Αυτοφροντίδα: Επειδή μισείς τον εαυτό σου

 

Αυτοφροντίδα: Το αυτο-μίσος έρχεται συχνά τις στιγμές που δεν έχετε συμπόνια για τον εαυτό σας. Εάν διάγετε μια περίοδο που αισθάνεστε καλά, προσπαθήστε να γράψετε μια λίστα με αυτά που αγαπάτε για τον εαυτό σας.

Είναι δύσκολο να αποφύγεις να συγκρίνεις τον εαυτό σου με τους άλλους. Όλοι το κάνουμε από καιρό σε καιρό – στη δουλειά, στο σχολείο, με φίλους, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Αλλά αυτή η πράξη της συνεχούς αξιολόγησης του τρόπου μέτρησης μπορεί να έχει μεγάλο αντίκτυπο στην ψυχική σας υγεία και στο πώς βλέπετε τον εαυτό σας.

Δώστε προσοχή σε ότι σας σκανδαλίζει

Το πρώτο βήμα για την αντιμετώπιση οποιουδήποτε προβλήματος είναι η κατανόηση της ρίζας του.

Εάν παλεύετε με μια σοβαρή περίοδο αυτο-μίσους, μπορεί να σας βοηθήσει το να καθίσετε έχοντας αυτό το συναίσθημα και να προσπαθήσετε να προσδιορίσετε από πού προήλθε. Δεν ζείτε σε κενό, οπότε σκεφτείτε τι θα μπορούσε να έχει προκαλέσει αυτά τα συναισθήματα.

Το έχετε ακούσει εκατομμύρια φορές, αλλά η ενδοσκόπηση μπορεί πραγματικά να σας βοηθήσει εδώ. Δοκιμάστε να καθίσετε στο τέλος της ημέρας και να αναπολήσετε την ημέρα σας. Προσπαθήστε να σημειώσετε μερικά συμβάντα σχετικά με:

Τι έκανες

Πώς ένιωσες κατά τη διάρκεια διαφορετικών δραστηριοτήτων

Με ποιον ήσουν καθ' όλη τη διάρκεια της ημέρας

Αποφύγετε τις αρνητικές σκέψεις σας

Μερικές φορές το μίσος εμφανίζεται όταν δεν βρίσκεστε σε καλή διάθεση για ενδοσκόπηση ή σκέψη. Όταν συμβεί αυτό, δοκιμάστε να κάνετε μια εσωτερική συνομιλία με τον εαυτό σας.

Για παράδειγμα, αν σκέφτεσαι ότι “Μισώ τον εαυτό μου”, τότε μπορεί να είναι χρήσιμο να ρωτήσεις αμέσως, “Γιατί;” 

Εάν η απάντηση είναι, “Φαίνομαι άσχημη με αυτό το φόρεμα” ή “Πραγματικά έκανα λάθος σε αυτήν τη συνάντηση”, τότε δοκιμάστε να αμφισβητήσετε αυτήν τη συγκεκριμένη σκέψη.

Πείτε στον εαυτό σας, “Αυτό δεν είναι αλήθεια.” Τότε σκεφτείτε τους λόγους για τους οποίους αυτή η αρνητική σκέψη είναι λάθος.

Θετικά πρακτική αυτο-συζήτηση

Το αυτο-μίσος έρχεται συχνά τη στιγμή που δεν έχετε συμπόνια για τον εαυτό σας. Εάν έχετε μια περίοδο που αισθάνεστε καλά, προσπαθήστε να γράψετε μια λίστα με αυτά που αγαπάτε για τον εαυτό σας.

Εάν δεν μπορείτε να σκεφτείτε τίποτα, μην πανικοβληθείτε. Η αγάπη είναι ένα δυνατό συναίσθημα που είναι δύσκολο να το νιώσετε απέναντι στον εαυτό σας. Είναι ευκολότερο, να σκεφτείτε πράγματα που σας αρέσουν ή δεν σας βγάζουν μίσος.

via

Δεν είναι δουλειά των απογόνων να γιατρεύουν τους ψυχικά πληγωμένους προγόνους τους

[…]

Η “συναισθηματική αιμομιξία” είναι ένα είδος κακοποίησης, στην οποία ένας γονιός βασίζεται στο παιδί του για να πάρει τη συναισθηματική υποστήριξη που, κανονικά, θα έπρεπε να παίρνει από έναν ενήλικα.

Αυτό μπορεί να σημαίνει ότι ζητά συμβουλές από το παιδί του για δικά του, ενήλικα ζητήματα, ότι περιμένει από το παιδί του να του τονώσει το εγώ ή να του ενισχύσει την αυτοεκτίμησή του ή ότι αναθέτει στο παιδί την ευθύνη να του παρέχει θεραπεία ή να διαχειριστεί τις εκάστοτε κρίσεις.

Ή με πιο απλά λόγια: περιμένει από το παιδί του να είναι ο καλύτερος του φίλος/φίλη.

Σε αντίθεση με τη σεξουαλική αιμομιξία, οι «ανάρμοστες» αυτές σχέσεις δεν έχουν τίποτε σεξουαλικό στη φύση τους, αν και οι συναισθηματικές και ψυχολογικές συνέπειές τους είναι αναμφισβήτητες. Το φαινόμενο μπορεί να αφορά γονείς του ίδιου ή του αντίθετου φύλου από τα παιδιά, μονογονείς ή παντρεμένους και με το συναισθηματικό φορτίο που τους αναθέτουν, τα παγιδεύουν ανάμεσα σε μια αίσθηση απόγνωσης αλλά και δύναμης.

[…]

Τελικά, το παιδί που αναλαμβάνει το ρόλο του “άλλου γονιού” χάνει την ουσία της παιδικής του ηλικίας. Μπορεί να μην διακρίνουμε αυτή την καταστρεπτική δυναμική, όταν έχουμε μπροστά μας ένα πεντάχρονο νήπιο, που ανακουφίζει την αναστατωμένη μαμά του κατά τη διάρκεια μια δύσκολης στιγμής. Όταν, όμως, μιλάμε για έναν τριαντάχρονο, που δεν βγαίνει ραντεβού, γιατί φοβάται μην αποξενώσει την συναισθηματικά εξαρτώμενη από αυτόν μητέρα του, τότε η εικόνα γίνεται τραγικά ξεκάθαρη.

Άνθρωποι με άλυτα ψυχικά τραύματα έχουν, επίσης, πιθανότητες να γίνουν τέτοιοι γονείς.

Κι αν δεν ξεκαθαρίσουν στους εαυτούς τους ότι η επούλωση είναι δική τους ευθύνη, τότε θα καταλήξουν να αναθέσουν τη δουλειά αυτή στους ανθρώπους που αγαπούν περισσότερο.

[…]

Δεν είναι, όμως, δουλειά ενός παιδιού να θεραπεύσει τον πατέρα ή τη μητέρα του -ή οποιονδήποτε άλλο.

Δεν είναι ευθύνη του να βοηθήσει το γονιό του να βρει την γαλήνη ξεπερνώντας τις κακές αποφάσεις που πήρε. Και, σίγουρα, δεν είναι δουλειά του να βοηθήσει τους γονείς του να επεξεργαστούν τον πόνο μιας αποτυχημένης σχέσης, ακόμη κι αν αυτή είναι με τον άλλο βιολογικό γονιό.

Πρέπει να μάθουμε να χωρίζουμε από ανθρώπους που μας δελεάζουν και εμπλεκόμαστε σε μονόπλευρες, τοξικές σχέσεις, ειδικά όταν αυτοί οι άνθρωποι είναι οι γονείς μας. Δεν είναι αρκετό να αναγνωρίζουμε τον τρόπο που συμπεριφέρονται -πρέπει να είμαστε έτοιμοι να σπάσουμε το φαύλο κύκλο.

Και για πολλούς από εμάς, αυτός ο κύκλος αρχίζει στο σπίτι.

 via

Συναισθήματα έχουμε όλοι. Συναισθηματικοί όμως;

Πρέπει να κατορθώσουμε να εκτονώσουμε την ενέργειά μας, έτσι ώστε να βρούμε το χρόνο ν’ ασχοληθούμε με πιο σημαντικά, εποικοδομητικά και ουσιαστικά σχέδια. Η ενέργεια, για την οποία μιλώ, συνδέεται με τα μικρά εκείνα συναισθήματα που νιώθουμε κατά τη διάρκεια της ημέρας. Συναισθήματα που άλλοτε τα θεωρούμε ασήμαντα για να μας απασχολήσουν ιδιαίτερα και άλλοτε δεν τα αντιλαμβανόμαστε καν. Τι θα συμβεί όμως αν, αντί να εμποδίσουμε τα μικρά αυτά συναισθήματα να εκφραστούν, αντί να τα αφήσουμε να μεγαλώσουν και, ενδεχομένως, να εκραγούν, τα αναγνωρίσουμε και τα απελευθερώσουμε;

Οι δυνατές επιλογές είναι δύο: ή ν’ ακολουθήσουμε το τρομερό και συνεχές ρεύμα των συναισθημάτων μας, τα οποία αποτελούν κομμάτι της ίδιας μας της ζωής, ή να εναντιωθούμε σε αυτό. Καλό είναι να μη λέμε «όχι» στα συναισθήματά μας και να μην τα αγνοούμε. Όταν συμβαίνει αυτό, οι συνέπειες για εμάς, τους φίλους μας, τους συναδέλφους μας, αλλά και τους «εχθρούς» μας, είναι μεγάλες. Εξίσου μεγάλες είναι και οι συνέπειες για τους αθώους ανθρώπους που μας περιβάλλουν, όπως είναι τα παιδιά, για τα οποία οι επιπτώσεις των «τετριμμένων», «παθητικών» συναισθημάτων μοιάζουν μ’ εκείνες του «παθητικού» καπνίσματος.

Αν είμαστε άνθρωποι που αντιστέκονται στα συναισθήματά τους, αν τα αντιμετωπίζουμε μονάχα ορθολογικά ή αν δεν διαθέτουμε ένα συναισθηματικό λεξιλόγιο, τότε κάποιος κάπου θα -κάποιος κάπου πρέπει να- πληρώσει για τα συναισθήματά μας, για τη συσσωρευμένη ενέργεια και για το γεγονός ότι συχνά κάποιος δεν ενδιαφέρεται για το πώς νιώθουμε. Μπορούμε ν’ αποκτήσουμε συνείδηση του τρόπου με τον οποίο μεταβιβάζουμε τα συναισθήματά μας στους άλλους, ανεξάρτητα από το αν είναι ξένοι ή παιδιά. Μπορούμε να μάθουμε να χρησιμοποιούμε τα συναισθήματά μας εποικοδομητικά, έτσι ώστε να παίρνουμε περισσότερα από αυτό που θέλουμε και το ίδιο να συμβαίνει και μ’ εκείνους που μας ξέρουν.

