Προσευχή προς τον Ουράνιο Πατέρα








   Δοξολογία.

 Βασιλεῦ τῶν αἰώνων, Κύριε Θεέ, Πάτερ παντοκράτορ, συναισθανόμεθα ὅτι εἴμεθα ὅλως ἀνάξιοι ἕνεκα τῶν ἁμαρτιῶν μας, ὅπως ἀτενίσωμεν εἰς τὸ ὕψος τῆς δόξης Σου καὶ ἐπικαλεσθῶμεν τὸ ἅγιον Ὄνομά Σου· ἀλλά, θαρροῦντες εἰς τὴν μεγάλην Σου άγαθότητα καὶ φιλανθρωπίαν, τολμῶμεν, ἵνα ἐν ταπεινώσει ψυχῆς προσκυνήσωμεν, ὡς εἶναι δίκαιον καὶ πρέπον εἰς τὴν μεγαλειότητα τῆς δόξης Σου, καὶ δοξάσωμεν τὸ ὑπερύμνητον καὶ ὑπερένδοξον καὶ ὑπεράγιον Ὄνομά Σου, καὶ τοῦ Μονογενοῦς Σου Υἱοῦ, καὶ τοῦ ᾿Αγίου Σου Πνεύματος.

 ᾿Αναγνωρίζομεν. Πάτερ οὐράνιε, καὶ ὁμολογοῦμεν ὅτι Σὺ εἶσαι ὁ ἀληθὴς Θεός, ἄναρχος, αἰώνιος, ἀναλλοίωτος, ἔχων ἐν σεαυτῷ καὶ ἐξ ἑαυτοῦ πᾶν ἀγαθόν, πᾶσαν τελειότητα.

  Σὺ εἶσαι ὁ Δημιουργός πάσης τῆς κτίσεως, τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς, τῶν ὁρατῶν καὶ ἀοράτων ὄντων, τοῦ Σύμπαντος. 

 Είσαι ὁ Παντοδύναμος, ἔχων τὴν δύναμιν ἄνευ ὁρίου, ἄπειρον.

  Εἶσαι ὁ Πάνσοφος καὶ Παγγνώστης.

  Εἶσαι ὁ Πανάγιος καὶ Πανάγαθος· εἶσαι ὅλος ἀγάπη.

  Σὺ διὰ τῆς παντοδυναμίας Σου καὶ τῆς πανσόφου προνοίας Σου συνέχεις καὶ συγκρατεῖς τὴν ὅλην δημιουργίαν, τὸ Σύμπαν.

  Συγκρατεῖς καὶ διευθύνεις τὰ πάντα ἐν ἁρμονίᾳ καὶ τελείᾳ τάξει.

  Σὺ διὰ τῆς ἀπείρου Σου δυνάμεως κατευθύνεις ἕκαστον δημιούργημα καὶ πάντα ὁμοῦ εἰς τὸν προορισμόν, τὸν ὁποῖον ἐξ ἀρχῆς ἔχεις ὁρίσει δι' ἕκαστον καὶ δι' ὅλα.

  Σὺ εἶσαι τὸ πᾶν διὰ πάντα καὶ εἰς Σὲ ἀποβλέπουσι πάντα τὰ δημιουργήματά Σου.

  Ὡς πνεῦμα ἄπειρον ὅπου εἶσαι, εὑρίσκεσαι πανταχοῦ παρὼν καὶ πληροῖς τὰ πάντα.

   Δὲν ὑπάρχει οὐδέν, ἀπολύτως οὐδέν, οὔτε ἐν τῷ οὐρανῷ οὔτε ἐν τῇ γῇ, τὸ ὁποῖον νὰ εἶναι ἀφανές ἐνώπιόν Σου.

 Οἱ διαλογισμοὶ ἡμῶν, τὰ νοήματα, αἱ ἐπιθυμίαι, τὰ κινήματα τῶν καρδιῶν μας, τὰ θελήματα καὶ βουλεύματα τῶν ψυχῶν μας, οἱ λόγοι μας καὶ αἱ προθέσεις μας, οἱ σκοποί μας καὶ αἱ πράξεις μας, ὅλος ὁ ἔσω καὶ ἔξω ἄνθρωπος, τὰ πάντα εἶναι γυμνά, καταφανή καὶ γνωστὰ ἐνώπιόν Σου.

   Ἐν Σοὶ ὑπάρχομεν πάντες καὶ ἐν τῷ Πνεύματί Σου ζώμεν.

  Δικαίως ὅθεν, πανάγαθε Θεέ, καὶ πρεπόντως ἅπας ὁ οὐράνιος πνευματικός κόσμος, ὁ χορὸς τῶν ἁγίων ᾿Αγγέλων, τὰ Χερουβίμ καὶ τὰ Σεραφίμ, μὲ ἀκατάπαυστον φωνήν, χωρὶς ποτὲ νὰ σιγῶσι, Σὲ ὑμνοῦν καὶ Σὲ δοξολογοῦν λέγοντα· "Ἅγιος, Ἅγιος, "Άγιος, Κύριος Σαβαώθ, πλήρης εἶναι ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ τῆς δόξης Σου.

 ᾿Αξίως Σὲ ὑμνοῦσιν οἱ ἔνδοξοι ᾿Απόστολοι, οἱ ἅγιοι Προφήται, οἱ νικηφόροι Μάρτυρες, οἱ ἔνδοξοι Ἱεράρχαι, οἱ ὅσιοι Πατέρες, ἅπας ὁ μακάριος χορός πάντων τῶν ᾿Αγίων ἀνδρῶν καὶ γυναικῶν.

  ᾿Αλλὰ καὶ πᾶσα ἡ κτίσις, καὶ αὐτὰ τὰ ἄψυχα δημιουργήματά Σου, καὶ πᾶσαι αἱ δυνάμεις τῶν ποιημάτων Σου Σὲ μεγαλύνουν καὶ Σὲ δοξάζουν.

  Διότι πάντα ἀνεξαιρέτως, παρατηρούμενα καὶ μελετώμενα ὑπὸ τῶν λογικῶν πλασμάτων Σου, ᾿Αγγέλων τε καὶ ἀνθρώπων, ὁμολογοῦν καὶ κηρύττουν τὴν ἄπειρόν Σου δύναμιν καὶ σοφίαν καὶ ἀγαθότητα.

   Ὁ ἥλιος, ἡ σελήνη, οἱ ἀπειράριθμοι ἀστέρες, τὸ φῶς, ἡ γῆ καὶ τὰ ἐντὸς αὐτῆς, τὰ ἀπειράριθμα ζῶα, τὰ ἀμέτρητα δένδρα καὶ φυτά, ἡ θάλασσα καὶ τὰ ἀναρίθμητα ὀψάρια, τὰ πετεινά τοῦ οὐρανοῦ, ὁ ἀήρ, τὸ πῦρ, αἱ ἀστραπαί, αἱ νεφέλαι, αἱ χιόνες, τὰ πάντα ἐξαγγέλλουν καὶ κηρύττουν τὸ ὕψος τῆς δόξης Σου.

   Πάντα τὰ ὡραῖα τῆς γῆς καὶ τοῦ οὐρανοῦ τὴν σὴν ἄρρητον ὡραιότητα, καλλονὴν καὶ λαμπρότητα ὁμολογοῦν καὶ διασαλπίζουν.

  Καὶ ἡμεῖς, αἰώνιε Βασιλεῦ, οἱ ἁμαρτωλοὶ καὶ ἀνάξιοι δοῦλοι Σου, ὡς λογικά πλάσματά Σου, ἀναγνωρίζομεν καὶ ὁμολογοῦμεν τὸ ὕψος τῆς δόξης Σου, καὶ μετὰ πάντων τῶν ἀπ' αἰῶνος εὐαρεστησάντων ἐνώπιόν Σου.

  Σὲ αἰνοῦμεν, Σὲ εὐλογοῦμεν. Σὲ προσκυνοῦμεν, καὶ Σὲ δοξάζομεν.


    Εὐχαριστία.

  Αἰνοῦντες δὲ καὶ δοξάζοντες τὸ ὑπερύμνητον καὶ ὑπερένδοξον Ὄνομά Σου.

  Σὲ εὐχαριστοῦμεν ἅμα πασῶν ἕνεκεν τῶν πρὸς ἡμᾶς δωρεῶν Σου, τῶν φανερῶν καὶ ἀφανῶν.

   Αἰσθανόμεθα. Πάτερ οὐράνιε, ὅτι αἱ πρὸς ἡμᾶς εὐεργεσίαι Σου εἶναι ἀμέτρητοι.

   Μᾶς ἐποίησας κατ' εἰκόνα σὴν καὶ ὁμοίωσιν.

  Μᾶς ἐκόσμησας μὲ θεῖα καὶ ἔξοχα χαρίσματα. 

 ΄Αμαρτήσαντας δὲν μᾶς παρέδωκας εἰς ἀπώλειαν, οὐδὲ παρεῖδες, ἀλλ' ἐν τῇ ἀπείρῳ Σου ἀγάπῃ ᾠκονόμησας πανσόφως τὴν ἐκ τῆς δουλείας τῆς ἁμαρτίας καὶ τοῦ αἰωνίου θανάτου ἀπελευθέρωσιν ἡμῶν, οὐχὶ δι' ἄλλου μέσου, ἀλλὰ δι' αὐτοῦ τοῦ Μονογενοῦς καὶ ἀγαπητοῦ Σου Υἴοῦ, τὸν Ὁποῖον διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν παρέδωκας εἰς τὸν σταυρικὸν θάνατον.

   Τοιαύτη εἶναι ἡ πρὸς ἡμᾶς ἀγάπη Σου.

   Ηὐδόκησας νὰ γεννηθῶμεν ἐκ γονέων Χριστιανῶν.

  Μᾶς υἱοθέτησας διὰ τοῦ ἁγίου Βαπτίσματος. σφραγίσας ἡμᾶς καὶ δώσας τὴν δωρεὰν τοῦ ᾿Αγίου Σου Πνεύματος, ὅπως μᾶς καταστήσῃς κληρονόμους τῆς Βασιλείας Σου τῆς ἐπουρανίου.

  Μᾶς εὐεργετεῖς δι' ὅλων τῶν ποιημάτων Σου.

 Μᾶς παρέχεις πάντα τὰ ἀναγκαιοῦντα ὑλικὰ μέσα, δι' ὧν συντηρείται ἡ πρόσκαιρος ἡμῶν ζωή. Μᾶς χορηγεῖς καὶ πάντα τὰ πνευματικά, δι' ὧν ἀνακαινιζόμεθα καὶ καταρτιζόμεθα διὰ τὴν αἰώνιον ζωήν.

