ότι υπάρχουν κι άλλες αξίες ή ιδανικά που μπορούν να παρακινήσουν κάποιους ανθρώπους ν’αψηφήσουν τον θάνατο. Όπως όλοι οι τύραννοι φοβάται για τον θρόνο του και μιλά για συνωμότες που εξαγοράστηκαν από πολιτικούς του αντιπάλους.


  Φιλαργυρία: Το έβδομο θανάσιμο αμάρτημα

 Ο άγιος Θωμάς ο Ακινάτης (1225-1274) περιγράφοντας ιδανικά τον ζόφο του μεσαίωνα, διέκρινε τις επτά πληγές του ανθρώπου, τις οποίες ονόμασε κεφαλαιώδη αμαρτήματα ή θανάσιμα αμαρτήματα που είναι τα εξής: 

 λαιμαργία,
 οκνηρία,
 λαγνεία,
 υπερηφάνεια,
 οργή,
 φθόνος και
 φιλαργυρία.

  Όλα αυτά τα συναισθήματα και τις κρυφές επιθυμίες δηλαδή που κι εμείς κουβαλάμε ενδόμυχα ή εξωτερικεύουμε κατά τρόπο κυνικό.

 Μη θεωρούμε το πρόβλημα άσχετο με μας: η σκέψη μας πολλές φορές εκφράζει αυτές τις επιθυμίες και υποκινεί τη διάθεση μας. 

Οι φιλοχρήματοι, παραδόπιστοι, αργυρώνητοι, φιλάργυροι έχουν πάντα έναν δικό τους τρόπο να ξεχωρίζουν σ’ όλες τις εποχές.


  Η "προσευχή" των G8 στον Μαμωνά





  Σε ευχαριστώ, παντοδύναμε ΜΑΜΩΝΑ, για την εύνοιά σου, που ΕΓΩ απολαμβάνω.

  Σε ευχαριστώ, για τον πακτωλό των χρημάτων και των κάθε είδους απολαύσεων με τα οποία ΕΜΕΝΑ κατακλύζεις.

  Σε ευχαριστώ, που ΕΜΕΝΑ επέλεξες και με κατέταξες ανάμεσα στους ισχυρούς της γης.

  Σε ευχαριστώ, γιατί διαχειρίζομαι όλες τις πηγές πλούτου, το εμπόριο όπλων, την παιδική πορνογραφία, τα ναρκωτικά...

  Σε ευχαριστώ πάνω απ΄όλα, για την ΗΔΟΝΗ ΤΗΣ ΑΠΟΛΥΤΗΣ ΕΞΟΥΣΙΑΣ που κάθε στιγμή γεύομαι.

  Σε παρακαλώ, μην επιτρέψεις ΠΟΤΕ να μπούνε μέσα μου ευαισθησίες, ενοχές και τύψεις για ΟΛΑ τα δεινά των μικρών, φτωχών ανθρώπων που ΕΓΩ προκαλώ.

  Σε παρακαλώ, ΠΑΝΤΑ να με οδηγείς, ώστε με συνέπεια να εφαρμόζω τις δικές σου εντολές.

  Σε παρακαλώ, να παρατείνεις την οικονομική κρίση για να πλουτίζουν, όλο και περισσότερο, οι δικοί σου λάτρεις.

  Σε παρακαλώ, να στηρίζεις με κάθε μέσον τους συνεργάτες μου ανά τον κόσμο, που είναι πιστοί οπαδοί σου.

  Σε παρακαλώ, να μην ξυπνήσουν ποτέ τα ανθρωπάκια, αλλά να εξακολουθήσω να τους περιπαίζω και να μένουν απαθή.

  ΝΑ ΜΗΝ ΞΥΠΝΗΣΟΥΝ, γιατί τότε αλίμονο και σε σένα και σε μένα.





 Υπήρξαν άπληστοι ή άφρονες βασιλείς όπως ο Μίδας και ο Κροίσος, έγιναν θεατρικοί ήρωες, όπως ο περίφημος ¨Φιλάργυρος¨ του Μολιέρου ή ο¨Σάϋλοκ¨ του Σαίξπηρ στον ¨Έμπορο της Βενετίας¨, για να μας θυμίζουν πάντα την ακόρεστη δίψα για πλούτο, ενώ ο ¨Σκρουτζ¨ του παραμυθιού έγινε συνώνυμο του τσιγγούνη.