Αν είμαστε άνθρωποι που δεν αντιστέκονται στα συναισθήματά τους, θα έχουμε συνείδηση της ψυχικής μας κατάστασης. Θ‘ αναγνωρίζουμε τα συναισθήματά μας, αλλά και τα μηνύματα που εκείνα μάς στέλνουν. Θ’ απολαμβάνουμε τη σαφήνεια μιας φράσης, όπως αυτή που ακολουθεί: «θυμώνω, όταν κάποιος μου κλείνει το δρόμο με τ’ αυτοκίνητό του και όχι γιατί τα παιδιά μου γελάνε δυνατά, όταν οδηγώ». Όταν νιώθουμε ένα συναίσθημα, το εντοπίζουμε και, αντιλαμβανόμενοι το μήνυμά του, απελευθερώνουμε την ενέργεια που συνδέεται με αυτό. Μπορούμε να μιλάμε στα παιδιά μας χωρίς να φωνάζουμε. Δεν θυμώνουμε κάθε φορά που μας διακόπτουν και δεν λέμε με οργή: «Τι στο καλό συμβαίνει;» Όταν αναλαμβάνουμε την ευθύνη των συναισθημάτων μας, το γεγονός που τα προκάλεσε, η συναισθηματική μας αντίδραση σε αυτό και η απελευθέρωση ενέργειας έχουν τελειώσει σχεδόν πριν ξεκινήσουν. Είναι τόσο απλό;

Έχουμε συναισθήματα δεν σημαίνει ότι είμαστε συναισθηματικοί

Το γεγονός ότι είμαστε άνθρωποι σημαίνει ότι έχουμε συναισθήματα. Αλλά αυτό δεν μας κάνει απαραίτητα συναισθηματικούς. Ακόμα κι αν νιώθουμε ότι ταυτιζόμαστε με το θυμό μας, όταν λέμε πως είμαστε θυμωμένοι, αυτό δεν είναι αλήθεια. Πρέπει να καταλάβουμε ότι νιώθουμε διάφορα συναισθήματα στο πλαίσιο όλων των άλλων πραγμάτων που είμαστε. Δεν λέμε «Είμαι παντρεμένος», θεωρώντας ότι αυτό αρκεί για να περιγράψει την ταυτότητά μας. Το ίδιο ισχύει και για τα συναισθήματα, τα οποία απλώς βιώνουμε. Είναι υγιές να έχουμε συναισθήματα, να τα νιώθουμε, να μαθαίνουμε από αυτά και να τα χρησιμοποιούμε για να ξέρουμε ποιοι πραγματικά είμαστε, αλλά και για να συγκεντρώνουμε πληροφορίες για τον κόσμο. Είναι αφύσικο να μην έχουμε συναισθήματα. Αλλά το να έχουμε συναισθήματα και το να ενδίδουμε σε αυτά είναι δυο διαφορετικά πράγματα.

Όταν μας στερούν ή και στερούμε εμείς οι ίδιοι από τον εαυτό μας την ελευθερία να νιώσουμε τα συναισθήματά μας, να τα εκφράσουμε λεκτικά και να αναλάβουμε την ευθύνη γι’ αυτά, συσσωρεύουμε μέσα μας ενέργεια. Η μη αναγνώριση της αληθινής φύσης των συναισθημάτων μας οδηγεί στον εγκλωβισμό τους. Όταν κάποια στιγμή τα συναισθήματα και η ενέργειά τους εκτονώνονται, ορισμένοι άνθρωποι γίνονται βίαιοι και βάναυσοι. Κάποιοι άλλοι γίνονται υβριστές, μετατρέποντας τη συσσωρευμένη ενέργεια σε βαριές κουβέντες. Αυτού του είδους οι αντιδράσεις ούτε λύνουν το πρόβλημα ούτε διοχετεύουν την εγκλωβισμένη ενέργεια προς τη σωστή κατεύθυνση.

Δείτε τη διαφορά ανάμεσα στη λεκτική έκφραση ενός συναισθήματος και την εξωτερίκευσή του μέσω διάφορων ενεργειών και πράξεων. Για να εκφράσουμε ένα συναίσθημα, χρησιμοποιούμε λέξεις και φράσεις, όπως: «Είμαι θυμωμένος» ή «Λυπάμαι». Η εξωτερίκευση όμως ενός συναισθήματος μέσω διάφορων ενεργειών και πράξεων ισοδυναμεί με το να κάνουμε κάτι για ν’ απαλλαγούμε από την ενέργεια που το συνοδεύει. ‘Η λοιπόν θα ενεργήσουμε βάσει του συναισθήματος ή θα παραφερθούμε. Η μη λεκτική εξωτερίκευση ενός συναισθήματος μπορεί να είναι ένα κλάμα, ένας μεγάλος περίπατος, μια συζήτηση, η αλλαγή της συμπεριφοράς μας ή και ολόκληρης της ζωής μας. Απελευθερώνουμε την ενέργεια των συναισθημάτων μας χωρίς να βλάπτουμε ή να μεταβιβάζουμε την ενέργειά μας στους άλλους. Ωστόσο πολλοί νομίζουν ότι τόσο η λεκτική όσο και η μη λεκτική έκφραση των συναισθημάτων μας ταυτίζονται με την παραφορά. Όταν παραφερόμαστε, ενδέχεται να χτυπήσουμε κάποιον, να του βάλουμε τις φωνές ή να τον βρίσουμε και ταυτόχρονα να θεωρήσουμε λογική τη συμπεριφορά μας, λέγοντας ότι έτσι νιώθουμε.

Δεν είμαστε τα συναισθήματά μας. Τα βιώνουμε – αποτελούν κομμάτι του εαυτού μας. Είμαστε υπεύθυνοι για την αναγνώρισή τους, αλλά δεν πρέπει να τα χρησιμοποιούμε ως δικαιολογίες.

Το μικρό βιβλίο των μεγάλων αισθημάτων

-Hunter Erika M

via

Όσο κι αν θέλετε να τα ξαναβρείτε, η εμπιστοσύνη μπορεί να μη γυρίσει

Οι ανθρώπινες σχέσεις -και κυρίως οι οικογενειακές- δεν μπορούν να αναλυθούν με τη βοήθεια χημείας. Όσοι τόμοι κι αν γραφτούν στην προσπάθεια ερμηνείας τους, κανείς δε θα μπορέσει να κατανοήσει απόλυτα πώς συντονίζονται μυαλό και καρδιά. Πρόκειται για μια ένωση που παιδεύει τόσες όμορφες ψυχές εκεί έξω.

Δεν είναι λίγες οι φορές που βλέπουμε στο έργο της ζωής επανάληψη επεισοδίων με επανασυνδέσεις, με την ελπίδα αυτή τη φορά το σενάριο να είναι διαφορετικό. Πολλοί λένε ότι το αίμα, νερό δεν γίνεται δεν είναι γραφτό να χαθούν. Κάπου, κάποτε, η ζωή θα τα φέρει με τέτοιο τρόπο, ώστε να ξανασυναντηθούν. Γι’ αυτό αν η πρώτη προσπάθεια απέτυχε παταγωδώς, αν είναι γραφτό να γυρίσει η σελίδα και να γραφτεί νέο σενάριο, θα γυρίσει.

Πόσο εύκολο είναι όμως να γίνει μια προσπάθεια επανασύνδεσης; Καταρχάς απαιτείται ένας να πάρει την απόφαση και να είναι απόλυτα σίγουρος για επαναπροσέγγιση και έπειτα ο άλλος να θέλει και να είναι επίσης σε θέση αποδοχής της επανασύνδεσης. Απαιτείται και από τους δύο μεγάλη προσπάθεια και θέληση για να πετύχει το νέο ξεκίνημα.

Υπάρχει βέβαια κι η εκδοχή πως όταν δυο άτομα συναντιούνται μετά από καιρό είναι διαφορετικά και περισσότερο συνειδητοποιημένα. Έχουν βιώσει ορισμένες εμπειρίες και πιθανόν να έχουν βρεθεί και σε άλλες αγκαλιές. Γενικότερα λέγεται ότι είναι πιο ώριμα. Για να πετύχει όμως η προσπάθεια χρειάζεται θέληση και επιμονή. Οι λόγοι που έφεραν την πρώτη φορά τον χωρισμό δεν μπορούν να προσπεραστούν και σίγουρα δεν είναι ασήμαντοι.

Ανεξάρτητα από τα γεγονότα, απ’ το τι έγινε την πρώτη φορά, για να πετύχει η επανασύνδεση απαιτείται αμοιβαίος αγώνας. Για να αφεθεί η καρδιά να γυρίσει πίσω, πιθανόν πρόκειται για ένα πολύ σημαντικό κεφάλαιο ζωής με βαθιά συναισθήματα. Υπάρχουν φορές που νιώθει κανείς ότι μια σχέση δεν έχει κάνει τον κύκλο της και αξίζει άλλη μια προσπάθεια. Η καρδιά θέλει να ζήσει τον έρωτα που άφησε στη μέση και να εκπληρώσει τα όνειρα που έμειναν απραγματοποίητα. Τα κορμιά ζητούν να ζήσουν το πάθος που τόσο λαχταρούν και να ξαναπλησιάσουν επιτέλους.

Όμως όση ανάγκη έχει η καρδιά να το ζήσει, άλλη τόση έχει να νιώσει ασφάλεια και εμπιστοσύνη. Όλα αυτά έχουν λείψει από την πρώτη προσπάθεια. Πολλές φορές δυσκολεύεσαι να εμπιστευτείς τον άνθρωπο που έχεις απέναντί σου, να πιστέψεις ότι δε θα επαναλάβει τα ίδια λάθη, ότι αυτό που έχετε στο εξής θα είναι διαφορετικό και καλύτερο. Κι εδώ έρχεται η μεγαλύτερη πρόκληση και για τους δύο. Όση προσπάθεια και θέληση και να υπάρχει για να λειτουργήσει η σχέση, εάν δε γυρίσει η εμπιστοσύνη, δεν μπορεί να υπάρξει συνέχεια. Η σχέση δε θα έχει γερά θεμέλια και σιγά σιγά θα καταρρεύσει από τις συχνές και επαναλαμβανόμενες στιγμές ανασφάλειας.

