Μόνο αυτό έχει πραγματική αξία
Για έναν τέτοιον άνθρωπο θεωρώ χρήσιμο να συνοψίσω μια τριάδα δοκιμίων που έγραψε ο Σοπενάουερ προς το τέλος της ζωής του. (Για όποιον έχει φιλοσοφικές τάσεις είναι γραμμένα σε γλώσσα σαφή και προσβάσιμη στον μη ειδικό). Βασικά τα δοκίμια τονίζουν ότι το μόνο που μετράει είναι αυτό που το άτομο είναι.
Ούτε ο πλούτος ούτε τα υλικά αγαθά ούτε η κοινωνική θέση ούτε η καλή φήμη φέρνουν την ευτυχία. Αν και οι σκέψεις αυτές δεν αφορούν συγκεκριμένα τα υπαρξιακά θέματα, παρ’ όλ’ αυτά μας βοηθούν να μετακινηθούμε από ένα επιφανειακό επίπεδο προς βαθύτερα ζητήματα.
1. Αυτό που κατέχουμε. Τα υλικά αγαθά είνα απατηλά. Ο Σοπενάουερ υποστηρίζει πολύ κομψά ότι η συσσώρευση πλούτου και αγαθών είναι ατελείωτη και δεν προσφέρει ικανοποίηση. Όσο περισσότερα κατέχουμε, τόσο πολλαπλασιάζονται οι απαιτήσεις μας. Ο πλούτος είναι σαν το νερό της θάλασσας: όσο περισσότερο πίνουμε, τόσο πιο πολύ διψάμε. Στο τέλος δεν κατέχουμε εμείς τα αγαθά μας – μας κατέχουν εκείνα.
3. Αυτό που είμαστε. Μόνο αυτό που είμαστε έχει πραγματική αξία. Μια καλή συνείδηση, λέει ο Σοπενάουερ, αξίζει περισσότερο από μια καλή φήμη. Ο μεγαλύτερος στόχος μας θα έπρεπε να είναι η καλή υγεία κι ο πνευματικός πλούτος, ο οποίος οδηγεί σε ανεξάντλητα αποθέματα ιδεών, στην ανεξαρτησία και σε μια ηθική ζωή.
Η ψυχική μας γαλήνη πηγάζει από τη γνώση ότι αυτό που μας αναστατώνει δεν είναι τα πράγματα, αλλά η ερμηνεία μας για τα πράγματα.
Αυτή η τελευταία σκέψη – ότι η ποιότητα της ζωής μας προσδιορίζεται από το πως ερμηνεύουμε τις εμπειρίες μας, όχι από τις ίδιες τις εμπειρίες – είναι ένα σημαντικό θεραπευτικό δόγμα που ανάγεται στην αρχαιότητα. Κεντρικό αξίωμα στη σχολή του στωικισμού, πέρασε από τον Ζήνωνα, τον Σενέκα, τον Μάρκο Αυρήλιο, τον Σπινόζα, τον Σοπενάουερ και τον Νίτσε κι έφτασε να γίνει θεμελιώδης έννοια τόσο στην ψυχοδυναμική όσο και στη γνωστική-συμπεριφορική ψυχοθεραπεία.
Από το βιβλίο του Irvin Yalom,
αφήνοντας πίσω τον τρόμο του θανάτου,
εκδόσεις Άγρα.
Για όσους δεν κοιμούνται όρθιοι
*κνώδαλα = Άνθρωπος ασήμαντος, χαζός ή τιποτένιος.
Εκ του αρχαίου κνώδαλον (άγριο πλάσμα, κτήνος].
ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ
- Άντε να μου χαθείς ρε κνώδαλο. Ούτε μια σωστή δουλειά δεν μπορείς να κάνεις ντιπ άχρηστος είσαι!