 Τὰ πάντα μεταχειρίζεσαι διὰ τὸν καταρτισμὸν τῶν ψυχῶν μας. Καὶ τὰς ἐν τῷ βίῳ καταρτισμὸν τῶν ψυχῶν μας.

  Καὶ τὰς ἐν τῷ βίῳ θλίψεις μας, οἱαιδήποτε καὶ ἂν εἶναι αὗται, τὰς ἐπιτρέπεις καὶ τὰς μεταχειρίζεσαι, ὡς Πατήρ φιλόστοργος, πρὸς μεγάλην καὶ αἰωνίαν ὠφέλειαν τῶν ψυχῶν μας.

 Μᾶς προφυλάττεις καὶ μᾶς λυτρώνεις ἐκ τῶν ἐπιβουλῶν τοῦ Πονηροῦ καὶ ἐκ πλείστων ἄλλων πειρασμῶν καὶ κακῶν, χωρὶς ἡμεῖς πολλάκις νὰ γνωρίζωμεν τοῦτο.

  Μᾶς ἐνισχύεις καὶ βοηθεῖς εἰς τὴν κατόρθωσιν τοῦ καλοῦ καὶ ἀγαθοῦ.

  Καὶ τί δὲν ποιεῖς εἰς ἡμᾶς, πανοικτίρμον καὶ πανάγαθε Πάτερ;

 Πλειστάκις ἁμαρτάνομεν ἐνώπιόν Σου καὶ δὲν μᾶς τιμωρεῖς, ἀλλὰ μακροθυμεῖς, ἀναμένων τὴν μετάνοιάν μας. 

  ᾿Αλλὰ καὶ τὴν μετάνοιάν μας Σὺ τὴν ἐνεργεῖς ἐν ἡμῖν διὰ τοῦ ᾿Αγίου Σου Πνεύματος.

  Καὶ αὐτὴν ἀκόμη τὴν πρόθεσιν τοῦ νὰ θέλωμεν νὰ εὐαρεστήσωμεν ἐνώπιόν Σου.

   Σὺ μᾶς τὴν δίδεις.

  Καὶ καλόν τι ἂν ποιήσωμεν ποτέ, καὶ ἂν προσευχώμεθα ἀκόμη, διὰ τῆς ἰδικῆς Σου βοηθείας καὶ χάριτος ποιοῦμεν τοῦτο.

  Διότι ἡμεῖς ἀφ' ἑαυτῶν, ἐὰν Συ δὲν ἐνεργήσῃς ἐν ἡμῖν, οὐδὲν ἀγαθὸν δυνάμεθα νὰ ποιήσωμεν.

  Νοοῦμεν καὶ αἰσθανόμεθα, οὐράνιε Πάτερ, ὅτι πάντα τὰ καλὰ καὶ ἀγαθὰ ἐκ Σοῦ πηγάζουσι καὶ ὅτι Σύ, ὁ ἄπειρος Θεός, δεικνύεις πρὸς ἡμᾶς τοὺς ἐλαχίστους καὶ μηδαμινοὺς τόσον μεγάλην στοργήν, ὥστε καὶ ὅταν μᾶς εὐεργετῇς καὶ μεταδίδης εἰς ἡμᾶς ἐκ τῶν ἰδίων Σου ἀγαθῶν, ὅπως ποιήσῃς ἡμᾶς εὐδαίμονας καὶ μετόχους τῆς ἰδικῆς Σου μακαριότητος, αἰσθάνεσαι ἐκ τῆς μεταδόσεως ταύτης τελείαν χαράν, εὐφροσύνην καὶ μακαριότητα. 

  Ἕνεκα δὲ τῆς στοργῆς Σου ταύτης, καὶ ἐν τῷ οὐρανίῳ καὶ ἀτελευτήτῳ μέλλοντι τῆς Βασιλείας Σου τῆς ἐπουρανίου Σύ, ὁ Θεὸς ἡμῶν, θὰ εἶσαι ἡ εὐτυχία, ἡ εὐδαιμονία καὶ μακαριότης ἡμῶν καὶ ὅλου τοῦ οὐρανίου κόσμου.

  Πῶς λοιπὸν δυνάμεθα ἡμεῖς, οὐράνιε Βασιλεῦ, οἱ οὐτιδανοὶ καὶ ἐλάχιστοι, νὰ δοξάσωμεν ἀξίως καὶ νὰ ὑμνήσωμεν καὶ νὰ εὐχαριστήσωμεν τὸ ὑπεράγιον καὶ ὑπερύμνητον  Ὄνομά Σου διὰ τὰς ἀπείρους Σου εὐεργεσίας, καὶ μάλιστα διὰ τὴν αἰώνιον Βασιλείαν, τὴν ὁποίαν μᾶς ἔχεις ἑτοιμάσει ἀπὸ καταβολῆς κόσμου, ἐὰν μείνωμεν μέχρι τέλους πιστοὶ εἰς τὸ θέλημά Σου;

   Καὶ μυρίας ζωὰς ἐὰν εἴχομεν, Πάτερ οὐράνιε, καὶ ὅλας ἐὰν τὰς ἐθυσιάζομεν ὑπὲρ τοῦ ἁγίου Ὀνόματός Σου, καὶ πάλιν πολύ μακρὰν θὰ ἤμεθα ἀπὸ τοῦ νὰ ἀνταποκριθῶμεν εἰς τὰς εὐεργεσίας Σου.

   Μὴ δυνάμενοι λοιπὸν νὰ προσφέρωμεν ἄλλο τι εἰς τὴν Μεγαλειότητά Σου, προσφέρομεν τὴν θέλησίν μας, ἐπιθυμοῦντες καὶ θέλοντες ἵνα ἀνήκωμεν ὁλοκλήρως καὶ τελείως εἰς Σέ· καὶ Σὲ εὐχαριστοῦμεν ἐξ ὅλης ψυχῆς καὶ καρδίας, καὶ προσκυνοῦμεν καὶ εὐλογοῦμεν καὶ δοξάζομεν καὶ μεγαλύνομεν τὸ ὑπερύμνητον καὶ ὑπερένδοξον Ὄνομά Σου, καὶ τοῦ Μονογενοῦς Σου Υἱοῦ, καὶ τοῦ Αγίου Σου Πνεύματος. ᾿Αμήν.

   Καὶ ἤδη.

 Πάτερ οὐράνιε, Σὲ παρακαλοῦμεν ἐν τῇ μεγάλῃ Σου εὐσπλαγχνίᾳ καὶ ἀγαθότητι νὰ δεχθῇς τὴν προσευχὴν ἡμῶν ταύτην.

  Εὐδόκησον, ἵνα γνωρίσῃ ὅλος ὁ κόσμος τὴν λαμπρότητα τῆς θεότητός Σου, νὰ γνωρίσῃ ὅτι Σὺ εἶσαι ὁ ἀληθὴς Θεός, ὁ Δημιουργὸς τοῦ Σύμπαντος, ὁ πανάγιος καὶ πανοικτίρμων Πατήρ, καὶ δοξασθῇ τοιουτοτρόπως τὸ ὑπερύμνητον καὶ ὑπεράγιον Ὄνομά Σου, καὶ τοῦ Μονογενοῦς Σου Υἱοῦ, καὶ τοῦ Παναγίου καὶ ἀγαθοῦ καὶ ζωοποιοῦ Σου Πνεύματος. 

  Εὐδόκησον, ἵνα ἔλθῃ ἐπὶ τῆς γῆς ἡ Βασιλεία Σου καὶ ἐπικρατήσῃ αὕτη εἰς ὅλον τὸν κόσμον, εἰς πάντα τὰ ἔθνη, διὰ τῆς πίστεως καὶ τῆς ὑπακοῆς εἰς τὸν Μονογενή Σου Υιόν, καὶ ἐκλείψῃ τοιουτοτρόπως ἀπὸ τὴν ἀνθρωπότητα ἡ ἀπιστία, τὸ ψεῦδος καὶ ἡ πλάνη, ἡ ἁμαρτία καὶ πᾶσα ἀδικία, καὶ ἐπικρατήσῃ ἡ ἀλήθεια, ἡ δικαιοσύνη, ἡ ἀγάπη, καὶ ἡ εἰρήνη.

  Εὐδόκησον, ἵνα ἐκτελῆται ἀκριβῶς τὸ ἅγιον θέλημά Σου ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν, ὅπως ἐκτελεῖται τοῦτο καὶ ἐν οὐρανῷ ὑπὸ τῶν ἁγίων Σου ᾿Αγγέλων καὶ πνευμάτων.





    Ὁμολογία ἐνοχῆς.

  Εὐδόκησον ἔτι, ἐπουράνιε Βασιλεῦ, ἵνα δεχθῇς καὶ τὴν ἐξομολόγησιν ἡμῶν ταύτην.

 Ἐξομολογούμενοι ἐνώπιον τῆς Μεγαλωσύνης Σου, ὁμολογοῦμεν μὲ τεταπεινωμένην καρδίαν τὸ ἀμέτρητον πλῆθος τῶν ἁμαρτιῶν μας καὶ τὴν μεγάλην καὶ βαρεῖαν ἐνοχήν μας.

   Ἡμάρτομεν, ὁ Θεός, καὶ ἡνομήσαμεν.

 Παρέβημεν τὰς ἐντολάς Σου καὶ ἠθετήσαμεν τὰ προστάγματά Σου.

  Δὲν ἐπορεύθημεν συμφώνως πρὸς τὸ θέλημά Σου τὸ ἅγιον, ἀλλ' ἐπορεύθημεν συμφώνως πρὸς τὰ θελήματα καὶ τὰς ἐπιθυμίας τῶν καρδιῶν μας.

 Γνωρίζομεν ὅτι, ἐὰν παρασταθῶμεν ἐνώπιόν Σου καὶ ὑποβάλῃς ἡμᾶς εἰς κρίσιν, καὶ ἐξετάσῃς ἅπαντας τοὺς ἐκ νεότητος ἡμῶν μέχρι σήμερον ἀτόπους διαλογισμούς μας, τὰς παρανόμους ἐπιθυμίας μας, τὰς κακὰς ἀποφάσεις τῆς θελήσεώς μας, τοὺς ἀπρεπεῖς καὶ ἐφαμάρτους λόγους μας, τὰ παράνομα ἔργα μας, καὶ ἀπάσας τὰς ἁμελείας καὶ ἀπραξίας τῶν καθηκόντων μας, καὶ δικάσῃς ἡμᾶς διὰ πάντα ταῦτα συμφώνως πρὸς τὸν Νόμον Σου καὶ τὴν δικαιοσύνην Σου, θὰ εὑρεθῶμεν ὅλως ἀναπολόγητοι καὶ ἄξιοι τιμωρίας ἀδυσωπήτου καὶ κολάσεως αἰωνίου.