Πολλές φορές η δεύτερη προσπάθεια καταλήγει να προκαλεί μεγαλύτερο πόνο απ’ την πρώτη φορά. Όταν η καρδιά λησμονεί κάτι τόσο πολύ, ίσως και να ‘ναι καλυτέρα να μη δοκιμάζει την επανασύνδεση και να το θυμάται με την ομορφιά που το συντροφεύει. Η δεύτερος χωρισμός μπορεί να διαλύσει ό,τι όμορφο έχει απομείνει και απ’ τον πρώτο. Οφείλουμε από κάθε έρωτα να κρατάμε κάτι θετικό για να θυμόμαστε με αγάπη κάθε επιλογή που κάναμε κάποτε στη ζωή μας.

via

Η πίστη στον Χριστό είναι θέμα καρδίας

Η πίστη στον Χριστό είναι κυρίως θέμα της καρδιάς κι έπειτα της λογικής. Ο Κύριος δεν είπε «αν με καταλαβαίνετε», αλλ’ «αν με αγαπάτε, τηρήστε τις εντολές μου», που θα πει ότι μπορούμε να Τον καταλάβουμε στον βαθμό που προσπαθούμε να Τον αγαπήσουμε. Η αγάπη μας προς Αυτόν ως τήρηση των αγίων εντολών Του ανοίγει τον δρόμο για την εγκατοίκησή Του στην ψυχή και το σώμα μας, οπότε η κατανόησή Του έχει εμπειρικό χαρακτήρα – ο πιστός γίνεται κυριολεκτικά θεοδίδακτος.


Αυτό άλλωστε υποσχέθηκε: Την ώρα που τηρούμε τις εντολές Του, εμφανίζεται μέσα μας, βρίσκει «έδαφος» να φτιάξει μοναστήρι όλη η αγία Τριάδα. Και βασική εντολή Του είναι η πίστη μας σ’ Αυτόν: «πιστεύετε εις τον Θεόν και εις εμέ πιστεύετε». Όλα τα της πίστεως είναι δεμένα με την αγάπη στο πρόσωπό Του – το να αγαπώ τον Χριστό σημαίνει να Τον πιστεύω και το να Τον πιστεύω σημαίνει να Τον αγαπώ. 

 

 

Η αγάπη αυτή βεβαίως δεν αποτελεί μία αυτόνομη κίνηση του ανθρώπου. Δεν αγαπάμε τον Χριστό από μόνοι μας. Η αγάπη μας είναι ανταπόκριση στη δική Του αγάπη – «ημείς αγαπώμεν, ότι Αυτός πρώτος ηγάπησεν ημάς» – γι’ αυτό και το χαρακτηριστικό της είναι η ταπείνωση. Χωρίς Εκείνον δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτε. Ο απόστολος Παύλος έχει εκφράσει τη βιωματική αυτή αλήθεια με μοναδικό τρόπο: «Αυτό που τώρα ζω με το σώμα μου είναι η πίστη μου στον Χριστό τον Υιό του Θεού, που με αγάπησε και παρέδωσε τον εαυτό Του για χάρη μου». Οπότε αν δεν πιστεύουμε στον Χριστό, συνεπώς αν δεν Τον αγαπούμε, είναι γιατί δεν έχουμε γνωρίσει το πόσο Εκείνος μας αγάπησε και μας αγαπά. Στη ρίζα της απιστίας βρίσκεται πάντοτε η άγνοια του Θεού, η οποία κατά τους αγίους μας συνιστά την πιο σκληρή οδυνηρή πραγματικότητα που κάνει τον άνθρωπο να «σφαδάζει» μπροστά στην ακατανόητη κατ’ αυτόν τον τρόπο ύπαρξή του – δεν ξέρει κυριολεκτικά τι να κάνει και πώς να διαχειριστεί τον εαυτό του! Έτσι το ζητούμενο είναι να ζητάμε από τον Κύριο μπροστά στο αδιέξοδό μας να νιώσουμε έστω και λίγο την αγάπη Του, δηλαδή να Τον πιστέψουμε αληθινά – ό,τι προέτρεπε ο μεγάλος σύγχρονος όσιος Πορφύριος ο καυσοκαλυβίτης.

 

via

Η τέχνη της εσωτερικής ηρεμίας

 Η φύση του ανθρώπου είναι να βυθίζεται στη σκέψη.

Οι περισσότεροι άνθρωποι μένουν φυλακισμένοι σ’ όλη τους τη ζωή στα περιθώρια των σκέψεων τους.

Ποτέ δεν πηγαίνουν πέρα από μια αίσθηση του εαυτού τους, που χτίστηκε από το μυαλό και εξαρτάται από το παρελθόν.

Όπως σε κάθε ανθρώπινο ον, η συνείδησή σας έχει μια πολύ βαθύτερη διάσταση από τη σκέψη.

Είναι η ουσία σας. Μπορούμε να την ονομάσουμε παρουσία, προσοχή, άνευ όρων συνείδηση. 

Να ανακαλύψετε τη διάσταση αυτή σας ελευθερώνει, το ίδιο και τον κόσμο, από τον πόνο που προκαλείτε στον εαυτό σας, καθώς και στους άλλους, όταν το “μικρό εγώ” καθορίζει όλες τις αποσκευές σας και οδηγεί τη ζωή σας.

Η αγάπη, η χαρά, η δημιουργική επέκταση και η διαρκή εσωτερική ειρήνη μπορούν να μπουν στη ζωή σας μόνο μέσα από αυτήν την άνευ όρων διάσταση της συνείδησης.

Εάν αναγνωρίζετε, ακόμη και κατά διαστήματα, πως οι σκέψεις που περνάνε από το μυαλό σας είναι μόνο σκέψεις, αν παρατηρείτε τις αντιδράσεις σας, όπως αυτά έρχονται, τότε αυτή η διάσταση αναδύεται ήδη μέσα σας: είναι η συνειδητότητα στην οποία συμβαίνουν οι σκέψεις και τα συναισθήματα, είναι το άχρονο εσωτερικό χώρο στο οποίο ξεδιπλώνεται το περιεχόμενο της ζωής σας.

Η ροή της σκέψης έχει τεράστια δύναμη η οποία μπορεί εύκολα να σας παρασύρει. Κάθε σκέψη δίνει στον εαυτό της τόσο μεγάλη σημασία! Θέλει να επιστήσει όλη την προσοχή σας.

Μια νέα πνευματική άσκηση για σας:

Μην παίρνετε τις σκέψεις σας πάρα πολύ σοβαρά.

Πόσο εύκολο είναι να μπούμε στην παγίδα των ιδίων μας των εννοιολογικών φυλακών !

Ο ανθρώπινος νους, στην επιθυμία του να γνωρίζει, να κατανοεί και να ελέγχει, παίρνει τις γνώμες και τις απόψεις του για την αλήθεια. Λέει ότι έτσι λειτουργεί.

Θα πρέπει να υπερβαίνετε τη σκέψη σας για να διαπιστώσετε ότι δεν έχει σημασία το πώς θα ερμηνεύσετε “τη ζωή σας”, ενός άλλου ή η συμπεριφορά του, και δεν έχει σημασία η γνώμη σας πάνω σε μία υπόθεση, είναι μόνο μια άποψη ανάμεσα σε πολλές δυνατότητες.

Είναι απλά ένα μάτσο σκέψεις.

Αλλά η πραγματικότητα είναι ένα ενιαίο σύνολο μέσα στο οποίο τα πάντα είναι συνυφασμένα, όπου τίποτα δεν υπάρχει από μόνο του ή χωριστά. Η σκέψη κομματιάζει την πραγματικότητα, την κόβει σε τεμάχια εννοιολογικά.

Ο νους, αυτό το ισχυρό και χρήσιμο εργαλείο, θα γίνει περιοριστικός αν κυριεύσει τη ζωή σας, αν δεν βλέπετε ότι είναι μια σημαντική πτυχή της συνείδησης που είστε.

Eckhart Tolle

  via

Ορισμένες ιδέες είναι τόσο επικίνδυνες, όσο είναι το δηλητήριο για το κορμί – Guy de Maupassant

Ο κύριος Μποντράν, ο διάσημος Παριζιάνος δικηγόρος, αυτός που εδώ και δέκα χρόνια αναλαμβάνει και χωρίζει επιτυχώς όλα τα αταίριαστα παντρεμένα ζευγάρια, άνοιξε την πόρτα του γραφείου του και παραμέρισε για να περάσει ο καινούργιος πελάτης.

Ήταν ένας παχύς ροδοκόκκινος άντρας με ξανθές και πυκνές φαβορίτες, ένας άντρας κοιλαράς, σφριγηλός και γεροδεμένος. Χαιρέτησε το δικηγόρο.

– Καθίστε, είπε αυτός.

Ο πελάτης κάθισε, ξερόβηξε και είπε: – -Βρίσκομαι εδώ, κύριε δικηγόρε, για να σας ζητήσω να με εκπροσωπήσετε σε μια υπόθεση διαζυγίου.

– Πείτε μου, κύριε δικηγόρε, σας ακούω.

– Κύριε δικηγόρε, είμαι πρώην συμβολαιογράφος.

– Πρώην; Κιόλας;

– Μάλιστα, κιόλας. Είμαι τριάντα επτά ετών.

– Συνεχίστε.

– Κύριε δικηγόρε, έκανα έναν γάμο ατυχή, ατυχέστατο.

– Δεν είστε ο μόνος,

– Το γνωρίζω, και συμπονώ τους υπόλοιπους όμως η περίπτωσή μου είναι εξόχως ασυνήθιστη και οι μομφές μου προς τη σύζυγό μου εξαιρετικά ιδιαίτερης φύσης. Ας πάρω όμως τα πράγματα από την αρχή. Παντρεύτηκα κάτω από πολύ περίεργες συνθήκες. Πιστεύετε στις επικίνδυνες ιδέες;

– Τι εννοείτε;

– Πιστεύετε πως για κάποια μυαλά ορισμένες ιδέες είναι τόσο επικίνδυνες, όσο είναι το δηλητήριο για το κορμί;

– Ναι, ίσως.

– Βεβαίως. Υπάρχουν ιδέες που μπαίνουν μέσα μας, μας ροκανίζουν, μας σκοτώνουν, μας τρελαίνουν όταν δεν ξέρουμε πώς να τους αντισταθούμε. Είναι ένα είδος φυλλοξήρας της ψυχής. Αν κάνουμε το λάθος ν’ αφήσουμε μια από αυτές τις σκέψεις να γλιστρήσει μέσα μας, αν δεν αντιληφθούμε εξαρχής πως πρόκειται για έναν κατακτητή, έναν αφέντη, έναν τύραννο, πως εξαπλώνεται ώρα με την ώρα, μέρα με τη μέρα, πως επανέρχεται αδιάκοπα, εγκαθίσταται, διώχνει όλους τους συνηθισμένους μας λογισμούς, απορροφά όλη μας την προσοχή και αλλοιώνει την οπτική της κρίσης μας, είμαστε χαμένοι.

Ιδού λοιπόν τι μου συνέβη, κύριε δικηγόρε. Όπως σας είπα, ήμουν συμβολαιογράφος στη Ρουέν, και κάπως στριμωγμένος, όχι φτωχός αλλά ζορισμένος, με σκοτούρες, αναγκασμένος να κάνω συνεχώς οικονομία, υποχρεωμένος να βάζω χαλινάρι σε όλες τις επιθυμίες μου. Μάλιστα, σε όλες! Και στην ηλικία μου είναι δύσκολο.