Ο Π. Ζερβός αποκαλεί κνώδαλο τον Ν. Ηλιόπουλο στην ταινία «Μακρυκωσταίοι και Κοντογιώργηδες». Στο έργο επίσης εξαπολύονται τα εξής κοσμητικά επίθετα:
- Όρνιο
- Ρεντίκολο της κοινωνίας
- Κνώδαλο
- Μούλωξες ρε κοπρόσκυλο
- Αίσχος του Κουτσόπυργου
- Ρεζίλ μπασή
- Ανάπηρο κορμί
- Άχρηστο τομάρι
- Τρεμουλιασμένο ψωρόγιδο
- Ψοφίμι
- Ψοφάλογο
- Ζοντόβολο
- Καρνάβαλε
- Αρχιρεζίλι του Κουτσόπυργου και αίσχος των Κοντογιώργηδων
- Τρεμολέων
- Αίσχος της φαμίλιας μας
Read Aloud: Δυνατά και καθαρά
Μόνο αν καταστραφούμε όλοι δεν θα υφίσταται το κακό
Μίλα με τους άλλους γύρω σου γιά... Ν΄ακούς τη φωνή σου!
Πόσες φορές, σου έχει συμβεί να αντιδικείς και να μιλάς ασταμάτητα χωρίς να ακούς τον απέναντί σου; Μάλλον πολλές! Τα λες καλά με τον εαυτό σου αλλά καταλήγεις να μιλάς πάνω από τον άλλον. Αυτό συμβαίνει γιατί οι περισσότεροι είμαστε κακοί στην ακρόαση αλλά όταν μιλάμε εμείς, θέλουμε όλοι να μας ακούνε.
Όταν όμως ακούμε κάποιον πραγματικά σημαίνει ότι ενδιαφερόμαστε στ’ αλήθεια να ακούσουμε όσα έχει να μας πει.
Το βασικό πρόβλημα όμως είναι ότι ζούμε σε έναν κόσμο που έχουμε μάθει να μιλάμε και όχι να ακούμε. Αν θες να καταφέρεις επιτέλους να κάνεις τους πάντες να σε ακούνε όταν μιλάς, κι εσύ με τη σειρά σου να ακούς πάντα τους άλλους όταν σου μιλούν, μπορείς απλά να ακολουθήσεις 7 εγγυημένες τεχνικές από τους ειδικούς.
Πρέπει να ακολουθήσεις μια απλή στρατηγική. Είναι γνωστή ως traffic light strategy και λειτουργεί με τα χρώματα του πράσινου, του κίτρινου και του κόκκινου που δρομολογούν την επικοινωνία, μπλοκάροντας την πολυλογία.
Τα πρώτα 20" λες ό,τι θες ή μάλλον ό,τι προλαβαίνεις να πεις γιατί το χρώμα είναι ανοιχτό πράσινο. Τα επόμενα 20" είναι τα πιο κρίσιμα, τότε δηλαδή που το χρώμα γίνεται κίτρινο, καθώς είναι πολύ πιθανό αυτός που σε ακούει, να χάσει εντελώς το ενδιαφέρον του για όσα λες.
Όταν τα 40" πια περάσουν, μεταβαίνεις στη φάση που κυριαρχεί το κόκκινο χρώμα και πρέπει να σταματήσεις να μιλάς. Συντόμευσε λοιπόν και πες μόνο όσα είναι σημαντικά μέσα σε αυτόν τον χρόνο.
Μπες στη θέση εκείνου που σε ακούει
Το να ακούς πραγματικά τον άλλον, δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να μιλάς πάνω από τον άλλον. Απαιτεί ένα σύνολο πραγμάτων, εστιάζοντας κυρίως στη γλώσσα του σώματος. Πρέπει να κοιτάς τον ακροατή στα μάτια και να ακούς ουσιαστικά όσα λέει.
Μόνο έτσι θα μπορέσεις να ζητήσεις και από τους άλλους να κάνουν το ίδιο. Όταν ακούς, καλό είναι να κάνεις μάλιστα ερωτήσεις στο ενδιάμεσο, δείχνοντας ότι προσέχεις πραγματικά εκείνη τη στιγμή. Μόνο έτσι θα μπορέσεις να γίνεις ενεργός ακροατής ζητώντας στη συνέχεια και οι άλλοι να κάνουν το ίδιο όταν μιλάς.
