Στον άνθρωπο υπάρχει νους, λόγος και πνεύμα. Και δεν υπάρχεις χωρίς αυτά

 

•   Η χαρά που προξενείται στην ψυχή και στο σώμα είναι αλάνθαστη υπενθύμιση της αθάνατης ζωής

    Γιατί, κατά τον άγιο Διάδοχο, ο νους εκείνων που απαλλάχθηκαν από τα καλά του βίου για την ελπίδα των μελλόντων αγαθών, καθώς κινείται μ' ευρωστία λόγω της αμεριμνίας, αισθάνεται την ανέκφραστη θεία αγαθότητα και μεταδίδει, ανάλογα με την προκοπή του, και στο σώμα τη δική του καλή κατάσταση. Και η χαρά αυτή που προξενείται τότε στην ψυχή και στο σώμα είναι αλάνθαστη υπενθύμιση της αθάνατης ζωής.

   

  Άλλο φως αντιλαμβάνεται ο νους, άλλο η αίσθηση. Η αίσθηση αντιλαμβάνεται το αισθητό φως που δείχνει τα αισθητά ως αισθητά. Φως του νου είναι η γνώση που υπάρχει στα νοήματα. Δεν αντιλαμβάνονται λοιπόν το ίδιο φως η όραση και ο νους, αλλά έως ότου καθένα από αυτά ενεργεί κατά τη δική του φύση και μέσα στις κατά φύση συνθήκες.

   

  Όταν όμως οι άξιοι ευτυχήσουν να λάβουν πνευματική και υπέρλογη χάρη και δύναμη, τότε και με την αίσθηση και με το νου βλέπουν αυτά που είναι πάνω από κάθε αίσθηση και κάθε νου, με τρόπο που «γνωρίζει μόνο ο Θεός κι εκείνοι που δέχονται αυτές τις θείες ενέργειες» — για να χρησιμοποιήσομε την έκφραση του Μεγάλου Γρηγορίου του Θεολόγου.

  → Γρηγόριος ο Παλαμάς (Άγιος)

•   Εικόνα της αρχέτυπης Τριάδος

    31. Στον άνθρωπο υπάρχει νους, λόγος και πνεύμα. Και δεν υπάρχει νους χωρίς λόγο, ούτε λόγος χωρίς πνεύμα· και το ένα είναι μέσα στο άλλο, και καθένα χωριστά, γιατί ο νους εκφράζεται με το λόγο, και ο λόγος φανερώνεται με το πνεύμα. Με τον τρόπο αυτό, ο άνθρωπος παρέχει αμυδρή εικόνα της ανώνυμης και αρχέτυπης Τριάδος, και φανερώνει και με αυτό το κατ' εικόνα.
  → Γρηγόριος ο Σιναΐτης (Άγιος)

•   Αισχρές εικόνες λογισμών

  Γιατί ο νους τους είναι ακόμη ακάθαρτος από αμέλεια και υψηλοφροσύνη και δεν έχει καθαρθεί πρωτύτερα με δάκρυα· έτσι σχηματίζουν μέσα τους όχι προσευχή, αλλά μάλλον αισχρές εικόνες λογισμών, καθώς τα ακάθαρτα πνεύματα που είναι μέσα στην καρδιά ταράζονται από το φοβερό όνομα του Κυρίου Ιησού και βρυχώνται να σκοτώσουν αυτόν που τα μαστιγώνει.
  → Γρηγόριος ο Σιναΐτης (Άγιος)

•  Αν ο πρόσκαιρος αυτός κόσμος, είναι τόσο ωραίος, πόσο περισσότερο είναι τα αιώνια και ακατανόητα αγαθά, που ο Θεός ετοίμασε για όσους Τον αγαπούν;

    Κυριαρχώντας ο νους στις παράλογες ορμές, αρχίζει να διευθύνει σαν ηνίοχος τα σχετικά μ' αυτόν πάθη, θέλω να πω, το θυμό και την επιθυμία. Και άλλοτε το θυμό που αγριεύει, τον καταπραϋνει με την ηπιότητα της επιθυμίας, κι άλλοτε με την αυστηρότητα του θυμού κατευνάζει την επιθυμία. Και τότε ο νους, αναλογιζόμενος τον εαυτό του, καταλαβαίνει το αξίωμά του, ότι είναι κύριος του εαυτού του, και αποκτά την ικανότητα να βλέπει τα πράγματα όπως είναι στη φύση τους. Γιατί ανοίγει το αριστερό μάτι, που το τύφλωσε ο διάβολος με την επικράτηση των παθών, και καταξιώνεται ο άνθρωπος να ταφεί μαζί με το Χριστό νοερά σε σχέση με τα πράγματα του κόσμου. Δεν εξαπατάται πλέον από την εξωτερική ομορφιά, αλλά βλέπει το χρυσό, το ασήμι, τους πολύτιμους λίθους και ξέρει ότι από τη γη βγαίνουν όπως τα λοιπά άψυχα, τα ξύλα και οι πέτρες. Ξέρει επίσης ότι ο άνθρωπος είναι σαν τη σαπίλα και λίγο χώμα μέσα στον τάφο μετά το θάνατο. Και όλα τα ευχάριστα του βίου τα θεωρεί μηδέν και βλέπει τις αλλοιώσεις τους πάντοτε με πολλή σκέψη που προέρχεται από τη γνώση. Και γίνεται με χαρά νεκρός για τον κόσμο και ο κόσμος νεκρώνεται γι' αυτόν, και δε δυσκολεύεται πλέον, αλλά μάλλον έχει ανάπαυση και έλλειψη εμπαθούς προσκολλήσεως σε ο,τιδήποτε.

   

  Και έτσι με την καθαρότητα της ψυχής καταξιώνεται να αναστηθεί νοερά μαζί με το Χριστό και παίρνει δύναμη να βλέπει απαθώς και τις εξωτερικές ομορφιές των πραγμάτων και δια μέσου αυτών δοξάζει τον Ποιητή των όλων. Και θεωρώντας στα αισθητά κτίσματα τη δύναμη και την πρόνοια του Θεού, την αγαθότητα και τη σοφία Του, σύμφωνα με τα λόγια του Αποστόλου, και βλέποντας τα μυστήρια που είναι κρυμμένα μέσα στις θείες Γραφές, αξιώνεται να αναληφθεί ο νους του μαζί με το Χριστό με τη θεωρία των νοητών κτισμάτων, δηλαδή τη γνώση των νοερών δυνάμεων. Και κατανοώντας με τα πολλά δάκρυα της συνέσεως και της χαράς, από τα ορατά τα αόρατα και από τα πρόσκαιρα τα αιώνια, στοχάζεται ότι, αν ο πρόσκαιρος αυτός κόσμος, που λέγεται εξορία και καταδίκη εκείνων που έχουν παραβεί την εντολή του Θεού, είναι τόσο ωραίος, πόσο περισσότερο είναι τα αιώνια και ακατανόητα αγαθά, που ο Θεός ετοίμασε για όσους Τον αγαπούν; Και αν εκείνα τα αγαθά υπερβαίνουν κάθε κατανόηση, πόσο μάλλον ο Θεός που δημιούργησε τα πάντα από το μηδέν;

   

   

  → Όσιος Πέτρος ο Δαμασκηνός

•   Από ποια πρόσκαιρα δηλαδή θα νικηθεί ο νους;

  Περί της τρίτης προσευχής 

   

  Ιδού αρχίζομε να μιλάμε περί της τρίτης προσευχής. Αυτή είναι πράγμα παράδοξο και δυσκολοερμήνευτο• και σ' εκείνους που την αγνοούν, όχι μόνο είναι δυσκολοκατάληπτη, αλλά σχεδόν και απίστευτη, επειδή δεν συναντάται στους πολλούς• και καθώς νομίζω, αυτό το καλό έφυγε από μας μαζί με την υπακοή. Γιατί η υπακοή απαλλάσσει τον εραστή της από τις επιδράσεις του παρόντος πονηρού κόσμου και τον ελευθερώνει από μέριμνες και εμπαθείς προσκολλήσεις και τον κάνει πρόθυμο και άοκνο στον ζητούμενο σκοπό του, αν βέβαια αυτός έχει βρει απλανή οδηγό. Από ποια πρόσκαιρα δηλαδή θα νικηθεί ο νους εκείνου που με την υπακοή νεκρώθηκε για κάθε εμπαθή προσκόλληση στον κόσμο ή το σώμα του; Η, από ποια μέριμνα μπορεί να δεσμευθεί εκείνος που ανέθεσε κάθε μέριμνα της ψυχής και του σώματός του στο Θεό και στον πνευματικό του πατέρα και δε ζει πλέον για τον εαυτό του, ούτε επιθυμεί να είναι αρεστός σε ανθρώπους; Από αυτά, οι νοητές περικυκλώσεις των αποστατών δαιμόνων, οι οποίες σαν σχοινιά σύρουν το νου σε πολλούς και διάφορους λογισμούς, διαλύονται• και τότε ο νους μένει ελεύθερος και πολεμά με εξουσία και ερευνώντας τους λογισμούς των δαιμόνων τους αποδιώχνει με επιτηδειότητα και προσφέρει με καθαρή καρδιά τις προσευχές του στο Θεό. Αυτή είναι η αρχή της μοναχικής πολιτείας, κι όσοι δεν κάνουν τέτοια αρχή μάταια κοπιάζουν.

   

  Η αρχή τώρα της τρίτης προσευχής δεν είναι να κοιτάζει κανείς στον ουρανό και να σηκώνει τα χέρια του και να συνάγει τους λογισμούς και να ζητά βοήθεια από τον ουρανό• αυτά, καθώς είπαμε, είναι ιδιώματα του πρώτου τρόπου της πλάνης. Μήτε πάλι, όπως στη δεύτερη προσευχή, ο νους αρχίζει να φυλάγεται από τις έξω αισθήσεις του και να μη βλέπει τους εσωτερικούς εχθρούς. Γιατί ένας τέτοιος βάλλεται από τους δαίμονες, μα δε βάλλει εναντίον τους• πληγώνεται, και δεν το ξέρει• πιάνεται αιχμάλωτος, και δεν μπορεί να αμυνθεί σ' αυτούς που τον αιχμαλωτίζουν πάντοτε οι αμαρτωλοί (δαίμονες) σχεδιάζουν κακά πίσω από την πλάτη του(Ψαλμ.128,3) ή μάλλον μπροστά στα μάτια του και τον κάνουν κενόδοξο και υπερήφανο.

   

  Αλλά αν συ θέλεις να κάνεις αρχή αυτής της φωτογεννήτρας και τερπνής εργασίας, βάλε πρόθυμα αρχή ως εξής. Ύστερα από την τέλεια υπακοή που ο λόγος περιέγραψε πρωτύτερα, χρειάζεται να κάνεις και όλα σου τα έργα με συνείδηση καθαρή, γιατί χωρίς υπακοή ούτε καθαρή συνείδηση υπάρχει. Και τη συνείδησή σου πρέπει να τη φυλάγεις πρώτον απέναντι στο Θεό• δεύτερον, απέναντι στον πνευματικό σου πατέρα• και τρίτον, απέναντι στους ανθρώπους και τα πράγματα του κόσμου. Απέναντι στο Θεό οφείλεις να φυλάξεις τη συνείδησή σου έτσι ώστε να μην κάνεις εκείνα πού ξέρεις πως δεν αναπαύουν το Θεό, μήτε του αρέσουν. Απέναντι στον πνευματικό σου πατέρα, ώστε να κάνεις όλα εκείνα που σου λέει σύμφωνα με το σκοπό του, χωρίς να προσθέτεις ή να παραλείπεις. Απέναντι στους ανθρώπους πρέπει να φυλάγεις τη συνείδηση ώστε να μην κάνεις στον άλλο εκείνα που εσύ μισείς(Τωβ. 4,15), και στα πράγματα του κόσμου πάλι οφείλεις να φυλάγεσαι από την μη ορθή χρήση σε κάθε περίπτωση, και στο φαγητό και στο ποτό και στην ενδυμασία• και γενικά, όλα πρέπει να τα κάνεις σαν να ήσουν μπροστά στο Θεό, χωρίς να σε ελέγχει σε κάτι η συνείδησή σου.

