Μαρτίου 2019




   Ας εξεταστεί π.χ. το ερώτημα: όταν πιέζομαι, μπορώ να δώσω μια υπόσχεση με την πρόθεση να μηv την τηρήσω; Θα κάνω διάκριση ανάμεσα στις δυο σημασίες που μπορεί να έχει αυτό το ερώτημα: Το να δίνω μια ψεύτικη υπόσχεση α) είναι συνετό; β) είναι σύμφωνο με το καθήκον; Το πρώτο χωρίς αμφιβολία συμβαίνει συχνά. Βλέπω καθαρά ότι δεν αρκεί να ξεγλυστρήσω από μια παρούσα δυσκολία με μια τέτοια απάτη, αλλά πρέπει να προσέξω μήπως απ’αυτό το ψέμα προκύψουν αργότερα πολύ μεγαλύτερες δυσκολίες απ’αυτές που τώρα γλυτώνω- αφού παρ’ όλη την πονηριά που πιστεύω πως έχω, δεν μπορώ τόσο εύκολα να προβλέψω όλες τις συνέπειες, πρέπει να σκεφτώ ότι αν χάσω την εμπιστοσύνη των άλλων, μπορεί να πάθω πολύ μεγαλύτερο κακό από εκείνο που προσπαθώ τώρα να αποφύγω- πρέπει να σκεφτώ μήπως είναι συνετότερο, εάν συμμορφωθώ με ένα καθολικό γνώμονα και συνηθίσω να μη δίνω ποτέ υπόσχεση που δεν έχω πρόθεση να τηρήσω. Αλλά είναι σαφές ότι ένας τέτοιος γνώμονας βασίζεται πάντα στο φόβο των συνεπειών. Το να είμαι ειλικρινής από καθήκον, είναι εντελώς άλλο πράγμα από το να είμαι ειλικρινής από φόβο για τα βλαβερά επακόλουθα.



Για να ανακαλύψω με τον πιο σύντομο και ασφαλή τρόπο την απάντηση στο ερώτημα, εάν μια ψεύτικη υπόσχεση είναι σύμφωνη με το καθήκον, θα αναρωτηθώ: Θα ήμουν ευχαριστημένος, αν ο υποκειμενικός μου γνώμονας (το να ξεφεύγω από τη δυσκολία με μια ψεύτικη υπόσχεση) ίσχυε ως καθολικός νόμος τόσο για εμένα όσο και για τους άλλους; Θα μπορούσα να πω στον εαυτό μου: «καθένας ας δίνει μια ψεύτικη υπόσχεση όταν βρεθεί σε δύσκολη θέση, μια και δεν μπορεί να ξεφύγει με άλλο τρόπο»; Θα έβλεπα τότε ότι μπορεί να προτιμώ το ψέμα, όχι όμως και να γίνει το ψέμα ένας καθολικός νόμος. Γιατί κάτω από έναν τέτοιο νόμο δεν θα δίνονταν πια υποσχέσεις, εφόσον θα ήταν μάταιο να εκθέσω τις προθέσεις μου ως προς τις μελλοντικές μου πράξεις σ’ εκείνους που δεν θα με πίστευαν, και αν αυτοί κάποτε απερίσκεπτα μου έδειχναν εμπιστοσύνη, θα με αντάμειβαν αργότερα με το ίδιο νόμισμα λοιπόν αυτός ο υποκειμενικός μου γνώμονας γινόταν καθολικός νόμος, αναγκαστικά θα αυτοκαταστρεφόταν.

Δεν χρειάζομαι λοιπόν καμιά εξαιρετική οξυδέρκεια, για να διακρίνω το τί πρέπει να κάνω για να είναι η θέλησή μου ηθικά καλή. Όσο άπειρος και αν είμαι ως προς τα πράγματα του κόσμου και ανίκανος να προβλέψω όλα τα ενδεχόμενα περιστατικά, αρκεί μόνο να αναρωτηθώ: Μπορείς να θέλεις να γίνει ο υποκειμενικός σου γνώμονας ένας καθολικός νόμος; Εάν όχι, τότε ο γνώμονας πρέπει να απορριφτεί, όχι γιατί μπορεί να βλάψει κι εσένα και τους άλλους, αλλά γιατί δεν μπορεί να υψωθεί σε αξίωμα μιας ενδεχόμενης καθολικής νομοθεσίας, και η λογική μου επιβάλλει άμεσο σεβασμό προς μια τέτοια νομοθεσία.


Τα θεμέλια της Μεταφυσικής των ηθών
IMMANUEL KANT
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΔΩΔΩΝΗ
via




Αν είμαστε επιρρεπείς στο άγχος, πρέπει να εξασκηθούμε επιμελώς ώστε να το αντιμετωπίζουμε ήρεμα και θετικά, ξεκινώντας από το σώμα.

“Σφυρίξτε, για να μη χάσετε το κουράγιο σας”: δεν είναι απλώς ένα σχήμα λόγου, λέει ο Γουίλιαμ Τζέιμς στο βαρυσήμαντο δοκίμιό του «Τι είναι το συναίσθημα;» .

Ο εγκέφαλος και οι νευρώνες του χαρακτηρίζονται από απίστευτη πλαστικότητα και κάθε εμπρόθετη πράξη με σκοπό την αλλαγή, όσο μικρή κι αν είναι, συνεισφέρει στην εδραίωση νέων συμπεριφορικών προτύπων -καθώς και νέων νευρωνικών κυκλωμάτων που βρίσκονται πίσω από αυτά- ώστε να παρακάμπτονται οι αγχωτικές αντιδράσεις μας.

Μπορούμε να εκπαιδεύσουμε τον εαυτό μας να διορθώνει τη συμπεριφορά του και να μην πέφτει θύμα του άγχους. Σταδιακά, η στρατηγική αποφυγής του φόβου θα εδραιωθεί στον εγκέφαλό μας ως η προτιμητέα νευρωνική οδός, με αποτέλεσμα να αντιμετωπίζουμε καλύτερα εξοπλισμένοι το άγχος. Πριν μας ισοπεδώσει το άγχος, θα έχουμε τη δυνατότητα να «ενεργοποιήσουμε» την εναλλακτική διαδρομή. Η αξιοποίηση της πλαστικότητας του εγκεφάλου μοιάζει με την αξιοποίηση των διαφορετικών διαδρομών που μπορούμε ν’ ακολουθήσουμε για να φτάσουμε στον προορισμό μας. Φανταστείτε, λόγου χάρη, ότι για να φτάσετε σε μια λίμνη στο μέσον του δάσους ακολουθούσατε πάντα την ίδια διαδρομή. Μια μέρα παρατηρείτε ότι όχι και τόσο μακριά από τη συνηθισμένη διαδρομή σας, κρυμμένο πίσω από τους θάμνους, υπάρχει ένα μονοπάτι που κάποιος έχει αρχίσει να διαμορφώνει, και αποφασίζετε να το ακολουθήσετε. Αρχικά, η νέα διαδρομή θα είναι γεμάτη λακκούβες και εξογκώματα. Όσο περισσότερο, όμως, την περπατάτε, τόσο θα φαρδαίνει και θα ισιώνει. Μετά από λίγο καιρό, το νέο μονοπάτι θα μετατραπεί σε κανονικό δρόμο και θα παγιωθεί σαν η αγαπημένη σας διαδρομή.





Οι αυξανόμενες γνώσεις μας για το φαινόμενο της νευροπλαστικότητας έχουν επίσης αναδιαμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο κατανοούμε την ψυχανάλυση και άλλες μορφές ψυχοθεραπείας. Σήμερα είναι πια ξεκάθαρο ότι οι κάθε είδους «διά του λόγου θεραπείες» δεν είναι απλώς «διανοουμενίστικες» συνομιλίες, αλλά μια βιολογική θεραπεία που επηρεάζει άμεσα τον εγκέφαλό μας. Αρκετές νευροαπεικονιστικές μελέτες στις οποίες έγιναν τομογραφίες εγκεφάλου πριν και μετά τη θεραπεία, έδειξαν πως ο εγκέφαλος όντως αναδιατάσσεται κατά τη διάρκεια αυτών των θεραπειών. Το εντυπωσιακό είναι πως όσο πιο επιτυχημένη η θεραπεία, τόσο πιο βαθιές οι αλλαγές στον εγκέφαλο. Η ανάκληση των αναμνήσεων, η επεξεργασία τους και η συνειδητή επανεστίαση της προσοχής σε νέα συμπεριφορικά πρότυπα, προκαλούν ανθεκτικές βιολογικές αλλαγές στον εγκέφαλο: οι συναπτικές συνδέσεις αυξάνονται και τροποποιούνται, ενώ δημιουργούνται και νέες νευρωνικές συνδέσεις. Μια νέα νοητική πραγματικότητα εδραιώνεται. Για παράδειγμα, μια τομογραφία του εγκεφάλου μέσω fMRI αποκάλυψε ότι τέσσερις εβδομάδες ψυχοθεραπείας επανέφεραν σε φυσιολογικά επίπεδα την υπερβολική δραστηριοποίηση της αμυγδαλής σε ασθενείς που βίωναν διαταραχές πανικού.

