Νοεμβρίου 2018




   Οι άνθρωποι χάνουν την πίστη τους. Σύμφωνα με έρευνα του 2015, την οποία διεξήγαγε το Ερευνητικό Κέντρο Pew, το ποσοστό των Αμερικανών που δηλώνουν χριστιανοί έπεσε κατά 7,8% μεταξύ 2007 και 2014. Και παρ' όλο που την ίδια περίοδο υπήρξε αύξηση κατά 1,2% στον αριθμό των ανθρώπων που υποστηρίζουν μη χριστιανικές θρησκείες, το ποσοστών των Αμερικανών που δεν ταυτίζονται με κάποια θρησκεία αυξήθηκε κατά 6,7%.



Τι γίνεται, όμως, όταν η πίστη σου είναι και η δουλειά σου; Μετά από χρόνια σπουδών στην ιερατική σχολή, όταν πια έχεις χτίσει ολόκληρη τη ζωή σου γύρω από την πίστη σου, τι κάνεις όταν συνειδητοποιήσεις ότι ο συνδετικός κρίκος ανάμεσα σε εσένα και την ανώτερη δύναμη που πιστεύεις έχει εξαφανιστεί;


Το Πρόγραμμα των Κληρικών (Clerics Project) είναι μια ομάδα ηλεκτρονικής υποστήριξης για ανθρώπους που ασχολούνταν επαγγελματικά με τη θρησκεία και τελικά βρήκαν τον πνευματικό τους εαυτό στον αθεϊσμό. Η ομάδα δημιουργήθηκε το 2011 και στόχος της είναι να βοηθήσει πρώην κληρικούς, ώστε να διαχειριστούν τα αναπόφευκτα ηθικά και φιλοσοφικά ερωτήματα που προκύπτουν, αφού εγκαταλείψουν την πίστη τους, όπως και να τους βοηθήσει να προσαρμοστούν σε μια ζωή που είναι απομακρυσμένη από τον πνευματικό κόσμο.

Μιλήσαμε με αρκετά πρώην μέλη του κλήρου που συμμετέχουν στο Πρόγραμμα Κληρικών για το πώς και το γιατί εγκατέλειψαν την πίστη τους.







Drew Bekius, Πρώην Βαπτιστής Ιερέας

«Κοιτάξαμε πίσω από την κουρτίνα και είδαμε ότι το μόνο που υπάρχει είναι μερικοί μοχλοί»

   Ήμουν θιασώτης της λεγόμενης «αδιάκοπης προσευχής», δηλαδή της ιδέας ότι πάντα έχεις μια διαρκή συζήτηση με τον Θεό στο πίσω μέρος του μυαλού σου. Εκείνη την περίοδο της ζωής μου, ξεκίνησα να ικετεύω και να παρακαλώ τον Θεό να διώξει τις αμφιβολίες μου και να δυναμώσει πάλι την πίστη μου. Η Βίβλος σού υπόσχεται ότι το μόνο που πρέπει να κάνεις είναι να αναζητάς ταπεινά τον Θεό και εκείνος θα αποκαταστήσει την πίστη σου. Οπότε έλεγα, «Ωραία, Σε αναζητώ. Κάνε με να βρω την πίστη μου. Την αναζητώ συνεχώς. Σε παρακαλώ, βοήθησέ με. Άλλη μια φορά, σε ικετεύω, βοήθησέ με. Μου υποσχέθηκες ότι θα την αποκαταστήσεις. Λοιπόν, καν' το». Αναζητούσα συνεχώς τον Θεό και εξομολογούμουν. Ζητούσα απεγνωσμένα βοήθεια.