   

   

  → Συμεών ο νέος Θεολόγος (Άγιος)

•   Αν δε βρει ο νους κάτι ανώτερο από τα αισθητά πράγματα, δε στρέφει την επιθυμία του σ' αυτό

    Γιατί, όπως λέει ο Απόστολος, δε βαδίζομε με την αίσθηση, αλλά με την πίστη (Β΄ Κορ. 5,7). Γι' αυτό οφείλομε να κάνομε πολύν καιρό στην άσκηση, για να σύρεται ο νους από την πολυκαιρία με πόθο στα θεία εξαιτίας της συνήθειας. Γιατί αν δε βρει ο νους κάτι ανώτερο από τα αισθητά πράγματα, δε στρέφει την επιθυμία του σ' αυτό, και δεν αφήνει εκείνα που συνήθισε από την πολυκαιρία.
  → Όσιος Πέτρος ο Δαμασκηνός

•   Γιατί δεν μπορεί η διάνοια να μαζευτεί στον εαυτό της;

    Γιατί αν δεν συγκρατείται από όλα τα μέρη ο νους, σαν νερό μέσα στο σωλήνα, δεν μπορεί η διάνοια να μαζευτεί στον εαυτό της για να ανεβεί και στο Θεό. Κι αν δεν ανεβεί κανείς νοερά και δεν γευθεί τα άνω, πώς μπορεί εύκολα να καταφρονήσει τα κάτω;
  → Όσιος Πέτρος ο Δαμασκηνός

•   Ο νους μετασχηματίζεται σε κάθε πράγμα και βάφεται σύμφωνα με τη μορφή κάθε πράγματος που εντυπώνει.

   Γιατί ο νους μετασχηματίζεται σε κάθε πράγμα και βάφεται σύμφωνα με τη μορφή κάθε πράγματος που εντυπώνει. Όταν όμως καταξιωθεί να βρεθεί μέσα στον άμορφο και ασχημάτιστο Θεό, τότε κι αυτός γίνεται άμορφος και ασχημάτιστος.

   

  Έπειτα να θαυμάζει, πώς μπορεί ο νους να διατηρεί κάθε έννοια, και δεν μπορούν τα τελευταία νοήματα να αλλοιώσουν τα προηγούμενα, ούτε τα πρώτα νοήματα να φέρουν κάποια βλάβη στα τελευταία, αλλά όλα η διάνοια τα κατέχει άγρυπνα σαν θησαυρό; Και όταν θέλει ο νους φανερώνει με τη γλώσσα εκείνα που λογίζεται, όχι μόνο τα πρόσφατα, αλλά κι εκείνα που έχει αποθησαυρίσει από πολύ καιρό.

   

   

   

  Και πώς πάλι, ενώ εξέρχονται τα λόγια διαρκώς, ο νους παραμένει ίδιος και αμείωτος; Και πάλι, παρατηρώντας το σώμα, θαυμάζει πώς τα μάτια, τα αυτιά και η γλώσσα δέχονται απ' έξω τα ερεθίσματα κατά πώς θέλει η ψυχή; Τα μάτια μέσω του φωτός, τα αυτιά μέσω του αέρα, και καμιά από τις αισθήσεις δεν παρεμποδίζει την άλλη, ούτε μπορεί να κάνει τίποτε έξω από το σκοπό της ψυχής. Και πώς το άψυχο σώμα κατά διαταγή του Θεού ενώθηκε με τη νοερή και λογική ψυχή;

   

  Η οποία δημιουργήθηκε από το Άγιο Πνεύμα, όπως λέει ο Δαμασκηνός, με το εμφύσημα(Γεν. 2,7), αν και μερικοί, επειδή έχουν άγνοια, νομίζουν ότι από την υπερούσια θεότητα προέρχεται, πράγμα αδύνατο. Ο Χρυσόστομος λέει: «Για να μη νομίζει ο ανθρώπινος νους τον εαυτό του θεό, του έδωσε ο Θεός λησμοσύνη και άγνοια, για να αποκτήσει έτσι ταπείνωση».

   

  Και πάλι: «Θέλησε ο Θεός να χωρίζει αυτή τη φυσική σύνθεση της ψυχής και του σώματος». Και όπως λέει ο Ιωάννης της Κλίμακος, η ψυχή απέρχεται ή πάνω, δηλαδή στον ουρανό, ή, αλοίμονο, κάτω στον άδη, ενώ το γήινο σώμα επιστρέφει στη γη από την οποία έχει ληφθεί. Πάλι όμως, με τη χάρη του Σωτήρα μας Ιησού Χριστού, αυτά που χωρίστηκαν, στη δευτέρα παρουσία Του ενώνονται, για να αμοιφθεί καθένας μας σύμφωνα με τα έργα του.

   

  Τι μεγάλο θαύμα! Ποιος θα σκεφτεί λίγο το μυστήριο αυτό και δε θα εκπλαγεί, που ο Θεός ανασταίνει πάλι τον άνθρωπο από τη γη ύστερα από τόσα κακά που έκανε καταφρονώντας τις εντολές Του, και που του χαρίζει την αθανασία, την οποία είχε αρχικά, μα καθώς δε φύλαξε την εντολή που τον φύλαγε από το θάνατο και τη φθορά, αλλά αυθαδίασε, τράβηξε πάνω του το θάνατο.

   

  Θαυμάζοντας λοιπόν κανείς όλα αυτά σχετικά με τον άνθρωπο, που τα διδάσκεται από αγγελική επίδραση, καθώς και αλλά πολλά, κυριεύεται από έκπληξη. Και πάλι θεωρεί την ομορφιά και τη χρησιμότητα του χρυσού και θαυμάζει πώς έγινε από τη γη για μας τέτοιος που οι ασθενείς να ξοδεύουν με την ελεημοσύνη τα χρήματα, κι εκείνοι που δε θέλησαν να ελεούν, να βοηθούνται δίνοντάς τα χωρίς να θέλουν, έπειτα από κάποιους πειρασμούς, για να σωθούν, αν βέβαια υποφέρουν μ' ευχαριστία όσα τους βρίσκουν, και έτσι να σώζονται και οι δύο.

   

  Εκείνοι πάλι που προτιμούν την ακτημοσύνη, θα στεφανωθούν, γιατί μ' αυτό που κάνουν υπερβαίνουν τη φύση, όπως και εκείνοι που ζουν με παρθενία. Και καθώς ο χρυσός είναι φθαρτό και γήινο πράγμα, δεν πρέπει κανείς να τον προτιμά από την εντολή του Θεού· ως δημιούργημα του Θεού όμως και χρήσιμο για τη σωματική ζωή και τη σωτηρία, δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται με μίσος, αλλά με εγκράτεια και αγάπη.

  → Όσιος Πέτρος ο Δαμασκηνός

•   Έτσι είναι αυτά

    Και λέει ο άγιος Μάξιμος: «Ο νους είναι όργανο της σοφίας, ενώ το λογικό της γνώσεως. Η φυσική εσωτερική πληρότητα του νου και του λογικού είναι όργανο της πίστεως που συγκροτείται με τη σοφία και τη γνώση. Επίσης, όργανο του χαρίσματος των ιαμάτων είναι η φυσική φιλανθρωπία. Γιατί κάθε θεϊκό χάρισμα έχει μέσα μας το επιτήδειο και κατάλληλο δεκτικό του όργανο, ως δύναμη ή έξη ή διάθεση. Παράδειγμα, εκείνος που καθάρισε το νου του απ' όλες τις αισθητές φαντασίες, δέχεται σοφία.

   

  Εκείνος που έκανε το λογικό του κυρίαρχο των εμφύτων παθών, δηλαδή του θυμού και της επιθυμίας, δέχεται γνώση. Εκείνος που έχει στο νου και το λογικό του την ακλόνητη πεποίθηση στο Θεό, δέχεται την πίστη που μπορεί να κάνει τα πάντα. Κι εκείνος που κατόρθωσε τη φυσική φιλανθρωπία, αφού ξερίζωσε τελείως τη φιλαυτία του, δέχεται χαρίσματα ιαμάτων». Έτσι είναι αυτά.

   

  Πρόσεξε ακόμη, να μη γνωρίζει κανείς την πνευματική σου εργασία, εκτός από το διδάσκαλο και οδηγό σου.

  → Κάλλιστος και Ιγνάτιος οι Ξανθόπουλοι (Άγιοι)

•   Η φιλαυτία, γίνεται αιτία όλων των εμπαθών λογισμών

    56. Η φιλαυτία, όπως έχει πολλές φορές λεχθεί, γίνεται αιτία όλων των εμπαθών λογισμών. Από αυτή γεννιούνται οι τρεις καθολικότατοι λογισμοί της επιθυμίας: ο λογισμός της γαστριμαργίας, της φιλαργυρίας και της κενοδοξίας. Από τη γαστριμαργία γεννιέται ο λογισμός της πορνείας, από την κενοδοξία, ο λογισμός της υπερηφάνειας. Οι άλλοι εμπαθείς λογισμοί, δηλαδή της οργής, της λύπης, της μνησικακίας, της κατακρίσεως και οι λοιποί, ακολουθούν αυτούς τους τρεις. Αυτά τα πάθη λοιπόν, δένουν το νου μαζί με τα υλικά πράγματα, και τον τραβούν κάτω στη γη, καθώς βρίσκονται πάνω του σαν μια βαρύτατη πέτρα, ενώ εκ φύσεως ο νους είναι ελαφρότερος και πιο ευκίνητος κι από τη φωτιά.
  → Μάξιμος ο Ομολογητής

•   Η ψυχή που είναι δεμένη με κάτι του κόσμου τούτου ...

    108. Είναι αδύνατο να λάβει κανείς το Πανάγιο πνεύμα με άλλο τρόπο, αν δεν αποξενωθεί ολότελα από τα πράγματα του κόσμου τούτου και δεν αφιερωθεί στην επιδίωξη της αγάπης του Χριστού, για να ελευθερωθεί ο νους από όλες τις μέριμνες της ύλης και έτσι να αξιωθεί να γίνει ένα πνεύμα με τον Κύριο, όπως λέει ο Απόστολος: «Όποιος ενώνεται με τον Κύριο, θα γίνει ένα πνεύμα μαζί Του»(Α΄ Κορ. 6, 17). Η ψυχή τώρα που είναι δεμένη έστω και με κάτι του κόσμου τούτου και κλίνει προς αυτό, είτε πρόκειται για πλούτο, είτε για δόξα, είτε κοσμική φιλία, δεν είναι δυνατό να διαφύγει και να περάσει από το σκότος των πονηρών δυνάμεων.
  → Άγιος Μακάριος ο Αιγύπτιος

•   Δες το φίδι που φωλιάζει πιο κάτω

    Εσύ που τα υποστηρίζεις αυτά, πέρασε μέσα σου με την επιστασία στους λογισμούς σου, και σκύψε πάνω στο νου σου, τον αιχμάλωτο και δούλο της αμαρτίας, και δες το φίδι που φωλιάζει πιο κάτω κι από το νου και πιο βαθιά από τους λογισμούς, στα λεγόμενα άδυτα της ψυχής σου, και επιδιώκει να σε σκοτώνει πλήττοντας τα πιο ουσιώδη μέρη της ψυχής σου. Γιατί αληθινά είναι άβυσσος ακατανόητη η καρδιά.
  → Άγιος Μακάριος ο Αιγύπτιος

•   Οι πέντε εργασίες

    Ο Θεός ας προπορευθεί και σ' αυτά που θα πούμε τώρα.