Η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία βασίζεται στην παραδοχή ότι το άγχος προκαλείται από γνωσιακές διαστρεβλώσεις, δηλαδή, μη ρεαλιστικές ή υπερβολικές σκέψεις – για παράδειγμα, να φοβόμαστε ότι ένας οπλοφόρος θα εισβάλει ένα ήσυχο κυριακάτικο απόγευμα στο καφέ που συχνάζουμε και θ’ αρχίσει να πυροβολεί τους πελάτες, όταν ξέρουμε ότι ένα τέτοιο γεγονός, αν και όχι αδύνατον, είναι εξαιρετικά απίθανο.

Η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία μάς συμβουλεύει, μεταξύ άλλων, να αναγνωρίζουμε αυτές τις διαστρεβλωμένες γνωσιακές αντιλήψεις μας, να εντοπίζουμε τους φόβους μας, να τους αξιολογούμε «εξ αποστάσεως» και να ταυτοποιούμε όλους τους λόγους για τους οποίους κάποιοι δεν βγάζουν νόημα, αφού στην πραγματικότητα είναι αβάσιμοι. Με άλλα λόγια, μας διδάσκει να δίνουμε στον φόβο τους λόγους, αν υπάρχουν, που ο φόβος αναζητεί. Αν η σκέψη του οπλοφόρου μάς αποτρέπει να επισκεφτούμε το αγαπημένο μας καφέ, ο ψυχοθεραπευτής θα μας ενθαρρύνει να ξεπεράσουμε αυτόν τον ανορθολογικό φόβο παρατηρώντας και βιώνοντας την ασφάλειά μας στο καφέ. Ζητώντας μας να αντικαταστήσουμε παλιές και αρνητικές συμπεριφορές να προβούμε σε καινοτόμους πράξεις, οι ψυχοθεραπευτές μας ενθαρρύνουν να αξιοποιήσουμε την πλαστικότητα του εγκεφάλου μας. Με τη βοήθεια ενός επιδέξιου και καλά καταρτισμένου συμβούλου, η ψυχοθεραπεία σκαλίζει σε βάθος τον εγκέφαλό μας σαν νευροχειρουργός. Βγαίνουμε από την αίθουσα ψυχοθεραπείας ανακαινισμένοι. Όχι μόνο εξαιτίας της νέας επίγνωσης για τα παρελθοντικά και τα τωρινά συμπεριφορικά μας πρότυπα, αλλά επίσης επειδή αυτή η επίγνωση υποβοηθείται από διαρκείς χημικούς μετασχηματισμούς στον εγκέφαλό μας.




Έτσι αισθάνεσαι
GIOVANNI FRAZZETTO
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΡΑΥΛΟΣ
via



  Μερικές φορές συμβαίνει να καβγαδίζουμε για κάποιο θέμα με κάποιο φίλο, τους συνεργάτες μας ή τους συγγενείς. Είναι μια άτυχη στιγμή που αποπροσανατολίζει τις σχέσεις μας με αυτά τα πρόσωπα. Τι μπορούμε να κάνουμε όταν οι πληγές είναι ακόμα νωπές και βράζουμε από θυμό ώστε να σβήσουμε όλο αυτό το πάθος και να μην μας επηρεάζει; Μπορούμε με κάποιο τρόπο να εκπαιδεύσουμε τον εγκέφαλό μας να μας απεγκλωβίσει από αυτή την τοξική συνήθεια;
Από που προέρχεται ο Θυμός και η Οργή;




Όταν ένας στόχος που είχαμε θέσει και είχε σημασία για μας μπλοκαριστεί και δεν ευοδωθεί, αισθανόμαστε άσχημα. Όσο πιο σημαντικός ήταν ο στόχος αυτός, τόσο ισχυρότερα είναι το αρνητικά συναισθήματα που βιώνουμε. Όταν αυτή η αποτυχία προκαλείται από διάφορες ανεξέλεγκτες περιστάσεις και συγκυρίες, τότε είμαστε απλά απογοητευμένοι και τα βάζουμε με την τύχη και τις συγκυρίες αυτές. Αντιθέτως, όταν κάποιος άλλος είναι ο λόγος της αποτυχίας, τότε θυμώνουμε και εξοργιζόμαστε με αυτούς, δεδομένου ότι προκάλεσαν το πρόβλημα.
Για να ηρεμήσετε τον εαυτό σας και να κατευνάσετε αυτά τα συναισθήματα, όταν τα γεγονότα αυτά είναι ακόμα φρέσκα, ίσως να μην μπορείτε απλά να διώξετε το άσχημο περιστατικό μακριά από το μυαλό σας ελπίζοντας τελικά να σταματήσει να σας γεμίζει με οργή. Θα πρέπει να επικεντρωθείτε στο πρόσωπο που σας προκάλεσε αυτή την οργή. Να αξιολογήστε αν αυτό που συνέβη ήταν σοβαρό, το έκανε για πρώτη φορά ή συνεχώς ή αν είχε κάποια μνησικακία προς εσάς, κι αν όχι, τότε ίσως να χρειαστεί να συγχωρήσετε το πρόσωπο αυτό για τις πράξεις του. Απ’ την άλλη, αν αυτό που έκανε μοιάζει ασυγχώρητο, θα πρέπει να ακολουθήσετε μια άλλη στρατηγική.
Γιατί πρέπει να συγχωρούμε και να δίνουμε τόπο στην οργή στις περισσότερες περιπτώσεις;
Αρχικά ας εξετάσουμε την περίπτωση της συγχώρεσης. Ολοένα περισσότερα στοιχεία αποδεικνύουν ότι η συγχώρεση ωφελεί αυτόν που συγχωρεί περισσότερο από το πρόσωπο που συγχωρείται.
Ένας από τους λόγους που εμμένουμε να είμαστε θυμωμένοι με κάποιους είναι επειδή η παρουσία τους μας υπενθυμίζει συνεχώς τα όσα άσχημα μας έκαναν. Οι λεπτομέρειες των γεγονότων που κρατάμε στο μυαλό μας κάνουν τα συμβάντα να μένουν φρέσκα. Η ανάμνηση τους ενεργοποιεί την δραστηριότητα στο κέντρο του εγκεφάλου που σχετίζεται με τα κίνητρα, που είχαμε αναφερθεί προηγουμένως, το οποίο αναζωπυρώνει την αρχική οργή και όλα ξεκινούν πάλι από την αρχή.
Έτσι, όταν ακούμε κάποιον να λέει: «μπορώ να σε συγχωρήσω, αλλά ποτέ δεν θα ξεχάσω αυτό που έκανες»μην τους πιστεύετε. Όταν συγχωρούμε κάποιον ειλικρινά, τότε παράλληλα ξεχνάμε τις λεπτομέρειες που έκανε αυτό το πρόσωπο σε μας, διαγράφονται από τη μνήμη μας. Συγχώρεση και λήθη πάνε χέρι-χέρι. Με την πάροδο του χρόνου, η λήθη καθιστά πιο δύσκολο η παρουσία του υπαίτιου να ενεργοποιήσει το κινητήριο σύστημα του εγκεφάλου εκ νέου. Ως αποτέλεσμα, ο οργανισμός μας δεν είναι πλέον σε θέση να παράγει την ενέργεια που απαιτείται για να αισθανθούμε θυμό και οργή προς το άλλο πρόσωπο.
Φυσικά πάντα μπορεί να είμαστε επιφυλακτικοί απέναντί τους, και να μην μπορέσουμε να τους εμπιστευτούμε πλήρως ποτέ ξανά, αλλά αυτό είναι κάτι διαφορετικό από το να μας πιάνει τρέλα και ταχυπαλμία όταν τους βλέπουμε μπροστά μας. Ακόμα κι αν η σχέση μαζί τους δεν ανακάμψει, τουλάχιστον δεν θα αισθανόμαστε θυμωμένοι μαζί τους για πάντα.
Κρατήστε κάποιες αποστάσεις από αυτούς
Τι γίνεται στην περίπτωση που πραγματικά δεν μπορείτε να συγχωρήσετε κάποιον; Μήπως θα βιώνετε μοιραία, κάθε φορά που τους βλέπετε, με ζωντανές λεπτομέρειες τα γεγονότα του τελευταίου καβγά σας; Όχι απαραίτητα. Ακόμα και όταν δεν είστε σε θέση να συγχωρήσετε κάποιον, δεν χρειάζεται να εκθέτετε τον εαυτό σας σε καταστάσεις που διατηρούν υψηλά τα επίπεδα θυμού προς αυτούς. Η αντοχή της συναισθηματικής σας αντίδρασης προς ένα άτομο εξαρτάται από το βαθμό της ψυχολογικής δέσμευσης που έχετε μαζί του.
Συχνά, όταν είστε θυμωμένοι με κάποιον, έχετε την τάση να σκέφτεστε με επαναλαμβανόμενο τρόπο, όλη τη μέρα, τα όσα σας προκάλεσαν. Αυτό σας κρατά συναισθηματικά δεσμευμένους να νιώθετε αδικημένοι. Οι ψυχολόγοι αποκαλούν αυτό το επαναλαμβανόμενο μοτίβο σκέψης «μηρυκασμό», βγαλμένο από τον όρο που έχουμε δώσει στον τρόπο που οι αγελάδες μασούν την τροφή τους.
Για να αποφύγετε τον μηρυκασμό τέτοιων αρνητικών σκέψεων, κρατήστε τον εαυτό σας σε κάποια ψυχολογική απόσταση από την κατάσταση. Επικεντρωθείτε σε άλλες πτυχές της ζωής σας. Όταν σκέφτεστε την κατάσταση, αλλάξτε οπτική και φανταστείτε τι θα έλεγε για αυτά ένα τρίτο πρόσωπο, ίσως ένας κοινός σας φίλος. Πιέζοντας τον εαυτό σας να δει τα γεγονότα απ’ έξω, πείθετε το μυαλό σας να σκεφτεί την κατάσταση πιο ουδέτερα. Έτσι, οι αναλυτικές λεπτομέρειες για το τι έκανε αυτό το άτομο σε σας θα είναι λιγότερο προσβάσιμες, με αποτέλεσμα να έχουν μικρότερη επίδραση στην συναισθηματική σας κατάσταση.
Ρετουσάρετε τα γεγονότα




Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι ο θυμός τείνει να μας εγκλωβίζει σε ένα συγκεκριμένο τρόπο σκέψης για όσα συνέβησαν. Η ερμηνεία που δώσαμε και επαναλαμβάνεται γίνεται μια πληγή που δεν θα επουλωθεί.
Μια εναλλακτική προσέγγιση είναι να βρούμε άλλους τρόπους για να χαρακτηρίσουμε την κατάσταση. Εκφράσεις όπως «Ουδέν κακόν αμιγές καλού» είναι πραγματικά ουσιαστικές ψυχολογικά μιλώντας, επειδή μας ενθαρρύνουν να δούμε την τρέχουσα κατάστασή μας με έναν διαφορετικό τρόπο. Το πρόβλημα που κάποιος άλλος σας προκάλεσε μπορεί να μετατραπεί σε μια καλή ευκαιρία για εσάς που δεν θα μπορούσε να υπάρξει αν δεν σας έβρισκε αυτή η αναποδιά. Μια τελική θετική έκβαση μπορεί να αλλάξει τα όσα αισθάνεστε για αυτόν, αλλά και για τις περιστάσεις που οδήγησαν στο αρχικό συμβάν.
Μπορείτε επίσης να δοκιμάσετε να δείτε την κατάσταση από τη σκοπιά του προσώπου με το οποίο είστε θυμωμένοι. Έχουμε μια ισχυρή τάση να υποθέσουμε ότι οι ενέργειες των άλλων οδηγούνται από τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητάς τους (όπως είναι την αγένεια , τη μοχθηρία , ή την κακία) και όχι από τις περιστάσεις που τους οδηγούν σε αυτές τις ενέργειες. Όταν παίρνετε τη θέση αυτού του ατόμου, οι κρυμμένες πτυχές της κατάστασης μπορεί να γίνουν πιο εμφανείς και μπορεί να σας βοηθήσουν να καταλάβετε γιατί ενήργησαν όπως ενήργησαν, ακόμη κι αν δεν συμφωνείτε 100% με τις πράξεις αυτές.
Δεν είναι ποτέ εύκολο να σταματήσει να γεμίζετε οργή με κάποιον που σας έκανε κάτι άσχημο. Μπορεί να στοιχηματίζετε πως δεν θα πάψετε ποτέ να είστε θυμωμένοι μαζί τους, αλλά πρέπει να ξέρετε πως το συναίσθημα του θυμού είναι αρκετά ισχυρό και σπάνια μας οδηγεί να σκεφτόμαστε θετικά, να εργαζόμαστε παραγωγικά και να παίρνουμε σωστές αποφάσεις. Εάν δεν μπορέσετε τελικά να ξεφύγετε από αυτήν την κατάσταση και να δώσετε τόπο στην οργή, όχι μόνο τιμωρείτε το άλλο πρόσωπο με την περιφρόνηση σας, όπως νομίζετε, αλλά ενδέχεται να πληγώνετε τον εαυτό σας, εξίσου.

Η φράση πιθανόν προέρχεται από την βιβλική αφήγηση: καὶ ἦν Ἡσαῦ ἄνθρωπος εἰδὼς κυνηγεῖν, ἄγροικος, Ἰακὼβ δὲ ἄνθρωπος ἄπλαστος, οἰκῶν οἰκίαν. ἠγάπησε δὲ Ἰσαὰκ τὸν Ἡσαῦ, ὅτι ἡ θήρα αὐτοῦ βρῶσις αὐτῷ· Ρεβέκκα δὲ ἠγάπα τὸν Ἰακώβ. ἥψησε δὲ Ἰακὼβ ἕψημα· ἦλθε δὲ Ἡσαῦ ἐκ τοῦ πεδίου ἐκλείπων, καὶ εἶπεν Ἡσαῦ τῷ Ἰακώβ· γεῦσόν με ἀπὸ τοῦ ἑψήματος τοῦ πυρροῦ τούτου, ὅτι ἐκλείπω. διὰ τοῦτο ἐκλήθη τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἐδώμ. εἶπε δὲ Ἰακὼβ τῷ Ἡσαῦ· ἀπόδου μοι σήμερον τὰ πρωτοτόκιά σου ἐμοί. καὶ εἶπεν Ἡσαῦ· ἰδοὺ ἐγὼ πορεύομαι τελευτᾶν, καὶ ἵνα τί μοι ταῦτα τὰ πρωτοτόκια; καὶ εἶπεν αὐτῷ Ἰακώβ· ὄμοσόν μοι σήμερον. καὶ ὤμοσεν αὐτῷ· ἀπέδοτο δὲ Ἡσαῦ τὰ πρωτοτόκια τῷ Ἰακώβ. Ἰακὼβ δὲ ἔδωκε τῷ Ἡσαῦ ἄρτον καὶ ἕψημα φακοῦ, καὶ ἔφαγε καὶ ἔπιε καὶ ἀναστὰς ᾤχετο· καὶ ἐφαύλισεν Ἡσαῦ τὰ πρωτοτόκια. (Γένεσις25, 27-34). Αντάλλαξε δηλαδή ο Ἡσαῦ τα προνόμια και την περιουσία που είχε ως πρωτότοκος (πρωτοτόκια) με το ευτελές αντίτιμο ἄρτον καὶ ἕψημα φακοῦ...*




  Αν θέλουμε να αποτρέψουμε τη συγκέντρωση όλου του πλούτου και της εξουσίας στα χέρια μιας μικρής ελίτ, το κλειδί είναι να ρυθμίσουμε το ιδιοκτησιακό καθεστώς των δεδομένων.
Στις αρχαίες εποχές, η γη ήταν το πιο σημαντικό περιουσιακό στοιχείο στον κόσμο, η πολιτική ήταν ένας αγώνας για τον έλεγχο της γης, και αν υπερβολικά πολλή γη συγκεντρωνόταν σε πολύ λίγα χέρια, η κοινωνία χωριζόταν σε αριστοκράτες και πληβείους.
Στη νεωτερική εποχή οι μηχανές και τα εργοστάσια έγιναν σημαντικότερα από τη γη και οι πολιτικοί αγώνες εστίαζαν στον έλεγχο αυτών των ζωτικών μέσων παραγωγής. Αν υπερβολικά πολλές μηχανές συγκεντρώνονταν σε πολύ λίγα χέρια, η κοινωνία χωριζόταν σε καπιταλιστές και προλετάριους.
Στον 21ο αιώνα, ωστόσο, τα δεδομένα θα πάρουν τη θέση τόσο της γης όσο και των μηχανών ως το πιο σημαντικό περιουσιακό στοιχείο – και η πολιτική θα είναι ένας αγώνας για τον έλεγχο της ροής των δεδομένων. Αν τα δεδομένα συγκεντρωθούν σε υπερβολικά λίγα χέρια, η ανθρωπότητα θα χωριστεί σε διαφορετικά είδη.
Η κούρσα για την απόκτηση των δεδομένων έχει ήδη ξεκινήσει, με επικεφαλής γίγαντες όπως η Google, το Facebook, η Baidu και η Tencent. ΩΣ τώρα, πολλοί από αυτούς τους γίγαντες φαίνεται ότι ακολουθούν το επιχειρηματικό μοντέλο του «εμπόρου προσοχής». Τραβάνε την προσοχή μας προσφέροντάς μας δωρεάν πληροφορίες, υπηρεσίες και ψυχαγωγία και μετά ξαναπουλάνε την προσοχή μας σε διαφημιστές. Ωστόσο, οι γίγαντες των δεδομένων μάλλον στοχεύουν πολύ ψηλότερα από οποιονδήποτε παλιότερο έμπορο προσοχής.
H πραγματική τους δουλειά δεν είναι καθόλου να πουλάνε διαφημίσεις. Αντίθετα, τραβώντας την προσοχή μας καταφέρνουν να συσσωρεύουν τεράστιες ποσότητες δεδομένων σχετικά με εμάς – το προϊόν είμαστε εμείς.