  Όταν είσαι ένας απλός άνθρωπος που πηγαίνει στην εκκλησία, ίσως να σου δημιουργηθούν αυτές οι αμφιβολίες, όμως μετά λες, «Μα φυσικά, δεν είμαι παρά ένας απλός άνθρωπος. Είναι λογικό να μην καταλαβαίνω». Αλλά μπορεί επίσης να σκεφτείς, «Ναι, όμως αυτός ο άνθρωπος που κηρύττει από άμβωνος, το έχει κατανοήσει». Ωστόσο, εμείς βρισκόμαστε εκεί πάνω και σκεφτόμαστε ότι ούτε και εμείς κατανοούμε. Είναι σαν να κοιτάζει πίσω από την κουρτίνα η Dorothy από τον Μάγο του Οζ και να βλέπει ότι αυτός ο σπουδαίος και μεγάλος μάγος είναι απλώς ένας τύπος που τραβάει μοχλούς. Έτσι νιώθουμε και εμείς. Κοιτάξαμε πίσω από την κουρτίνα και είδαμε ότι το μόνο που υπάρχει είναι μερικοί μοχλοί.






John Gibbs, Πρώην Μεθοδιστής Ιερέας

«Διαρκώς έψαχνα κάτι που αδυνατούσα να βρω»

   Όταν ήμουν 20 χρόνων, πέρασα μια κρίση μετά από έναν χωρισμό. Είχα μόλις τελειώσει το πανεπιστήμιο, όμως δεν ήξερα τι κατεύθυνση να ακολουθήσω. Το μόνο που ένιωθα ήταν ότι περιπλανιόμουν άσκοπα και δεν μου άρεσε αυτή η αίσθηση. Τότε ήταν που ξεκίνησα να πηγαίνω και πάλι στην εκκλησία και πολύ σύντομα αποφάσισα να κάνω αυτό που μου έλεγαν πάντα όλοι να κάνω – να ακολουθήσω τα βήματα του πατέρα μου. Έτσι, πήγα στην ιερατική σχολή. Τότε, η πίστη μου κλονίστηκε. Δεν είχα φτάσει ακόμη στο σημείο να πω ότι είμαι άθεος, όμως δεν αμφισβητούσα απλώς κάποια χαρακτηριστικά του χριστιανισμού, όπως τη θεότητα του Χριστού και την Ανάσταση. Ούτως ή άλλως, ποτέ δεν είχα βαθιά πίστη για αυτά. Ξεκίνησα να βλέπω τον χριστιανισμό σαν έναν μύθο και όχι με την καλή έννοια. Από εκεί και έπειτα, ξεκίνησε να με βασανίζει το ερώτημα: Τι κάνω εδώ; Αναρωτιόμουν τακτικά πώς θα μπορούσα να ξεφύγω από όλο αυτό.


Έτσι, για έναν χρόνο κήρυττα από την Παλαιά Διαθήκη και προσπαθούσα να κατανοήσω τη μυθολογική σκοπιά του χριστιανισμού. Όταν αποφάσισα να φύγω, η εκκλησία μου ανακουφίστηκε. Έβλεπαν όλα αυτά που περνούσα και δεν ήταν ευχάριστο θέαμα. Μερικοί χάρηκαν που με είδαν να φεύγω. Άλλοι ανησυχούσαν για εμένα. Όμως νομίζω ότι όλοι ένιωσαν πως η αποχώρησή μου ήταν η καλύτερη επιλογή.


Τις Κυριακές το μόνο που ήξερα να κάνω ήταν να πηγαίνω εκκλησία, οπότε συνέχισα να το κάνω. Τότε συνειδητοποίησα ότι διαρκώς έψαχνα κάτι που αδυνατούσα να βρω. Ξέρω ότι πολύς κόσμος πιστεύει πως η κοινότητα της Εκκλησίας δεν είναι αρκετά μεγάλη. Η θρησκεία βασίζεται στην κοινότητα. Σε κάνει να νιώθεις πως έχεις αξία. Έχω περάσει πολύ χρόνο προσπαθώντας να σκεφτώ πώς να φέρω πόρους στον εκκοσμικευμένο πολιτισμό, οι οποίοι νομίζω ότι είναι πολύτιμοι. Όπως, λίγη ζεστασιά. Μια βάση πάνω στην οποία να έρθει κοντά η κοινότητα.