   

  Κεφάλαιο 45

   

  Οι πέντε εργασίες της πρώτης και κατά κάποιο τρόπο προκαταρκτικής ησυχίας των αρχαρίων, δηλαδή η προσευχή, η ψαλμωδία, η ανάγνωση, η μελέτη και το εργόχειρο.

   

  45. Ο αρχάριος ησυχαστής οφείλει να περνά το εικοσιτετράωρο με πέντε εργασίες, με τις οποίες λατρεύεται ο Θεός. Με προσευχή, δηλαδή με τη μνήμη του Κυρίου Ιησού Χριστού που εισάγεται συνεχώς, όπως είπαμε, με την αναπνοή ήρεμα μέσα στην καρδιά και βγαίνει πάλι με τον ίδιο τρόπο, με κλειστά τα χείλη, χωρίς καμία άλλη οποιαδήποτε σκέψη ή φαντασία, πράγμα που κατορθώνεται με περιεκτική εγκράτεια φαγητού και ύπνου και των άλλων αισθήσεων μέσα στο κελί με ειλικρινή ταπείνωση· με ψαλμωδία· με ανάγνωση από το ιερό Ψαλτήρι, τον Απόστολο και τα άγια Ευαγγέλια, καθώς και τα συγγράμματα των θεοφόρων και αγίων Πατέρων, και μάλιστα τα κεφάλαια περί προσευχής και νήψεως, όπως και τα λοιπά ένθεα λόγια του Πνεύματος· με μνήμη των αμαρτημάτων που φέρνει πόνο στην καρδιά και με μελέτη της κρίσεως του Θεού ή του θανάτου ή της κολάσεως ή της απολαύσεως και των παρομοίων και με λίγο εργόχειρο για φίμωτρο της ακηδίας.

   

  Και να ξαναγυρίζει πάλι στην προσευχή, όσο κι αν αυτό απαιτεί προσπάθεια, μέχρις ότου συνηθίσει ο νους ν' αποθέτει εύκολα τον ρεμβασμό του με την αποκλειστική μελέτη του Κυρίου Ιησού Χριστού και την αδιάκοπη μνήμη Του και τη συνεχή στροφή και σταθερή ρίζωση στον εσωτερικό θάλαμο (Ματθ. 6, 6), δηλαδή τον κρυφό χώρο της καρδιάς. Και όπως γράφει ο άγιος Ισαάκ: «Αγωνίσου να εισέλθεις στο θάλαμο που βρίσκεται μέσα σου, και θα δεις τον ουράνιο θάλαμο. Γιατί και αυτός και εκείνος είναι ένας, και από μιά είσοδο βλέπεις και τους δύο».

   

  Και ο άγιος Μακάριος: «Η καρδιά είναι ο ηγεμόνας όλης της υπάρξεως. Και όταν κυριαρχήσει η χάρη στα μέρη της καρδιάς, τότε βασιλεύει πάνω σε όλους τους λογισμούς και σε όλα τα μέλη. Γιατί εκεί είναι ο νους και όλοι οι λογισμοί της ψυχής. Εκεί λοιπόν πρέπει να προσέχομε αν έγραψε η χάρη τους νόμους του Παναγίου Πνεύματος. Που εκεί; Στο ηγεμονικό όργανο, στο θρόνο της χάρης, όπου είναι ο νους και όλοι οι λογισμοί της ψυχής, δηλαδή στην καρδιά».

   

   

  → Κάλλιστος και Ιγνάτιος οι Ξανθόπουλοι (Άγιοι)

•   Όταν ο νους βλέπει φως

    Ενέργεια θεία και ενέργεια δαιμονική.

   

  61. Όταν ο νους βλέπει φως χωρίς να το ζητά, ας μην το παραδέχεται, αλλά ούτε και να το αποκρούει, όπως λέει ο όσιος Μάρκος: «Υπάρχει ενέργεια της χάρης που την αγνοεί ο νήπιος πνευματικά, και υπάρχει και ενέργεια της κακίας που μοιάζει με την αλήθεια. Είναι καλό αυτά να μην τα παρατηρούμε, για να μην πέσομε σε πλάνη, ούτε να τα αναθεματίζομε, μην τυχόν και είναι αληθινά, αλλά για όλα να προσφεύγομε με ελπίδα στο Θεό, γιατί Αυτός γνωρίζει τη χρησιμότητα και του ενός και του άλλου». Σε τέτοιες περιπτώσεις να ερωτά εκείνον που έχει τη χάρη και τη δύναμη από το Θεό, να τον διδάξει και να διακρίνει το καθένα.

   

  Κεφάλαιο 62

   

  Ο φωτισμένος και απλανής διδάσκαλος.

   

  62. Και αν μεν βρει αυτόν που θα τον διδάξει, όχι μόνο από όσα γνωρίζει από τη θεία Γραφή, αλλά και απ΄ όσο ο ίδιος δέχθηκε μακάρια το θείο φωτισμό, τότε να ευχαριστεί το Θεό. Αν όμως όχι, τότε καλύτερα να μην παραδεχθεί το φως που είδε, αλλά να καταφύγει με ταπείνωση στο Θεό, θεωρώντας και αποκαλώντας τον εαυτό του με ειλικρινή καρδιά ανάξιο γι' αυτή την τιμή και τη θεωρία, όπως είναι βέβαια κι αυτό που λέμε εδώ και όσα προείπαμε και όσα θα πουμε και όσα μυηθήκαμε με τη χάρη του Χριστού από στόματα που δεν ψεύδονται και που κινούνται και λαλούν από το Άγιο Πνεύμα, όπως επίσης και από τις θεόπνευστες Γραφές και από τη λίγη πείρα μας.

  → Κάλλιστος και Ιγνάτιος οι Ξανθόπουλοι (Άγιοι)

•   Πώς πρέπει να κρατάμε το νου

    Πώς πρέπει να κρατάμε το νου

   

  Κατάλαβε ότι κανείς δεν μπορεί να κρατήσει το νου, αν δεν τον κρατήσει το πνεύμα. Γιατί ο νους είναι ακράτητος, όχι από τη φύση του ως αεικίνητος, αλλά γιατί οικειοποιήθηκε την περιπλάνηση από την αμέλειά μας και συνήθισε σ' αυτήν απ' την αρχή. Με την παράβαση δηλαδή των εντολών Αυτού που μας αναγέννησε, χωριστήκαμε από το Θεό και χάσαμε τη νοερή αίσθηση και ένωση που είχαμε μαζί Του. Αφού ο νους γλίστρησε από κει και χωρίστηκε από το Θεό, σέρνεται παντού σαν αιχμάλωτος. Και δεν είναι δυνατό να σταθεί ο νους με άλλο τρόπο, εκτός αν υποταχθεί στο Θεό και τον σταματήσει Εκείνος και ενωθεί μαζί Του με ευφροσύνη και τον παρακαλεί συνεχώς και με επιμονή και του εξομολογείται κάθε μέρα νοερά όσα φταίει. Και ο Θεός συγχωρεί αμέσως τα πάντα σ' εκείνους που ζητούν και επικαλούνται συνεχώς το άγιο όνομά Του με ταπείνωση και συντριβή. Γιατί λέει ο Ψαλμωδός: «Να εξομολογείστε στον Κύριο και να επικαλείστε το άγιο όνομά Του»(Ψαλμ. 104, 1). Αλλά και η συγκράτηση της αναπνοής με το σφίξιμο του στόματος κρατάει το νου, αλλά μόνο μερικώς και διασκορπίζεται πάλι. Όταν όμως έρθει η ενέργεια της προσευχής, τότε κυρίως αυτή κρατάει το νου κοντά της και τον ευφραίνει και τον απαλλάσσει από την αιχμαλωσία. Εντούτοις καμιά φορά ενώ ο νους προσεύχεται και μένει μέσα στην καρδιά, η διάνοια περιπλανάται και μελετά άλλα. Αυτή δεν υποτάσσεται σε κανέναν, παρά στους τελείους με τη χάρη του Αγίου Πνεύματος, οι οποίοι έφτασαν στην αρρέμβαστη κατάσταση με τη δύναμη του Ιησού Χριστού.

  → Γρηγόριος ο Σιναΐτης (Άγιος)

•   Σύντομος δρόμος προς απόκτηση αρετής για τους αρχαρίους

    26. Σύντομος δρόμος προς απόκτηση αρετής για τους αρχαρίους είναι η σιωπή του στόματος και το κλείσιμο των ματιών και των αυτιών. Γιατί με την αργία αυτών, ο νους βρίσκει ευκαιρία και, έχοντας αποκλείσει τις εξωτερικές εισόδους, αρχίζει να παρατηρεί τον εαυτό του και τις κινήσεις του και να ερευνά ποιες είναι οι ενθυμήσεις που κολυμπούν στη νοητή θάλασσα των λογισμών, και ποια τα νοήματα που περνούν —σαν σε κάποιο νερόμυλο— από τη χοάνη της διάνοιας και τι είδους είναι αυτά, καθαρά και δίχως πικρά σπέρματα και σταλμένα από Άγγελο φωτός, ή ζιζάνια ανάμικτα και αχυρώδη, που προέρχονται από τους εχθρούς του φωτός. Και έτσι ο νους σαν ηγεμόνας αυτεξούσιος στέκεται ανάμεσα στις διάφορες έννοιες, και κρίνει και χωρίζει τους καλούς λογισμούς από τους κακούς. Και άλλα από τα εισερχόμενα προσλαμβάνει και αλέθει με τη συνεχή κίνησή του και τα βάζει σε νοερές αποθήκες αφού τα πλάσει με θεϊκό νερό και τα ψήσει με τη φωτιά του Πνεύματος· και τρεφόμενος από αυτά, δυναμώνει και γεμίζει από φως. Άλλα πάλι τα απορρίπτει στο βυθό της λήθης, αποφεύγοντας την πικράδα τους. Αυτό όμως το έργο μπορεί να το κάνει νοερά μόνον όποιος άρχισε να βαδίζει το δρόμο που οδηγεί χωρίς πλάνη στους ουρανούς και στο Θεό, και ξεντύθηκε τον πένθιμο χιτώνα των σκοτεινών παθών.
  → Νικήτας ο Στηθάτος (Όσιος)

•   Τέσσερις είναι οι γενικές δυνάμεις του νου

   12. Τέσσερις είναι οι γενικές δυνάμεις του νου: η σύνεση, η οξύνοια, η αντίληψη και η επιδεξιότητα. Εκείνος λοιπόν που με τις δυνάμεις αυτές συνέδεσε τις τέσσερις γενικές αρετές της ψυχής, που ένωσε δηλαδή τη σωφροσύνη της ψυχής με τη σύνεση του νου, τη φρόνηση με την οξύνοια, τη δικαιοσύνη με την αντίληψη, και την ανδρεία με την επιδεξιότητα, αυτός κατασκεύασε από δύο είδών υλικά ένα άρμα πύρινο και ουρανοπόρο για τον αγώνα εναντίον των τριών γενικών αρχηγών και δυνάμεων της παρατάξεως των παθών, δηλαδή της φιλαργυρίας, της φιληδονίας και της φιλοδοξίας.
  → Νικήτας ο Στηθάτος (Όσιος)

•   Το ηγεμονικό μέρος της ψυχής

   Σε παρακαλώ λοιπόν, όσο βρίσκεσαι στο σώμα σου, μην αφήσεις ελεύθερη την καρδιά σου. Γιατί όπως ο γεωργός δεν μπορεί να είναι απόλυτα βέβαιος για τον καρπό του χωραφιού του, αφού δε γνωρίζει τι μπορεί να συμβεί ώσπου να τον κλείσει στην αποθήκη του, έτσι και ο άνθρωπος δεν μπορεί να αφήσει ελεύθερη την καρδιά του όσο αναπνέει. 