Απομόνωσε ό,τι αποσπά την προσοχή των άλλων
Είναι πολύ δύσκολο για παράδειγμα, να πάρεις το κινητό από τα χέρια του παιδιού σου για να το κάνεις να σε ακούσει, αλλά αξίζει να το δοκιμάσεις για λίγο.
Αν προσπαθείς να πεις κάτι στους συναδέλφους σου και εκείνοι τσεκάρουν τα mail τους στο κινητό εκείνη τη στιγμή, απλώς ζήτα ευγενικά λίγο χρόνο για να τους μιλήσεις όταν μπορούν. Μόνο έτσι θα έχεις όλη τους την προσοχή.
Κάνε καταγραφή των πιο σημαντικών σημείων της ομιλίας σου
Όσο μιλάς, κάνε μια μικρή καταγραφή στο κοινό σου και αφαίρεσε όσα είναι περιττά. Αυτή η τακτική θα κάνει πιο εύστοχα τα λεγόμενά σου και θα δεις πως θα είναι πολύ αποτελεσματική καθώς οι άλλοι θα σου κάνουν πιο εύκολα ερωτήσεις.
Ακόμη και αν τους κερδίσεις, πρέπει να ξέρεις ότι σύμφωνα με έρευνες, οι περισσότεροι θυμούνται μόνο το 25% όσων έχουν ακούσει. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και λίγα λεπτά αφότου σε έχουν ακούσει, τείνουν να ξεχνούν τα πάντα. Αυτό φυσικά λειτουργεί περισσότερο στα meetings.
Το μεγαλύτερο μέρος της επικοινωνίας είναι μη λεκτικό. Αν νομίζεις ότι έχει αξία μόνο ό,τι λες, μάλλον δεν γνωρίζεις πόσο σημαντικά είναι τα κανάλια της μη λεκτικής επικοινωνίας και πώς μπορεί χωρίς καν να το καταλαβαίνεις, να στέλνεις λάθος σήματα στους συνομιλητές σου.
Όταν κοιτάμε τον συνομιλητή μας στα μάτια για 2’, αποπνέουμε μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και αυτό είναι μόνο υπέρ μας όταν μιλάμε.
Μπες κατευθείαν στο ψητό
Έρευνα δείχνει ότι όλοι μας, αφιερώνουμε το 70% – 80% της ημέρας, σε ένα ορισμένο είδος επικοινωνίας και μετά βίας το 55% του χρόνου μας είναι αποκλειστικά αφιερωμένο στο να ακούμε τους άλλους.
Οπότε αν θες να σε ακούνε περισσότερο, μπες κατευθείαν στο ψητό αυτού που θες να πεις. Πρόκειται για μια πολύ χρήσιμη δεξιότητα που πιάνει σχεδόν πάντα.
Οι καλύτεροι CEO στον κόσμο έχουν προσωπικές σχέσεις με τους εργαζομένους τους. Ακριβώς επειδή έχουν αφιερώσει χρόνο για να τους γνωρίσουν καλύτερα, τείνουν να τους ακούνε περισσότερο. Οι πιο πετυχημένοι λοιπόν έχουν αναπτύξει μια εργασιακή κουλτούρα που τους βγαίνει μόνο σε καλό.
Είναι πολύ πιθανό να μη θες να γίνεις CEO, αλλά καλό είναι να υιοθετήσεις τη στάση τους κάθε φορά που θες να σε ακούνε πραγματικά οι γύρω σου. Χτίσε λοιπόν καλές σχέσεις μαζί τους. Μόνο αν σε σέβονται σε προσωπικό επίπεδο, θα σε ακούσουν.