Ως συμβολαιογράφος, διάβαζα πολύ προσεκτικά τις αγγελίες στην τέταρτη σελίδα των εφημερίδων, την προσφορά και τη ζήτηση, τις σύντομες αλληλογραφίες, και ούτω καθεξής· πολλές φορές λοιπόν μου είχε τύχει, μέσω αυτών, να συνάψω για κάποιους πελάτες μου επωφελείς γάμους. Μια μέρα πέφτω πάνω στο εξής:

«Δεσποινίς όμορφη, με καλή ανατροφή, καθωσπρέπει, αναζητά με σκοπό το γάμο κύριο έντιμο, δίνοντας προίκα δύο εκατομμύρια πεντακόσιες χιλιάδες φράγκα καθαρά. Γραφεία συνοικεσίων αποκλείονται».

Συμπτωματικά εκείνη τη μέρα δειπνούσα με δύο φίλους, έναν δικηγόρο και έναν κλωστοϋφαντουργό. Δεν ξέρω πώς ήρθε η συζήτηση στους γάμους, και τους μίλησα γελώντας για τη δεσποινίδα με τα δυόμισι εκατομμύρια φράγκα. Ο κλωστοϋφαντουργός απόρησε: «Τι σόι γυναίκες είν’ αυτές;».

Ο δικηγόρος είχε δει πολλές φορές να συνάπτονται εξαιρετικοί γάμοι υπό τις συγκεκριμένες συνθήκες, και μας είπε λεπτομέρειες· ύστερα, γυρνώντας σε μένα, πρόσθεσε:

– Γιατί, διάβολε, δεν το κοιτάς για τον εαυτό σου; Μα το Χριστό, δυόμισι εκατομμύρια θα σε γλίτωναν από πολλές σκοτούρες.

Αρχίσαμε να γελάμε και οι τρεις, κι αλλάξαμε κουβέντα. Μια ώρα αργότερα, γύρισα σπίτι μου.

Εκείνη τη νύχτα έκανε κρύο. Κι εγώ έμενα σ’ ένα παλιό σπίτι, από εκείνα τα παλιά επαρχιώτικα σπίτια που μοιάζουν με τα υγρά υπόγεια όπου καλλιεργούν τα μανιτάρια. Όταν ακούμπησα το χέρι μου στη σιδερένια κουπαστή της σκάλας, ένα ρίγος παγερό διαπέρασε το μπράτσο μου, και καθώς άπλωνα το άλλο μου χέρι για να βρω τον τοίχο αισθάνθηκα, αγγίζοντάς τον, ένα δεύτερο ρίγος, πιο υγρό αυτή τη φορά· κι αυτά τα δύο ρίγη συναντήθηκαν στο στήθος μου και με γέμισαν ταραχή, θλίψη κι εκνευρισμό. Και, κυριευμένος από μια ξαφνική ανάμνηση, ψιθύρισα:

– Διάβολε, να είχα αυτά τα δυόμισι εκατομμύρια!

Το δωμάτιό μου ήταν θλιβερό, μια εργένικη κάμαρα στη Ρουέν που τη φρόντιζε μια υπηρέτρια, η ίδια που μου μαγείρευε κιόλας. Μπορείτε να τη φανταστείτε και μόνος σας αυτή την κάμαρα! Ένα μεγάλο κρεβάτι χωρίς κουρτίνες, μια ντουλάπα, μια συρταριέρα, ένα λαβομάνο και τζάκι πουθενά. Ρούχα πάνω στις καρέκλες, χαρτιά στο πάτωμα. Άρχισα να σιγοτραγουδάω, στο στιλ των μουσικών καφέ, όπου καμιά φορά συχνάζω:

Δυο εκατομμυριάκια θα είναι μια χαρά.

Κι ακόμα πεντακόσια και μια καλή κυρά.

Στην πραγματικότητα δεν είχα σκεφτεί ακόμα την ίδια τη γυναίκα, και η σκέψη της μου ήρθε ξαφνικά καθώς πλάγιαζα στο κρεβάτι μου. Τη σκεφτόμουν μάλιστα τόσο έντονα, ώστε μου πήρε αρκετή ώρα μέχρι να κοιμηθώ.

Την άλλη μέρα, ανοίγοντας τα μάτια μου, πριν ακόμα ξημερώσει, θυμήθηκα πως έπρεπε να βρίσκομαι στις οκτώ στο Νταρνετάλ για μια σημαντική υπόθεση.

Έπρεπε να σηκωθώ λοιπόν από τις έξι, κι έκανε παγωνιά.

-Πανάθεμά με, δυόμισι εκατομμύρια! μονολόγησα.

Επέστρεψα στο γραφείο μου κατά τις δέκα. Μέσα πλανιόταν μια μυρωδιά από αναμμένη σόμπα, παλιά χαρτιά, μπαγιάτικα δικόγραφα τη αποφορά τους δεν έχει ταίρι- και μια οσμή από υπαλλήλους, μπότες, ρεντιγκότες, πουκάμισα, μαλλιά και δέρμα, δέρμα άπλυτο το καταχείμωνο, κι όλα αυτά ζεσταμένα σε θερμοκρασία δεκαοκτώ βαθμών. Γευμάτισα όπως κάθε μέρα, με καμένη μπριζόλα κι ένα κομμάτι τυρί. Έπειτα ξανάπιασα δουλειά.

Και τότε σκέφτηκα πολύ σοβαρά, για πρώτη φορά, τη δεσποινίδα με τα δυόμισι εκατομμύρια. Ποια να ήταν; Γιατί να μην της γράψω; Γιατί να μη μάθω;

Τέλος πάντων, κύριε δικηγόρε, δεν θα μακρηγορήσω άλλο. Δεκαπέντε μέρες αυτή η σκέψη με στοίχειωνε, με κατάτρεχε, με τυραννούσε. Όλες μου οι έγνοιες, όλες οι μικρές σκοτούρες που υπέμενα αδιάκοπα χωρίς να τους δίνω σημασία μέχρι τότε, σχεδόν χωρίς να τις αντιλαμβάνομαι, τώρα με τρυ πούσαν σαν βελονιές, και καθένα απ’ αυτά τα μικρά βάσανα μου έφερνε αμέσως στο μυαλό τη δε σποινίδα με τα δυόμισι εκατομμύρια.

Στο τέλος είχα πλάσει νοερά όλη της την ιστορία. Όταν επιθυμούμε κάτι, κύριε δικηγόρε, το φανταζόμαστε όπως το προσδοκούμε.

Σίγουρα, δεν ήταν φυσικό μια κοπέλα από καλή οικογένεια, και προικισμένη τόσο αξιοπρεπώς, να ψάχνει για σύζυγο μέσω των εφημερίδων. Θα μπορούσε, όμως, να συμβαίνει η συγκεκριμένη κοπέλα να είναι έντιμη αλλά δυστυχής.

Κατ’ αρχάς, τούτη η περιουσία των δυόμισι εκατομμυρίων φράγκων δε με είχε θαμπώσει σαν τα μάγια κάποιας νεράιδας. Εμείς, που διαβάζουμε όλες τις προσφορές αυτού του είδους, είμαστε συνηθισμένοι σε προτάσεις γάμου που συνοδεύονται από έξι, οκτώ, δέκα, ακόμα και δώδεκα εκατομμύρια. Μάλιστα το ποσό των δώδεκα εκατομμυρίων εμφανίζεται αρκετά συχνά. Κάνει καλή εντύπωση.

Γνωρίζω καλά πως ουδείς πιστεύει στ’ αλήθεια ότι αυτές οι υποσχέσεις ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Κι όμως, οι αγγελίες μάς βάζουν στο μυαλό αυτά τα φανταστικά νούμερα, καθιστούν αληθοφανή, μέχρις ενός σημείου, για την άκριτη ευπιστία μας τα απίθανα ποσά που παρουσιάζουν και μας προτρέπουν να θεωρήσουμε μια προίκα δυόμισι εκατομμυρίων πολύ πιθανή και απόλυτα ηθική.

Μια κοπέλα, λοιπόν, νόθο τέκνο ενός νεόπλουτου και μιας καμαριέρας, που κληρονόμησε ξαφνικά τον πατέρα της, πληροφορείται ταυτόχρονα το γεγονός που είχε στιγματίσει τη γέννησή της και, για να μην αναγκαστεί να το αποκαλύψει σε κάποιον άντρα που θα την ερωτευόταν, απευθυνόταν σε αγνώστους μέσω ενός πολύ συνηθισμένου τρόπου που κουβαλούσε μέσα του ένα προπατορικό στίγμα.

Η υπόθεσή μου ήταν ανόητη. Παρ’ όλα αυτά, την πίστεψα. Εμείς οι συμβολαιογράφοι δε θα έπρεπε να διαβάζουμε ποτέ μυθιστορήματα· κι εγώ έχω διαβάσει αρκετά, κύριε δικηγόρε.

Έγραψα λοιπόν, με την ιδιότητα του συμβολαιογράφου, εκ μέρους ενός πελάτη, και περίμενα.

Μετά από πέντε μέρες, κατά τις τρεις το απόγευμα, εργαζόμουν στο γραφείο μου όταν ο προϊστάμενος του προσωπικού μού ανήγγειλε:

– Η δεσποινίς Σαντφρίζ

– Να περάσει.

Εμφανίστηκε λοιπόν μια γυναίκα γύρω στα τριάντα, αφρατούλα, μελαχρινή, με συνεσταλμένο ύφος.

– Καθίστε, δεσποινίς.

Εκείνη κάθισε και ψιθύρισε:

– Εγώ είμαι, κύριε δικηγόρε.

– Μα, δεσποινίς μου, δεν έχω την τιμή να σας γνωρίζω.

– Το πρόσωπο στο οποίο γράψατε. Σχετικά με ένα γάμο;

– Μάλιστα, κύριε δικηγόρε.

– A! Λαμπρά!

– Ήρθα η ίδια, γιατί είναι καλύτερο να κάνεις τις δουλειές σου αυτοπροσώπως.

– Είμαι της ίδιας γνώμης, δεσποινίς. Επιθυμείτε, λοιπόν, να παντρευτείτε;

– Μάλιστα, κύριε. Έχετε συγγενείς;

Δίστασε, χαμήλωσε τα μάτια και ψέλλισε:

– Όχι, κύριε… Η μητέρα μου… και ο πατέρας μου… έχουν πεθάνει.