   

  Και όπως ο άνθρωπος δε γνωρίζει τί πάθημα θα συναντήσει ως την τελευταία του αναπνοή, έτσι και ο μοναχός δεν είναι δυνατό να αφήσει ελεύθερη την καρδιά του όσο αναπνέει, αλλά πρέπει πάντοτε να φωνάζει προς το Θεό ζητώντας τη βασιλεία Του και το έλεός Του. Ο πονηρός λοιπόν, επειδή γνωρίζει καλά ότι πάρα πολλά μπορεί να κατορθώσει όποιος προσεύχεται απερίσπαστα στο Θεό, σπεύδει με οποιοδήποτε τρόπο, εύλογο ή παράλογο, να κάνει το νου να περισπάται. Εμείς όμως, επειδή αυτό το γνωρίζομε, ας αντιπαραταχθούμε στον εχθρό μας. 

   

  Και όταν σταθούμε για να προσευχηθούμε και γονατίσομε, να μην επιτρέψομε σε κανένα λογισμό να μπει στην καρδιά, ούτε άσπρο ούτε μαύρο, ούτε δεξιό ούτε αριστερό, ούτε γραμμένο ούτε άγραφο, εκτός από την ικεσία προς το Θεό και την έλλαμψη και ακτινοβολία που έρχεται από τον ουρανό στο νου, το ηγεμονικό μέρος της ψυχής. Χρειάζεται μεγάλος αγώνας και πολύς χρόνος στις προσευχές για να βρούμε την ολότελα απαλλαγμένη από ενοχλήσεις κατάσταση της διάνοιας, η οποία είναι ένας άλλος ουρανός μέσα στην καρδιά μας, όπου κατοικεί ο Χριστός, όπως λέει ο Απόστολος: «Ή δε γνωρίζετε ότι ο Χριστός κατοικεί μέσα σας;»(Β΄ Κορ. 13, 5). 

   

  Όποιος θέλει να δει την κατάσταση του νου του, ας φυλάξει τον εαυτό του από όλα τα νοήματα, και τότε θα δει ο νους τον εαυτό του όμοιο με το ουράνιο χρώμα του σαπφείρου. Ο νους δε θα δει μέσα του τον τόπο του Θεού, αν δεν υψωθεί πιο πάνω από όλα τα νοήματα των πραγμάτων. Και δε θα υψωθεί πιο πάνω από αυτά, αν δεν αποβάλει τα πάθη που τον δένουν μέσω των νοημάτων με τα αισθητά πράγματα. Τα πάθη θα τα αποβάλει βέβαια με τις αρετές· τους ψιλούς λογισμούς με την πνευματική θεωρία· τη θεωρία τέλος, όταν του φανερωθεί το φως.

   

   

  → Κάλλιστος Τηλικούδης (Άγιος)

•   Το κέντρο της καρδιάς

    Η ψυχή μας είναι μία οντότητα πολυδύναμη και χρησιμοποιεί ως όργανο το σώμα που δημιουργήθηκε να ζει μαζί της. Ποιά λοιπόν είναι τα μέλη που χρησιμοποιεί ως όργανα για να ενεργεί η δύναμή της εκείνη που ονομάζομε νου; Αλλά, βέβαια, κανείς δεν υπέθεσε ποτέ ότι η διάνοια είναι εγκατεστημένη στα νύχια, ούτε στα βλέφαρα, ούτε στα ρουθούνια ή στα χείλη.

   

  Όλοι συμφωνούν ότι είναι μέσα μας, διαφωνούν όμως μερικοί ως προς το πρώτο από τα μέσα μας που μεταχειρίζεται ως όργανο. Άλλοι θεωρούν ότι είναι εγκατεστημένη, σαν μέσα σε ακρόπολη, στον εγκέφαλο.

   

  Άλλοι πάλι παραχωρούν στη διάνοια σαν όχημα, το κέντρο της καρδιάς και το ψυχικό πνεύμα που βρίσκεται καθαρότατο εκεί. Εμείς τώρα, γνωρίζομε με ακρίβεια ότι το λογιστικό βρίσκεται στην καρδιά σαν σε όργανο, όχι όμως μέσα σ' αυτήν όπως σε δοχείο, γιατί είναι ασώματο, ούτε έξω, γιατί είναι ενωμένο με αυτήν. Και τούτο δεν το διδαχτήκαμε από άνθρωπο, αλλά από τον ίδιο τον Πλάστη του ανθρώπου, που λέει στα Ευαγγέλια ότι δεν είναι τα εισερχόμενα από το στόμα, αλλά τα εξερχόμενα που μολύνουν τον άνθρωπο· γιατί από την καρδιά βγαίνουν οι λογισμοί (Ματθ. 15, 11 και 19).

   

  Παρόμοια λέει και ο μέγας Μακάριος: «Η καρδιά είναι ο ηγεμόνας όλης της υπάρξεως. Κι όταν κυριαρχήσει η χάρη σ' όλα τα μέρη της καρδιάς, τότε βασιλεύει πάνω σε όλους τους λογισμούς και σ' όλα τα μέλη. Γιατί εκεί είναι ο νους και όλοι οι λογισμοί της ψυχής». Η καρδιά μας λοιπόν είναι το ταμείο των λογισμών και το πρώτο σαρκικό όργανο του λογιστικού.

   

  Όταν λοιπόν φροντίζομε να εξετάζομε και να διορθώνομε το λογιστικό μας με ακριβή νήψη, με ποιο άλλο τρόπο θα το πετύχομε αυτό, παρά αφού συγκεντρώσομε το νου μας που είναι διασκορπισμένος έξω με τις αισθήσεις και τον ξαναφέρομε μέσα μας και μάλιστα στην καρδιά μας, στο ταμείο των λογισμών;

  → Γρηγόριος ο Παλαμάς (Άγιος)

• ΦΙΛΟΚΑΛΙΑ

  ΤΩΝ ΙΕΡΩΝ ΝΗΠΤΙΚΩΝ

  Απόδοση στη νέα Ελληνική: Αντώνιος Γαλίτης
  Εκδόσεις Το περιβόλι της Παναγίας 1986

Η χωρίς πάθη πρόνοια του Θεού και οι εμπαθείς ανωμαλίες της Φύσης

  Ο Σωτήρας, θέλοντας νὰ πείσει αὐτοὺς ποὺ ἀμφιβάλλουν, ἂν τὴ φυσικὴ ἀγάπη τὴν ξεπερνᾶ ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ, ἢ τὴν νικᾶ ἡ ἀνθρώπινη συμπάθεια, λέγει· «μπορεῖ ἡ γυναίκα να λησμονήσει το παιδί της καὶ νὰ μὴ λυπηθεῖ τοὺς καρποὺς τῆς κοιλιᾶς της». Καὶ ἐπειδὴ εἶπε ὅτι ἡ ἰδιότητα τῆς φύσεως διδάσκει φροντίδα καὶ κηδεμονία προαιρετική, γιὰ νὰ μὴ μᾶς κάνει νὰ ὑποπτευθοῦμε ὅτι αὐτὸ πού, σύμφωνα μὲ τὸ παράδειγμά του, συμβαίνει σε μερικούς σπάνια, τὸ παρουσιάζει ὡς πρόνοια καὶ ἡ ἀδύναμη εἰκόνα βλάψει τὴν ἀλήθεια στο θέμα αὐτό, λέγει στη συνέχεια· «ἀλλὰ καὶ ἂν αὐτή (δηλαδή ἡ γυναίκα) λησμονήσει το παιδί της, ἐγὼ δὲ θὰ σὲ λησμονήσω, λέγει ὁ Κύριος», μὴ δεχόμενος ὅτι τὸ ἐλάττωμα τῆς φύσης ἀποδίδεται καὶ σ' αὐτόν, γιατί οὔτε κανένα πάθος συνδέεται μὲ τὴ θεία φύση, ὅπως γίνεται μὲ τοὺς θνητοὺς ἀνθρώπους, ποὺ μερικές φορές παράλογο μίσος, ἢ ἐνδεχομένως καὶ δικαιολογημένο, σβήνει τη φυσική διάθεση ποὺ τοὺς δυναστεύει, κάνοντας αὐτοὺς ποὺ τὰ γέννησαν νὰ λησμονήσουν καὶ ἀποξενωθοῦν ἀπὸ τὰ παιδιά τους, σαν νὰ μὴ ἔχουν καμμιὰ ἀπόδειξη τῆς συγγένειάς τους μὲ αὐτά.

 ᾿Αλλά αὐτὰ τὰ μεγάλα καὶ θαυμαστά κατορθώματα, συγκρινόμενα πρὸς τὰ μικρὰ ποὺ ἀκολουθοῦν, ἀποδεικνύονται πολύ εὐτελῆ, ἐμφανιζόμενα σὲ ἕνα πρόσωπο ποὺ τὰ κάνει, καὶ δὲν ἀφοροῦν ὅλους ἢ πολλούς. 

  Γιατὶ ὁ ἄνθρωπος πρέπει νὰ εἶναι ζῶο κοινωνικό [Βλ. ᾿Αριστοτέλη, Ηθικά Νικομάχεια (έκδ. Οξφόρδης, 1957, σ. 10)]. καὶ συντροφικό, ὄχι ἀπομονωμένο καὶ ἀκοινώνητο, ὠφελώντας σ' αὐτὰ ποὺ μπορεῖ, καὶ τὴν παρεπόμενη φροντίδα νὰ τὴν παρουσιάζει ὡς ἀπόδειξη τῆς ἀμοιβαίας ἐξάρτησής του, μιμούμενος τὴ συνεργασία τῶν μελῶν τοῦ σώματος μεταξύ τους.

   Ὅπως δηλαδὴ τὸ καθένα ἀπὸ αὐτὰ στὸ σῶμα δὲν ἔχει χωριστὴ τὴν ἐπιμέλειά του, ἀλλὰ ἡ ἐνέργειά του ἀποβλέπει στη φροντίδα γιὰ ὅλα, τὸ ἕνα γιὰ τὸ ἄλλο καὶ τὸ καθένα τὰ ὑπηρετεῖ ὅλα, σύμφωνα μὲ τὸν νόμο τῆς φύσεως, καὶ τὸ χέρι ὑπηρετεῖ τὸ σῶμα, καὶ τὰ πόδια τὸ μεταφέρουν ἀπὸ κοινοῦ κατὰ τὴν μετακίνησή του, καὶ τὸ μάτι φωτίζει κατά τρόπο ἀσφαλῆ, κάνοντας μὲ τὴν ὁδηγία τοῦ φωτὸς τὴν ἐργασία ἤρεμη, ἄλλα μέλη χρησιμεύουν γιὰ νὰ κάθεται, καὶ ἄλλα γιὰ νὰ ξαπλώνει, ἀνακουφίζοντας μὲ τὸν δικό τους κόπο, τὴν κόπωση τῶν ἄλλων.