 Στο περίφημο έργο του μεγάλου ανθρωπιστή της Αναγέννησης Έρασμου "Μωρίας Εγκώμιον", ο Πλούτος γεννά την τρέλα, που προσωποποιημένη εξιστορεί σχετικά: 

  «…με γέννησε ο Πλούτος, μόνος πατέρας ανθρώπων και θεών, και να με συμπαθά ο Ησίοδος κι ο Όμηρος, ακόμα και ο Δίας.

  Μ’ ένα του γνέψιμο, σήμερα όπως και παλιά, όλος ο κόσμος έρχεται τα απάνω κάτω, έμ ιερός έμ βέβηλος. Αυτός κανονίζει με τα κέφια του, πολέμους, ειρήνη, κυβερνήσεις, συμβούλια, δικαστήρια, συνελεύσεις, γάμους, συνθήκες, συμμαχίες, νόμους, τέχνες, αγώνες, απολαύσεις, δουλειές, -ωχ μου κόπηκε η ανάσα- κοντολογίς, όλες τις δημόσιες κι ιδιωτικές υποθέσεις των ανθρώπων».

  Κι ένας ανώνυμος ποιητής μετά την άλωση της Πόλης από τους Οθωμανούς το 1453 θα γράψει:

  «Τρία πράγματα εχάλασαν την Ρωμανίαν όλην: ο φθόνος, η φιλαργυριά και η κενή ελπίδα»

  Ο Ανώνυμος Έλλην, στο πολύκροτο έργο του "Ελληνική Νομαρχία", που εκδόθηκε το 1806 γράφει: 

 «Η εφεύρεσις των χρημάτων κατέστησεν τους ανθρώπους εχθρούς της φύσεως και των εαυτών των…

  Η εφεύρεσις των έφθειρε τα ήθη των ανθρώπων με την πολυτέλειαν, και τέλος πάντων, τα χρήματα έδωσαν ύπαρξιν άλλων δύο γενών ανάμεσα εις τους ανθρώπους.

 Όθεν, εκτός του αρσενικού και θηλυκού, την σήμερον ευρίσκεται το τρίτον γένος, δια να ειπώ ούτως, των πλουσίων, και το τέταρτον, των πτωχών…

 Η εφεύρεσις των χρημάτων ηθέλησεν κατ’ αρχάς να μετρήσει τα προς το ζην αναγκαία πράγματα, έπειτα εμέτρησεν και τα μη αναγκαία, και μετά έγινεν ανταμοιβή και μέτρον της αρετής».


  Οι ιστορίες ανθρώπων, κοινωνιών, πόλεων, λαών και ολόκληρων πολιτισμών είναι συνδεδεμένες με τη κρυφή ή φανερή λατρεία του πλούτου.

 Τα αποτελέσματα της επιδίωξής του μπορεί να φαίνονται βεβαίως πολλαπλώς χρήσιμα και αναγκαία για την εξέλιξη ή την επιβίωση τους, αλλά ενίοτε αποδεικνύονται ολέθρια.

  Ο πλούτος δε φέρνει πάντα την ευτυχία στους ανθρώπους, μάλλον τη δυστυχία γιατί αυξάνει την αντιζηλία και το μίσος των άλλων, που εποφθαλμιούν ή και χαιρεκακούν σε κάθε τους ατυχία.

 Το σίγουρο είναι ότι ο πλούτος κάνει τους ανθρώπους ανασφαλείς και καχύποπτους, ενδεχομένως και απόκοσμους γιατί φοβούνται τους άλλους, φοβούνται να βγουν, να κυκλοφορήσουν ελεύθερα, να μείνουν μόνοι, να κοιμηθούν τη νύχτα.

 Ο ύπνος τους είναι άγρυπνος όχι μόνο εξαιτίας του φόβου τους μην τους ληστέψουν ή τους σκοτώσουν κιόλας, αλλά και εξαιτίας της έγνοιας τους για την τύχη των μετοχών τους, την αύξηση των κερδών τους, την απόδοση των κεφαλαίων τους ή αντίθετα εξαιτίας της ζημίας που μπορεί να υπέστησαν.

 Οι μεγάλες δουλειές και οι επιχειρήσεις φέρνουν και μεγάλες στενοχώριες, που οδηγούν σε αδιέξοδο και πολλές φορές σε απόγνωση, ακόμα και αυτοκτονίες λόγω χρεοκοπίας.