Μεσοπρόθεσμα, αυτό το απόθεμα δεδομένων ανοίγει το δρόμο για ένα ριζικά διαφορετικό επιχειρηματικό μοντέλο, που το πρώτο του θύμα θα είναι η ίδια η βιομηχανία της διαφήμισης. Το νέο μοντέλο βασίζεται στη μεταφορά της αυθεντίας από τους ανθρώπους στους αλγόριθμους, συμπεριλαμβανομένης της αυθεντίας για την επιλογή και την αγορά πραγμάτων.
Όταν οι αλγόριθμοι θα επιλέγουν και θα αγοράζουν πράγματα για λογαριασμό μας, η παραδοσιακή διαφήμιση θα καταρρεύσει. Σκεφτείτε το Google. To Google θέλει να φτάσει σε ένα σημείο που θα μπορούμε να το ρωτήσουμε οτιδήποτε και θα παίρνουμε την καλύτερη απάντηση στον κόσμο. Τι θα γίνει όταν θα μπορούμε να ρωτήσουμε το Google, «Γεια σου Google! Με βάση όσα ξέρεις για τα αυτοκίνητα και για μένα (δηλαδή, τις ανάγκες, τις συνήθειές μου, τις απόψεις μου για την υπερθέρμανση του πλανήτη, ακόμα και τις απόψεις μου για την πολιτική στη Μέση Ανατολή), ποιο είναι το αυτοκίνητο που μου ταιριάζει περισσότερο;»
Αν το Google μπορεί να μας δώσει μια καλή απάντηση σε κάτι τέτοιο κι αν μάθουμε από την εμπειρία μας να εμπιστευόμαστε τη σοφία του Google αντί για τα δικά μας, εύκολα χειραγωγήσιμα συναισθήματα, τι νόημα θα έχουν ποια οι διαφημίσεις αυτοκινήτων;
Μακροπρόθεσμα, όταν συνδυάσουν αρκετά δεδομένα και αρκετή υπολογιστική δύναμη, οι γίγαντες των δεδομένων θα μπορούν να χακάρουν τα βαθύτερα μυστικά της ζωής μας κι έπειτα να χρησιμοποιήσουν αυτή τη γνώση όχι απλώς για να κάνουν επιλογές για λογαριασμό μας ή να μας χειραγωγήσουν, αλλά επίσης για να σχεδιάσουν εκ νέου την οργανική ζωή και να δημιουργήσουν ανόργανες μορφές ζωής.
Μπορεί για να συντηρηθούν βραχυπρόθεσμα οι γίγαντες να είναι απαραίτητο να πουλάνε διαφημίσεις, αλλά συχνά αξιολογούν εφαρμογές, προϊόντα και εταιρείες ανάλογα με τα δεδομένα που μπορούν να συγκεντρώσουν, και όχι με τα χρήματα που μπορούν να βγάλουν. Μια δημοφιλής εφαρμογή μπορεί να μην διαθέτει επιχειρηματικό μοντέλο ή ακόμα να χάνει χρήματα βραχυπρόθεσμα, αλλά εάν απορροφά δεδομένα, μπορεί να αξίζει δισεκατομμύρια.
Ακόμα κι αν δεν ξέρει κανείς πώς να εξαργυρώσει τα δεδομένα σήμερα, αξίζει να τα έχει γιατί μπορεί έτσι να κρατάει το κλειδί για τον έλεγχο και τη διαμόρφωση της ζωής στο μέλλον. Δεν γνωρίζω με βεβαιότητα ότι οι γίγαντες δεδομένων σκέφτονται ρητά έτσι, αλλά οι ενέργειές τους δείχνουν ότι δίνουν περισσότερη αξία στη συσσώρευση δεδομένων απ’ ό,τι στα δολάρια και τα σεντς.
Οι συνηθισμένοι άνθρωποι θα δυσκολευτούν πολύ να αντισταθούν σε αυτή τη διαδικασία. Αυτή τη στιγμή, οι άνθρωποι παραχωρούν ευχαρίστως το πιο πολύτιμο περιουσιακό τους στοιχείο -τα προσωπικά τους δεδομένα- με αντάλλαγμα δωρεάν υπηρεσίες ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και βίντεο με χαριτωμένα γατάκια. Θυμίζει κάπως τις φυλές των Αφρικανών και των Αυτοχθόνων Αμερικανών που πουλούσαν ολόκληρες χώρες στους ευρωπαίους ιμπεριαλιστές για χρωματιστές χάντρες και φτηνά μπιχλιμπίδια.
Αν κάποια στιγμή αργότερα οι απλοί άνθρωποι αποφασίσουν ότι θα προσπαθήσουν να μπλοκάρουν τη ροή των δεδομένων, μπορεί αυτό να είναι ολοένα και δυσκολότερο, ιδίως καθώς είναι πιθανό να εξαρτώνται πια από το διαδίκτυο για όλες τους τις αποφάσεις ή ακόμα και για την περίθαλψη και την επιβίωσή τους.
Άνθρωποι και μηχανές μπορεί να συγχωνευτούν τόσο ολοκληρωτικά, που οι άνθρωποι δεν θα μπορούν πια να επιβιώσουν αν αποσυνδεθούν από το διαδίκτυο. Θα είναι συνδεδεμένοι ήδη από τη μήτρα, κι αν αργότερα επιλέξει κάποιος να αποσυνδεθεί, οι ασφαλιστικές εταιρείες μπορεί να αρνούνται να τον ασφαλίσουν, οι εργοδότες να τον προσλάβουν και οι υπηρεσίες υγείας να τον φροντίσουν. Στη μεγάλη μάχη ανάμεσα στην υγεία και την ιδιωτικότητα, το πιθανότερο είναι ότι η υγεία θα νικήσει με άνεση.
Καθώς όλο και περισσότερα δεδομένα ρέουν από το σώμα και τον εγκέφαλό σας στις έξυπνες μηχανές μέσα από βιομετρικούς αισθητήρες, θα γίνεται εύκολο για τις εταιρείες και τους κυβερνητικούς φορείς να σας γνωρίζουν, να σας χειραγωγούν και να αποφασίζουν για λογαριασμό σας. Και, πράγμα ακόμα πιο σημαντικό, θα μπορούν να αποκωδικοποιήσουν τους βαθύτερους μηχανισμούς όλων των σωμάτων και των εγκεφάλων κι έτσι να αποκτήσουν τη δύναμη να σχεδιάσουν ζωή.
Αν θέλουμε να εμποδίσουμε τη μονοπώληση τέτοιων θεϊκών δυνάμεων από μια μικρή ελίτ και να αποτρέψουμε τη διαίρεση της ανθρωπότητας σε βιολογικές κάστες, η ερώτηση-κλειδί είναι η εξής: σε ποιον ανήκουν τα δεδομένα; Τα δεδομένα για το DNA μου, τον εγκέφαλό μου και τη ζωή μου ανήκουν άραγε σε μένα, στην κυβέρνηση, σε κάποια εταιρεία ή στην ανθρώπινη συλλογικότητα;
Αν οι κυβερνήσεις έχουν την εντολή να εθνικοποιήσουν τα δεδομένα, αυτό μάλλον θα χαλιναγωγήσει την ισχύ των μεγάλων εταιρειών, αλλά μπορεί να οδηγήσει σε τρομαχτικές ψηφιακές δικτατορίες. Οι πολιτικοί είναι κάπως σαν μουσικοί, και το όργανο που παίζουν είναι το ανθρώπινο συναισθηματικό και βιοχημικό σύστημα. Βγάζουν ένα λόγο, κι ένα κύμα φόβου εξαπλώνεται στη χώρα. Κάνουν μια ανάρτηση στο Twitter κι ακολουθεί μια έκρηξη μίσους. Δεν νομίζω ότι πρέπει να δώσουμε σε αυτούς τους μουσικούς ένα ακόμα πιο εκλεπτυσμένο όργανο για να παίζουν. Όταν οι πολιτικοί θα μπορούν να πατάνε άμεσα τα συναισθηματικά κουμπιά μας, προκαλώντας κατά βούληση άγχος, μίσος, χαρά και πλήξη, η πολιτική θα μετατραπεί σε ένα απλό τσίρκο συναισθημάτων.
Όσο κι αν φοβόμαστε τη δύναμη των μεγάλων εταιρειών, η ιστορία δείχνει ότι δεν θα έχουμε απαραίτητα καλύτερη μοίρα στα χέρια πανίσχυρων κυβερνήσεων. Τον Μάρτιο του 2018, που γράφονται αυτές οι γραμμές, θα προτιμούσα να δίνω τα δεδομένα μου στον Μαρκ Ζούκερμπεργκ παρά στον Βλαντιμίρ Πούτιν (αν και το σκάνδαλο με την Cambridge Analytica αποκάλυψε ότι δεν έχουμε πραγματικά επιλογή, καθώς τα δεδομένα που εμπιστευόμαστε στον Ζούκερμπεργκ θα φτάσουν τελικά στον Πούτιν).
Το να έχει ο καθένας τα δεδομένα του στην ατομική του ιδιοκτησία μπορεί να ακούγεται πιο ελκυστικό κι από τις δύο αυτές εναλλακτικές, αλλά δεν είναι καθόλου ξεκάθαρο τι μπορεί να σημαίνει πραγματικά. Έχουμε εμπειρία χιλιάδων ετών στη ρύθμιση της ιδιοκτησίας γης. Ξέρουμε πώς να κατασκευάσουμε φράχτη γύρω από ένα χωράφι, πώς να βάλουμε ένα φρουρό στην πύλη και να ελέγχουμε ποιος μπαίνει και ποιος βγαίνει. Κατά τους δύο τελευταίους αιώνες αναπτύξαμε εξαιρετικά εκλεπτυσμένους τρόπους για τη ρύθμιση της ιδιοκτησίας της βιομηχανίας – κι έτσι σήμερα μπορώ να έχω στην κατοχή μου ένα κομματάκι της Τζένεραλ Μότορς κι ένα της Τογιότα αγοράζοντας μετοχές τους. Αλλά έχουμε ελάχιστη εμπειρία στη ρύθμιση της ιδιοκτησίας δεδομένων, έργο το οποίο είναι εγγενώς πολύ δυσκολότερο, γιατί -αντίθετα από τη γη και τα μηχανήματα- τα δεδομένα βρίσκονται παντού και συγχρόνως πουθενά, κινούνται με την ταχύτητα του φωτός και μπορείς να φτιάξεις όσα αντίγραφά τους θέλεις.
Πρέπει λοιπόν να ζητήσουμε από τους δικηγόρους, τους πολιτικούς, τους φιλόσοφους, ακόμα και τους ποιητές μας να στρέψουν όλη τους την προσοχή σε αυτόν το γρίφο: πώς ρυθμίζεις την ιδιοκτησία δεδομένων; Αυτό είναι πιθανότατα το σημαντικότερο πολιτικό ερώτημα της εποχής μας. Αν δεν μπορέσουμε να δώσουμε σύντομα μια απάντηση, το κοινωνικοπολιτικό μας σύστημα μπορεί να καταρρεύσει. Οι άνθρωποι διαισθάνονται ήδη τον επερχόμενο κατακλυσμό. Ίσως αυτός να είναι ο λόγος που πολίτες σε όλο τον κόσμο χάνουν την πίστη τους στη φιλελεύθερη αφήγηση, η οποία πριν από μια δεκαετία φαινόταν ακαταμάχητη.
Πώς θα προχωρήσουμε, λοιπόν, από ’δώ και πέρα και πώς θα αντιμετωπίσουμε τις τεράστιες προκλήσεις των επαναστάσεων της βιοτεχνολογίας και τη; τεχνολογίας της πληροφορίας; Μήπως οι ίδιοι οι επιστήμονες και οι επιχειρηματίες που αποδιάρθρωσαν τον κόσμο μπορούν να βρουν μια τεχνολογική λύση; Για παράδειγμα, μήπως οι δικτυωμένοι αλγόριθμοι θα μπορούσαν να αποτελέσουν τις σκαλωσιές μιας παγκόσμιας ανθρώπινης κοινότητας η οποία θα κατείχε συλλογικά όλα τα δεδομένα και θα επέβλεπε τη μελλοντική εξέλιξη της ζωής; Καθώς η παγκόσμια ανισότητα αυξάνεται και οι κοινωνικές εντάσεις οξύνονται σε όλο τον κόσμο, ίσως ο Μαρκ Ζούκερμπεργκ θα μπορούσε να προτείνει στα 2 δισεκατομμύρια φίλους του να ενώσουν τις δυνάμεις τους και να κάνουν κάτι όλοι μαζί.