 "Αλλα πάλι σὰν μυλωνάδες καὶ ἀρτοποιοί ἐκτελοῦν σπουδαία καὶ φροντισμένη λειτουργία. Τὸ σαγόνι κόβει τὴν τροφή, ὁ φάρυγγας τὴν διοχετεύει, ἡ κοιλιὰ τὴν ὑποδέχεται, τὸ στομάχι τὴν μεταβάλλει σὲ χυλό, τὸ συκώτι τὴν μετατρέπει σε αἷμα, καὶ μέσω τῶν φλεβών ποτίζει ὅλο τὸ σύνολο τοῦ ὀργανισμοῦ. 

   Καὶ τὸ καθένα φαίνεται ὅτι κοπιάζει γιὰ τὰ ἄλλα, ἐνῶ στην πραγματικότητα ἐργάζεται γιὰ τὴ δική του ὠφέλεια, διότι ἀπὸ τὸν κοινό κόπο παίρνει τὴν κατάλληλη τροφή του, καὶ αὐτὸ ποὺ προσλαμβάνει τὸ μεταβάλλει στη δική του ποιότητα, καὶ κάνει αὐτὸ ποὺ ἀπὸ τοὺς λόγιους γιατροὺς ὀνομάζεται «ἐξόμορξη», ποὺ εἶναι ἡ μεταβολή του ἀπὸ τις διάφορες τροφὲς σὲ αἷμα καὶ ἀπὸ ἐκεῖ σὲ σῶμα, καὶ στη συνέχεια ή μεταποίησή του σὲ ἰδιώματα τῶν μελῶν, ἀφοῦ κατακερματίστηκε τὸ καθένα ἀπὸ τὴ θρεπτικὴ καὶ ἀλλοιωτικὴ καὶ αὐξητική δύναμη τῆς ποιότητας ποὺ προστέθηκε, καὶ τὸ ἕνα μεταβλήθηκε σὲ ἄλλο, καὶ τὸ ἄλλο σε διαφορετικό.

  Γιατί, αὐτὸ ποὺ προστέθηκε στὸ μάτι, γίνεται ὅμοιο μὲ τὸ μάτι, καὶ ἐκεῖνο ποὺ προστέθηκε στὰ νύχια καὶ στὶς τρίχες, μιμεῖται τὴν ἴδια ἐμφάνιση τοῦ χρώματος, ἐκεῖνο ποὺ προσαρμόζεται στις σάρκες, μετατρέπεται στο δικό τους εἶδος, ἐκεῖνο ποὺ πῆγε στὸ κόκκαλο, ἀποκτᾶ τὴ δική τους στερεότητα, ἐκεῖνο ποὺ προσχώρησε στα σπλάγχνα, ἀναμιγνύεται μὲ αὐτά, καὶ γενικά, ὅταν ὅλα μεταβληθοῦν σὲ ὅλα, ἀλλάζουν χρώμα ἀνάλογα πρὸς ἐκεῖνα ἀπὸ τὰ ὑλικά μιᾶς ἀπὸ τὶς τροφὲς ποὺ ἀφομοίωσαν, γιὰ νὰ πάρουν την ποικιλία ποὺ ἀπὸ τὴν τέχνη τῆς φύσεως ρυθμίζεται, καὶ διατηρεῖ τὸ σχῆμα τοῦ ἀνθρώπινου εἰδώλου πάντοτε ἴδιο, ἂν καὶ κάθε μέρα ἀλλάζει τὸ μίγμα, σὰν ρεῦμα, ποὺ τὸ κάνει νὰ εἶναι τὸ ἴδιο καὶ ὄχι τὸ ἴδιο ἀπὸ αὐτὸ ποὺ φαίνεται τὸ ρεύμα.

   "Έτσι καὶ ὁ καθένας ἀπὸ μᾶς, ἐπειδὴ δὲν εἶναι αὐτάρκης σε τίποτε, ἔχει ἀνάγκη τῶν ἄλλων σὲ ὅλα.

ΦΙΛΟΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΝΗΠΤΙΚΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ

11^Α ΕΥΑΓΡΙΟΥ ΤΟΥ ΑΣΚΗΤΟΥ ΝΕΙΛΟΥ ΤΟΥ ΜΟΝΑΧΟΥ

Σελίδα 263-267 βιβλίου(266-271 αρίθμισης)

[full_width]

Ἀνακοίνωσις γιὰ τὸν Προσωπικὸ Ἀριθμὸ

  Ποιος σε σφράγισε με το Άγιο Μύρο;

 Ποιος σου έδωσε όνομα, πρόσωπο, ζωή;

Ο Λόγος μένει εις τον αιώνα. Και συ χάνεις το όνομά σου.

  Ο Χριστός δεν γράφει Αριθμούς στο βιβλίο της Ζωής. Έγραψε και Γράφει Πρόσωπα με ονόματα που Τον γνωρίζουν, και Τους γνωρίζει ονομαστικά.

 Το σκυλάκι μου το φωνάζω Τζίνα και λιώνει στο άκουσμά του, δοκίμασα να το εκπαιδεύσω να ακούει στο 300710501Τ19 και με βλέπει σαν εξωγήινο.

   Ὡς γνωστόν, πρὶν ἀπὸ 40 περίπου χρόνια, τὸ 1986, ὑπῆρξε ἀνακίνηση ἐφαρμογῆς τοῦ «Ἑνιαίου Κωδικοῦ Ἀριθμοῦ Μητρώου» (ΕΚΑΜ) γιὰ κάθε πολίτη ἀπὸ τὴν τότε Ἑλληνικὴ Κυβέρνηση, μὲ πρόσχημα τὴν ψηφιακὴ διευκόλυνση καὶ τὴν πάταξη τῆς γραφειοκρατίας. Ἐπ’ αὐτοῦ ὅμως ἠγέρθη σφοδρὴ ἀντίδραση τόσο ἀπὸ πολιτικῆς πλευρᾶς, ἀπὸ τὴν τότε Ἀντιπολίτευση ποὺ εἶναι σήμερα Κυβέρνηση, ὅσο καὶ ἀπὸ ἐκκλησιαστικῆς. Διότι ὑποστηρίχθηκε βάσιμα ὅτι παρεβιάζοντο θεμελιώδεις δημοκρατικὲς ἐλευθερίες τῶν πολιτῶν ὁδηγῶντας σὲ «ἠλεκτρονικὸ φακέλωμα» καὶ ἀφόρητη ψηφιακὴ ἐπιτήρηση καὶ δέσμευση. Μάλιστα, ἐκκλησιαστικῶς –παρὰ τὴν ἐμφάνιση ἀκόμη καὶ ἀκραίων ἀντιλήψεων, ὑπῆρξε σύνδεση τοῦ θέματος μὲ ἐσχατολογικῆς φύσεως ἀνησυχίες καὶ ἐπιφυλάξεις. Ἐκείνη δὲ ἡ προσπάθεια τελικῶς δὲν προχώρησε.

  Τὸ ἴδιο παρατηρήθηκε καὶ ἀργότερα ἕως σχετικὰ πρόσφατα, μὲ Κυβερνητικὲς ἐξαγγελίες καὶ ἀπόπειρες καθιερώσεως τῆς λεγομένης «Κάρτας τοῦ Πολίτη».

Μετὰ τὴν περίοδο τῆς Πανδημίας, κατὰ τὴν διάρκεια τῆς ὁποίας ἐπιβλήθηκαν αὐστηρότατα μέτρα ἀνελευθερίας καὶ ἐπαχθεῖς ὑποχρεωτικότητες γιὰ λόγους δῆθεν ἔκτακτης ἀνάγκης, ἀντιμετωπίζουμε ἤδη νέες Κυβερνητικὲς πολιτικὲς ἐπιβολῆς καὶ ὑποχρεωτικότητος μὲ τὸν λεγόμενο πλέον «Προσωπικὸ Ἀριθμό», ὁ ὁποῖος πρόκειται νὰ τεθεῖ στὶς νέες ψηφιακὲς ταυτότητες.

  Ἡ δικαιολόγηση τοῦ νέου αὐτοῦ ἐγχειρήματος εἶναι ἡ αὐτή, δηλαδὴ γιὰ τὴν ἄμεση διευκόλυνση καὶ ἐξυπηρέτηση τῶν πολιτῶν στὶς σχέσεις τους μὲ τὶς ὑπηρεσίες τοῦ Κράτους καὶ ἀργότερα ἀκόμη καὶ στὸν ἰδιωτικὸ τομέα, μέσῳ ἑνὸς «χρηστικοῦ» ἀριθμοῦ, ἐνῶ στὴν πραγματικότητα θὰ πρόκειται γιὰ μιὰ «ὑπερταυτότητα».

  Ἀπὸ πολλοὺς εἰδήμονες διατυπώνονται εὔλογες ἐνστάσεις ὡς πρὸς τὴν σκοπιμότητα τοῦ μέτρου, τὴν ἀσφάλεια ἐφαρμογῆς καὶ χρήσεως, τὸ ποιὸς ἤ ποιοὶ θὰ γνωρίζουν καὶ πῶς θὰ χειρίζονται τὰ εὐαίσθητα προσωπικὰ δεδομένα τῶν πολιτῶν, τὰ ὁποῖα πλέον θὰ εἶναι συνενωμένα καὶ συγκεντρωμένα σὲ ἕναν καὶ μοναδικὸ ἀριθμό. Καὶ ἐπειδὴ σὲ αὐτὰ τὰ ζητήματα ποὺ τίθενται ὑπάρχουν σοβαρὰ καὶ μεγάλα κενά, παρὰ τὶς γενικόλογες καὶ ἀόριστες διαβεβαιώσεις περὶ τοῦ ἀντιθέτου, ἐκφράζονται ἀπὸ πολλὲς πλευρὲς (πληροφορική, νομική, οἰκονομική, πολιτική, ἐκκλησιαστικὴ/θεολογική) σοβαρότατες ἐπιφυλάξεις: ἡ ἐλευθερία διακυβεύεται, ἕνα ἄνευ προηγουμένου «ἠλεκτρονικὸ φακέλωμα» ἑτοιμάζεται, ἡ ζωὴ μετατρέπεται σὲ «ψηφιακὴ φυλακή» καὶ τὸ μέλλον προοιωνίζεται ἀπόλυτα δυστοπικό.

  Γιὰ νὰ γίνουμε πιὸ σαφεῖς, ἀναφέρουμε ἐνδεικτικὰ ὅτι μέσῳ τοῦ «Προσωπικοῦ Ἀριθμοῦ» γίνεται ἄμεσα γνωστὸ τὸ σύνολο τῶν ὑπαρχόντων τοῦ καθενός, τὰ χρήματα ἤ ἀκίνητά του, τὰ ταξίδια του, οἱ πληρωμές του, οἱ εἰσπράξεις του, τὶ πούλησε, τὶ ἀγόρασε καὶ πότε, ἀπὸ ποῦ πέρασε, ποιοὺς χώρους ἐπισκέφθηκε, μὲ ποιοὺς σχετίσθηκε, τὶ εἶδε καὶ τὶ διάβασε, τὶ ἔφαγε καὶ τὶ ἤπιε, τὶ καύσιμα κατανάλωσε καὶ ἀπὸ ποιὰ διόδια διῆλθε, ποῦ πῆγε διακοπὲς καὶ ποῦ κινήθηκε μὲ τὸ ὅποιο ὄχημά του, ποιὸν γιατρὸ ἐπισκέφθηκε, τὶ ἱστορικὸ ὑγείας ἔχει, ποιὲς ἀσθένεις πέρασε, ἀπὸ τὶ ἔπασχε ἤ πάσχει, τὶ φάρμακα πῆρε καὶ παίρνει κλπ..