  Διὰ τοῦτο, πανάγαθε Δέσποτα, πάσης ἀπολογίας ἐνώπιον τῆς δικαίας Σου κρίσεως στερούμενοι, καταφεύγομεν εἰς τὴν φιλανθρωπίαν Σου τὴν ἀνείκαστον καὶ τὴν ἀγάπην Σου τὴν μεγάλην καὶ ἀνεκδιήγητον, ἥτις ἐφανερώθη εἰς τὸν κόσμον διὰ τῆς ἐνανθρωπήσεως καὶ τῆς θυσίας τοῦ Μονογενοῦς Σου Υιοῦ.

  Καταφεύγομεν εἰς τὴν χάριν καὶ τὸ ἔλεος, τὸ ὁποῖον ἐν τῇ θυσίᾳ τοῦ Χριστοῦ Σου παρέχεις εἰς τοὺς ἐπικαλουμένους Σε, καὶ Σὲ παρακαλοῦμεν, ἵνα μὴ μᾶς ἀποδοκιμάσῃς· ἀλλὰ διὰ τοὺς οἰκτιρμοὺς τοῦ Μονογενοῦς Σου Υἱοῦ καὶ Θεοῦ ἡμῶν, διὰ τὰ πάθη αὐτοῦ τὰ σεπτά, διὰ τὸ Αἷμα αὐτοῦ τὸ τίμιον, τὸ ὁποῖον ἐχύθη ἀπὸ τοῦ Σταυροῦ, δι' αὐτὸν τὸν θάνατον αὐτοῦ, ὃν ὑπέστη ὑπὲρ ἡμῶν, διὰ τὴν μεσιτείαν αὐτοῦ, ἣν ὡς ᾿Αρχιερεὺς ἐν δεξιᾷ τοῦ θρόνου τῆς Μεγαλωσύνης Σου καθήμενος μεσιτεύει ὑπὲρ ἡμῶν, διὰ πάντα ταῦτα ἱκετεύομεν τὴν εὐσπλαγχνίαν Σου τὴν μεγάλην καὶ ἀνεκδιήγητον καὶ Σὲ παρακαλοῦμεν νὰ εἰσακούσῃς τῆς δεήσεώς μας.

  Νὰ ἀφήσῃς τὰς ἀνομίας καὶ ἁμαρτίας μας, συγχωρῶν πᾶν ὅ,τι ἡμάρτομεν ἐκ νεότητος ἡμῶν μέχρι τῆς παρούσης ὥρας, εἴτε ἐν λόγῳ, εἴτε ἐν ἔργῳ, εἴτε κατὰ διάνοιαν, εἴτε κατὰ ἐπιθυμίαν, εἴτε ἐν γνώσει, εἴτε ἐν ἀγνοίᾳ.

  Νὰ μᾶς δώσῃς δὲ καὶ καρδίαν συμπαθή. εὔσπλαγχνον καὶ ἐλεήμονα, ὅπως δίδωμεν καὶ ἡμεῖς ἀπὸ καρδίας πάντοτε τὴν συγχώρησιν εἰς πάντας τοὺς ἀδικοῦντας ἢ ὁπωσδήποτε πταίοντας εἰς ἡμᾶς.


    Αίτησις.

  Σὲ παρακαλοῦμεν, πολυεύσπλαγχνε καὶ πανάγαθε Κύριε, ἵνα μᾶς ἐλευθερώσῃς ἀπὸ τὴν φιλαυτίαν, ἀπὸ τὸν ἐγωϊσμὸν καὶ τὴν ὑπερηφάνειαν, ἀπὸ τὸν φθόνον καὶ τὸ μίσος, ἀπὸ τὴν κατάκρισιν καὶ τὴν μομφήν, ἀπὸ τὴν φιλαργυρίαν καὶ τὴν πλεονεξίαν, ἀπὸ τὴν ἀσυμπάθειαν καὶ ἀσπλαγχνίαν, ἀπὸ τὴν ὀκνηρίαν καὶ ἀμέλειαν, ἀπὸ τὴν κενοδοξίαν καὶ τὴν ἀνθρωπαρέσκειαν, ἀπὸ τὸν θυμὸν καὶ τὴν ὀργήν, ἀπὸ τὸ ψεῦδος καὶ τὴν ἀδικίαν καὶ πονηρίαν, ἀπὸ τὰς κακὰς ἐπιθυμίας καὶ ἀπὸ πᾶσαν ροπὴν καὶ κλίσιν πρὸς τὴν ἁμαρτίαν, καὶ νὰ καθαρίσῃς τὰς ψυχὰς ἡμῶν καὶ τὰ σώματα ἀπὸ πάντα μολυσμόν.

   Σε παρακαλοῦμεν, ἵνα ἐνοικίσῃς ἐν ταῖς ψυχαῖς ἡμῶν καὶ τὸ Πνεῦμα Σου τὸ ἀγαθόν, ὅπως μᾶς ὁδηγῇ εἰς πᾶσαν τὴν ἀλήθειαν· νὰ εὐλογῇς δὲ καὶ τοὺς διαλογισμούς μας, τοὺς λόγους μας, τὰς ἐπιθυμίας μας, τὰ θελήματά μας, τὰς κρίσεις μας καὶ τὰς πράξεις μας. Σὲ παρακαλοῦμεν, ἵνα μᾶς δίδης καὶ προσοχήν, ὅπως μὴ γινώμεθα ποτὲ εἴς τινα ἀφορμὴ λύπης ἢ σκανδάλου.

  Σε παρακαλοῦμεν, ἵνα μᾶς δίδῃς τὴν γνῶσιν καὶ τὴν συναίσθησιν τῆς ἠθικῆς καὶ πνευματικής καταστάσεως τῶν ψυχῶν μας, ὅπως ταπεινοφρονῶμεν, καὶ ὅπως μὴ κατακρίνωμεν τοὺς ἀδελφούς μας.

 Νὰ μᾶς προφυλάττῃς καὶ ἀπὸ πᾶσαν κλίσιν καὶ προσκόλλησιν εἰς τὰ μάταια καὶ φθαρτὰ τοῦ κόσμου τούτου. 

  Νὰ μᾶς λυτρώνῃς ἀπὸ τὸν Πονηρόν, καὶ νὰ μᾶς ἐλευθερώνῃς ἀπὸ πάντα πειρασμόν, ἀπὸ πᾶσαν πλάνην καὶ ἀπὸ πᾶν κακόν.

   Νὰ μᾶς δίδῃς ζῆλον καὶ προθυμίαν εἰς τὸ νὰ προσευχώμεθα καὶ φωτισμὸν εἰς τὸ πῶς πρέπει νὰ προσευχώμεθα καὶ τί νὰ αἰτῶμεν ἐν τῇ προσευχή ἡμῶν.

  Σὲ παρακαλοῦμεν, ἵνα μᾶς χαρίσῃς τὸν ἅγιόν Σου φόβον, τὴν συναίσθησιν τῆς ἁπανταχοῦ παρουσίας Σου, τὴν στερεὰν καὶ ἀκλόνητον πίστιν καὶ ἐλπίδα, τὴν συναίσθησιν τῶν ἀναριθμήτων πρὸς ἡμᾶς εὐεργεσιῶν Σου καὶ τὴν ἐγκάρδιον εὐγνωμοσύνην πρὸς τὴν ἄπειρον ἀγαθότητά Σου, τὴν ἀφοσίωσιν καὶ ἀγάπην πρὸς τὸ ἅγιον Ὄνομά Σου.

  Σὲ παρακαλοῦμεν, ἵνα μᾶς χαρίσῃς τὴν γνῶσιν τῆς ἀληθείας, τὴν εὐθύτητα, τὴν σωφροσύνην. τὴν ἁγνότητα καὶ καθαρότητα τῆς καρδίας, τὴν ἐγκράτειαν, τὴν ἐν Πνεύματι χαράν, τὴν πραότητα, τὴν ἀνεξικακίαν, τὴν χρηστότητα, τὴν ἀγαθωσύνην καὶ ἐλεημοσύνην, τὴν μεγαλοψυχίαν καὶ τὴν ὑπομονήν.

   Νὰ διανοίξῃς δὲ καὶ τὸν νοῦν μας καὶ τὴν καρδίαν μας, διὰ νὰ νοῶμεν τὰ θεῖα Σου λόγια καὶ νὰ κρατῶμεν αὐτὰ ἐντὸς τῶν ψυχῶν μας.

  Σὲ παρακαλοῦμεν, ἵνα μᾶς χαρίσῃς τὴν ἐγρήγορσιν καὶ τὴν προσοχὴν καὶ μᾶς ἐνδυναμώνῃς ὅπως ἀποδοκιμάζωμεν πάντοτε καὶ ἀποδιώκωμεν μακρὰν ἀφ᾿ ἡμῶν πᾶν ἁμάρτημα καὶ πᾶσαν κακίαν, ἥτις παρουσιάζεται ἵνα μολύνῃ τὴν ψυχήν μας.

  Σὲ παρακαλοῦμεν, ἵνα μᾶς προθυμοποιῇς διὰ τοῦ Πνεύματός Σου, ὅπως πάντοτε ἐργαζώμεθα ὑπὲρ τῆς δόξης τοῦ Ὀνόματός Σου καὶ ὑπὲρ τῆς ὠφελείας τοῦ πλησίον ἡμῶν μετὰ πάσης αὐταπαρνήσεως καὶ θυσίας καὶ ἐν ἀγάπῃ καθαρᾷ καὶ ἀνυποκρίτῳ, ἀποβλέποντες εἰς μόνην τὴν δόξαν Σου.

 Σὲ παρακαλοῦμεν, ἵνα μᾶς ἀξιώνῃς νὰ κοινωνῶμεν ἑκάστοτε τῶν ᾿Αχράντων Μυστηρίων, τοῦ Σώματος καὶ Αἵματος τοῦ Χριστοῦ Σου, ἀκατακρίτως καὶ εἰς ἄφεσιν τῶν ἁμαρτιῶν μας.

  Σὲ παρακαλοῦμεν, ἵνα εὐλογῇς τὴν ἐργασίαν μας καὶ μᾶς χορηγῆς ἐν τῇ ἀγαθῇ Σου προνοίᾳ πᾶν τὸ χρήσιμον διὰ τὴν συντήρησιν τῆς προσκαίρου ἡμῶν ζωῆς.

  Σὲ παρακαλοῦμεν, ἵνα μᾶς ἐμπνέῃς τὸν φόβον Σου, ὅπως πᾶν ὅ,τι ἐργαζόμεθα, ἐργαζώμεθα αὐτὸ ἐν ἀληθείᾳ καὶ δικαιοσύνῃ.