Αν δεν είναι για πούλημα, τότε για ποιο λόγο το διαφημίζεις;
Κάποιες τάσεις της μόδας, όπως τα πολύ χαμηλά ντεκολτέ και τα τοπ που τα συγκρατούν μόνο δύο λεπτές τιράντες, τα τζιν που είναι πολύ στενά ή σκισμένα ή αφήνουν γυμνή την κοιλιά, μπλουζάκια που γράφουν επάνω: «Ποιος χρειάζεται μυαλό όταν διαθέτει αυτό;» στέλνουν ένα πολύ ειδικό και συγκεκριμένο μήνυμα στα ήδη αναστατωμένα από τις ορμόνες τους αρσενικά και το μήνυμα αυτό δεν είναι «Δείξε μου Σεβασμό και Νοιάσου για μένα».
Έχουμε να κάνουμε τώρα με μία εξέλιξη, καθώς η κάποτε ανοιχτόμυαλη και ανεκτική εφηβική απελευθέρωση φαίνεται να διέγραψε έναν πλήρη κύκλο ή τουλάχιστον μία τόσο μεγάλη στροφή, ώστε να δαγκώσει την ίδια της την ουρά.
Κάποτε οι γυναίκες μάχονταν ενάντια στην αντιμετώπιση τους ως αντικείμενα του σεξ. Τώρα, βλέπουν τις ίδιες τους τις κόρες να στέκουν στην ουρά για να αγοράσουν ένα μπλουζάκι που γράφει: «Χθες το βράδυ είχα έναν εφιάλτη. Είδα πως ήμουν καστανή».
H κλινική ψυχολόγος Patricia Dalton σημειώνει: “θα σας το πω εγώ, ακόμη κι αν οι γονείς σας δεν σας το λένε: δεν μπορείτε να βγείτε έξω φορώντας το προκλητικά σκισμένο σας μπλουζάκι. Κυκλοφορεί ένα μεγάλο αυτοκόλλητο, από αυτά που μπαίνουν πάνω στα αυτοκίνητα, το οποίο γράφει: «ΟΙ ΑΝΤΡΕΣ ΕΙΝΑΙ ΓΟΥΡΟΥΝΙΑ. ΣΥΜΠΕΡΙΦΕΡΘΕΙΤΕ ΑΝΑΛΟΓΩΣ». Κρατήστε το στο μυαλό σας.”
Σε μία πρόσφατη βόλτα στο γήπεδο της γειτονιάς, ο δεκατετράχρονος γιος μου κι εγώ καθίσαμε δυο σειρές πιο πίσω από μία νεαρή κοπέλα που ήταν γύρω στα είκοσι και περίπου είκοσι κιλά παραπάνω απ’ το κανονικό. Κάθε φορά που έσκυβε προς τα εμπρός, αποκάλυπτε ένα τεράστιο πορφυρό τατουάζ σε σχήμα πεταλούδας χαμηλά στη σπονδυλική στήλη της, κατά μήκος του χωρίσματος στα οπίσθια της.
Όσο κι αν κάποιος επιθυμεί να είναι ευγενής απέναντι σε κάτι τέτοιο, δεν ήταν ένα ωραίο θέαμα. Πιθανώς είχε επιλέξει συνειδητά μία τάση της μόδας και μάλλον δεν αντιλαμβανόταν πως το αποτέλεσμα ήταν απαράδεκτο.
Όταν προβληματίστηκα ανοιχτά πάνω στο θέμα αν οι γυναίκες που ντύνονται έτσι γνωρίζουν πόσο απεριποίητες δείχνουν, μία blogger έσπευσε να τις επιδοκιμάσει:
Όπως το έθεσε μία γυναίκα, «Ο πατέρας μου συνήθιζε να μου λέει: “Αν δεν είναι για πούλημα, τότε για ποιο λόγο το διαφημίζεις;“».
Ασφαλώς και η γενιά σας δεν είναι η πρώτη που ξεπερνά τα όρια σε αυτό που θεωρείται αποδεκτό ντύσιμο* αλλά είναι ίσως η πρώτη φορά που οι διαθέσεις των ξαναμμένων έφηβων αγοριών, της αγοράς, της λαϊκής κουλτούρας και των αναποφάσιστων γονιών έχουν εναρμονιστεί τόσο τέλεια. Τα ημίγυμνα κορίτσια αρέσουν στ’ αγόρια* η λαϊκή κουλτούρα πανηγυρίζει τη μόδα των λέτσων και οι έμποροι γεμίζουν τα ράφια των ρούχων με άχρηστα κουρέλια.