***

Επιλεγμένα αποσπάσματα από το βιβλίο του Yuval Noah Harari “21 μαθήματα για τον 21ο αιώνα” εκδόσεις Αλεξάνδρεια

*Γεν. 25,29          ἥψησε δὲ Ἰακὼβ ἕψημα· ἦλθε δὲ Ἡσαῦ ἐκ τοῦ πεδίου     ἐκλείπων,

Γεν. 25,30          καὶ εἶπεν Ἡσαῦ τῷ Ἰακώβ· γεῦσόν με ἀπὸ τοῦ ἑψήματος τοῦ πυῤῥοῦ τούτου, ὅτι ἐκλείπω. διὰ τοῦτο ἐκλήθη τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἐδώμ.

Γεν. 25,31          εἶπε δὲ Ἰακὼβ τῷ Ἡσαῦ· ἀπόδου μοι σήμερον τὰ πρωτοτόκιά σου ἐμοί.

Γεν. 25,32          καὶ εἶπεν Ἡσαῦ· ἰδοὺ ἐγὼ πορεύομαι τελευτᾶν, καὶ ἵνα τί μοι ταῦτα τὰ πρωτοτόκια;

Γεν. 25,33          καὶ εἶπεν αὐτῷ Ἰακώβ· ὄμοσόν μοι σήμερον. καὶ ὤμοσεν αὐτῷ· ἀπέδοτο δὲ Ἡσαῦ τὰ πρωτοτόκια τῷ Ἰακώβ.

Γεν. 25,34          Ἰακὼβ δὲ ἔδωκε τῷ Ἡσαῦ ἄρτον καὶ ἕψημα φακοῦ, καὶ       ἔφαγε  καὶ ἔπιε καὶ ἀναστὰς ᾤχετο· καὶ ἐφαύλισεν Ἡσαῦ τὰ πρωτοτόκια.



Γεν. 25,29                Ο Ιακώβ έβραζε κάποτε ένα φαγητόν. Ο Ησαύ επέστρεψε την ημέραν εκείνην από την πεδιάδα κατεξηντλημένος,

Γεν. 25,30                Και είπεν στον Ιακώβ· “δος μου να γευθώ από αυτό το κόκκινο φαγητό, διότι πεθαίνω από την πείνα”. -Δι' αυτό ωνομάσθη ο Ησαύ και Εδώμ (κόκκινος).

Γεν. 25,31                 Ευρήκε τότε ευκαιρίαν ο Ιακώβ και είπεν στον Ησαύ· “παραχώρησέ μου σήμερον τα πρωτοτόκιά σου και εγώ θα σου δώσω να φάγης”.

Γεν. 25,32                Και ο Ησαύ απήντησεν· “εγώ κοντεύω να πεθάνω από την πείναν και τι με ωφελούν αυτά τα πρωτοτόκια;”

Γεν. 25,33                 Είπεν εις αυτόν ο Ιακώβ· “κάμε μου σήμερον όρκον, ότι μου παραχωρείς τα πρωτοτόκιά σου”. Ο Ησαύ ωρκίσθη και έτσι επώλησεν στον Ιακώβ τα πρωτοτόκια αντί πινακίου φακής.

Γεν. 25,34                Τοτε ο Ιακώβ έδωσε ψωμί και μαγειρευμένες φακές στον Ησαύ, ο οποίος έφαγε, έπιε και ανεχώρησε, χωρίς να δώση καμμίαν σημασίαν ότι απεξενώθη από τα πρωτοτόκια. Ετσι δε ο Ησαύ περιεφρόνησε και εξηυτέλισε τα πρωτοτόκια.

Αντικλείδι , https://antikleidi.com




Για να το κάνεις αυτό χρειάζεται να βάλεις το χέρι σου στην καρδιά και να ρωτήσεις τον εαυτό σου

“Τι μετράει πραγματικά για εσένα; Τι είναι σημαντικό για εσένα;” 
Εστίασε εδώ και νιώσε πότε αισθάνεσαι χαρούμενος; 
Πότε νιώθεις ήρεμος; Πότε νιώθεις γαλήνη; 

Και ακολούθησέ το γιατί, να θυμάσαι, άλλο ένα μυστικό, εάν δεν υπηρετείς την καρδιά σου, ότι και να αποκτήσεις στην ζωή σου, αν μέσα σου δεν είσαι γαλήνιος, τότε τι μετράει για εσένα σε αυτή την ζωή;

Αφιέρωσε λίγο χρόνο στον εαυτό σου, πήγαινε στην φύση ή για περπάτημα, ή κάτσε σε ένα όμορφο μέρος που αγαπάς, βάλε το χέρι στην καρδιά, νιώσε τον εαυτό σου, και ρώτησε τον 

“Τι είναι πραγματικά σημαντικό για εσένα;” 
Τι είναι αυτό που δίνει αγάπη, δύναμη, ηρεμία, σκοπό στη ζωή σου;