  Σὲ παρακαλοῦμεν, ἵνα μᾶς δίδῃς ἄγγελον ἀγαθόν, ὁδηγὸν καὶ ἵνα μᾶς δίδῃς ἄγγελον ἀγαθόν, ὁδηγὸν καὶ φύλακα τῶν ψυχῶν καὶ τῶν σωμάτων ἡμῶν.

  Σὲ παρακαλοῦμεν, ἵνα ἐν τῇ ἀγαθότητί Σου μᾶς δίδῃς ἐκάστοτε καὶ πᾶν ὅ,τι ἡ Πανσοφία Σου θεωρεῖ καλὸν καὶ ὠφέλιμον,


   Προσευχὴ ὑπὲρ ἄλλων.

  Ἔτι Σὲ παρακαλοῦμεν, Κύριε ὁ Θεὸς ἡμῶν, ὑπὲρ τῆς Ἐκκλησίας Σου, ἵνα στερεώνῃς καὶ διαφυλάττης αὐτήν, καὶ ἵνα ἀναδεικνύῃς ἐν αὐτῇ Ποιμένας καὶ Διδασκάλους ἐμφορουμένους ὑπὸ θείου ζήλου, ὅπως ἐργάζωνται διὰ τὸν φωτισμὸν καὶ τὴν σωτηρίαν τοῦ λαοῦ Σου.

  Σὲ παρακαλοῦμεν, ὅπως εὐδοκήσῃς, ἵνα καὶ πάντες οἱ Χριστιανοὶ ἐνωθῶσι διὰ τῆς ἀληθοῦς πίστεως εἰς μίαν Ποίμνην καὶ ἐκλείψωσι τὰ σχίσματα, αἱ αἱρέσεις καὶ αἱ πλάναι, καὶ οὕτω δοξάζηται ἀληθῶς ὑπὸ πάντων τὸ ὑπερύμνητον καὶ ὑπεράγιον Ὄνομά Σου.

   Σε παρακαλοῦμεν ὑπὲρ τοῦ ἔθνους ἡμῶν καὶ πάντων τῶν ἐχόντων ἀρχὴν καὶ ἐξουσίαν ἐπὶ τοῦ λαοῦ Σου, ίνα διαφυλάτης αὐτοὺς καὶ ἐμπνέῃς ἐν ταῖς ψυχαῖς αὐτῶν τὴν ἀλήθειαν, τὴν δικαιοσύνην καὶ τὴν ἀγάπην, ὅπως ἐργάζωνται ὑπὲρ τῆς εὐημερίας καὶ τῆς εἰρηνικῆς συμβιώσεως τοῦ λαοῦ Σου.

  Σὲ παρακαλοῦμεν καὶ ὑπὲρ τῆς εἰρήνης πάντων τῶν ἐθνῶν, ὅπως μὴ πάσχῃ ἡ ἀνθρωπότης ἐκ τῶν συγκρούσεων καὶ τῶν πολέμων.

  Ἔτι Σὲ παρακαλοῦμεν, πανάγαθε Κύριε, ὑπὲρ τῶν ἐργαζομένων πρὸς δόξαν τοῦ ἁγίου Ὀνόματός Σου καὶ ὑπὲρ πάντων τῶν ζητούντων τὴν σωτηρίαν των, ὑπὲρ πάντων τῶν ζητούντων τὸ ἔλεός Σου καὶ τὴν χάριν Σου.

  Σε παρακαλοῦμεν καὶ ὑπὲρ τῶν ἀγαπώντων ἡμᾶς, καὶ ὑπὲρ ἐκείνων οἵτινες μᾶς ἡδίκησαν ἢ ὁπωσδήποτε μᾶς ἐπίκραναν ἢ ἐλύπησαν.

  Σὲ παρακαλοῦμεν, ἵνα γίνῃς ἴλεως καὶ συγχωρήσῃς κατὰ τὸ μέγα ἔλεός Σου καὶ πάντας τοὺς Χριστιανούς, καὶ ἵνα φωτίζῃς καὶ ὁδηγῆς καὶ ἐνισχύῃς αὐτοὺς εἰς τὸ νὰ πορεύωνται συμφώνως πρὸς τὸ θέλημά Σου τὸ ἅγιον.

  Σὲ παρακαλοῦμεν καὶ ὑπὲρ τῶν ἐν θλίψεσι καὶ ἀνάγκαις καὶ ἀσθενείαις καὶ τῶν ἐν δουλείᾳ καὶ τυραννίᾳ εὑρισκομένων, ἵνα ἐλευθερώσῃς καὶ σώσῃς αὐτούς.

  Σὲ παρακαλοῦμεν, ἵνα ἀναπαύσῃς καὶ τὰς ψυχὰς τῶν προκεκοιμημένων πνευματικῶν πατέρων καὶ ἀδελφῶν, γονέων καὶ συγγενῶν καὶ εὐεργετῶν ἡμῶν καὶ πάντων τῶν ἀπ' αἰῶνος ἐν πίστει τελειωθέντων Χριστιανῶν ἐν τῇ ἐπουρανίῳ Σου Βασιλεία.

   Ἔτι Σὲ παρακαλοῦμεν, πανοικτίρμον Κύριε, ἵνα μᾶς δώσῃς τὴν χάριν Σου, διὰ νὰ ζήσωμεν τὸν ἐπὶ γῆς ὑπόλοιπον χρόνον τῆς ζωῆς μας μὲ εἰρήνην, μὲ μετάνοιαν καὶ μὲ τελείαν ἀφοσίωσιν καὶ ὑπακοὴν εἰς τὸ θέλημά Σου τὸ ἅγιον· ὅπως, οὕτω πολιτευθέντες καὶ τὰ εὐάρεστα ἐνώπιόν Σου ποιήσαντες, ἔχωμεν καλὴν καὶ εὐπρόσδεκτον ἀπολογίαν ἐνώπιον τοῦ φοβεροῦ βήματος τοῦ Χριστοῦ Σου καὶ Θεοῦ ἡμῶν.

   Ναί, ὁ Θεός, ἡ μόνη ἐλπὶς καὶ καταφυγὴ καὶ σωτηρία μας, ἐπάκουσον ἐν τῷ Ὀνόματι τοῦ Μονογενοῦς Σου Υἱοῦ τῶν δεήσεων ἡμῶν καὶ ἀξίωσον ἡμᾶς ἐν τῇ ἀγαθότητί Σου καὶ τῷ ἐλέει Σου, ἵνα γίνωμεν μέτοχοι τῶν αἰωνίων ἀγαθῶν τῆς Βασιλείας Σου, τὰ ὁποῖα ἀπὸ καταβολῆς κόσμου ἡτοίμασας διὰ τοὺς ἀγαπῶντας Σε, καὶ δοξάζωμεν τὸ πάντιμον καὶ μεγαλοπρεπές Ονομά Σου, καὶ τοῦ Μονογενοῦς Σου Υἱοῦ, καὶ τοῦ Παναγίου καὶ ἀγαθοῦ καὶ ζωοποιοῦ Σου Πνεύματος, εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων.

  ᾿Αμήν.


Άρχιμ. π. Εὐσεβίου Ματθοπούλου

Τι τέλος πάντων θέλει από μας ο Θεός;





  ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΩΔΕΚΑΤΟ


  1 Παρακαλώ οὖν ὑμᾶς, ἀδελφοί, διὰ τῶν οἰκτιρμῶν τοῦ Θεοῦ, παραστῆσαι τὰ σώματα ὑμῶν θυσίαν ζῶσαν, ἁγίαν, εὐάρεστον τῷ Θεῷ, τὴν λογικὴν λατρείαν ὑμῶν,

  Σας παρακαλώ λέει, στο όνομα της ευσπλαχνίας, με την οποία σωθήκατε· σαν να παρουσίαζε κάποιος ικέτη τον ίδιο τον ευεργέτη, επειδή ήθελε να ελέγξει εκείνον που ευεργετήθηκε πολύ. Και πες μου, τι παρακαλείς; «Να προσφέρετε τα σώματά σας ζωντανή θυσία, άγια, ευάρεστη στο Θεό, τη λογική λατρεία σας».

  Επειδή δηλαδή είπε «θυσία», για να μη νομίσει κανείς, ότι διατάσσει να θυσιάσουν τα σώματά τους, αμέσως πρόσθεσε «ζωντανή». Έπειτα ξεχωρίζοντας τη θυσία αυτή από την Ιουδαϊκή, λέει, «άγια, ευάρεστη στο Θεό, τη λογική λατρεία σας». Καθόσον εκείνη είναι σωματική και όχι πάρα πολύ ευάρεστη.

  Σε πολλά σημεία φαίνεται άλλωστε ο Θεός πως αποκρούει τον παλαιό τρόπο θυσίας, στην πραγματικότητα δεν απέκρουε αυτή καθ’ αυτή τη θυσία, αλλά ζητούσε την όντως θυσία. Γι’ αυτό έλεγε «θυσία δοξολογίας θα με δοξάσει» (ψαλμ. 49,23) και πάλι «μήπως έχω ανάγκη να φάω κρέατα ταύρων και να πιω αίμα τράγων»; (Ψαλμ. 68, 31 32).

  Γι’ αυτό το λόγο έρχεται τώρα ο Παύλος και ζητά να προσφέρουν τα σώματά τους θυσία ζωντανή.

  Δηλαδή πως μπορεί να γίνει αυτό; Ας μη βλέπει το μάτι τίποτα πονηρό κι έγινε θυσία, ας μη λέγει η γλώσσα τίποτα το αισχρό κι έγινε προσφορά, ας μη κάνει το χέρι τίποτα το παράνομο κι έγινε ολοκαύτωμα. Ή καλύτερα δε φτάνουν αυτά, αλλά μας είναι απαραίτητη και η αγαθοεργία, ώστε το χέρι να κάνει ελεημοσύνη, το στόμα να ευλογεί εκείνους που μας κακομεταχειρίζονται, και το αυτί ν’ ασχολείται διαρκώς με την ακρόαση των λόγων του Θεού. Η θυσία αυτή είναι ευάρεστη, ενώ των Ιουδαίων ακάθαρτη, γιατί  «οι θυσίες τους είναι σαν άρτος πένθους γι’ αυτούς» (Ωσηέ 9,4), αλλά δεν είναι τέτοια και η δική μας θυσία.

  Στην παλιά θυσία το θυσιαζόμενο από ζωντανό παρουσιάζονταν νεκρό, ενώ σ’ αυτήν εκείνο που θυσιάζεται ζωοποιείται. Όταν λοιπόν νεκρώσουμε τα μέλη μας, τότε θα μπορέσουμε να ζήσουμε.