Ανατρίχιασα. Ώστε είχα μαντέψει σωστά· και στην καρδιά μου ξύπνησε ξαφνικά μια δυνατή συμπάθεια γι’ αυτό το δύστυχο πλάσμα. Δεν επέμεινα, για να μην τη φέρω σε δύσκολη θέση, και συνέχισα:

– Το ποσό αυτό είναι η καθαρή περιουσία σας;

Αυτήν τη φορά απάντησε χωρίς δισταγμό:

– Ω, μάλιστα, κύριε.

Την κοιτούσα με μεγάλη προσοχή και, μα την αλήθεια, δεν μου φαινόταν καθόλου δυσάρεστη, αν και μεγαλούτσικη, πιο μεγάλη απ’ όσο νόμιζα, Ήταν ωραία γυναίκα, γεροδεμένη, αυτό που λέμε γυναίκα αφέντρα. Οπότε μου ήρθε η ιδέα να της παίξω λίγο συναισθηματικό θέατρο, να την ερωτευτώ, να παρακάμψω τον φανταστικό μου πελάτη, μόλις θα βεβαιωνόμουν πως η προίκα δεν ήταν απάτη. Της μίλησα γι’ αυτό τον πελάτη, τον οποίο περιέγραψα ως άνθρωπο δυστυχή, πολύ έντιμο αλλά λίγο ασθενικό.

Αντέδρασε ζωηρά:

– Ω, κύριε, εμένα μου αρέσει ο άντρας να έχει καλή υγεία.

– Θα τον δείτε και μόνη σας, δεσποινίς, αλλά όχι πριν περάσουν τρεις τέσσερις μέρες, γιατί έφυγε χτες για την Αγγλία.

– Ω! Τι δυσάρεστο, είπε.

– Μα τον Θεό, και ναι και όχι. Βιάζεστε να επιστρέψετε στο σπίτι σας;

– Καθόλου.

– Μείνετε εδώ, λοιπόν. Θα κάνω ό,τι μπορώ ώστε να περάσει ο χρόνος σας ευχάριστα.

– Είστε πολύ ευγενικός, κύριε.

– Μένετε σε κάποιο ξενοδοχείο;

Μου έδωσε το όνομα του καλύτερου ξενοδοχείου της Ρουέν.

– Λοιπόν, δεσποινίς, θα επιτρέπατε στον μέλλοντα… συμβολαιογράφο σας να σας κάνει το τραπέζι απόψε;

Έδειξε διστακτική, ανήσυχη, αναποφάσιστη τελικά το πήρε απόφαση:

– Μάλιστα, κύριε.

– Θα έρθω να σας πάρω στις επτά.

– Μάλιστα, κύριε.

– Θα τα πούμε λοιπόν το βράδυ, δεσποινίς.

– Μάλιστα, κύριε.

Και τη συνόδευσα ως την πόρτα.

Στις επτά ήμουν στο ξενοδοχείο της. Είχε περιποιηθεί πολύ τον εαυτό της για χάρη μου και με υποδέχτηκε πολύ φιλάρεσκα.

Την πήγα για δείπνο σ’ ένα εστιατόριο όπου με γνώριζαν, και παράγγειλα ένα συναρπαστικό γεύμα.

Μία ώρα αργότερα είχαμε γίνει πολύ καλοί φίλοι, και μου διηγιόταν την ιστορία της. Ήταν κόρη μιας κυρίας από πολύ σημαντική οικογένεια, την οποία είχε αποπλανήσει ένας αριστοκράτης, και την ίδια την είχαν μεγαλώσει κάτι χωρικοί. Τώρα ήταν πλούσια, αφού είχε κληρονομήσει μεγάλα ποσά από τον πατέρα και τη μητέρα της, των οποίων τα ονόματα δεν θα μαρτυρούσε ποτέ μα ποτέ. Θα ήταν ανώφελο να της τα ζητήσω ή να την παρακαλέσω, δεν επρόκειτο να μου τα αποκαλύψει. Καθώς ελάχιστα με ενδιέφερε να τα μάθω, τη ρώτησα για την περιουσία της. Μου μίλησε αμέσως, ως γυναίκα πρακτική, σίγουρη για τον εαυτό της, σίγουρη για τους αριθμούς, τους τίτλους ιδιοκτησίας, τα έσοδα, τους τόκους και τις τοποθετήσεις. Η μεγάλη της γνώση για το αντικείμενο μ’ έκανε αμέσως να την εμπιστευτώ και άρχισα να τη φλερτάρω, αν και επιφυλακτικά· της έδειξα πάντως καθαρά πως μου άρεσε.

Ανταποκρίθηκε στην ερωτική κουβεντούλα, και μάλιστα με χάρη. Της πρόσφερα σαμπάνια και ήπια κι εγώ, με αποτέλεσμα να θολώσει το μυαλό μου. Τότε ένιωσα καθαρά πως θα γινόμουν τολμηρός, και φοβήθηκα, φοβήθηκα τον εαυτό μου, φοβήθηκα για εκείνη, φοβήθηκα μήπως παρασυρθεί κι αυτή και υποκύψει. Για να ηρεμήσω άρχισα να της μιλάω πάλι για την προίκα της, η οποία θα έπρεπε να στοιχειοθετηθεί επακριβώς, καθώς ο πελάτης μου ήταν άνθρωπος της αγοράς,

Μου απάντησε εύθυμα:

– Ω, το γνωρίζω. Έχω φέρει μαζί μου όλες τις αποδείξεις.

– Εδώ, στη Ρουέν;

– Μάλιστα, στη Ρουέν.

– Τις έχετε στο ξενοδοχείο;

– Μα και βέβαια.

– Μπορείτε να μου τις δείξετε;

– Μα και βέβαια.

– Απόψε;

– Μα και βέβαια.

Αυτό με εξασφάλιζε από κάθε άποψη. Πλήρωσα το λογαριασμό και επιστρέψαμε στο ξενοδοχείο της.

Είχε όντως φέρει μαζί της όλους τους τίτλους ιδιοκτησίας της. Δεν μπορούσα να έχω πια καμιά αμφιβολία: τους κρατούσα, τους ψηλαφούσα, τους διάβαζα. Αυτό γέμισε την καρδιά μου με τόση χαρά, που αμέσως με κατέλαβε μια βίαιη επιθυμία να τη φιλήσω. Εννοώ βέβαια μια επιθυμία αγνή, η επιθυμία ενός χαρούμενου ανθρώπου. Και μα την πίστη μου, τη φίλησα. Μια φορά, δύο φορές, δέκα φορές.. τόσο που….. με τη βοήθεια της σαμπάνιας. υπέκυψα… ή μάλλον όχι… υπέκυψε εκείνη.

Α! Κύριε δικηγόρε, μετά απ’ αυτό πήρα μια έκφραση… Εκείνη να δείτε! Έκλαιγε γοερά, ικετεύοντάς με να μην την προδώσω, να μην την εκθέσω. Της υποσχέθηκα ό,τι μου ζήτησε κι έφυγα με φρικτή διάθεση.

Τι να έκανα; Είχα καταχραστεί την εμπιστοσύνη της πελάτισσάς μου. Κι αυτό δε θα ήταν τίποτα αν είχα όντως πελάτη που ενδιαφερόταν γι’ αυτήν, αλλά δεν είχα. Ο πελάτης, ο αφελής πελάτης, ο πελάτης που είχε εξαπατηθεί από τον ίδιο του τον εαυτό ήμουν εγώ. Τι μπλέξιμο! Θα μπορούσα να την εγκαταλείψω, είναι αλήθεια. Την προίκα όμως; Την ωραία, την πλούσια, τη χειροπιαστή και σίγουρη προίκα; Και στο κάτω κάτω, είχα δικαίωμα να την εγκαταλείψω την καημένη, αφού την είχα εκμεταλλευτεί έτσι;

Κι όμως, τι αγωνίες πέρασα αργότερα! Πόση ανασφάλεια ένιωσα με μια γυναίκα που είχε ενδώσει τόσο εύκολα!

Πέρασα μια τρομερή νύχτα αμφιθυμίας, τυραννισμένος από τις τύψεις, με τους φόβους μου να με τρώνε και τους ενδοιασμούς μου να με σφυροκοπούν. Μα το πρωί το μυαλό μου καθάρισε. Ντύθηκα με φροντίδα και παρουσιάστηκα, τη στιγμή που το ρολόι σήμανε έντεκα, στο ξενοδοχείο όπου έμενε.

Όταν με αντίκρισε κοκκίνισε ως τα αυτιά.

Της είπα:

– Δεσποινίς, μόνο ένα πράγμα μπορώ να κάνω για να επανορθώσω το σφάλμα μου. Ζητώ το χέρι σας.

Εκείνη ψέλλισε:

– Είναι δικό σας.

Την παντρεύτηκα.

Για έξι μήνες όλα πήγαιναν καλά.

Είχα αφήσει το γραφείο μου, ζούσα ως εισοδηματίας και, μα την αλήθεια, δεν είχα τίποτα, μα τίποτα να προσάψω στη γυναίκα μου.

Κι όμως, με τον καιρό παρατήρησα πως μερικές φορές έβγαινε κι αργούσε πολύ. Αυτό συνέβαινε μια συγκεκριμένη μέρα, τη μια εβδομάδα την Τρίτη, την άλλη την Παρασκευή. Πίστεψα ότι με απατούσε και την ακολούθησα.

Ήταν Τρίτη. Βγήκε με τα πόδια κατά τη μία, κατηφόρισε την οδό ντε λα Ρεπυμπλίκ, έστριψε δεξιά στο δρόμο που περνάει μπροστά από το αρχιεπισκοπικό μέγαρο κι έπειτα πήρε την οδό Γκραν-Πον μέχρι τον Σηκουάνα, περπάτησε κατά μήκος της προκυμαίας ως το Πον ντε Πιερ, διέσχισε το ποτάμι. Από εκείνο το σημείο κι έπειτα έδειχνε ανήσυχη, κοιτούσε συχνά πίσω της, εξέταζε προσεκτικά κάθε περαστικό.

Καθώς ήμουν μεταμφιεσμένος σε καρβουνιάρη, δε με αναγνώρισε,

Τελικά μπήκε σ’ ένα σταθμό στην αριστερή όχθη πλέον δεν είχα καμία αμφιβολία ότι ο εραστής της θα έφτανε με το τρένο των δύο παρά τέταρτο.

Κρύφτηκα πίσω από ένα αμάξι για εμπορεύματα και περίμενα. Ένα σφύριγμα.. ένα κύμα επιβατών… Εκείνη προχωράει, αρχίζει να τρέχει, αρπάζει στην αγκαλιά της ένα κοριτσάκι τριών χρονών που το συνοδεύει μια χοντρή χωριάτισσα και το φιλάει με πάθος. Μετά γυρίζει, βλέπει ένα άλλο παιδί, πιο μικρό, κορίτσι ή αγόρι, δεν ξέρω, που το κρατάει μια άλλη χωρική, πέφτει πάνω του, το αγκαλιάζει σφιχτά και φεύγει, μαζί με τα δυο πιτσιρίκια και τις δυο παραμάνες, προς τον μακρύ και σκοτεινό περίπατο του Κουρ-λα-Ρεν.