  Καὶ γιὰ ὅλα αὐτὰ θὰ βγαίνουν στατιστικὲς ποὺ θὰ τὰ συνδέουν καὶ θὰ ἐξάγονται ἀσφαλῆ συμπεράσματα ὅπως καὶ σαφεῖς προβλέψεις γιὰ τὶς κινήσεις καὶ τοὺς σκοποὺς ἑκάστου! Θὰ εὐχόμασταν ὅλα αὐτὰ νὰ εἶναι ὑπερβολὲς καὶ φαντασίες, ἀλλὰ δυστυχῶς ἀποτελοῦν μικρὸ μόνον μέρος τῆς διαμορφουμένης ἐφιαλτικῆς ψηφιακῆς πραγματικότητος! Ἀκριβῶς γιὰ τοὺς λόγους αὐτοὺς σύγχρονα δημοκρατικὰ κράτη, ὅπως ἡ Μ. Βρετανία προτιμοῦν νὰ διατηροῦν ἕνα ἀποκεντρωμένο σύστημα, δίνοντας ἔμφαση στὴν προστασία προσωπικῶν δεδομένων καὶ τὴν ἀποφυγὴ κρατικῆς ὑπερεξουσίας.

   Ὅπως γίνεται ἀντιληπτὸ ἡ νέα ψηφιακὴ ταυτότητα μὲ τὸν «Προσωπικὸ Ἀριθμό», ἡ ὁποία θὰ ἀποτελεῖ τὸ ἀπαραίτητο ἐργαλεῖο-κλειδὶ εἰσόδου στὴν νέα πραγματικότητα τῆς ζωῆς σὰν σὲ ἕνα μεγάλο στρατόπεδο συγκεντρώσεως καὶ θὰ ἀποκαλύπτει ἄμεσα τὰ πάντα γιὰ τὸν κάτοχο-«ἀριθμὸ» ποὺ θὰ τὴν ἔχει, παύει νὰ εἶναι ἕνα ἁπλὸ ἔγγραφο ταυτοποιήσεως καὶ μετατρέπεται κυριολεκτικὰ σὲ κάρτα δικαιωμάτων. Δι’ αὐτῆς μόνον μπορεῖς νὰ ζήσεις στὴν κοινωνία, διότι διαφορετικὰ ἀποκλείεσαι ἀπὸ αὐτήν! Μάλιστα, ἐν ὄψει καταργήσεως τῶν μετρητῶν καὶ τῆς μετατροπῆς τῆς κάρτας αὐτῆς καὶ σὲ «ψηφιακὸ πορτοφόλι» σὲ μιὰ ἀχρήματη κοινωνία ποὺ διαφαίνεται στὸν ὁρίζοντα, ὁ ἀπόλυτος ἔλεγχος τῶν πολιτῶν μετατρέπεται σὲ ζοφερὸ ἐφιάλτη.

  Θυμίζουμε ἐπίσης, ὅτι ὁ «Προσωπικὸς Ἀριθμός» μὲ κατάλληλη διαρρύθμιση δύναται νὰ μετατραπεῖ ἀνὰ πᾶσα στιγμὴ σὲ «Παγκόσμιο Ἀριθμό» μὲ ὅ,τι συνέπειες μπορεῖ νὰ σημαίνει αὐτό.

  Κατόπιν τούτων, δὲν ἀποτελεῖ κινδυνολογία νὰ ὑποστηρίξουμε ὅτι μεταβαίνουμε σὲ μιὰ μορφὴ ἑνὸς στυγνοῦ «ψηφιακοῦ ὁλοκληρωτισμοῦ»:

 ὁ θεόπλαστος ἄνθρωπος ἀριθμοποιεῖται, μαζοποιεῖται, ἀποπροσωποποιεῖται καὶ ἀντιμετωπίζεται ὡς συσκευὴ ἤ ὡς ἀντικείμενο/πρᾶγμα.

  Ἑπομένως, τὸ φαινόμενο ποὺ ἀντιμετωπίζουμε δὲν εἶναι μόνον πολιτικὸ ἤ κοινωνικό, ἀλλὰ ἐνέχει καὶ ἐκκλησιαστικὴ/πνευματικὴ/θεολογικὴ βαρύτητα. Ἡ ἀνελευθερία αὐτὴ τῆς πλήρους ἐπιτηρήσεως κάθε πτυχῆς τῆς ζωῆς δὲν ἐξυπηρετεῖ τὸν ἄνθρωπο, ἀλλὰ τὸν εὐτελίζει καὶ ἐξανδραποδίζει.

  Σύμφωνα μὲ τὴν ἁγία Ὀρθόδοξη πίστη μας, ὁ ἄνθρωπος παραμένει ἐλεύθερος καὶ αὐτεξούσιος ἀπὸ τὴν ἐκ Θεοῦ δημιουργία του, μὲ δυνατότητα θείας ὁμοιώσεως. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντιμετωπισθεῖ ὡς ἀπρόσωπη μάζα ἤ ἀγέλη ἄλογη, ἰσοπεδωτικὰ καὶ ἀριθμοποιημένα. Σὲ μιὰ ἐποχὴ «ἐσχατολογικῶν συνδρόμων» σὰν τὴν δική μας, μὲ τὶς ἀρνητικὲς ἐπιπτώσεις τῆς ποικιλόμορφης ἀποστασίας σὲ ἐπίπεδο πίστεως καὶ ζωῆς, ἡ ἐκβιαστικὴ διάθεση καὶ ὁ πειθαναγκασμὸς γιὰ τὴν δυνατότητα συμμετοχῆς στὴν κοινωνικὴ ζωὴ μέσῳ ἀποδοχῆς ἑνὸς «Προσωπικοῦ Ἀριθμοῦ», ἐγείρει σαφῶς σοβαρὰ θέματα ἐλευθερίας καὶ συνειδήσεως.

   Ἀπευθύνουμε λοιπὸν κλήση μὴ ὑποχρεωτικῆς ἐφαρμογῆς τοῦ μέτρου αὐτοῦ, τὸ ὁποῖο ζητοῦμε νὰ εἶναι προαιρετικό. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀγνοηθεῖ ἡ τοποθέτηση χιλιάδων νομοταγῶν κατὰ τὰ ἄλλα Ἑλλήνων πολιτῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν προτίθενται νὰ ὑποκύψουν σὲ ὑποχρεωτισμοὺς παρὰ τὴν συνείδησή τους καὶ ἄρα νὰ δημιουργηθεῖ σοβαρὸ κοινωνικὸ πρόβλημα.

   Στὸ δὲ ἐν Χριστῷ Ποίμνιό μας προτρέπουμε πνευματικὴ ἐγρήγορση καὶ ὡριμότητα, προσευχὴ καὶ ἀγωνιστικότητα. Ἡ Ἀλήθεια καὶ ἡ Ἐλευθερία θὰ νικήσουν καὶ θὰ ἐπικρατήσουν. Ὁ Θεὸς εἶναι μὲ τὸ Δίκαιο ἀσχέτως ἐπιβολῶν τῆς πλειοψηφίας.

Ἐκ τῆς Ἀρχιγραμματείας τῆς Ἐκκλησίας Γ.Ο.Χ. Ἑλλάδος

Οι Δαίμονες προκαλούν το χασμουρητό γιά να σου αρπάζουν τον νού

  Η δήλωση «οι δαίμονες προκαλούν το χασμουρητό για να κλέψουν την προσοχή του μυαλού σας» αντικατοπτρίζει την πεποίθηση σε ορισμένα πνευματικά ή θρησκευτικά πλαίσια ότι το χασμουρητό μπορεί να είναι σύμπτωμα πνευματικής επίθεσης ή απόπειρας από δαιμονικές δυνάμεις για να αποσπάσουν την προσοχή ή να εμποδίσουν την εστίαση κάποιου, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια πνευματικών δραστηριοτήτων όπως η προσευχή ή η μελέτη της Βίβλου.

 Αυτή η έννοια ευθυγραμμίζεται με την οπτική μεταφορά στην εικόνα, η οποία απεικονίζει: Πνευματικό Πόλεμο: Οι σκοτεινές, δεσμευτικές έλικες αντιπροσωπεύουν αρνητικές επιρροές ή πνευματική αντίθεση που προσπαθεί να περιορίσει ή να απομακρύνει το άτομο.

  Ο Αγώνας για την Προσοχή: Η τεταμένη στάση της γυναίκας καθώς απλώνει το χέρι της για το βιβλίο ενώ την τραβάει το σκοτάδι καταδεικνύει τη μάχη για την εστίαση και την προσοχή κάποιου, την οποία η δήλωση υποδηλώνει ότι μπορεί να στοχεύσει μέσω ενεργειών όπως το χασμουρητό.

   Υπάρχουν μερικοί ἀπὸ τοὺς ἀκάθαρτους δαίμονες, οἱ ὁποῖοι κάθονται πάντοτε ἐκ τῶν προτέρων σ' αὐτοὺς ποὺ ἀναγινώσκουν καὶ προσπαθοῦν νὰ ἁρπάξουν τὸν νοῦ τους, παίρνοντας πολλές φορές ἀφορμὴ καὶ ἀπὸ τις ίδιες τὶς ἄγιες Γραφὲς καὶ καταλήγοντας σε πονηρούς λογισμούς. 

  Υπάρχουν μάλιστα περιπτώσεις κατά τις όποῖες τοὺς κάνουν να χασμουριούνται παρά τη συνήθειά τους, καὶ ἐπιβάλλοντάς τους πολύ βαρύν ὕπνο, ἐντελῶς διαφορετικὸ ἀπὸ τὸν συνηθισμένο, όπως μάλιστα φαντάστηκαν μερικοὶ ἀπὸ τοὺς ἀδελφούς, ἀπερίγραπτα ἀντίθετον ἀπὸ τὸν φυσικό.

 Πράγμα βέβαια που καὶ ἐγὼ ὕστερα ἀπὸ πολλές παρατηρήσεις έμαθα καλά, ὅτι δηλαδή ἀγγίζουν τὰ βλέφαρα καὶ ὁλόκληρο το κεφάλι καὶ τὸ παγώνουν μὲ το σώμα τους (γιατί τα σώματα τῶν δαιμόνων εἶναι πολύ κρύα καὶ ὅμοια μὲ κρύσταλλο, καὶ γι' αὐτὸ καὶ αἰσθανόμαστε σὰν νὰ τραβιέται τὸ κεφάλι μας ἀπὸ βεντούζα με τρίξιμο).

  Καὶ τὸ κάνουν αὐτό, ώστε, ἀποσπώντας τὴ θερμότητα ποὺ ὑπάρχει στο κρανίο στὸν ἑαυτό τους, να χαλαρώσουν ἀπὸ τὴν ὑγρότητα καὶ ψυχρότητα τα βλέφαρα και νὰ πέσουν πάνω στις κόρες τῶν ματιών.

  Πολλές φορές λοιπὸν ψηλαφώντας βρήκα τὰ βλέφαρα παγωμένα σαν κρύσταλλο, καὶ τὸ πρόσωπο ολόκληρο νεκρωμένο καὶ κυριευμένο ἀπὸ ρίγος, ἂν καὶ βέβαια ό φυσικός ὕπνος ζεσταίνει ἀπὸ τὴ φύση του τὰ σώματα καὶ τὰ πρόσωπα τῶν ὑγιῶν τὰ κάνει δροσερά, ὅπως μποροῦμε καὶ ἀπὸ τὴν πεῖρα μας νὰ τὸ διαπιστώσουμε, ἐνῶ τὰ ἀφύσικα καὶ εὑρισκόμενα σὲ ὑπερένταση τὰ κάνουν να χασμουριούνται, λεπταίνοντας τοὺς ἑαυτούς τους (οἱ δαίμονες) καὶ μπαίνοντας μέσα στο στόμα τῶν ἀναγνωστῶν.