Αυτή τη θυσία ζητούσε από την αρχή ο Θεός, γι’ αυτό και ο πρόφήτης έλεγε: «θυσία για το Θεό είναι συντριμμένη ψυχή» (ψαλμ 50,19)

 Τι σημαίνει όμως «λογική λατρεία»; Η πνευματική διακονία, η ζωή που είναι σύμφωνη με τη διδασκαλία του Χριστού. Όπως ακριβώς εκείνος που είναι διάκονος και ιερωμένος στον οίκο του Θεού, όποιος κι αν είναι, συμμαζεύεται τότε και γίνεται πιο σεμνός, έτσι και μείς πρέπει να συμπεριφερόμαστε σ’ όλη μας τη ζωή, σαν να προσφέρουμε λατρεία και να είμαστε ιερωμένοι. Και θα γίνει αυτό, αν καθημερινά προσφέρεις σ’ αυτόν θυσίες και γίνεις ιερέας του δικού σου σώματος και της αρετής της ψυχής σου.

  Αφού λοιπόν εξύψωσε τον ακροατή και απέδειξε τον καθένα χωριστά ως ιερέα του δικού του σώματος με τη ζωή του, λέει τώρα και τον τρόπο:


  2 καὶ μὴ συσχηματίζεσθαι τῷ αἰῶνι τούτῳ, ἀλλὰ μεταμορφοῦσθαι τῇ ἀνακαινώσει τοῦ νοὸς ὑμῶν, εἰς τὸ δοκιμάζειν ὑμᾶς τί τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ, τὸ ἀγαθὸν καὶ εὐάρεστον καὶ τέλειον.

  Καθόσον το σχήμα του κόσμου αυτού είναι μηδαμινό και τιποτένιο και προσωρινό, διότι τα πάντα πλέον έχουν διαστραφεί. Και είπε «σχήμα» γιατί τίποτα απ’ αυτά που συναντάμε στον κόσμο δεν είναι ακίνητο και σταθερό, αλλά τα πάντα είναι προσωρινά.

 Γιατί είτε πεις τον πλούτο, την δόξα, την ομορφιά του σώματος ή οτιδήποτε άλλο, σχήμα είναι μόνο, όχι αλήθεια πράγματος, επίδειξη και προσωπείο, όχι υπόσταση που μένει για πάντα.

  Εσύ όμως να μην εξομοιώνεσαι με όλα αυτά, αλλά «να μεταμορφώνεσαι», με την «ανακαίνιση του πνεύματός σου». Δεν είπε «να μετασχηματίζεσαι», αλλά «να μεταμορφώνεσαι», για να δείξει ότι το σχήμα είναι του κόσμου, ενώ της αρετής δεν είναι το σχήμα, αλλά κάποια αληθινή μορφή που έχει αληθινή φυσική ομορφιά χωρίς να χρειάζεται τα εξωτερικά καλλυντικά και σχήματα, τα οποία συχρόνως και φαίνονται και καταστρέφονται. Αν λοιπόν πετάξεις το σχήμα, γρήγορα θα φτάσεις στη μορφή. Γιατί τίποτα δεν είναι πιο ανίσχυρο από την κακία, τίποτα δεν παλιώνει τόσο εύκολα.

  Και πως γίνεται αυτή η ανακαίνιση; -Επειδή είσαι άνθρωπος και καθημερινά αμαρτάνεις, καθημερινά ανακαίνιζε τον εαυτό σου. Όπως το ίδιο κάνουμε με τα σπίτια μας που πάντοτε τα διορθώνουμε όταν παλιώνουν. Αμάρτησες σήμερα; Πάλιωσες την ψυχή σου; Μην απελπίζεσαι, ούτε να χάνεις το θάρρος σου, αλλά ανακαίνισέ την με μετάνοια, τα δάκρυα, την εξομολόγηση και την αγαθοεργία και μη σταματήσεις ποτέ να το κάνεις αυτό.

  «Διακρίνοντας τα συμφέροντά σας και γνωρίζοντας ποιο είναι το θέλημα του Θεού και τι είναι καλό και ευάρεστο και τέλειο».

  Αν λοιπόν ανακαινισθείς θα μάθεις τότε ποιό είναι το συμφέρον σου και τι θέλει ο Θεός. Γιατί αν ξέρεις αυτό και μάθεις να ξεχωρίζεις τις φύσεις των πραγμάτων, έφθασες στον δρόμο που οδηγεί σε κάθε αρετή.

  Και ποιος λέει δεν ξέρει τα συμφέροντά σου και ποιο είναι το θέλημα του Θεού; Εκείνοι που συγκινούνται από τα παρόντα πράγματα, εκείνοι που νομίζουν ότι ο πλούτος είναι ζηλευτός και εξευτελίζουν τη φτώχεια, εκείνοι που επιδιώκουν την εξουσία, εκείνοι που παραδίνονται στην κοσμική δόξα, εκείνοι που πιστεύουν ότι είναι μεγάλοι κτίζοντας λαμπρά σπίτια, αγοράζοντας πολυτελείς τάφους, έχοντας πάρα πολλούς δούλους και περιφέρουν μαζί τους μεγάλο πλήθος ευνούχων. Αυτοί αγνοούν και τα συμφέροντα σ’ αυτούς και τα θελήματα του Θεού. Καθόσο αυτά τα δύο είναι ένα.

  Και τι τέλος πάντων θέλει από μας ο Θεός;

 -Να ζούμε με φτώχεια, με ταπεινοφροσύνη, με περιφρόνηση της δόξας, με εγκράτεια, όχι με απολαύσεις, με θλίψη, όχι με άνεση, με πένθος, όχι με διαχύσεις και γέλια και με όλα τα άλλα που νομοθέτησε. Αλλά οι πολλοί αυτά τα θεωρούν μαντεύματα· τόσο πολύ απέχουν από το να γνωρίζουν τα συμφέροντα και τα θελήματα του Θεού.

  Και πως θα μπορέσουμε να απομακρυνθούμε από την παλιά ζωή μας;

 -Ας ξεκινήσουμε ασκώντας πρώτα απ’ όλα την κρίση μας για τα πράγματα. Κι αν ακόμη δεν ασκούμε την αρετή, να επαινούμε την αρετή, κι αν δεν αποφεύγουμε την κακία, να κακίζουμε την πονηρία, για να έχουμε πρώτα απ’ όλα αδέκαστες αποφάσεις. Γιατί προχωρώντας έτσι σιγά σιγά, θα μπορέσουμε να φθάσουμε και στα έργα.


  3 Λέγω γὰρ διὰ τῆς χάριτος τῆς δοθείσης μοι παντὶ τῷ ὄντι ἐν ὑμῖν, μὴ ὑπερφρονεῖν παρ᾿ ὃ δεῖ φρονεῖν, ἀλλὰ φρονεῖν εἰς τὸ σωφρονεῖν, ἑκάστῳ ὡς ὁ Θεὸς ἐμέρισε μέτρον πίστεως. (Με τη χάρη λοιπόν που μου δόθηκε, λέγω στον κάθε πιστό που βρίσκεται μεταξύ σας, να μην έχει για τον εαυτό του μεγαλύτερη ιδέα από εκείνη που πρέπει να έχει, αλλά να σκέπτεται με σύνεση, ανάλογα με το μέτρο της πίστεως που ο ο Θεός μοίρασε στον καθένα)

  Πρόσεχε ταπεινοφροσύνη διδασκάλου, πρόσεχε διάθεση συνεσταλμένη. Πουθενά δε λέει ότι ο ίδιος είναι αξιόπιστος για μια τέτοια παραίνεση και συμβουλή, αλλά πότε παίρνει μαζί του την ευσπλαχνία του Θεού και πότε τη χάρη. Γιατί δε λέγω δικό μου λόγο λέει, αλλά το λόγο του Θεού. Και δεν είπε, σας ομιλώ λοιπόν εξ’ ονόματος της σοφίας του Θεού, αλλά είπε, σας ομιλώ εξ’ ονόματος της νομοθεσίας του Θεού, ώστε τους κάνει περισσότερο ευγνώμονες και να δείξει και έτσι πως είναι υπεύθυνοι για την υπακοή όσων λέγονται.

  «Στον κάθε πιστό που βρίσκεται μεταξύ σας». Όχι στον τάδε και στον τάδε μόνο, αλλά και στον άρχοντα και στον πολίτη, και στο δούλο και στον ελεύθερο, και στον απλοϊκό και στο σοφό, και στη γυναίκα και στον άνδρα, και στο νέο και στο γέρο.

  «Να μην έχει μεγαλύτερη ιδέα για τον εαυτό του από κείνη που πρέπει να έχει»: Εδώ παρουσιάζει τη μητέρα των αγαθών, την ταπεινοφροσύνη, μιμούμενος το διδάσκαλό του. Αλλά με «σωφροσύνη» λέει να σκέπτεται.

  Διότι εκείνος που δεν έχει μετριοφροσύνη δεν έχει σωφροσύνη, δηλαδή δεν μπορεί να σταθεί σωστά και να κρίνει σωστά, αλλά παραπαίει και έχει παραφρονήσει ένας τέτοιος άνθρωπος και είναι πιο μανιακός από κάθε παράφρονα.

  «Ανάλογα με το μέτρο της πίστεως που ο Θεός μοίρασε στον καθένα»: Επειδή λοιπόν η χορήγηση των χαρισμάτων ξεσήκωσε πολλούς σε αλαζονεία και σ’ αυτούς και στους Κορινθίους, πρόσεχε με ποιο τρόπο την αιτία της ασθένειας την κάνει φανερή και την υπονομεύει σιγά-σιγά.