  Όμως για να είμαστε ρεαλιστές το χρήμα μπορεί να κάνει και τη ζωή μας πολύ καλύτερη, να μας φέρει ευτυχία, να μας δώσει δυνατότητες και ευκαιρίες, που άλλοι δε θα μπορούσαν ούτε να ονειρευτούν.

 Όλα αυτά όμως αν το χρήμα το θεωρούμε μέσο για τους σκοπούς μας και όχι σκοπό το ίδιο στη ζωή μας. Αντίθετα και η φτώχεια δεν πρέπει να θεωρείται ότι δίνει την ευτυχία στον άνθρωπο, ώστε να εξιδανικεύται.

 Οι φτωχοί οικτίρουν τους πλούσιους για τις σκοτούρες της ζωής τους και παρηγορούνται με την ιδέα ότι αυτοί ποτέ δε θα ’χουν, αφού αποκλείεται να πλουτίσουν.

 Ούτε η χλιδή και ο αρίφνητος πλούτος, ούτε η απορία και η δυσβάσταχτη πενία είναι εξ ορισμού προϋπόθεση ευτυχίας! 


 Οι αρχαίοι Έλληνες έλεγαν ότι «ουκ εν τω πολλώ το ευ», επεδίωκαν «τα επιτήδεια», τα αναγκαία, τα όντως χρήσιμα και ασχολούνταν περισσότερο με τις ανάγκες του πνεύματος και της ψυχής.

 Αυτή τη σοφία της σύνεσης και του μέτρου, το «μηδέν άγαν» (τίποτα πολύ) έχουμε περισσότερο ανάγκη σήμερα, να επαναπροσδιορίσουμε το ¨είναι¨ μας, να ξαναδούμε τη ζωή απ’ την αρχή.

  Σήμερα μετά τον άκρατο καπιταλισμό, την τεχνολογική και πληροφορική επανάσταση ζούμε στην εποχή της παγκοσμιοποίησης, της ελεύθερης αγοράς, όπου καταλυτικό ρόλο βέβαια παίζει η οικονομία.

 Το χρήμα δηλαδή κινεί τα νήματα στις διεθνείς αγορές, στα χρηματιστήρια, στη διατραπεζική αγορά: το χρήμα που πωλείται και αγοράζεται, δανείζεται και πιστώνεται, επενδύεται και αποταμιεύεται.

 Το χρήμα περιτρέχει τον κόσμο. Είναι η αξία του παντός και ο υπέρτατος σκοπός.


 Πόσο διαφορετικός φαντάζει όμως ο κόσμος μας σήμερα;

 Όλα έχουν ένα τίμημα, το ίδιο και η ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Ας αναλογιστούμε το «πάντων χρημάτων μέτρον εστί άνθρωπος» του Πρωταγόρα, που συνόψιζε ιδανικά τη βιοσοφία των αρχαίων και θεωρούσε τον άνθρωπο μέτρο και κριτήριο κάθε αξίας … Άλλοι καιροί, άλλα ήθη!


  «Αντιγόνη»- Σοφοκλέους

  οὐδὲν γὰρ ἀνθρώποισιν οἷον ἄργυρος
κακὸν νόμισμ᾽ ἔβλαστε.
 


  Γιατί κανένας θεσμός (επινόηση) δε γεννήθηκε
χειρότερος στους ανθρώπους όσο το χρήμα.
Τούτο κυριεύει τις πόλεις, διώχνει τους άνδρες
απ’ τα σπίτια, αυτό δασκαλεύει και διαστρέφει τα
συνετά μυαλά ανθρώπων να στρέφονται σε άνομες
πράξεις και διδάσκει τους ανθρώπους να κάνουν
πονηρίες και να γνωρίζουν όλα τ’ ανόσια έργα.
Σοφοκλέους, ¨ Αντιγόνη¨ (στίχοι: 295-301)

 «οὐδὲν γὰρ ἀνθρώποισιν οἷον ἄργυρος 
κακὸν νόμισμ᾽ ἔβλαστε. τοῦτο καὶ πόλεις
πορθεῖ, τόδ᾽ ἄνδρας ἐξανίστησιν δόμων·
τόδ᾽ ἐκδιδάσκει καὶ παραλλάσσει φρένας
χρηστὰς πρὸς αἰσχρὰ πράγματ᾽ ἵστασθαι βροτῶν·
πανουργίας δ᾽ ἔδειξεν ἀνθρώποις ἔχειν 
καὶ παντὸς ἔργου δυσσέβειαν εἰδέναι».



[full_width]




Scroll To Top