Γύρισα στο σπίτι τρομοκρατημένος, σε απόλυτη σύγχυση, μην ξέροντας αν καταλάβαινα ή όχι τι συνέβαινε, μην τολμώντας να κάνω υποθέσεις.

Όταν πια επέστρεψε για το δείπνο, όρμησα καταπάνω της φωνάζοντας:

– Ποια είναι αυτά τα παιδιά;

– Ποια παιδιά;

Αυτά που περίμενες να έρθουν με το τρένο από το Σαιν Σεβέ.

Έβγαλε μια δυνατή κραυγή και λιποθύμησε. Όταν συνήλθε, μου ομολόγησε μέσα σ’ έναν ποταμό από δάκρυα ότι είχε πέντε παιδιά. Μάλιστα, κύριε δικηγόρε – δύο δίδυμα τις Τρίτες, αγόρι, κορίτσι, και τρία τις Παρασκευές, αγόρια.

Κι αυτή –τι ντροπή!- ήταν η προέλευση της περιουσίας της. Οι τέσσερις πατεράδες! Έτσι είχε μαζέψει την προίκα της… Και τώρα, κύριε δικηγόρε, τι με συμβουλεύετε να κάνω;

Ο δικηγόρος απάντησε σοβαρά:

– Να αναγνωρίσετε τα τέκνα σας, κύριε.

21 février 1888

Η τέχνη του χωρισμού 

– Guy de Maupassant

via

Η τυραννία του "πρέπει" των πρεπιστών

Υπάρχει μια μικρή λέξη, που την επινόησε ο Άλμπερτ Έλλις, η οποία αναφέρεται στην τάση να ενσωματώνουμε τα «πρέπει» στη ζωή μας. Είναι η λέξη «πρεπισμός». Είστε «πρεπιστές» κάθε φορά που ανακαλύπτετε πως συμπεριφέρεστε με τρόπο που νομίζετε ότι πρέπει, έστω κι αν προτιμάτε κάποιου άλλου είδους συμπεριφορά. Η Κάρεν Χόρνεϋ, η εξαίρετη ψυχίατρος, στο βιβλίο της Νεύρωση και ανθρώπινη ωρίμανση, αφιέρωσε ένα ολόκληρο κεφάλαιο σ’ αυτό το θέμα με τίτλο: 

«Η τυραννία του πρέπει»

«Τα "πρέπει" δημιουργούν πάντα ένα συναίσθημα έντασης, που γίνεται ακόμη μεγαλύτερο, όσο το άτομο προσπαθεί να πραγματώσει αυτά τα ‘’πρέπει’’ στη συμπεριφορά του· επιπλέον, τα "πρέπει" συμβάλλουν πάντα στη διατάραξη των ανθρώπινων σχέσεων με τον έναν ή τον άλλο τρόπο».

Τα «πρέπει» λοιπόν καθορίζουν τόσο πολύ τη ζωή σας; Νιώθετε ότι πρέπει να είστε ευγενικοί με τους συναδέλφους σας, ότι πρέπει να υποστηρίζετε το/τη σύζυγό σας, να βοηθάτε τα παιδιά σας και να εργάζεστε πάντα σκληρά; Κι αν κάποια φορά αποτύχετε σ’ ένα από αυτά τα «πρέπει», κατηγορείτε τον εαυτό σας και φτάνετε σ’ αυτή την ένταση και ταραχή που υπαινίσσεται παραπάνω η Κάρεν Χόρνεϋ; Αλλά αυτά τα «πρέπει» ίσως να μην είναι δικά σας. Αν πράγματι ανήκουν σε άλλους κι εσείς απλώς τα δανειστήκατε, τότε ανήκετε στους «πρεπιστές».

Υπάρχουν ακριβώς τόσα «δεν πρέπει», όσα και «πρέπει». Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται: Δεν πρέπει να θυμώνεις, να είσαι σκληρός, επιπόλαιος, ανόητος, θλιμμένος, επιθετικός κ.ά. Αλλά για τίποτε στον κόσμο δεν υποχρεούστε να αποδεχθείτε τον «πρεπισμό».

 Μπορείτε κάλλιστα να μην είστε ψύχραιμοι ή να μην καταλαβαίνετε κάτι. Σας επιτρέπεται να είστε ακοινώνητοι, αν θέλετε. Κανείς δεν πρόκειται να σας τιμωρήσει, επειδή δεν είστε αυτό που οι άλλοι λένε ότι θα ‘πρεπε να είστε. Άλλωστε, δεν μπορεί να είστε ό, τι δεν θέλετε. Δεν είναι δυνατόν. Γι’ αυτό οποιοδήποτε «πρέπει» σας δημιουργεί υπερένταση, αφού δεν είστε ικανοί να ικανοποιήσετε τις λαθεμένες προσδοκίες των άλλων. Η υπερένταση δεν προκύπτει από την αναξιοπρεπή, μη υποστηρικτική, αδιάκριτη συμπεριφορά σας, αλλά από την επιβολή του «πρέπει».

Η εθιμοτυπία ως «πρέπει»

Η εθιμοτυπία είναι ένα καλό παράδειγμα του ανώφελου και επιζήμιου καθωσπρεπισμού. Σκεφτείτε όλους αυτούς τους δίχως νόημα, ασήμαντους κανόνες που σας ενθάρρυναν να υιοθετήσετε, μόνο και μόνο επειδή είναι γραμμένοι σε κάποια βιβλία καλής συμπεριφοράς:

 Να τρώτε βαστώντας το μαχαίρι και το πιρούνι έτσι κι όχι αλλιώς, πάντα να περιμένετε την οικοδέσποινα προτού αρχίσετε να τρώτε, κάντε τις συστάσεις του κυρίου προς την κυρία, καθήστε σ’ αυτή την πλευρά της εκκλησίας την ώρα ενός γάμου, να φοράτε αυτά τα ρούχα, να χρησιμοποιείτε αυτές τις λέξεις. Μη συμβουλεύεστε τον εαυτό σας, αλλά τα βιβλία καλής συμπεριφοράς. Ενώ οι καλοί τρόποι είναι αναμφίβολα κάτι σωστό – το μόνο που απαιτούν είναι σεβασμό στους άλλους – το 90% όλων των κανόνων «καλής συμπεριφοράς» είναι ανόητοι κι επιβλήθηκαν αυθαίρετα. 

Δεν υπάρχουν «καλοί» τρόποι, υπάρχει μόνο αυτό που εσείς θεωρείτε σωστό – εφ’ όσον δεν κάνετε δύσκολη τη ζωή των άλλων. Μπορείτε εσείς να διαλέξετε πως θα συστήσετε δυο ανθρώπους μεταξύ τους, τι φιλοδώρημα θα δώσετε, τι ρούχα θα φορέσετε, πως θα μιλήσετε, που θα καθίσετε, πώς θα φάτε κ.τ.λ., έχοντας ως μοναδική αφετηρία τη δική σας επιθυμία. Κάθε φορά που πέφτετε στην παγίδα του «Τι θα πρέπει να φορέσω;» ή «Τι πρέπει να κάνω;» εγκαταλείπετε ένα μεγάλο μέρος του εαυτού σας.

 Δεν θέλω να πω εδώ ότι πρέπει να γίνετε κοινωνικοί επαναστάτες, μια που κάτι τέτοιο θα ‘ταν μια μορφή αναζήτησης της έγκρισης μέσω του αντικομφορμισμού. Σας καλώ να είστε περισσότερο ο εαυτός σας παρά να κατευθύνεστε από τους άλλους στον τρόπο που ζείτε καθημερινά. Το να είστε αληθινοί με τον εαυτό σας σημαίνει ν’ απαλλαγείτε από την ανάγκη κάποιου εξωτερικού συστήματος υποστήριξης.

Αντισταθείτε στον καθωσπρεπισμό και τις παραδόσεις όταν σας επηρεάζουν αρνητικά

Η πρόοδος, η δική σας και όλου του κόσμου, εξαρτάται μάλλον από παράλογους ανθρώπους, από άτομα που δεν προσαρμόζονται στην κοινωνία και αποδέχονται καθετί. Η πρόοδος γενικά συντελείται από τους ανανεωτές, απ’ αυτούς που απορρίπτουν τις συμβατικότητες και δημιουργούν το δικό τους κόσμο. Με σκοπό να περάσουμε από την απλή μίμηση των άλλων στη δράση, θα πρέπει να μάθουμε ν’ αντιστεκόμαστε στον καθωσπρεπισμό και τις επιταγές του κομφορμισμού. Για να λειτουργήσουμε αποτελεσματικά, η αντίδραση στον καθωσπρεπισμό πρέπει να θεωρείται δεδομένη.

 Μπορεί μερικοί να σας θεωρούν ανυπότακτους, και αυτό είναι το τίμημα που θα πληρώσετε επειδή σκέφτεστε για τον εαυτό σας. Μπορεί να σας χαρακτηρίσουν αδιάφορο, να σας πουν εγωιστή ή επαναστάτη – βαρύτατη επιτίμηση για πολλούς φυσιολογικούς ανθρώπους – και ίσως να σας εξοστρακίσουν.

 Μερικοί άνθρωποι δεν θα δεχθούν πρόθυμα την αντίστασή σας σε κανόνες που οι ίδιοι υιοθέτησαν. Θ’ ακούσετε το παλιό επιχείρημα: «Τι θα γίνει αν όλοι οι άνθρωποι αποφασίσουν να ακολουθούν κανόνες που οι ίδιοι επιλέγουν; Τι είδους κοινωνία θα έχουμε τότε;» Φυσικά, η απλή απάντηση είναι πως δεν πρόκειται όλοι να το κάνουν αυτό. Η προσκόλληση των περισσότερων ανθρώπων σε εξωτερικά στηρίγματα και σε «πρέπει» απαγορεύει μια τέτοια στάση.

Αυτά που συζητάμε εδώ δεν έχουν καμιά σχέση με τον αναρχισμό. Κανείς δεν θέλει να γκρεμίσει την κοινωνία, αλλά πολλοί από μας θα ήθελαν να προσφέρουν στο άτομο περισσότερη ελευθερία μέσα στην κοινωνία – απελευθέρωση από τα παράλογα «πρέπει».

Αυτό για το οποίο αγωνιζόμαστε είναι η επιλογή, δηλαδή η ικανότητα να είναι κανείς ελεύθερος από τη δουλική νοοτροπία της σταθερής προσκόλλησης στα «πρέπει». Δεν χρειάζεται να είστε πάντα αυτό που η κουλτούρα σας απαιτεί να είστε. Αν είστε έτσι και νιώθετε ανίκανοι να είστε αλλιώς, τότε στην πραγματικότητα είστε οπαδοί, ανήκετε στο κοπάδι που επιτρέπει στους άλλους να κατευθύνουν την πορεία του.