 Με το να πει όμως ότι τη «μοίρασε» και εκείνον που έχει λάβει το μικρότερο παρηγόρησε και εκείνον που απόλαυσε το μεγαλύτερο συγκράτησε. Εάν λοιπόν ο Θεός μοίρασε και δεν είναι δικό σου το κατόρθωμα, γιατί περηφανεύεσαι;

  Γιατί αν ακούσει κανείς τα λόγια του αλαζόνα απ’ αυτά του ανόητου δεν θα μπορέσει να διακρίνει τη διαφορά. Γιατί τα δύο αυτά ελαττώματα είναι το ίδιο και το αυτό. Γιατί η απόνοια, χάνοντας το κοινό μέτρο και που προέρχεται από το νου, κάνει και ανόητους και αλαζόνες. Καθόσον η αρχή της σοφίας είναι ο φόβος του Κυρίου. επομένως η αρχή της μωρίας είναι η άγνοια του Κυρίου. Εάν λοιπόν η γνώση είναι σοφία, η άγνοια είναι μωρία και αυτή η άγνοια προέρχεται από υπερηφάνεια. Γιατί η αρχή της υπερηφανείας είναι η άγνοια του Κυρίου. Άρα η υπερηφάνεια είναι η χειρότερη μωρία. Όποιος δε χάσει το μέτρο της φρονήσεως γίνεται και δειλός και θρασύς, αφού η ψυχή του αρρωσταίνει. Γιατί όπως ακριβώς το σώμα, όταν χάσει την καλή κράση του και γίνει καχεκτικό, κυριεύεται απ’ όλα τα πάθη, έτσι και η ψυχή, όταν χάσει τη μεγαλοφροσύνη και την ταπεινοφροσύνη και δεχθεί κάποια συνήθεια άρρωστη, γίνεται και δειλή και αναίσχυντη και ανόητη, και αγνοεί πλέον τον εαυτό του. εκείνος όμως που αγνοεί τον εαυτό του, πως θα γνωρίσει τα ανώτερα απ’ αυτόν; Γιατί, όπως ακριβώς εκείνος που είναι κυριευμένος από φρενίτιδα, όταν αγνοήσει τον εαυτό του, δε γνωρίζει ούτε αυτά που είναι μπροστά στα πόδια του, και το μάτι πάλι, όταν τυφλωθεί το ίδιο, ρίχνει στο σκοτάδι όλα τα υπόλοιπα μέλη του σώματος, έτσι συμβαίνει και με την αλαζονεία. Γι’ αυτό είναι πιό δυστυχισμένοι και από τους τρελλούς και από τους ανόητους, που από τη φύση τους είναι τέτοιοι. Καθόσον όμοια μ’ αυτούς άτομα προκαλούν γέλια και όμοια μ’ εκείνους είναι ενοχλητικοί. Και είναι βέβαια τρελλοί όπως ακριβώς εκείνοι, αλλά δεν τους ευσπλαχνίζονται όπως εκείνους. Είναι δε παράφρονες όπως ακριβώς αυτοί, δε συγχωρούνται όμως όπως αυτοί, αλλά μισούνται μόνο. Κι ενώ έχουν τα ελαττώματα και τα δύο, όμως στερούνται τη συγγνώμη και των δύο και είναι καταγέλαστοι όχι μόνο από τα λόγια τους, αλλά και από όλη την παρουσία τους.


  4 καθάπερ γὰρ ἐν ἑνὶ σώματι μέλη πολλὰ ἔχομεν, τὰ δὲ μέλη πάντα οὐ τὴν αὐτὴν ἔχει πρᾶξιν, 5 οὕτως οἱ πολλοὶ ἓν σῶμά ἐσμεν ἐν Χριστῷ, ὁ δὲ καθ᾿ εἷς ἀλλήλων μέλη. (Γιατί όπως ακριβώς σ’ ένα σώμα έχουμε πολλά μέλη, αλλ’ όλα τα μέλη δεν έχουν το ίδιο έργο, έτσι κι εμείς οι πολλοί είμαστε ένα σώμα εξαιτίας της νώσεώς μας με το Χριστό και ο καθένας είμαστε μέλη ο ένας του άλλου).

  Πάλι χρησιμοποιεί το ίδιο παράδειγμα, που χρησιμοποίησε και στους Κορινθίους, για να καταπολεμήσει το ίδιο ακριβώς πάθος. Για ποιό λόγο λοιπόν υπερηφανεύεσαι εσύ;  Ή γιατί πάλι άλλος εξευτελίζει τον εαυτό του; δεν είμαστε ένα σώμα όλοι, και μεγάλοι και μικροί; Όταν λοιπόν κατά το σπουδαιότερο είμαστε ένα και μέλη ο ένας του άλλου, γιατί με την αλαζονεία ξεχωρίζεις τον εαυτό σου; Γιατί περιφρονείς τον αδελφό σου;


  6  ἔχοντες δὲ χαρίσματα κατὰ τὴν χάριν τὴν δοθεῖσαν ἡμῖν διάφορα, εἴτε προφητείαν, κατὰ τὴν ἀναλογίαν τῆς πίστεως,

  Και για τα χαρίσματα, δεν έχει άλλος μικρότερο και άλλος μεγαλύτερο, αλλά «διαφορετικά». Τι σημασία λοιπόν αν ο Θεός δεν σου διέταξε τα ίδια, γιατί το σώμα είναι το ίδιο.

  «Κατά την αναλογία της πίστεως»: Δηλαδή αυτοί οι ίδιοι δίνουν τις αφορμές για να λάβουν μεγαλύτερο ή μικρότερο χάρισμα. Και με αυτό το λόγο παρακινεί τώρα και τους αδιάφορους. Γιατί αν και είναι χάρη, όμως δεν δίνεται τυχαία, αλλά λαμβάνοντας τα μέτρα από εκείνους που τη δέχονται. Τόση χάρη εκχύεται, ανάλογα με το σκεύος πίστεως στο οποίο προσφέρεται.


  7 εἴτε διακονίαν, ἐν τῇ διακονίᾳ,

  Ως διακονία ονομάζει το αποστολικό έργο. Αλλά και κάθε πνευματικό έργο είναι διακονία.

  εἴτε ὁ διδάσκων, ἐν τῇ διδασκαλίᾳ,

  Πρόσεχε πως αναφέρει τα χαρίσματα όχι ανάλογα με την αξία και τη σειρά, αλλά τυχαία, για να διδάξει ακριβώς το ίδιο πράγμα, να μην αλαζονεύονται δηλαδή και να μην υπερηφανεύονται.


  8 εἴτε ὁ παρακαλῶν, ἐν τῇ παρακλήσει, Αν έχετε να πείτε κάτι, να το πείτε.

  ὁ μεταδιδούς, ἐν ἁπλότητι, ὁ προϊστάμενος, ἐν σπουδῇ, ὁ ἐλεῶν, ἐν ἱλαρότητι.

  Γιατί δεν φτάνει να δίνουμε, αλλά πρέπει να δίνουμε και με γενναιοδωρία. Γιατί και οι παρθένες είχαν λάδι, αλλά επειδή δεν είχαν αρκετό τα έχασαν όλα.

  Εκείνος, λέει που είναι προϊστάμενος ας εργάζεται με ζήλο. Γιατί δε φτάνει να είσαι προϊστάμενος. Κι εκείνος που ελεεί, ας ελεεί με χαρά, δηλαδή να ελεείς δίχως λύπη, αλλά αντιθέτως με χαρά. Γιατί κι αν ακόμη δώσεις πολλά αλλά με λύπη έκανες τα πολλά λίγα. Γιατί η χήρα με δύο λεπτά ξεπέρασε πολλά τάλαντα, γιατί ήταν γενναιόδωρη η διάθεσή της.

  Και πως είναι δυνατόν, λέγει, να κάνει κανείς με προθυμία αυτό, όταν ζει μέσα στη χειρότερη φτώχεια και στερείται τα πάντα; Ρώτησε τη χήρα και θ’ ακούσεις τον τρόπο και θα μάθεις ότι δεν κάνει τη δυσχέρεια η φτώχεια, αλλά η διάθεση κάνει και αυτό και το αντίθετο. Γιατί μπορεί κανείς και στη φτώχεια να είναι μεγαλόψυχος και στον πλούτο μικρολόγος.


  9 ῾Η ἀγάπη ἀνυπόκριτος.

  Αν έχεις αυτή, δε θα καταλάβεις τη δαπάνη των χρημάτων, ούτε τον κόπο των σωμάτων, ούτε την κούραση των λόγων, ούτε τον ιδρώτα και τη διακονία, αλλά θα τα υποφέρεις όλα γενναία, είτε με το σώμα, είτε με χρήματα, είτε με λόγο, είτε με οτιδήποτε άλλο πρέπει να βοηθήσεις τον πλησίον.

  ἀποστυγοῦντες τὸ πονηρόν, κολλώμενοι τῷ ἀγαθῷ,

  Και το λέει αυτό για να καθαρίσει την αγαθή αγάπη από την αγάπη για τα πονηρά πράγματα. Και δεν είπε «να απέχετε», αλλά υπερβολικά να μισείτε.

  Και δεν είπε μόνο να πράττετε το καλό, αλλά «να είστε προσηλωμένοι στο καλό». Έτσι και ο Θεός όταν ένωνε τον άνδρα με τη γυναίκα, έλεγε, «θα προσηλώνεται στη γυναίκα του».

 Στη συνέχεια αναφέρει και τις αιτίες, για τις οποίες πρέπει ο ένας να αγαπάει τον άλλο:


   10 τῇ φιλαδελφίᾳ εἰς ἀλλήλους φιλόστοργοι,

  Είστε αδελφοί, λέγει, και γεννηθήκατε ύστερα από τους ίδιους πόνους του τοκετού. Επομένως και γι’ αυτό θα ήταν δίκαιο ν’ αγαπάτε ο ένας τον άλλο. Δηλαδή δε ζητά απλώς να αγαπά ο ένας τον άλλο, αλλά να αισθάνονται στοργή. Γιατί δεν πρέπει λέγει, η αγάπη να είναι μόνο χωρίς υποκρισία, αλλά να είναι και δυνατή και ζωηρή και ολόθερμη.

  Γιατί ποιο το κέρδος, αν αγαπάς βέβαια χωρίς δόλο, αλλά δεν αγαπάς με θέρμη; Να μην αρκείσαι λοιπόν στο ν’ αγαπιέσαι από τον άλλο, αλλά ο ίδιος να τρέχεις σ’ αυτό και να κάνεις την αρχή. γιατί έτσι θα κερδίσεις και το μισθό της δικής του αγάπης.

  τῇ τιμῇ ἀλλήλους προηγούμενοι, (στην τιμή ο ένας να ξεπερνάει τον άλλο)

  Γιατί έτσι η αγάπη και γίνεται και αφού γίνει, παραμένει. Και τίποτα δεν κάνει τόσο φίλους, όσο το να προσπαθεί κανείς να ξεπεράσει τον πλησίον του στην τιμή.

  Στη συνέχεια, για να μην τιμούμε μόνο, απαιτεί και κάτι άλλο παραπάνω λέγοντας:




   11 τῇ σπουδῇ μὴ ὀκνηροί, (στο ζήλο να μην είστε οκνηροί)

  Γιατί πραγματικά και αυτό γεννάει αγάπη, όταν μαζί με την τιμή δείξουμε και φροντίδα για κάποιον. Καθόσον τίποτα δε συμβάλλει τόσο στο ν’ αγαπιέται κανείς, όσο η τιμή και η φροντίδα. Ή καλύτερα και από την αγάπη γίνεται κι αυτό. Καθόσον υπάρχουν πολλοί που αγαπούν με τη σκέψη τους, αλλά δεν απλώνουν το χέρι τους για βοήθεια. Γι’ αυτό από παντού οικοδομεί την αγάπη.