Και οι γονείς; Φοβούνται τα blogs των παιδιών τους.
«Δεν θέλουν μία κόρη που να κάνει παράπονα εναντίον τους στους φίλους της, αλλά και σε όλο τον υπόλοιπο κόσμο μέσα από το blog της», λέει η ψυχολόγος Patricia Dalton.
«Οι γονείς», λέει, «είναι αδύναμοι, αβέβαιοι για τα ίδια τους τα ένστικτα και συχνά απρόθυμοι να αναλάβουν την ευθύνη που τους ανήκει ως ενήλικες, την εξουσία του να θέτουν στα παιδιά τους κανόνες. Μα πάνω απ’ όλα, θέλουν να είναι φίλοι με τα παιδιά τους. Κάνουν το σφάλμα να πιστεύουν ότι μία καλή σχέση είναι σε μεγάλο βαθμό απαλλαγμένη από συγκρούσεις».
Όπως φαίνεται, ανησυχούν λιγότερο για έναν πιθανό βιασμό στη διάρκεια ενός ραντεβού, για τις σεξουαλικά μεταδιδόμενες ασθένειες, την εγκυμοσύνη ή και για ό,τι οι άλλοι (συμπεριλαμβανομένων των αγοριών αλλά και των μεσήλικων ακόμη ανδρών) μπορεί να λένε για τις κόρες τους, στα δικά τους blogs.
H εποχή που τα νεαρά κορίτσια μπορούσαν να υπολογίζουν στην προστασία των ενηλίκων φαίνεται πως παρήλθε’ μία από τις απώλειες μπορεί να είναι ακόμη και η ίδια η παιδική ηλικία, καθώς τα κορίτσια ενθαρρύνονται να μη δείχνουν όπως πραγματικά είναι.
Για να το θέσουμε με απλά λόγια: Το να επιτρέπουμε σε ένα δωδεκάχρονο κορίτσι να ντύνεται σαν να είναι είκοσι ενός, το βάζει κατευθείαν σε κακό δρόμο, κυρίως από τη στιγμή που ελάχιστα είναι τα κορίτσια σ’ αυτή την ηλικία τα οποία καταλαβαίνουν πώς πραγματικά σκέφτονται τα αγόρια στην εφηβεία.
Οι πατέρες τους, που σίγουρα θυμούνται, είναι υπερβολικά απασχολημένοι με το να προσπαθούν να είναι ευαίσθητοι, μη επικριτικοί και να βρίσκονται αλλού.
Γράφει κάπου η Patricia Dalton:
«Σφυγμομέτρησα ένα πλήθος συναδέρφων θεραπευτών και στην ουσία όλοι συμφώνησαν: δεν συναντούμε πια σήμερα αυταρχικούς, δεσποτικούς γονείς* είναι πολύ πιο συνηθισμένο να βλέπουμε γονείς που έχουν παραιτηθεί από την εξουσία τους και παιδιά που έχουν αναλάβει, αντί γ’ αυτούς, τα ηνία. Κι αυτό είναι κάτι το οποίο δημιουργεί πολύ δυστυχισμένους νέους ανθρώπους. Οι νέοι είναι πια νευρικοί και οργισμένοι* τους λείπει ο σεβασμός για τους γονείς τους, ακριβώς επειδή οι ίδιοι οι γονείς τους δεν τους ενέπνευσαν αυτόν το σεβασμό αναλαμβάνοντας οι ίδιοι έναν αληθινά καθοδηγητικό ρόλο».
Και αυτά τα παιδιά επίσης ανήκουν, στην πλειονότητα τους, σε εκείνη την κατηγορία των παιδιών που λένε με μεγάλη συχνότητα: «Αυτό δεν είναι δίκαιο».