 Το να καθοδηγείτε τη ζωή σας σημαίνει να έχετε ευελιξία και να έχετε επανειλημμένα αξιολογήσει πόσο σωστά λειτουργεί ένας κανόνας σε μια ορισμένη προσωπική στιγμή. Στ’ αλήθεια, είναι συχνά πιο εύκολο ν’ ακολουθείς, να εκτελείς τυφλά αυτό που σου λένε, αλλά από τη στιγμή που θα καταλάβεις ότι οι κανόνες έγιναν για να σε υπηρετούν κι όχι για να τους υπηρετείς, μπορείς ν’ αρχίσεις να εκμηδενίζεις τα «πρέπει».

Αν μάθετε ν’ αντιστέκεστε στον καθωσπρεπισμό, θα γίνετε ένα άτομο που ξέρει ν’ αδιαφορεί. Άλλοι μπορεί να συνεχίζουν να υπακούν, έστω κι αν αυτό τους πληγώνει, και θα πρέπει να μάθετε να τους επιτρέπετε μια τέτοια εκλογή. Δεν χρειάζεται θυμός, μόνο εμπιστοσύνη στις πεποιθήσεις σας.

Αντίσταση στον καθωσπρεπισμό σημαίνει να παίρνεις αποφάσεις για τον εαυτό σου και να τις εφαρμόζεις όσο το δυνατόν πιο αποτελεσματικά και διακριτικά. Δεν χρειάζονται διαδηλώσεις κι εξεγέρσεις, που δεν προσφέρουν τίποτε θετικό. Οι παράλογοι κανόνες, και οι παραδόσεις δεν πρόκειται να εκλείψουν, δεν υπάρχει όμως λόγος να μετέχετε κι εσείς σ’ όλα αυτά. Σηκώστε απλώς τους ώμους καθώς οι άλλοι ακολουθούν το κοπάδι. Αν θέλουν να συμπεριφέρονται κατ’ αυτό τον τρόπο, πολύ καλά κάνουν, μα εσάς δεν σας αφορά.

 Δημιουργώντας φασαρίες το μόνο που πετυχαίνετε είναι να καλλιεργείτε την οργή και να βάζετε περισσότερα εμπόδια στον εαυτό σας. Θ’ αντιμετωπίσετε πολλές περιπτώσεις όπου θα είναι καλύτερο να παρακάμψετε τους κανόνες παρά να ξεκινήσετε ένα κίνημα διαμαρτυρίας. Στο χέρι σας είναι ν’ αποφασίσετε αν θα είστε αυτός που θέλετε εσείς ή αυτός που θέλουν οι άλλοι.

Κυριολεκτικά όλες οι νέες ιδέες που άλλαξαν την κοινωνία μας για κάποια εποχή αντιμετωπίζονταν περιφρονητικά και πολλές απ’ αυτές ήταν παράνομες. Κάθε πρόοδος απαιτεί εγκατάλειψη των παλιών κανόνων, που πλέον δεν εφαρμόζονται. Ο  Έντισον, ο Φορντ, ο Αϊνστάιν, οι αδελφοί Ράιτ γελοιοποιήθηκαν μέχρι ν’ αναγνωριστεί η επιτυχία τους. Ίσως κι εσείς αντιμετωπίσετε την περιφρόνηση, καθώς θ’ αρχίσετε ν’ αντιστέκεστε στους παράλογους κανονισμούς.

Χαρακτηριστικές συμπεριφορές «πρέπει»

Οι συμπεριφορές των «πρέπει» θα ήταν δυνατόν να γεμίσουν ένα ολόκληρο βιβλίο. Εδώ παραθέτουμε μερικά κοινά παραδείγματα τέτοιων πράξεων, όπως αυτές εκδηλώνονται στον πολιτισμό μας:

-Πιστεύετε ότι υπάρχει μια θέση για καθετί κι ότι καθετί πρέπει να βρίσκεται στη θέση του. Το σύνδρομο της οργανωτικότητας σημαίνει πως νιώθετε άσχημα αν τα πράγματα δεν βρίσκονται στην προκαθορισμένη τους θέση.

-Ρωτάτε συνεχώς «Τι θα πρέπει να φορέσω» σαν να υπάρχει μόνο ένας αποδεκτός τρόπος ντυσίματος, ο οποίος μάλιστα καθορίζεται από άλλους. Τα άσπρα παντελόνια και τα ανοιχτά χρώματα φοριούνται μόνο το καλοκαίρι, το μάλλινο είναι πάντα χειμωνιάτικο ύφασμα κι άλλα παρόμοια «πρέπει», εξαρτώμενα από τις εποχές, που εισβάλλουν στη ζωή μας. (Στο μυθιστόρημα του Χαβάη ο Τζέιμς Μίτσενερ περιγράφει τους κατοίκους της Νέας Αγγλίας, που ήρθαν στο τροπικό κλίμα της Χαβάης κι όταν έφτασε ο Οκτώβρης, παρ’ όλο που έκανε ακόμη πολύ ζέστη, εκείνοι έβαλαν τα χειμωνιάτικά τους κι επί έξι μήνες υπέφεραν μ’ αυτό το ντύσιμο… Γιατί; Επειδή, υποτίθεται, πως έτσι έπρεπε να κάνουν). Είστε σκλάβοι των δημιουργών μόδας και φοράτε μόνο ό, τι «φοριέται» γιατί σε τελική ανάλυση πρέπει να προσαρμοστείτε.

-Θεωρείτε ότι ορισμένα ποτά ή κρασιά ταιριάζουν με τα αντίστοιχα φαγητά. Το άσπρο κρασί πρέπει να συνοδεύει το ψάρι και τα πουλερικά. Το κόκκινο κρασί μόνο το μοσχάρι. Αυτό σημαίνει ότι εγκλωβίζεστε στους κανόνες κάποιων άλλων σχετικά με τι θα φάτε και τι θα πιείτε.

-Μεταθέτετε την ευθύνη για τις πράξεις σας στους άλλους. «Αυτή φταίει που αργήσαμε», «Μην κατηγορείτε εμένα, αυτός φταίει».

-Πηγαίνετε σ’ ένα γάμο ή στέλνετε ένα δώρο, παρ’ όλο που δεν συμπαθείτε τους ανθρώπους που παντρεύονται. Απλούστατα, δεν μπορείτε ν’ αγνοήσετε μια πρόσκληση, έστω κι αν το θέλετε. Μπορεί ν’ αγανακτείτε όταν αγοράζετε το δώρο, αλλά το κάνετε γιατί, υποτίθεται, πως έτσι πρέπει. Αντίστοιχα, πηγαίνετε σε μια κηδεία, ενώ δεν θέλετε, μόνο και μόνο επειδή πρέπει. Μετέχετε σε τέτοιες τυπικές εκδηλώσεις για να δείξετε ότι λυπάστε, σέβεστε ή τρέφετε ανάλογα συναισθήματα.

-Παρακολουθείτε θρησκευτικές τελετές που απεχθάνεστε και δεν πιστεύετε, επειδή αυτό περιμένουν οι άλλοι από σας και επειδή θέλετε να κάνετε το σωστό.

-Δίνετε τίτλους σ’ όσους σας εξυπηρετούν, το οποίο σημαίνει ότι τους τοποθετείτε ψηλότερα από σας. Πώς αποκαλείτε τον οδοντογιατρό σας; «Γιατρέ;» Είναι άραγε σωστό αυτό; Θα αποκαλούσατε το μαραγκό ή τον υδραυλικό σας «μαραγκέ μου» ή «υδραυλικέ μου»; Αν το κάνετε από σεβασμό για τη θέση του, τι σας κάνει να πιστεύετε ότι η θέση του είναι ανώτερη από τη δική σας; Αφού πληρώνεται για τις υπηρεσίες του, γιατί πρέπει αυτός να προσφωνείται μ’ έναν τίτλο, ενώ εσείς απλώς με τα’ όνομά σας;

-Πηγαίνετε για ύπνο όταν έρχεται η ώρα του ύπνου κι όχι όταν είστε πραγματικά κουρασμένοι.

-Κάνετε έρωτα με περιορισμένους τρόπους, επειδή αυτοί είναι αποδεκτοί, ή μόνο όταν υπάρχουν οι κατάλληλες συνθήκες (σκοτάδι στο δωμάτιο, εσείς στο κρεβάτι σας κ.τ.λ.)

-Επιλέγετε διάφορους ρόλους στην καθημερινή ζωή, μόνο και μόνο επειδή το απαιτεί ο πολιτισμός. Οι γυναίκες στην κουζίνα, οι άντρες να βγάζουν τα σκουπίδια στο δρόμο. Το νοικοκυριό για τη σύζυγο, οι εξωτερικές δουλειές για το σύζυγο. Τα’ αγόρια πρέπει να κάνουν αυτό, τα κορίτσια εκείνο.

-Υπακούτε σε ανόητους οικογενειακούς κανόνες και παραδόσεις που δεν έχουν απήχηση στην οικογένειά σας, όπως ζητάτε άδεια για να σηκωθείτε απ’ το τραπέζι, ενώ οι άλλοι τρώνε ακόμη, και ακολουθείτε τακτικό ωράριο ύπνου.

-Ακολουθείτε όλες τις απαγορευτικές ενδείξεις, ακόμη κι όταν δεν έχουν λόγο ύπαρξης. Μη μιλάτε! Απαγορεύεται η είσοδος. Απαγορεύεται… Δεν παραβιάζετε ποτέ μια απαγορευτική πινακίδα ή δεν σκέφτεστε καν πως η θέση της δεν είναι εκεί – οι άνθρωποι φτιάχνουν τις απαγορεύσεις κι οι άνθρωποι μπορεί να κάνουν λάθη.

-Τρώτε κάθε Κυριακή με τη «μαμά», παρ’ όλο που δεν το θέλετε πάντα. Στο κάτω κάτω αποτελεί παράδοση κι εσείς, ακόμη κι αν δεν το θέλετε – ή ίσως να μην το θέλει κι η ίδια η «μαμά» – πρέπει να την ακολουθήσετε.

-Αρχίζετε ένα βιβλίο και το διαβάζετε πάντα ως το τέλος, ακόμη κι αν το μισό απ’ αυτό είναι πληκτικό. Τελειώνετε ένα βιβλίο που δεν σας αρέσει επειδή βρίσκεστε στη μέση και, αφού φτάσατε ως τη μέση, πρέπει να το διαβάσετε ολόκληρο.