  Αὐτὸ βέβαια ἐγὼ μέχρι σήμερα δὲν τὸ κατάλαβα, ἂν καὶ τὸ ἔπαθα πολλές φορές, ἀλλὰ ἄκουσα νὰ μοῦ τὸ λέει ὁ ἅγιος Μακάριος, καὶ νὰ μοῦ φέρνει σὰν ἀπόδειξη τὸ ὅτι σφραγίζουμε το στόμα αὐτῶν ποὺ χασμουριοῦνται, σύμφωνα μὲ ἄγραφη αρχαία παράδοση.

  Καὶ τὰ παθαίνουμε ὅλα αὐτὰ ἐπειδὴ δὲν συγκεντρώνουμε μὲ ἐπαγρύπνηση τὴν προσοχή μας στὴν ἀνάγνωση, οὔτε θυμόμαστε ὅτι διαβάζουμε λόγια ἄγια τοῦ Θεοῦ.

 

ΦΙΛΟΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΝΗΠΤΙΚΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ

11^Α ΕΥΑΓΡΙΟΥ ΤΟΥ ΑΣΚΗΤΟΥ ΝΕΙΛΟΥ ΤΟΥ ΜΟΝΑΧΟΥ  

Σελίδα 41(44-45)§ 66

[full_width]

Γονικές παροχές, κληρονομιές και δωρεές με akinita.gov.gr

 

  Διαθέσιμη η νέα ψηφιακή υπηρεσία και για γονικές παροχές

  Με πέντε μόλις «κλικ» από τον υπολογιστή τους μπορούν πλέον οι πολίτες σε συνεργασία με τους συμβολαιογράφους τους να ολοκληρώσουν γονικές παροχές, δωρεές και αποδοχές κληρονομιάς ακινήτων, μέσω της πλατφόρμας akinita.gov.gr, η οποία μέχρι σήμερα ήταν διαθέσιμη μόνο για αγοραπωλησίες.

  Η νέα αυτή δυνατότητα εντάσσεται στον Ψηφιακό Φάκελο Μεταβίβασης Ακινήτου, ο οποίος ήδη βρίσκεται σε πλήρη παραγωγική λειτουργία, επιταχύνοντας σημαντικά τις διαδικασίες για τις αγοραπωλησίες. Η επέκταση της πλατφόρμας και οι νέες λειτουργίες της στοχεύουν στην άμεση εξυπηρέτηση των πολιτών χωρίς καθυστερήσεις, μετατρέποντας την υποβολή και την καταχώριση του συμβολαίου τους σε υπόθεση μιας εργάσιμης ημέρας.

   Διαδικασία

  Η πλατφόρμα akinita.gov.gr απλοποιεί τη διαδικασία υποβολής προς καταχώριση των συμβολαίων μέσω της διαλειτουργικότητας με βασικά Πληροφοριακά Συστήματα του Δημοσίου.

 

   Συγκεκριμένα:

  * Οι συμβολαιογράφοι ξεκινούν ηλεκτρονικά τον φάκελο μεταβίβασης μέσω του akinita.gov.gr.

 * Οι εμπλεκόμενοι πολίτες λαμβάνουν ειδοποίηση και δίνουν εξουσιοδότηση μέσω TaxisNet.

 * Η πλατφόρμα αντλεί αυτόματα όλα τα απαραίτητα δικαιολογητικά μέσω διασύνδεσης με τα συστήματα της ΑΑΔΕ, του ΕΦΚΑ, του Κτηματολογίου και του ΤΕΕ.

 * Ο φόρος μεταβίβασης και τα σχετικά τέλη καταβάλλονται ψηφιακά με κάρτα, ebanking κ.ά.

 * Η πράξη υποβάλλεται ηλεκτρονικά στο Κτηματολόγιο και καταχωρίζεται εντός 24 ωρών, εφόσον δεν υπάρχουν εκκρεμότητες.

 

  Πορεία

  Σημειώνεται ότι από την έναρξη της πιλοτικής λειτουργίας του Ψηφιακού Φακέλου έχουν ήδη ολοκληρωθεί 1.838 αγοραπωλησίες ακινήτων, με μέσο χρόνο διεκπεραίωσης μόλις μία εργάσιμη ημέρα, εφόσον δεν προκύψουν προγενέστερες εκκρεμότητες. Ακόμη και σε πιο σύνθετες περιπτώσεις με εκκρεμότητες σε ακίνητα από τα καταργημένα πλέον υποθηκοφυλακεία, ο μέσος χρόνος ολοκλήρωσης είναι επίσης εξαιρετικά χαμηλός, στις τέσσερις εργάσιμες ημέρες.

  Ο υφυπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Χρήστος Μπουκώρος, δήλωσε σχετικά ότι «οι διαδικασίες υποβολής προς καταχώριση και της καταχώρισης ενός συμβολαίου, που άλλοτε απαιτούσαν εβδομάδες, πλέον ολοκληρώνονται ψηφιακά, άμεσα και με διαφάνεια…Σταδιακά, αφήνουμε πίσω τις εκατοντάδες χιλιάδες εκκρεμότητες του παρελθόντος και, με την υποστήριξη των εργαζομένων μας, στοχεύουμε έως το τέλος του 2025 να μετατρέψουμε τον φορέα σε μια σύγχρονη πλήρως ψηφιακή υπηρεσία πρότυπο, με μηδενικές καθυστερήσεις και απόλυτη ασφάλεια».

 

  Τι αλλάζει

 Μέχρι σήμερα, οι δωρεές, οι γονικές παροχές και οι κληρονομιές ακινήτων γίνονταν με φυσική παρουσία και απαιτούσαν τη συλλογή εγγράφων είτε από τους ίδιους τους πολίτες είτε από τους συμβολαιογράφους, αναγκάζοντάς τους να διαθέσουν περισσότερο κόπο και χρόνο, που σε ορισμένες περιπτώσεις έφτανε ακόμα και μήνες. Με τον Ψηφιακό Φάκελο, η διαδικασία γίνεται ηλεκτρονικά, επιτρέποντας την αυτοματοποιημένη συλλογή δικαιολογητικών και την ταχύτερη διεκπεραίωση τους.

  Απαραίτητη προϋπόθεση, ωστόσο, για τη γονική παροχή ή δωρεά ακινήτων αποτελεί η πλήρης εξόφληση των ασφαλιστικών οφειλών για την έκδοση Αποδεικτικού Ασφαλιστικής Ενημερότητας (ΑΑΕ).

  Σε ό,τι αφορά στις ψηφιακές μεταβιβάσεις ακινήτων, αυτές γίνονται εδώ και 1,5 χρόνο μέσω της ίδιας πλατφόρμας. Όσοι πολίτες και συμβολαιογράφοι χρησιμοποιούν το Φάκελο Μεταβίβασης λαμβάνουν μεταγραφή (ή δικαιολογημένη απόρριψη) εντός μίας εργάσιμης ημέρας αντί των πολύμηνων καθυστερήσεων.

 

  Προϋποθέσεις

  Οι προϋποθέσεις για τη «μεταγραφή σε μια ημέρα» είναι, πρώτον, να μην εκκρεμεί προηγούμενη πράξη στο ίδιο ακίνητο και δεύτερον, τα τέλη να πληρώνονται με πιστωτική/χρεωστική κάρτα.

 Με τον τρόπο αυτό, μειώθηκαν κατά πολύ τα γραφειοκρατικά βήματα, αφού καταργήθηκαν και τέσσερα δικαιολογητικά: Το Πιστοποιητικό περί μη οφειλής ΤΑΠ, η έκδοση ΑΚΔ (Απόσπασμα Κτηματολογικού Διαγράμματος), η Αίτηση προς Καταχώριση και η Περίληψη Συμβολαίου.

Ανυπόστατες βλακείες που όμως κλικάρεις

Πώς να χακάρεις ένα μυαλό

Αν περάσεις κάτω από μια ανοιχτή σκάλα, κάτι κακό θα σου συμβεί.

Το ίδιο και αν δεις μαύρη γάτα το πρωί, αν σπάσεις ένα καθρέφτη, αν ανοίξεις μαύρη ομπρέλα μέσα στο σπίτι ή αν δεν «χτυπήσεις ξύλο» σε περίπτωση που ακούσεις για κάποια ασθένεια, θάνατο ή άλλη συμφορά.

Οι πιο λογικοί από εσάς μπορεί να χαμογελάσουν διαβάζοντας τα παραπάνω, αυτό όμως δεν μειώνει τη μεταδοτικότητά τους. Βλέπεις οι προλήψεις δεν είναι τίποτα παραπάνω από φοβικά μνημίδια που άντεξαν στο πέρασμα του χρόνου, και άρα είναι πολύ ισχυρά ακόμα και στο «πολιτισμένο» σήμερα.

Όσο κι αν προσπαθήσεις να αναλύσεις ή να εκλογικεύσεις μια τέτοια κατάσταση σε έναν προληπτικό, δεν θα καταφέρεις και πολλά, παρόλα τα επιχειρήματά σου. «Στου κουφού την πόρτα, όσο θέλεις βρόντα», αφού οι προλήψεις δεν βασίζονται ούτε στην αλήθεια τους, ούτε στην πρακτικότητά τους στη ζωή μας. Είναι εδώ (και θα είναι) γιατί βασίζονται σε επιτυχημένα μνημίδια, δοκιμασμένα στις κακουχίες του χρόνου, και επιβίωσαν. Ο Φόβος είναι πιο δυνατός από την λογική επιχειρηματολογία, τουλάχιστον σε πρώτη φάση.

Κατά τα άλλα, υπάρχουν αρκετοί που αναρωτιούνται γιατί δεν υπάρχουν «καλές» ειδήσεις. Γιατί τα δελτία ειδήσεων είναι γεμάτα συμφορές και δυστυχία, και γιατί τα ειδησεογραφικά site κινούνται από τη μίζερη όψη των χειρότερων ειδήσεων μέχρι την φοβική μπουρδολογία.

Η απάντηση είναι απλούστατη. Καμιά «καλή» είδηση δεν μπορεί να ανταγωνιστεί σε μεταδοτικότητα μια συμφορά ή έναν τρομαχτικό αστικό μύθο γεμάτο γαργαλιστικά φοβικά μνημίδια. Είναι ο ίδιος μηχανισμός που χρησιμοποιούν διάφορες «περίεργες» ειδήσεις που ξεπετάγονται από το πουθενά, τα hoaxes (δικτυακές απάτες) και τα click-baits («ψάρεμα» κλικ). Ανυπόστατες βλακείες που όμως κλικάρεις, γιατί σου πατούν το κουμπί του Φόβου.

Αυτός είναι ο συνδετικός κρίκος. Οι προλήψεις και οι δυσάρεστες ειδήσεις, οι μύθοι και οι θρύλοι, πολλές προφορικές παραδόσεις, πιο πρόσφατα τα παραπάνω hoaxes και click-baits, καθώς και διάφορες άλλες μπούρδες που καταλαμβάνουν το δίκτυο εν μία νυκτί, είναι πακτωμένα με πρωταρχικά και δευτερογενή μνημίδια, καθώς και με το μνημίδιο χαμηλό ρίσκο, υψηλή ανταμοιβή.

Το εν λόγω (επιτυχημένο) μνημίδιο είναι μαζί μας γιατί, όπως εύκολα μπορείς να καταλάβεις, βοήθησε πολύ τους πρώτους ανθρώπους να επιβιώσουν και να αναπαραχθούν. Όσοι το είχαν μπορούσαν να διακρίνουν πολύ πιο εύκολα μια ευκαιρία, π.χ. για ζευγάρωμα, φαγητό, στέγη ή οτιδήποτε άλλο, ειδικά όταν αυτή είχε χαμηλό ρίσκο για την ζωή τους ή τα κεκτημένα τους. Προφανώς, αυτοί οι άνθρωποι είχαν εξελικτικό πλεονέκτημα έναντι εκείνων που ρίσκαραν απερίσκεπτα για μικρότερες ανταμοιβές, και είναι αυτοί που τελικά επιβίωσαν.