  Αν γνώριζες ότι δεν είσαι μόνο αυτό που έχεις διδαχτεί να είσαι, αλλά είσαι κάτι ανώτερο, που έχει μια σπουδαία δύναμη κι ένα κρυμμένο χάρισμα, θα σκεφτόσουν με τον ίδιο τρόπο που σκέφτεσαι τώρα για τον εαυτό σου;
  Σου έχει αναφέρει ποτέ κανείς ότι η ζωή δεν σου προσφέρεται μόνο για να εργαστείς, να καλύψεις υποχρεώσεις, να πληρώσεις λογαριασμούς, αλλά για να μάθεις νέα πράγματα και ν’ αναδείξεις στον κόσμο το μεγαλείο σου; Την ιδιαίτερη προσωπικότητά σου, το ταλέντο και το χάρισμά σου;
Η προσωπικότητά σου είναι αυτή που καθορίζει την αξία σου σαν άτομο, κι όμως ποτέ κανείς δεν μας έμαθε να δίνουμε αξία στον εαυτό μας.
Η δωδεκάχρονη σχολική εκπαίδευση και η μετέπειτα έξοδος στην κοινωνία για σπουδές ή δουλειά, περισσότερο σε προγραμματίζουν να γίνεσαι «ίδιος» με το διπλανό ή τον προηγούμενο, παρά σε ωθεί ν’ ανακαλύψεις και ν’ αναπτύξεις τη δική σου ταυτότητα.
Πως θα γνωρίσεις το χάρισμά σου, αν κάνεις τα ίδια με τους άλλους;
Αν πιστεύεις ότι έχουμε έρθει σε αυτόν τον κόσμο από τύχη, απλώς για να περάσουμε μερικά χρόνια ζωής «όπως αυτή μας τα φέρει», ανούσια και επιφανειακά, σε συμβουλεύω ν’ αναθεωρήσεις και να σκεφτείς πως ένα παιδί με όνειρα και σκοπό που «έφυγε» στα 20 από τροχαίο δυστύχημα, θα ήθελε πολύ να είχε το χρόνο σου, για να τον αξιοποιήσει.
Αν, όμως, πιστεύεις ότι έχουμε έρθει σε αυτόν τον κόσμο με ένα σκοπό, μ’ ένα  όραμα, μ’ ένα χάρισμα που θα βοηθήσει εσένα και τους γύρω σου να ζήσουν καλύτερα, σε συμβουλεύω να αρχίσεις να εργάζεσαι πάω στο χάρισμά σου για να το εξελίξεις και να το απελευθερώσεις στον κόσμο. Γιατί έχεις κάτι που ο κόσμος το έχει ανάγκη.
Το χάρισμα είναι μια ενυπάρχουσα ικανότητα, έτοιμη να εκπληρώσει μια λειτουργία που ανταποκρίνεται σε μια ανάγκη του κόσμου μας.
Για παράδειγμα, ένας δάσκαλος που έχει χάρισμα στην επικοινωνία και τη μεταδοτικότητα, μπορεί να εκπληρώσει με τον καλύτερο τρόπο το λειτούργημά του, καθώς μπορεί να διδάξει σωστά και άμεσα μια τάξη παιδιών σε σχολείο.
Ενυπάρχουσα ικανότητα σημαίνει ότι κανείς δεν μπορεί να στη δώσει. Υπάρχει μέσα σου.«Ήρθες» στον κόσμο με αυτή και ο σκοπός σου είναι να την απελευθερώσεις.
Το χάρισμα δεν μπορεί να διδαχτεί. Μπορεί μόνο να αναδυθεί από το άτομο που το έχει μέσα του και να διαδοθεί.
«Το νόημα της ζωής είναι ν’ ανακαλύψεις το χάρισμά σου. Ο σκοπός της ζωής είναι να το μοιράσεις.»
Pablo Picasso
Μπορείς να πας σ’ όλα τα πανεπιστήμια, ν’ αποκτήσεις δύο, τρεις, πέντε τίτλους κι όμως να μην ανακαλύψεις το χάρισμά σου. Γιατί επέλεξες να αφιερώσεις χρόνο σε λάθος «μαθήματα».
Το χάρισμά σου είναι η πηγή της αξίας σου.
Αν δεν αναδύσεις το χάρισμά σου, δεν θα είσαι ποτέ πολύτιμος στην κοινωνία.
Όλοι μας έχουμε ένα χάρισμα, μα λίγοι το θάρρος που απαιτείται για να το ανακαλύψουμε και να το στηρίξουμε. Η ουσία μιας γεμάτης ζωής, είναι ν’ ανακαλύψεις το χάρισμά σου και έπειτα, να ζήσεις όλη σου τη ζωή, αξιοποιώντας το.
Λένε πως το να κάνεις σε όλη σου τη ζωή αυτό που αγαπάς κι αυτό που έχεις μέσα σου, είναι η πραγματική ευτυχία. Όμως, θεωρώ ότι ευτυχία είναι πρώτα να γνωρίζεις τι σου αρέσει να κάνεις και τι έχεις μέσα σου.
Ποιο είναι το χάρισμά σου;
Ποιο είναι το ταλέντο σου;
Τι λατρεύεις να κάνεις;
Ποιο είναι το πάθος σου;
Τι θες να κάνεις την υπόλοιπη ζωή σου;
Σε τι πιστεύεις ότι είσαι ο καλύτερος εαυτός σου;
Τι θα έκανες, ακόμα και χωρίς χρήματα, επειδή το γουστάρεις;
Τι θα ξεκινούσες να κάνεις από αύριο, αν γνώριζες πως η επιτυχία του θα ήταν δεδομένη;
Το χάρισμα σου είναι αυτό που κάνεις και ο χρόνος σταματά. Παύει να υπάρχει. Είναι αυτό που θα έκανες δωρεάν. Που δεν νιώθεις κούραση. Που κάνοντάς το, κερδίζουν και οι άλλοι, όχι μόνο εσύ. Που σε κάνει να νιώθεις δημιουργικός και φωτισμένος.
Δε χρειάζεται ν’ ακούσεις άλλους για να βρεις το χάρισμά σου. Άκουσε τον εαυτό σου και εμπιστεύσου τη διαίσθησή σου. Γνωρίζεις καλύτερα απ’ τον καθένα τι είναι αυτό που σε κάνει να νιώθεις μοναδικός.
Το πιο σημαντικό στοιχείο του χαρίσματος είναι το εξής:
Οτιδήποτε πρόκειται να γίνεις, το κατέχεις από τώρα. Αυτό για το οποίο γεννήθηκες να κάνεις, δεν είναι μακριά σου ή στο μέλλον, αλλά είναι μέσα σου, τώρα. Το χάρισμά σου βρίσκεται ήδη προετοιμασμένο, σχεδόν έτοιμο, μέσα σου. Γεννιέσαι με το χάρισμα και το μέλλον στα χέρια σου. Ποτέ, το χάρισμα και το μέλλον σου δεν βρίσκεται κάπου «έξω» από εσένα. Στον εαυτό σου πρέπει να κοιτάξεις, για να το ανακαλύψεις.
Ο σπουδαιότερος γλύπτης όλων των εποχών, ο Μιχαήλ Άγγελος, είχε την πεποίθηση ότι μέσα σε κάθε ογκόλιθο βρίσκεται κρυμμένη μια φιγούρα που περιμένει ν’ απελευθερωθεί και ότι η δουλειά του γλύπτη ήταν να εκκαθαρίσει καθετί περιττό, ώστε μέσα από τον ογκόλιθο να αποκαλυφθεί το πραγματικό μεγαλείο.
«Είδα τον άγγελο μέσα στο μάρμαρο και το σκάλισα, ώσπου να τον απελευθερώσω»
Μιχαήλ Άγγελος
Η πεποίθηση του Μιχαήλ Άγγελου θα πρέπει να εμπνέει όλους μας. Για να βρεις το μεγαλείο σου, το χάρισμά σου, τη ζωή που θέλεις να ζήσεις, θα πρέπει να κοιτάξεις τον εσωτερικό σου κόσμο.
Είναι εκεί και περιμένει από σένα να κάνεις μια εκκαθάριση όλων αυτών των πραγμάτων που δεν είναι  -ΕΣΥ-
·οι φόβοι σου, οι περιορισμένες πεποιθήσεις σου που δεν σ’ αφήνουν να εξελιχθείς, τα «θέλω» άλλων που αναγκαστικά ακολουθείς, η αρνητική εσωτερική ομιλία που χρησιμοποιείς για τον εαυτό σου, η ηττοπάθεια σου απέναντι σε κάθε εμπόδιο που εμφανίζεται ανάμεσα σε σένα και το στόχο σου.
Το χάρισμα σου υπάρχει για να σου δώσει να ζήσεις τη ζωή που θες να ζήσεις, τη ζωή που ονειρεύεσαι, τη ζωή που σου αξίζει.
Είμαι σίγουρος πως αν κλείσεις τα μάτια, θα δεις τον εαυτό σου πιο χαρισματικό από ποτέ…
Το χάρισμά σου έχει ήδη εξουσιάσει όλη τη σκέψη σου…
Και περιμένει να γίνει πραγματικότητα…
Βγάλ΄το από μέσα σου…
Και βάλ’ το στη ζωή σου…
Τι περιμένεις;




  Ο άνθρωπος, ως ξεχωριστή οντότητα στη Γη που διαφέρει διότι είναι έλλογο και νοήμον ον, ανέπτυξε τον λόγο μέσω του νοός και των αισθήσεων. Όταν οι αισθήσεις τον ξεγελούσαν για κάτι το οποίο δεν γνώριζε, το αποκαλούσε θεό.

Νοώντας αποκτούσε τη γνώση, απομυθοποιούσε τα στοιχεία της φύσης και αντιλαμβανόταν ότι οι αισθήσεις του είναι ατελείς, αλλά και ότι οι αισθήσεις είναι οι μόνες λειτουργίες του σώματος που εκπαιδεύονται, εξελίσσονται αλλά και προσαρμόζονται. (Αριστοτέλης 6-2-2010), Ο εγκέφαλος προσαρμόζεται και επικοινωνεί με την ύλη μέσω των αισθήσεων. (Αριστοτέλης 6-2-2010) Όμως όλα αυτά γίνονται εντός και μόνο εντός της ατμόσφαιρας της Γης και οι αισθήσεις αποκωδικοποιούν μόνο παν ό,τι το υλικό. Αυτά τα οποία δεν χρειάζονται τη γήινη ατμόσφαιρα για να αποκωδικοποιηθούν είναι οι έννοιες.

Ο άνθρωπος δεν εξελίσσεται μέσω των αισθήσεων, αλλά μέσω του νοός, ο οποίος είναι υπεύθυνος για την κατανόηση των εννοιών. Όταν ο λόγος εμπεριέχει έννοιες, ξεπερνά τη δυνατότητα των αισθήσεων, και τότε η καρδιά παράγει το αίσθημα. Το καθαρό αίσθημα της καρδιάς είναι η συγκίνηση και εκδηλώνεται με ένα ηλεκτροστατικό πεδίο στο σώμα μέσω της ροής του αίματος.