 Και πως θα ήταν να μη γίνουμε οκνηροί στο ζήλο;

  τῷ πνεύματι ζέοντες, τῷ Κυρίῳ δουλεύοντες,

  Εάν λοιπόν κάνεις όλα εκείνα που προαναφέρθηκαν θα προσελκύσεις και το Πνεύμα. Και αν παραμένει αυτό κοντά σου και προς εκείνα θα σε κάνει να τρέξεις, και όλα από το Πνεύμα και την αγάπη θα είναι εύκολα.

   «Υπηρετώντας τον Κύριο»

  Γιατί όσα κάνεις στον αδελφό σου, πηγαίνουν στον Κύριό σου.

  Στη συνέχεια, για να δείξει πως μπορεί ν’ αναφθεί η φλόγα του Πνεύματος, λέγει:


  12 τῇ ἐλπίδι χαίροντες, τῇ θλίψει ὑπομένοντες, τῇ προσευχῇ προσκαρτεροῦντες, (Να χαίρεστε για την ελπίδα σας, να έχετε υπομονή στη θλίψη, να επιμένετε στην προσευχή)

  Γιατί όλα αυτά είναι προσανάμματα της φωτιάς εκείνης.

  Κι επειδή η ελπίδα ανήκε στα μελλοντικά, είπε : «να έχετε υπομονή στη θλίψη». Γιατί και πριν από τα μελλοντικά θα κερδίσεις στο παρόν μεγάλο καλό από τη θλίψη, το να γίνεσαι καρτερικός και δόκιμος.

Και μαζί μ’ αυτό δίνει και άλλη βοήθεια λέγοντας, «να επιμένετε στην προσευχή». Όταν λοιπόν και η αγάπη κάνει εύκολο το πράγμα, και το Πνεύμα βοηθάει και η ελπίδα ελαφρύνει, και η θλίψη σε κάνει δόκιμο και ικανό για να τα υποφέρεις όλα γενναία, και έχει μαζί μ’ αυτά και άλλο όπλο πάρα πολύ μεγάλο, την προσευχή και τη βοήθεια από την παράκληση, ποιο από τα προστάγματα πλέον θα είναι δύσκολο; Κανένα.


  13 ταῖς χρείαις τῶν ἁγίων κοινωνοῦντες, (να συμμετέχετε στις ανάγκες των χριστιανών)

  Πρόσεχε πάλι πως καταπιάνεται με την ελεημοσύνη, ή καλύτερα όχι απλώς με την ελεημοσύνη, αλλά με την ελεημοσύνη στους χριστιανούς.

Και δεν είπε να δίνετε στις ανάγκες τους, αλλά «να μετέχετε στις ανάγκες τους», δείχνοντας ότι μεγαλύτερα παίρνουν, παρά δίνουν, και ότι το πράγμα είναι εμπορία, γιατί είναι κοινωνία. Προσφέρεις εσύ χρήματα; Σου προσφέρουν εκείνοι την παρρησία προς το Θεό.

  τὴν φιλοξενίαν διώκοντες.

  Δεν είπε να εκτελείτε, αλλά «να επιδιώκετε», διδάσκοντάς μας να μην περιμένουμε πότε να έρθουν σ’ εμάς εκείνοι που έχουν ανάγκη, αλλά να τρέχουμε πίσω τους και να τους καταδιώκουμε.

Αυτό έκανε ο Λωτ, αυτό έκανε ο Αβραάμ. Καθόσον την ημέρα την ξόδευε περιμένοντας αυτό το καλό κυνήγι. Όχι όπως εμείς, όταν δούμε κάποιον ξένο ή φτωχό, κατεβάζουμε τα φρύδια μας και δεν τους θεωρούμε άξιους ούτε για χαιρετισμό. Κι αν ύστερα από χίλια παρακάλια μαλακώσουμε και διατάξουμε τον υπηρέτη να δώσει λίγα χρήματα, νομίζουμε πως κατορθώσαμε το παν. Όμως εκείνος δεν συμπεριφερόταν έτσι, αλλά έπαιρνε τη θέση του ικέτη και του υπηρέτη, αν και βέβαια δεν ήξερε ποιούς επρόκειτο να φιλοξενήσει. Ενώ εμείς βρίζουμε εκείνους που μας πλησιάζουν.

Μη λοιπόν πολυεξετάζεις κι εσύ, γιατί δέχεσαι εξαιτίας του Χριστού. Και αν θελήσεις να περιεργάζεσαι πάντοτε, πολλές φορές θα παραλείψεις τον δόκιμο άνδρα και θα χάσεις το μισθό εξαιτίας αυτού.

Μη πολυεξετάζεις λοιπόν τους τρόπους ζωής και τις πράξεις καθόσον αυτό είναι γνώρισμα της πιο χυδαίας συμπεριφοράς, να εξετάζεις σχολαστικά ολόκληρη ζωή εξαιτίας ενός ψωμιού. Είτε λοιπόν είναι δολοφόνος αυτός, είτε είναι ληστής, είτε είναι οτιδήποτε, δε σου φαίνεται άξιος για ψωμί και λίγα χρήματα; Κι ενώ ο Κύριός σου και τον ήλιο ανατέλλει σ’ αυτόν, εσύ τον θεωρείς ανάξιο και για την καθημερινή σου τροφή;


  14 εὐλογεῖτε τοὺς διώκοντας ὑμᾶς, εὐλογεῖτε καὶ μὴ καταρᾶσθε.

  Αφού τους δίδαξε πως πρέπει να συμπεριφέρονται μεταξύ τους και αφού ένωσε με ακρίβεια τα μέλη, έτσι τους οδηγεί πλέον προς την έξω από την εκκλησία παράταξη. Γιατί όπως ακριβώς εκείνος που δεν πέτυχε τις υποχρεώσεις του προς τους συγγενείς, δυσκολότερα θα τακτοποιήσει τις υποχρεώσεις του προς τους ξένους, έτσι κι εκείνος που άσκησε τον εαυτό του σ’ αυτά, ευκολότερα θα νικήσει τους ξένους.

  Και δεν είπε να μη μνησικακείτε, ούτε να τους πολεμάτε, αλλά ζήστε πολύ περισσότερα απ’ αυτά. Γιατί εκείνο είναι γνώρισμα ανθρώπου πιστού, ενώ αυτό αγγέλου. Και αφού είπε «να ευλογείτε», πρόσθεσε «και να μην καταριέστε». Για να μη κάνουμε και αυτό και εκείνο, αλλά μόνο εκείνο.

  Και σκέψου το πώς θα καταπλήξεις έτσι τους εχθρούς σου διδάσκοντας ότι βαδίζεις προς άλλη ζωή. Γιατί αν σε δει να χαίρεσαι και να πετάς από χαρά γιατί σε κακομεταχειρίζεται, θα μάθει καλά με τα πράγματα, ότι έχεις άλλες ελπίδες μεγαλύτερες από τα παρόντα. Γιατί αν δεν κάνεις αυτό, αλλά κλαις και οδύρεσαι, από πού θα μπορέσει να μάθει εκείνος ότι περιμένεις άλλη ζωή; και μαζί μ’ αυτό θα πετύχεις και κάτι ακόμη. Αν σε δει να μη στενοχωριέσαι για τις ύβρεις, αλλά να ευλογείς, θα σταματήσει να σε καταδιώκει.

  Κοίταξε λοιπόν πόσα καλά γίνονται από δω. Και ο μισθός θα είναι μεγαλύτερος για σένα και ο πειρασμός μικρότερος και εκείνος θα σταματήσει να σε καταδιώκει και ο Θεός θα δοξασθεί και η πίστη σου θα γίνει διδασκαλία και ευσέβεια σ’ εκείνον που έχει βρεθεί σε πλάνη.


   15  χαίρειν μετὰ χαιρόντων καὶ κλαίειν μετὰ κλαιόντων.

  Επειδή λοιπόν είναι δυνατό να ευλογήσουμε και να μην καταρασθούμε, αλλά να μη το κάνουμε αυτό από αγάπη, θέλει να θερμαινόμαστε εντελώς με την αγάπη. Γι’ αυτό πρόσθεσε και αυτό, ώστε να μην ευλογούμε μόνο, αλλά να συμπονούμε και να συμπάσχουμε, αν κάποτε τους βλέπαμε να έχουν πέσει σε συμφορά. Ναι, λέγει, αλλά το να συμπονούμε μ’ εκείνους που κλαίνε πολύ σωστά το διέταξε, το άλλο όμως γιατί τέλος πάντων το πρόσταξε, αφού δεν είναι κανένα μεγάλο πράγμα; Κι όμως εκείνο χρειάζεται φιλοσοφότερη ψυχή, δηλαδή το να χαιρόμαστε μαζί μ’ εκείνους που χαίρονται, παρά το να κλαίμε μαζί μ’ εκείνους που κλαίνε. Γιατί αυτό βέβαια το κατορθώνει και η ίδια η φύση και κανένας δεν είναι τόσο σκληρός σαν πέτρα, που να μην κλαίει εκείνον που βρίσκεται σε συμφορές, εκείνο όμως χρειάζεται πάρα πολύ γενναία ψυχή, ώστε όχι μόνο να μην φθονούμε αυτόν που ευημερεί, αλλά και να χαιρόμαστε μαζί του. γιατί τίποτα δε δυναμώνει τόσο την αγάπη, όσο όταν μετέχουμε μεταξύ μας και στη χαρά και στη λύπη.


  16 τὸ αὐτὸ εἰς ἀλλήλους φρονοῦντες. μὴ τὰ ὑψηλὰ φρονοῦντες, ἀλλὰ τοῖς ταπεινοῖς συναπαγόμενοι.

  Πάλι φροντίζει πολύ για την ταπεινοφροσύνη. Καθόσον ήταν φυσικό να έχουν αυτοί υψηλό φρόνημα, και από την πόλη(Ρώμη) και από άλλες αιτίες. Τίποτα δεν διαιρεί τόσο το σώμα της Εκκλησίας, όσο η αλαζονεία. Και τι σημαίνει «να έχετε μεταξύ σας το ίδιο φρόνημα»; Ήρθε στο σπίτι σου κάποιος φτωχός; Να γίνεις στο φρόνημα όπως εκείνος και μη φουσκώσεις περισσότερο εξαιτίας του πλούτου. Δεν υπάρχει πλούσιος και φτωχός στο Χριστό. Να μην τον αρνηθείς εξαιτίας της εξωτερικής εμφανίσεώς του, αλλά να τον δεχτείς εξαιτίας της εσωτερικής πίστεώς του. Ούτε αν δεις κάποιον να πενθεί, να τον θεωρήσεις ανάξιο του εαυτού σου να τον παρηγορήσεις. Ούτε αν δεις κάποιον να ευημερεί, να κοκκινίσεις από ντροπή για να πάρεις μέρος στη χαρά και να χαρείς μαζί του, αλλά αυτό το φρόνημα που έχεις για τον ευατό σου να έχεις και γιά εκείνον. Για παράδειγμα· νομίζεις ότι είσαι μεγάλος; Λοιπόν νόμιζε ότι είναι και εκείνος κ.τ.ο(και τα όμοια) απομακρύνοντας έτσι κάθε ανισότητα.