-Οι γυναίκες δεν ζητάτε ποτέ ραντεβού από άντρα. Στο κάτω κάτω αυτός είναι ρόλος του άντρα. Ποτέ δεν τηλεφωνείτε εσείς πρώτες ούτε ανοίγετε την πόρτα να περάσει πρώτος ένας άντρας, ποτέ δεν πληρώνετε το λογαριασμό και πλήθος άλλων ανόητων παραδόσεων που δεν εξυπηρετούν κανέναν ουσιαστικό σκοπό.

-Στέλνετε κάρτες από τον τόπο των διακοπών σας, παρ’ όλο που κάτι τέτοιο σας εκνευρίζει. Και το κάνετε μόνο και μόνο επειδή πάντα το συνηθίζατε κι οι άλλοι το περιμένουν από σας.

-Αγωνίζεστε για καλούς βαθμούς στο σχολείο ή πιέζετε τα παιδιά σας να το κάνουν. Δεν μαθαίνετε επειδή αυτό σας ικανοποιεί, αλλά για τους βαθμούς που θα πάρετε στο ενδεικτικό σας.

-Ρωτάτε πάντα «Μου ταιριάζει αυτός/αυτή;» και μπερδεύεστε στην αναζήτηση του κατάλληλου ατόμου.

-Πηγαίνετε παντού με το σύντροφό σας επειδή έτσι πρέπει, έστω κι αν οι δυο σας θα προτιμούσατε να βρίσκεστε σε διαφορετικά μέρη αυτή τη συγκεκριμένη στιγμή.

-Συμβουλεύεστε «βιβλία καλής συμπεριφοράς» για καθετί, επειδή όλα πρέπει να γίνονται με το σωστό τρόπο. Δεν μπορείτε να καταλάβετε τη διαφορά ανάμεσα στα βιβλία που σας προσφέρουν σωστή πληροφόρηση και σ’ αυτά που σας λένε απλώς πώς να κάνετε κάτι.

-Είναι άραγε αυτό το κατάλληλο φόρεμα, καπέλο, αυτοκίνητο, έπιπλο, σάλτσα σαλάτας, ορεκτικό, βιβλίο, κολέγιο, εργασία κ.τ.λ.; Ανησυχείτε πάντα μήπως δεν διαλέξατε το σωστό, με αποτέλεσμα να γίνεστε έρμαιο αυτής της αναποφασιστικότητας και αμφιβολίας.

-Θεωρείτε τις ανταμοιβές, τους τίτλους, τις τιμές κι όλα αυτά τα ένσημα αξίας πιο σημαντικά από την αξιολόγηση των επιτευγμάτων σας.

-Λέτε: «Ποτέ δεν θα μπορούσα να είμαι τόσο σπουδαίος όσο…»

-Χειροκροτείτε μαζί με το υπόλοιπο ακροατήριο, ακόμη κι αν δεν σας άρεσε το θέαμα.

-Δίνετε φιλοδώρημα, ακόμη κι όταν δεν σας εξυπηρετούν όπως θα έπρεπε.

-Παθιάζεστε με ομαδικά αθλήματα και ζείτε έντονα τις επιτυχίες και τις αποτυχίες, τις νίκες και τις ήττες των αθλητών.

Το σύνηθες τίμημα του «πρεπισμού»

Παρακάτω αναφέρονται λεπτομερώς ορισμένοι λόγοι προσκόλλησης στα «πρέπει». Αυτές οι ανταμοιβές, όπως κι όλες οι άλλες που αντλούμε από λαθεμένες ζώνες, είναι βασικά αυτοκαταστροφικές, μα παρ’ όλα αυτά, αποτελούν από μόνες τους ένα σύστημα υποστήριξης.

-Μπορεί να παρηγοριέστε με την ιδέα του «καλού παιδιού», ακολουθώντας πιστά όλα σας τα «πρέπει». Μπορείτε να χτυπήσετε χαϊδευτικά τον εαυτό σας στην πλάτη επειδή είναι υπάκουος. Αυτή η ανταμοιβή αποτελεί παλινδρόμηση και σας μεταφέρει στην πρώιμη περίοδο ανάπτυξής σας, κατά την οποία η έγκριση από τους άλλους ήταν η ανταμοιβή τους για τη συμπεριφορά σας, γεγονός που σημαίνει ότι στηρίζεστε σε κάποιους άλλους για να υιοθετήσετε κανόνες συμπεριφοράς.

-Η υπακοή στα εξωτερικά «πρέπει» σας επιτρέπει να μεταθέτετε την ευθύνη της αδράνειάς σας στην προσκόλλησή σας μάλλον σ’ αυτά παρά στον εαυτό σας.

 Όσο τα «πρέπει» αποτελούν μια λογική εξήγηση για το τι είστε (ή δεν είστε), μπορείτε ν’ αποφύγετε τους κινδύνους που περικλείει η εμπιστοσύνη στον εαυτό σας για αλλαγή. Έτσι τα «πρέπει» σας εμποδίζουν να ωριμάσετε.

 Η Μάρτζορι είχε ένα «πρέπει» στο μυαλό της, που της υπαγόρευε ότι οι προγαμιαίες σχέσεις είναι ταμπού. Είναι τριάντα τεσσάρων χρονών και μέχρι σήμερα δεν είχε καμιά σεξουαλική εμπειρία, εξαιτίας αυτού του «πρέπει». Αλλά η Μάρτζορι δεν έχει και εσωτερική γαλήνη. Θα ήθελε να αποκτήσει σεξουαλικό σύντροφο κι είναι ιδιαίτερα ανικανοποίητη με τον εαυτό της στον τομέα αυτό. Είναι ακόμη πολύ πιθανόν η Μάρτζορι να μην παντρευτεί ποτέ και τα «πρέπει» (στην περίπτωση αυτή «δεν πρέπει») θα την εμποδίσουν να απολαύσει το σεξ.

 Όταν βρίσκεται αντιμέτωπη μ’ αυτή την πραγματικότητα, ανατριχιάζει στη σκέψη κι ωστόσο τα «πρέπει» την εμποδίζουν πάντα. Η Μάρτζορι είναι υποδουλωμένη στα «πρέπει» της. Δεν μπορεί να περάσει ούτε μια νύχτα στο σπίτι του φίλου της, φοβούμενη την κρίση των άλλων. Έτσι διαρκώς βρίσκεται σε δύσκολη θέση, εξαιτίας του ότι «πρέπει» να γυρίσει τη νύχτα σπίτι, κοντά στη μαμά. Η προσκόλλησή της στα «πρέπει» την αποτρέπει να διακινδυνεύσει το φοβερό εγχείρημα της σεξουαλικής πράξης. Η μόνιμη αντίδρασή της είναι: «Δεν πρέπει να το κάνω¨.  Έτσι, τα «πρέπει» της στρέφονται ξεκάθαρα ενάντια στην ίδια την ευτυχία της.

-Τα «πρέπει» σας βοηθούν να χρησιμοποιείτε τους άλλους. Λέγοντας σε κάποιον να συμπεριφερθεί μ’ αυτό τον τρόπο, τον αναγκάζετε να πράξει όπως εσείς θέλετε.

-Είναι ευκολότερο να επιστρατεύσετε ένα «πρέπει» όταν δεν έχετε εμπιστοσύνη στον εαυτό σας. Όσο θολώνει η εικόνα που έχετε για τον εαυτό σας τόσο τα «πρέπει» γίνονται το καταφύγιό σας.

-Μπορείτε να δικαιολογείτε τον εαυτό σας για τη συμπεριφορά σας και να διατηρείτε την εχθρότητά σας για όσους δεν προσαρμόζονται στα «πρέπει» που έχετε καθορίσει για τον εαυτό σας και για τον υπόλοιπο κόσμο. Έτσι, δημιουργείτε μια αυτοεικόνα σε βάρος των άλλων, οι οποίοι δεν υπακούν στους κανόνες –πρότυπα.

-Μπορείτε να πετύχετε την έγκριση των άλλων με τον κομφορμισμό σας. Αισθάνεστε άνετα προσαρμοζόμενοι, μια που πάντα έτσι σας έλεγαν πως πρέπει να κάνετε. Αυτή η παλιά ανάγκη αναζήτησης της έγκρισης υποβόσκει ακόμη κι εδώ.

-Όσο επικεντρώνεστε στους άλλους και ζείτε μέσα από τις επιτυχίες ή τις αποτυχίες τους, δεν χρειάζεται να κάνετε κάτι για τον εαυτό σας. Έχοντας ήρωες ενισχύετε την ταπεινή γνώμη που έχετε για τον εαυτό σας και αυτό σας επιτρέπει να ξεφύγετε από την υποχρέωση να κάνετε κάτι για να βελτιωθείτε.

 Απ’ τη στιγμή που οι ήρωές σας ευθύνονται για την καλή ή την κακή σας διάθεση, δεν υπάρχει κανένας λόγος ν’ αναλάβετε εσείς την ευθύνη. Η αυταξία σας, στην περίπτωση αυτή, προέρχεται στην πραγματικότητα από τους άλλους και άρα είναι φευγαλέα και παροδική. Εξαρτάται απ’ όλους αυτούς τους σπουδαίους ανθρώπους κι από τη θέση που καταλαμβάνουν στη ζωή σας.

Τελικές σκέψεις σχετικά με τη συμπεριφορά των «πρέπει»

Ο Ράλφ Γουώλντο Έμερσον έγραφε το 1838 στο βιβλίο του Φιλολογική Ηθική:

«Οι άνθρωποι αλέθονται συνεχώς στο μύλο μιας παλιάς αλήθειας και τίποτε δεν βγαίνει από κει εκτός απ’ αυτό που μπήκε. Αλλά, από τη στιγμή που εγκαταλείπουν την παράδοση για μια αυθόρμητη σκέψη, τότε η ποίηση, το χιούμορ, η ελπίδα, η αρετή, η γνώση, όλα έρχονται σε βοήθειά τους».

Τι όμορφη σκέψη. Μείνετε με την παράδοση και να είστε σίγουροι ότι θα παραμείνετε ίδιοι. Αλλά παραμερίστε την κι ο κόσμος θα ‘ναι δικός σας για να τον χρησιμοποιήσετε δημιουργικά όπως νομίζετε.

Γίνετε οι ίδιοι κριτές της συμπεριφοράς σας και μάθετε να στηρίζεστε στον εαυτό σας για να αποφασίσετε για την τωρινή στιγμή. Μην ψάχνετε σ’ όλη σας τη ζωή για μια απάντηση μέσα σε διάφορες πολιτικές και παραδόσεις. Τραγουδήστε το δικό σας τραγούδι της ευτυχίας με όποιο τρόπο εσείς διαλέξετε, μακάριοι για καθετί που πρόκειται να συμβεί.

Οι περιοχές των σφαλμάτων σας

-Wayne Dyer

via