Το πνεύμα είναι αυτό που πρέπει να δίδει μέσω του νοός την ενέργεια στον εγκέφαλο και αυτός με τη σειρά του να τη διανέμει στο σώμα για την ορθή λειτουργία του και για την ορθή και πλήρη λειτουργία των αισθήσεων. Ο νους δίδει στον εγκέφαλο την αποκωδικοποίηση (γνώση) της ύλης, για να μπορέσει να διαχειριστεί αυτήν, καθώς ο εγκέφαλος δεν φέρει εξ αρχής τη γνώση της σύστασης της ύλης.

Ο νους κατέχει όλη τη Γνώση της θεωρίας της Νόησης του Σύμπαντος και ο εγκέφαλος καλείται εν σώματι να την πράξει. Η δυσκολία του έγκειται στο αν η επεξεργασία των ερεθισμάτων από τις αισθήσεις θα καταλήξει στη νόηση ή στη σκέψη. Αν καταλήξει στην επεξεργασία της νόησης, τότε ο άνθρωπος βρισκόμενος σε αρμονία με το Σύμπαν ενεργοποιεί το μέρος του εγκεφάλου το οποίο κάνει πράξη τη θεωρία του νοός (νοεί) και αναγνωρίζει ότι η σκέψη του είναι ατελής, όπως και οι αισθήσεις του.

Όταν ερχόμαστε στον κόσμο ο εγκέφαλός μας ήδη έχει τις βασικές του καταγραφές που κάνουν το νεογέννητο να ¨ξέρει" πως θα φάει πως θα κινεί τα μέλη του και πως ενστικτωδώς να αναγνωρίζει τους ανθρώπους που το αγαπούν και που το έφεραν στον κόσμο. 

Αυτές οι στοιχειώδεις γνώσεις εμπλουτίζονται και επεκτείνονται στην υπόλοιπη ζωή του ώστε να δημιουργήσουν τον ώριμο και εξελιγμένο ανθρώπινο εγκέφαλο. 

Για να γίνει αυτό χρειάζεται να φορτιστεί με ένα μεγάλο πλήθος από πληροφορίες που τις παίρνει σε όλη την διάρκεια της ζωής του που θα τις επεξεργασθεί θα τις αποθηκεύσει (θα τις κάνει μνήμη δηλαδή) θα αυξήσει και θα τροποποιήσει τους νευρώνες του και τις νευρωνικές του συνδέσεις

Αυτό που βοηθά να εισέλθουν πληροφορίες σε αυτό το θαυμαστό όργανο που λέγεται ανθρώπινος εγκέφαλος, ώστε να αναπτυχθεί και να εξελιχθεί είναι οι αισθήσεις του

Από τις μυριάδες πληροφοριών που καταφθάνουν σε έναν οργανισμό από το εξωτερικό αλλά και το εσωτερικό περιβάλλον εκείνες που τον αφορούν είναι όσες μπορούν να ανιχνεύσουν κάποια ειδικά κύτταρα και να τις μετατρέψουν στην συνέχεια σε ηλεκτρικά σήματα τα οποία φυσιολογικά θα προχωρήσουν στα ενδότερα προς επεξεργασία

Αυτό που δεχόμαστε από το περιβάλλον εν είναι και αυτό που διαμορφώνεται αργότερα από το ΚΝΣ σαν αντίληψη του ερεθίσματος. Ηλεκτρομαγνητικά σήματα διαφόρων συχνοτήτων τα αντιλαμβανόμαστε σαν χρώματα κόκκινα κίτρινα μπλε κ.λ.π., κύματα πίεσης τα καταλαβαίνουμε σαν λέξεις, ήχους και μουσική, Διάφορα χημικά μόρια που κυκλοφορούν στον αέρα και το νερό, τα νοιώθουμε σαν οσμές και γεύσεις. Ο τρόπος που αντιλαμβανόμαστε τα ερεθίσματα είναι δημιούργημα αισθητικής επεξεργασίας στον εγκέφαλο.

Το ότι η έννοια της ύλης δεν είναι κάτι το απτό και αντικειμενικά προσδιορισμένο, αλλά κάτι έξω από την εποπτεία των ανθρώπινων αισθήσεων, το διατύπωσαν πρώτοι οι αρχαίοι Έλληνες της προσωκρατικής και κλασικής περιόδου.

Ο Αναξίμανδρος πρώτος θεωρούσε ότι αρχικά υπήρχε μια πρωταρχική υλική ουσία, έξω από την εποπτεία των ανθρώπινων αισθήσεων η οποία ήταν αθάνατη και ανώλεθρη. Από την ουσία αυτή, κατά τον Αναξίμανδρο, δημιουργείται η υλική αντικειμενική πραγματικότητα η οποία αφού διατρέξει έναν κύκλο ζωής επιστρέφει στον εαυτό της. Την πρωταρχική αυτή ουσία την ταύτισε με την έννοια του απείρου.

Ο Πλάτωνας, στη συνέχεια, δίδασκε ότι αρχικά υπήρχε μια πρωταρχική αγαθοποιός ουσία, η οποία δεν ήταν δυνατόν να γίνει αντιληπτή από τις ανθρώπινες αισθήσεις παρά μόνο από τον Νου. Την ουσία αυτή την ονόμασε «Πρώτη Ιδέα», η οποία εκδηλώνεται πρωτογενώς μέσα σε έναν μη αισθητό, αλλά νοητικά προσεγγίσιμο Κόσμο των Ιδεών. Από αυτήν την «Πρώτη Ιδέα» μέσω κάποιων αιτίων γεννήθηκε η εμπειρική και αντικειμενικά προσεγγίσιμη από τις ανθρώπινες αισθήσεις ύλη.

Τέλος η ύλη κατά τον Aριστοτέλη ήταν κάτι διάφορο και διαφορετικό από την πραγματωμένη και αισθητή μορφή του κάθε αντικειμένου. Αποτελούσε δε το ακαθόριστο και μη αισθητό στοιχείο του κάθε αντικειμένου που ενυπάρχει δυνάμει μέσα του.

Τι είναι λοιπόν αυτό που οι αισθήσεις μας αντιλαμβάνονται σαν υλική πραγματικότητα;

Κάθε τι γύρω μας το οποίο ονομάζουμε υλικό αντικείμενο δεν είναι τίποτα άλλο από έναν ωκεανό στροβιλιζόμενης μη αισθητής ενέργειας η οποία ξεχύνεται πέρα από τα όρια του σχήματός του μέχρι το άπειρο. Η ενέργεια αυτή ενώνεται και μπλέκεται με την ενέργεια όλων των σωμάτων του σύμπαντος δημιουργώντας μια ενιαία και αδιάσπαστη ενότητα. Τα όρια των υλικών αντικειμένων που τα διακρίνουν μεταξύ τους, το χρώμα τους, η σκληρότητά τους, η γεύση τους δεν είναι παρά κατασκευάσματα των ατελών αισθήσεών μας. Μια πλάνη των αισθήσεων.

Ο μόνος τρόπος να γνωρίσουμε τον κόσμο και την εξωτερική πραγματικότητα είναι μέσω των αισθήσεών μας… Και πράγματι είναι από την εγκεφαλική αποκωδικοποίηση των αισθητηριακών ερεθισμάτων που σχηματοποιείται τόσο η πρόσληψη του κόσμου όσο και η κατανόηση του περιβάλλοντος.

Κι ενώ κάποτε μαθαίναμε ότι οι αισθήσεις μας είναι πέντε, σήμερα ο αριθμός αυτός έχει αυξηθεί για να συμπεριλάβει και πολλές ακόμα, κάτι που εξαρτάται φυσικά από το τι ορίζουμε ως αίσθηση.


Όσες πάντως αισθήσεις κι αν «ανακαλύψουμε», το ζωικό βασίλειο θα μας βάζει πάντα τα γυαλιά!

Δεν είναι μόνο οι βασικές αισθήσεις που μοιράζονται με τον άνθρωπο, τις οποίες εξασκούν βέβαια με μεγαλύτερη οξύτητα, είναι ο τελείως διαφορετικός τρόπος που προσλαμβάνουν την πραγματικότητα.

Αν ο άνθρωπος είναι η κορωνίδα της δημιουργίας; Εξαιρετικά αμφίβολο πια…

Ηλεκτροεντοπισμός



Όταν ο πλατύπους αναφέρθηκε για πρώτη φορά στους ευρωπαίους επιστήμονες, με την περιγραφή του να τον θέλει θηλαστικό που γεννά αυγά και με πλατύ ρύγχος σαν πάπια, θεωρήθηκε φάρσα! Τι λόγος υπήρχε άλλωστε για το παράξενο ρύγχος του; Κι εδώ αρχίζουν τα ωραία: ο πλατύπους κυνηγά μικρά ασπόνδυλα στον βυθό ποταμών και λιμνών, κι όταν βουτά στο νερό τα μάτια, τα αυτιά και τα ρουθούνια του κλείνουν αεροστεγώς. Πώς αντιλαμβάνεται λοιπόν τη λεία; Με το ρύγχος φυσικά, που διαθέτει αισθητήρια ικανά να εντοπίζουν οποιαδήποτε μεταβολή στο ηλεκτρικό πεδίο -αλλά και κάθε διατάραξη του νερού- που δημιουργείται από την κίνηση των ζωντανών οργανισμών. Ο ηλεκτροεντοπισμός τον κάνει μάλιστα θηρευτή με εξαιρετική ακρίβεια…