  μὴ γίνεσθε φρόνιμοι παρ᾿ ἑαυτοῖς. (Να μη θεωρείτε τους εαυτούς σας σοφούς)

  Δηλαδή, να μη νομίζετε ότι είστε αυτάρκεις. Γιατί αλλού η Γραφή λέει «αλοίμονο σ’ εκείνους που νομίζουν ότι είναι σοφοί και παρουσιάζονται στα μάτια τους σαν επιστήμονες» (Ησ 5,21) Και μ’ αυτά πάλι υπονομεύει την αλαζονεία. Γιατί τίποτα δεν αποκόβει περισσότερο κάποιον από τους υπόλοιπους, όσο το να νομίζει κανείς ότι είναι αυτάρκης. Γι’ αυτό και ο Θεός μας έκανε να έχουμε ανάγκη ο ένας τον άλλο. Και αν ακόμη λοιπόν είσαι σοφός, θα έχεις ανάγκη του άλλου, αν όμως νομίσεις ότι δεν έχεις, έγινες πιο ανόητος και πιο αδύνατος απ’ όλους. Γιατί ένας τέτοιος άνθρωπος και τη βοήθεια θα στερήσει από τον ευατό του και σ’ εκείνα που θα συμβεί ν’ αμαρτήσει, δε θ’ απολαύσει ούτε καμιά διόρθωση, ούτε καμιά συγγνώμη, αλλά και το Θεό θα εξοργίσει με την αλαζονεία του, και πολλές αμαρτίες θα κάνει.

Μη νομίσεις λοιπόν ότι μειώνεσαι, επειδή έχεις την ανάγκη άλλου. Γιατί αυτό περισσότερο σε υψώνει, αυτό σε κάνει πιο δυνατό, αυτό σε κάνει και πιο λαμπρό και πιο σταθερό.


  17 μηδενὶ κακὸν ἀντὶ κακοῦ ἀποδιδόντες. προνοούμενοι καλὰ ἐνώπιον πάντων ἀνθρώπων·

  Γιατί αν κατηγορείς άλλον που σε επιβουλεύεται, γιατί κάνεις τον εαυτό σου υπεύθυνο για κατηγορία; Διότι αν εκείνος ενήρηγσε κακώς, γιατί δεν αποφεύγεις να τον μιμείσαι; Και πρόσεχε πως εδώ δεν έκανε διάκριση, αλλά όρισε κοινό το νόμο. Γιατί δεν είπε στον πιστό μην αντοποδώσεις κακό, αλλά «σε κανέναν», είτε είναι εθνικός, είτε μιαρός, είτε οποιοσδήποτε.

«Να φροντίζετε να κάνετε το καλό μπροστά σε όλους τους ανθρώπους». Για να ζούμε όχι για ματαιοδοξία, αλλά για να μη δίνουμε σ’ εκείνους που επιθυμούν αφορμή εναντίον μας.


  18 εἰ δυνατόν, τὸ ἐξ ὑμῶν μετὰ πάντων ἀνθρώπων εἰρηνεύοντες.

  Πολύ σωστά είπε «αν είναι δυνατόν», γιατί υπάρχουν περιπτώσεις που δεν είναι δυνατό, όπως όταν ο λόγος είναι για την ευσέβεια, όταν ο αγώνας είναι για εκείνους που αδικούνται. Και τι απορείς, αν στους ανθρώπους τους άλλους δεν είναι αυτό δυνατό, τη στιγμή που έλυσε αυτήν και στον άνδρα και τη γυναίκα «αν ο άπιστος θέλει να χωρίσει, ας χωρίσει» (Ά Κορ. 7,15).

Αυτό που λέει σημαίνει το εξής: Να δίνεις όλες τις δυνάμεις σου, και σε κανέναν να μη δίνεις αφορμή αντιδικίας και φιλονικείας ούτε στον Ιουδαίο, ούτε στον εθνικό, αλλά αν δεις κάπου ότι ζημειώνεται η ευσέβεια να μην προτιμήσεις την ομόνοια από την αλήθεια, αλλά να σταθείς γενναία μέχρι θανάτου και ούτε έτσι να πολεμάς με την ψυχή, ούτε να αποστρέφεσαι τη γνώμη, αλλά να μάχεσαι μόνο με τα πράγματα. Γιατί αυτό σημαίνει «όσο εξαρτάται από σας, να έχετε ειρηνικές με όλους τους ανθρώπους». Και αν εκείνος δεν ειρηνεύει, εσύ να μη γεμίσεις την ψυχή σου με πάθος, αλλά να είσαι φίλος προς τη διάθεση, πράγμα που προανέφερα, χωρίς να προδίδεις πουθενά την αλήθεια.


  19 μὴ ἑαυτοὺς ἐκδικοῦντες, ἀγαπητοί, ἀλλὰ δότε τόπον τῇ ὀργῇ· γέγραπται γάρ· ἐμοὶ ἐκδίκησις, ἐγὼ ἀνταποδώσω, λέγει Κύριος.

  Σε ποια οργή; Στην οργή του Θεού. Επειδή λοιπόν αυτό κυρίως επιθυμεί να δει αυτός που αδικήθηκε, να παίρνει δηλαδή μόνος του εκδίκηση, τούτο παραχωρεί με πολλή αφθονία. Γιατί αν αυτός δεν εκδικηθεί, θα γίνει ο Θεός τιμωρός. Και φού κέρδισε την εύνοιά του έτσι, απαιτεί πιο πολλή πίστη απ’ αυτόν λέγοντας:


  20 ἐὰν οὖν πεινᾷ ὁ ἐχθρός σου, ψώμιζε αὐτόν, ἐὰν διψᾷ, πότιζε αὐτόν· τοῦτο γὰρ ποιῶν ἄνθρακας πυρὸς σωρεύσεις ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ. 21 μὴ νικῶ ὑπὸ τοῦ κακοῦ, ἀλλὰ νίκα ἐν τῷ ἀγαθῷ τὸ κακόν.

  Και τι λέγω, λέγεις, ότι πρέπει να έχεις ειρηνικές σχέσεις; Καθόσον δίνω εντολή και να ευεργετείς. Γιατί λέγει, δίνε του ψωμί και πότιζέ τον. Έπειτα επειδή πρόσταξε κάτι υπερβολικά επίπονο και μεγάλο πρόσθεσε: «γιατί κάνοντας αυτό, θα μαζέψεις πολλά αναμμένα κάρβουνα στο κεφάλι του».

Αυτά τα έλεγε με σκοπό και εκείνον να συγκρατήσει με το φόβο και αυτόν να κάνει πιο πρόθυμο με την ελπίδα της ανταποδόσεως. Γιατί ο αδικημένος όταν είναι αδύνατος, δεν καταγίνεται τόσο πολύ με τα δικά του καλά, όσο με την τιμωρία εκείνου που τον έχει λυπήσει. Γιατί τίποτα δεν του είναι τόσο ευχάριστο, όσο το να δει ότι ο εχθρός του τιμωρείται. Κι αφού λοιπόν αυτός αφήσει το δηλητήριο της εκδικήσεως στην άκρη τότε τον συμβουλεύει τα ανώτερα λέγοντας: «να μη νικιέσαι από το κακό». Γιατί ήξερε ότι κι αν ακόμη ο εχθρός είναι θηρίο, όμως δεν παραμένει εχθρός όταν τρέφεται κι αν ακόμη ο αδικημένος είναι χίλιες φορές μικρόψυχος, όταν τον τρέφει και τον ποτίζει, ούτε αυτός θα επιθυμήσει στο εξής την τιμωρία του.

Κι αν θέλεις να λάβεις σαφή απόδειξη των όσων λέχθηκαν, ρώτησε τον ίδιο τον εχθρό, πότε στενοχωριέται περισσότερο, όταν οργισθείς και ανταποδώσεις τις ύβρεις ή με οποιοδήποτε τρόπο ανταποδώσεις στην κακία κακία ή όταν αυτός βρίζει και συ γελάσεις; Και αυτό θ’ακούσεις μάλλον. Γιατί δεν ευχαριστιέται τόσο με το ότι βρίζεται, όσο στενοχωριέται με το ότι δεν μπορεί να σε προσβάλει.

Γι’ αυτό μου έρχεται να κλάψω με δυνατές κραυγές, γιατί εμείς που μπορούμε και τα παρόντα αγαθά να έχουμε, αν ακούγαμε τους νόμους του Χριστού όπως έπρεπε, και τα μελλοντικά να επιτύχουμε και τα δύο τα χάνουμε, επειδή δεν υπακούμε στα όσα λέχθηκαν και φιλοσοφούμε περιττά. Καθόσον εκείνος τα νομοθέτησε όλα σύμφωνα με το συμφέρον μας και δίδαξε τι μας κάνει ένδοξους και τι αισχρούς.

Γιατί αγαπητοί μου στους μεν Ολυμπιακούς αγώνες που τελούνται προς χάριν του διαβόλου η νίκη προέρχεται από την κακοποίηση του άλλου. Έτσι νικούν όλοι οι αθλητές.

Αλλά στο στάδιο του Χριστού δεν ισχύει αυτός ο νόμος των βραβείων, αλλά το εντελώς αντίθετο· έχει νομοθετήσει να στεφανώνεται ο νικημένος και όχι ο νικητής. Γιατί τέτοιο είναι το δικό του στάδιο, όλα έχουν ορισθεί αντίθετα, ώστε όχι μόνο με τη νίκη, αλλά και με τον τρόπο της νίκης το θαύμα γίνεται μεγαλύτερο. Όταν λοιπόν εκείνα που αλλού ανήκουν στην ήττα, τα παρουσιάζει πρόξενα νίκης, αυτό είναι δύναμη Θεού, αυτό είναι το στάδιο του ουρανού, αυτό είναι το θέατρο των αγγέλων. Γνωρίζω ότι διαθερμανθήκατε τώρα, και ότι γίνατε πιο μαλακοί από κάθε κερί, αλλά όταν αναχωρήσετε όλα τα πετάτε.




[full_width]




Scroll To Top