Το μνημίδιο χαμηλό ρίσκο, υψηλή ανταμοιβή όχι μόνο είναι μαζί μας σήμερα, αλλά είναι και πολύ δημοφιλές. Αυτό μπορείς να το διαπιστώσεις από όλα τα τυχερά παιχνίδια (που είναι κυριολεκτικά βασισμένα επάνω του), αλλά και από τις διαφημίσεις, το telemarketing, τις εκπτώσεις, τις διάφορες «προσφορές», κλπ.

Επανέρχομαι. Υπάρχει κάτι που διαχωρίζει τους αστικούς μύθους, τις προλήψεις και τους θρύλους από τα hoaxes και click-baits. Από τους αστικούς μύθους επιβίωσαν αυτοί που είχαν τον σωστό συνδυασμό πρωταρχικών, δευτερογενών και φοβικών μνημιδίων. Όμως τα click-baits και τα hoaxes είναι φτιαγμένα για να είναι μεταδοτικά. Είναι σχεδιασμένα για αυτό και για αυτό είναι τόσο δυνατά, συνεχίζουν να υπάρχουν και είναι πολύ δύσκολο να μην τους δώσεις (τουλάχιστον) σημασία.

Φτάνει τόσο η θεωρία, ας δούμε μερικά πρακτικά παραδείγματα. Σου βάζω τα αντίστοιχα μνημίδια σε αγκύλες για να καταλάβεις τι γίνεται και το πώς προσπαθούν να σε τραβήξουν από τη μύτη.

Ιστορία 1η (click-bait):

Ο μικρός Χ έχει την Ψ ανίατη ασθένεια [κρίση] και σαν τελευταία επιθυμία θέλει να κάνει το Ζ πράγμα [αποστολή] και να ξεχωρίσει σε αυτό [διάκριση]. Βοηθείστε τον [βοήθεια σε παιδιά] απλά κάνοντας like [χαμηλό ρίσκο, υψηλή ανταμοιβή].

Ιστορία 2η (chain-mail):

Ο άγιος Χ [πίστη] που γιατρεύει τις αρρώστιες και φέρνει τύχη [φροντίδα] υπαγόρευσε αυτό το mail σε κάποιον ιεραπόστολο και τώρα εσύ πρέπει να το στείλεις σε 10 άτομα [αποστολή], αλλιώς θα σου συμβεί κάτι πολύ κακό [κίνδυνος]. Αν όμως το στείλεις, σε περιμένει τύχη και ευτυχία [διάκριση και χαμηλό ρίσκο, υψηλή ανταμοιβή].

Ιστορία 3η (hoax):

Το Χ φαγητό [Φαγητό] περιέχει την Ψ επικίνδυνη ουσία [κίνδυνός]. Κοινοποίησε και ενημέρωσε τον κόσμο [αποστολή] και μην το δίνεις ειδικά σε παιδιά [βοήθεια προς τα παιδιά].

Ιστορία 4η (αστικός μύθος):

Ένας ταξιτζής παίρνει σε μια κούρσα δύο πανέμορφες γυναίκες [Σεξ], οι οποίες του προτείνουν τρίο [χαμηλό ρίσκο, υψηλή ανταμοιβή]. Το πρωί βρίσκει γραμμένο με κραγιόν στον καθρέφτη του ξενοδοχείου: «Καλώς ορίσατε στον κόσμο του Χ αφροδίσιου» [κρίση].

Θα μπορούσα να γράφω για ώρες, αλλά νομίζω έχεις πιάσει το νόημα. Τόσο που μπορείς πλέον να αποδομήσεις όλα όσα σε βομβαρδίζουν με σχετική ευκολία, εφόσον βέβαια μπορείς να κρατήσεις την ψυχραιμία και λογική σου. Θα χαρώ να διαβάσω τις δικές σου παρατηρήσεις, από τις περιηγήσεις σου στον κόσμο του διαδικτύου, στα σχόλια.

Ας περάσουμε τώρα στις προλήψεις. Στον πυρήνα τους βρίσκεται το μνημίδιο της ασφάλειας και του χαμηλού ρίσκου, υψηλής ανταμοιβής. Σε μικρό βαθμό δεν αποτελούν ιδιαίτερο πρόβλημα, εκτός κι αν αρχίσουν να ελέγχουν τη ζωή σου. Όχι, ο σπασμένος καθρέφτης δεν ευθύνεται για την ατυχία σου, εκτός κι αν το πιστέψεις τόσο, που η αυθυποβολή αναλάβει τα υπόλοιπα.

Οι προλήψεις ξεκινούν συχνά ως αστείο, φάρσα ή απλά από την παρατήρηση μιας σειράς γεγονότων. Αυτό όμως δεν έχει και τόσο σημασία, όσο το γιατί διασπείρονται. Όπως σου είπα και πιο πάνω, έχουν ό,τι χρειάζεται ένα μνημίδιο για να είναι επιτυχημένο: το συστατικό της ασφάλειας που πατάει το κουμπί μας.

Στον κόσμο των μνημιδίων, η προσοχή μας είναι το πιο πολύτιμο αγαθό. Εκεί που δίνουμε σημασία θα προσβληθούμε και με αυτό προσβάλουμε. Ανάμεσα στα χρήσιμα πράγματα που θα μάθουμε και θα μεταδώσουμε, υπάρχουν και διανοητικοί ιοί. Ιοί του πνεύματος που επηρεάζουν τη συμπεριφορά μας και μας προτρέπουν να τους μεταδώσουμε και να συνεχίσουμε τη μόλυνση. Πολλά από αυτά που συζητήσαμε πιο πάνω είναι ακριβώς αυτό.

Σκέψου πως ξεκινάει. Πριν από λίγο καιρό, ένας φερόμενος ως μοναχός έδειξε το μόριο του σε μια κοπέλα σε αστικό της Θεσσαλονίκης. Δεν θα μου έκανε εντύπωση αν σε 20 χρόνια από τώρα, θεωρείται γρουσουζιά να κάτσεις δίπλα σε ιερέα σε λεωφορείο. Έχει όλες τις προδιαγραφές: Σεξ, κίνδυνο και ασφάλεια. Αν θες καλή σεξουαλική ζωή, μην κάθεσαι δίπλα στον παπά!

Ο γενετικός μηχανισμός του Φόβου μας υπηρέτησε καλά στο παρελθόν, όμως τώρα έχει ανοίξει την κερκόπορτα για τις προλήψεις και τα υπόλοιπα φοβικά μνημίδια που συζητήσαμε. Αυτό ενέχει έναν και μόνο κίνδυνο. Να κάνουμε κακές επιλογές εξαιτίας του Φόβου. Γιατί όταν ο Φόβος έχει μεγαλύτερο βάρος από όσο χρειάζεται, τότε χάνουμε την μία ευκαιρία μετά την άλλη από τον φόβο της αποτυχίας, της απώλειας ή της συντριβής.

Είναι ένστικτο που δεν εξαντλείται μόνο στις προλήψεις και τα hoaxes. Οι άνθρωποι φοβούνται την απογοήτευση, την αποτυχία επίτευξης στόχου, την απόρριψη και πολλά άλλα. Φοβούνται πολύ. Όμως οι μηχανισμοί που πυροδοτούν τον Φόβο μορφοποιήθηκαν όταν ο κόσμος ήταν γεμάτος κινδύνους. Σήμερα δεν είναι. Ξεπέρασέ τον.

Τώρα θα μου πεις «πώς να το κάνω αυτό ρε;» και θα έχεις και δίκιο. Το να χακάρεις τα ένστικτά σου προς όφελός σου δεν είναι και το πιο εύκολο πράγμα στον κόσμο, είναι όμως απόλυτα εφικτό. Η απάντηση βρίσκεται στη λογική σου. Χρειάζεται να εκπαιδεύσεις τον εαυτό σου ώστε να αντιδράς λογικά αντί ενστικτωδώς. Ορίστε ένα εργαλείο για να το καταφέρεις αυτό, ένα μεταισθησιογόνο θεραπείας.

Κάθε φορά που θα σε καταλαμβάνει ένας φόβος, ρώτα τον εαυτό σου: «Είναι φυσικός κίνδυνος ή όχι; Κινδυνεύω άμεσα;» Αν η απάντηση είναι όχι, άσε τον φόβο στην άκρη και ρώτα πάλι: «Ποιος είναι ο σκοπός μου σε αυτή την κατάσταση;»

Αυτά θα «κλειδώσουν» το μυαλό σου σε μια συνειδητή απόφαση σχετική με τον στόχο σου στην περίσταση, από το να αρχίσεις να τρέχεις προς την αντίθετη κατεύθυνση εξαιτίας του Φόβου. Με τον καιρό, το παραπάνω μνημίδιο στρατηγικής θα εγκατασταθεί μέσα σου και θα σου βγαίνει φυσικά, καθώς θα έχεις προγραμματίσει τον εαυτό σου με ένα υποσυνείδητο μοτίβο σκέψης.

Η γενετική εξέλιξη μας δημιούργησε την τάση να δίνουμε προσοχή σε συγκεκριμένα μνημίδια. Λέω τάση, όχι υποχρέωση. Το απίστευτα εξελιγμένο ανθρώπινο μυαλό μας δίνει την δυνατότητα να υπερβούμε συνειδητά τον γενετικό μας προγραμματισμό και να αναπρογραμματίσουμε τον εαυτό μας, ώστε να δίνουμε υποσυνείδητη σημασία σε πράγματα που έχουν αξία για εμάς.

Βλέπεις αυτή είναι και η ουσιαστική μας διαφορά από το υπόλοιπο ζωικό βασίλειο. Τα ζώα δεν νοιάζονται για όλα αυτά. Το μόνο που έχει αξία για εκείνα είναι να εξυπηρετήσουν τα γονίδιά τους και να επιβιώσουν. Άμα βαριέσαι να μπεις στον κόπο, μπορείς κι εσύ να το κάνεις αυτό.

Είναι μια λύση, να ζήσεις μια ζωή αφιερωμένη στα γονίδια και την εύκολη επιβίωση. Αν αυτό είναι που ζητάς, εύκολο! Κάνε όσο πιο πολλά παιδιά μπορείς, ακόμα και με τον πρώτο τυχόντα ή τυχούσα. Αποστολή εξετελέσθη.

Οι υπόλοιποι συνεχίστε να διαβάζετε. Σήμερα τελειώσαμε και με το κουμπί του Φόβου. Τελειώσαμε με τον άνθρωπο-σκιά και τους συμβολισμούς του. Διαβάζοντας τις απίστευτες περιπέτειές μου, θα ξέρετε ότι η καταστροφική του δύναμη περνάει πρώτα από το χέρι μας, και αυτό είναι το μοναδικό spoiler που σας κάνω.

 Στο μεταξύ, μην φοβάστε τίποτα που δεν χρειάζεται. Εντάξει;

ΛΟΙΠΑ ΜΕΤΑΙΣΘΗΣΙΟΓΟΝΑ

(Βιβλιογραφία και προτεινόμενα αναγνώσματα)

Rushkoff, Douglas. Media Virus! (Ballantine Books, 1994).

Brodie, Richard. Virus of The Mind (Integral Press, 1996).

Lynch, Aaron. Thought Contagion: How Belief Spreads Through Society (Basic Books, 1996).

manitariskapas