Ηχοεντοπισμός



Παρά την κοινή πεποίθηση, οι νυχτερίδες δεν είναι τυφλές. Έχουν όμως πράγματι μικρά μάτια και αδύναμη όραση, κι αυτό γιατί έχουν αναπτύξει την ικανότητα να κυνηγούν με τη βοήθεια του ήχου! Εντοπίζουν λοιπόν τους υψηλής συχνότητας παλμούς και την ηχώ τους, αποκωδικοποιώντας έτσι την απόσταση και τη διεύθυνση κίνησης των αντικειμένων του περιβάλλοντός τους. Μέχρι και την ταχύτητα κίνησης του εντόμου συλλαμβάνουν με τον ηχοεντοπισμό, καθώς η όραση δεν μπορεί να τις βοηθήσει στο νυχτερινό κυνήγι στα σκοτάδια…

Υπέρυθρες ακτίνες



Για τον άνθρωπο, οι απεικονιστικές συσκευές που καταγράφουν εικόνες με τη βοήθεια των υπερύθρων είναι σχετικά καινούρια ιστορία. Όχι όμως και για τα φίδια! Σε πολλά είδη της οικογένειας των ερπετών, που κυνηγούν θερμόαιμες λείες, υπάρχει μια εγκεφαλική δομή που επιτρέπει στα φίδια να συλλαμβάνουν την υπέρυθρη ακτινοβολία και να τη χρησιμοποιούν στον εντοπισμό της τροφής τους. Ακόμα και φίδια που έχουν τυφλωθεί μπορούν να κυνηγούν με μεγάλη μαεστρία χάρη στις υπέρυθρες ακτίνες, κι αυτό γιατί η μοριακή βάση του μηχανισμού πρόσληψης των υπερύθρων είναι τελείως διαφορετική από την αντίστοιχη της όρασης του ηλιακού φωτός, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι δύο μηχανισμοί έχουν εξελιχθεί ξεχωριστά…

Υπεριώδης ακτινοβολία



Είναι γνωστό ότι η ομορφιά και τα έντονα χρώματα των λουλουδιών δεν υπάρχουν για την ανθρώπινη απόλαυση: είναι ο καλύτερος τρόπος να προσελκύσουν τα έντομα, που θα τα βοηθήσουν στη διαδικασία γονιμοποίησής τους. Τα λουλούδια ωστόσο που γονιμοποιούνται από τη δράση των μελισσών κάνουν πολλά περισσότερα από το να στολίζονται ωραία: όταν τα δούμε στο υπεριώδες φάσμα, αποκαλύπτουν μοτίβα σχεδιασμένα να τραβούν τις μέλισσες! Κι αυτό γιατί στο οπτικό φάσμα της μέλισσας υπάρχουν μια σειρά από κύτταρα ικανά να συλλαμβάνουν την υπεριώδη ακτινοβολία. Τα λουλούδια μεταδίδουν λοιπόν κρυφές πληροφορίες για τα μάτια της μέλισσας και μόνο…

Μαγνητικό πεδίο




Οι μέλισσες έχουν και δεύτερο αισθητηριακό τρικ στις φαρέτρες τους, κι αυτό γιατί το να επιστρέψει στο μελίσσι της έπειτα από μια κουραστική μέρα στα λιβάδια είναι ζήτημα ζωής και θανάτου. Και από την άλλη, για την εύρυθμη ζωή της κυψέλης, είναι σημαντικό για μια μέλισσα να μπορεί να θυμηθεί πού είναι τα αποθέματα τροφής. Παρά λοιπόν την πλειάδα των αισθητηριακών δεδομένων που χρησιμοποιεί για να κατευθυνθεί στον χώρο, το πραγματικό ταχυδακτυλουργικό είναι μέσα στην κοιλιά της: ένας μικρός δακτύλιος από μαγνητικά σωματίδια (μαγνητικοί κόκκοι σιδήρου δηλαδή) επιτρέπει στη μέλισσα να εντοπίζει το μαγνητικό πεδίο της Γης και να καθορίζει επακριβώς τη θέση της!

Πόλωση



Οι άνθρωποι δεν μπορούν να διακρίνουν με γυμνό οφθαλμό την πόλωση του ηλιακού φωτός (τη βαθμιαία ελάττωση δηλαδή της έντασης των ακτίνων του φωτός κατά την ανάκλαση ή τη διάθλασή τους). Κι αυτό γιατί τα φωτοευαίσθητα κύτταρα στα μάτια μας είναι τοποθετημένα κατά τυχαίο τρόπο. Στα χταπόδια όμως τα αντίστοιχα κύτταρα είναι «πειθαρχημένα», επιτρέποντάς τους να βλέπουν το πολωτικό φως ευθυγραμμίζοντας τα φωτοευαίσθητα κύτταρα. Πώς τα βοηθά αυτό στο κυνήγι; Ένας από τους καλύτερους τρόπους απόκρυψης στη φύση είναι το να είσαι διαφανής και πολλοί οργανισμοί στο νερό χρησιμοποιούν το τρικάκι ιδανικά. Το φως που φτάνει κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας διαθέτει έναν πολωτικό παράγοντα, τον οποίο και διακρίνουν πολλά είδη χταποδιών. Κι ενώ ο θαλάσσιος οργανισμός νιώθει ασφαλής ως αόρατος, το χταπόδι τον βλέπει και τον τσακώνει με ευκολία…

Αισθητηριακή ασπίδα



Ο άνθρωπος μπορεί να νιώσει όλο του το σώμα μέσω της σωματαίσθησης, των κυττάρων δηλαδή της επιδερμίδας που είναι ευαίσθητα σε απτικά ερεθίσματα. Αν όμως φορέσουμε πανοπλία, το μεγαλύτερο μέρος της ευαισθησίας αυτής θα χαθεί. Κι ενώ για μας θα ήταν μια μικρή ενόχληση, για την αράχνη θα ήταν καταστροφικό! Κι αυτό γιατί οι αράχνες, όπως και πολλά ακόμα αρθρόποδα, διαθέτουν φυσική πανοπλία για να προστατεύει το σώμα τους. Πώς μπορούν λοιπόν να αντιλαμβάνονται ό,τι αγγίζει το δέρμα τους πράττοντας αναλόγως; Μέσω μικρών σχισμών στην «πανοπλία» τους φυσικά, οι οποίες μετρούν τον βαθμό πίεσης που δέχονται από εξωτερικά ερεθίσματα! Κι έτσι μπορεί η αράχνη να καταλαβαίνει τι συμβαίνει γύρω της χωρίς να θυσιάζει τον βαρύ αμυντικό οπλισμό της…

Εντοπισμός μέσω γεύσης



Την ώρα που στον άνθρωπο η γεύση είναι μια αίσθηση περιορισμένη στον βαθμό των ερεθισμάτων που μπορεί να εντοπίσει, στα γατόψαρα είναι η κυρίαρχη: όλο τους το σώμα είναι καλυμμένο με γευστικούς κάλυκες! Περισσότεροι από 175.000 γευστικοί υποδοχείς, που μπορούν να γευτούν σε όλες τις δυνατές διευθύνσεις, δίνουν στο γατόψαρο την αμίμητη ικανότητα να εντοπίζει τη λεία του από μακρινή απόσταση, αλλά και να καταλαβαίνει τη διεύθυνση κίνησης…

Τυφλό φως



Τα περισσότερα ζώα που αναπτύσσονται και ζουν σε σκοτεινά περιβάλλοντα είτε διαθέτουν υποτυπώδη όραση είτε είναι εντελώς τυφλά. Το ψάρι Astyanax Μexicanus, που ζει σε σκοτεινά υποθαλάσσια σπήλαια, έχει χάσει λοιπόν τελείως την όρασή του, δεν είναι ωστόσο τυφλό! Κι αυτό γιατί έχει αναπτύξει μια μέθοδο εντοπισμού των ανεπαίσθητων αλλαγών στη μείωση του φωτός. Μετρά δηλαδή τους διαφορετικούς βαθμούς απουσίας του φωτός(!), γεγονός που του επιτρέπει τόσο να διαφεύγει από τους θηρευτές του όσο και να συλλαμβάνει τη λεία του.

Μάτι-κανονάκι σάρωσης



Στη φύση συναντάμε μια πραγματικά ανεξάντλητη ποικιλία από σχηματισμούς ματιών. Οι τρόποι δε που συλλαμβάνουν και αποκωδικοποιούν τα είδωλά τους είναι ακόμα περισσότεροι. Τα περισσότερα βέβαια οπτικά συστήματα των έμβιων οργανισμών αποτελούνται από έναν φακό και μια βάση από φωτοευαίσθητα κύτταρα πάνω στα οποία σχηματίζεται το είδωλο του προβαλλόμενου κόσμου.

Για να εστιάσει στην εικόνα, ο φακός μπορεί να αλλάξει σχήμα, όπως στους ανθρώπους, να κινηθεί μπρος-πίσω, όπως στα χταπόδια, ή και με διάφορους ακόμα τρόπους. Κανένας ωστόσο δεν φτάνει στον εξωφρενικό βαθμό που απεικονίζει τον κόσμο ένα είδος οστρακόδερμου, το Copilia Quadrata: τα μάτια του διαθέτουν δύο σταθερούς φακούς και ένα κινητό φωτοευαίσθητο σημείο. Κινώντας λοιπόν τα κύτταρα-ανιχνευτές, το Copilia «χτίζει» το είδωλο σαν μια σειρά από φωτεινές κουκκίδες, μετρώντας τα επίπεδα του φωτός σε μια σειρά από θέσεις!