Shlomo Levin, Πρώην Ραβίνος

«Είναι δύσκολο να ζεις γνωρίζοντας ότι υπάρχει Θεός στον ουρανό που θα σε τιμωρήσει»

   Ως ραβίνος, έχεις ευθύνη και καλείσαι να απαντάς σε ερωτήματα. Αυτά τα ερωτήματα μπορεί να είναι πολύ βαθιά, όπως, «Ραβίνε, τι γίνεται μετά τον θάνατο;», αλλά και πολύ πεζά, όπως, «Ραβίνε, αυτό το γιαούρτι είναι νηστίσιμο;». Καθώς μεγάλωνα, ένιωθα να έχω πολύ λιγότερη εμπιστοσύνη στην ικανότητά μου να απαντώ σε όλα αυτά τα ερωτήματα. Μου φαινόταν τεράστιο το βάρος του να έχεις όλες τις απαντήσεις. Οι άνθρωποι σε ρωτάνε μετά από μια κηδεία, «Μπορεί να με ακούσει ακόμη αυτό το πρόσωπο;» και εγώ δεν έχω ιδέα. Όμως, δεν μπορούσα να πω, «Δεν ξέρω». Πραγματικά είχα βαριά τη συνείδησή μου γνωρίζοντας ότι οι απαντήσεις που δίνω στον κόσμο μπορεί να τον πληγώσουν. Νομίζω ότι πολλοί άνθρωποι βλέπουν τον ορθόδοξο ιουδαϊσμό ως πηγή χαράς. Δεν έχω κανένα πρόβλημα με αυτό, αν αυτό θέλουν. Όμως, μερικές φορές, σαφώς και δεν ήταν αυτό. Κάποιοι άνθρωποι υποχρεώνονταν να υποφέρουν.


Το να μην έχω πίστη μού φάνηκε πολύ απελευθερωτικό. Είναι δύσκολο να ζεις γνωρίζοντας ότι υπάρχει Θεός στον ουρανό που θα σε τιμωρήσει, αν δεν κάνεις ένα συγκεκριμένο τελετουργικό, μια συγκεκριμένη ώρα, σε μια συγκεκριμένη μέρα. Είναι πολύ πιο εύκολο τώρα. Δεν μου λείπει καθόλου.






EJ Hill, Ιδρυτής μιας Ολλανδικής Μεταρρυθμισμένης Εκκλησίας στη Νότια Αφρική

«Ο Θεός της Βίβλου ενέκρινε πολλά πράγματα με τα οποία διαφωνούσα»

   Γεννήθηκα μέσα στην Ολλανδική Μεταρρυθμισμένη Εκκλησία της Νότιας Αφρικής, όμως στην ηλικία των 16 βίωσα μια «υπερφυσική εμπειρία» - ή, τουλάχιστον, έτσι το είχα ερμηνεύσει τότε. Ήμουν πεπεισμένος ότι ο Θεός μου είχε αποκαλυφθεί, επειδή με επέλεξε, για να εκπληρώσω έναν ξεχωριστό σκοπό. Σχεδόν για 21 χρόνια, περνούσα τον ελεύθερό μου χρόνο μελετώντας τη Βίβλο και τη χριστιανική απολογητική. Σιγά-σιγά, αλλά σταθερά, εξέταζα με πιο κριτική ματιά τη Βίβλο. Σύντομα συνειδητοποίησα ότι ο Θεός της Βίβλου ενέκρινε πολλά πράγματα με τα οποία διαφωνούσα, όπως την υποχρεωτική άμβλωση, τη δουλεία, τον μισογυνισμό και την εξαπάτηση δια αντιπροσώπου, ανάμεσα σε άλλα. Διαπίστωσα ότι το μόνο πράγμα που έκανα εγώ, όπως και όλοι οι υπόλοιποι, ήταν να επιβεβαιώνουμε στο μυαλό μας όλα όσα πιστεύαμε ότι ενέκρινε ο Θεός. Αυτή η «μικρή φωνή» στο κεφάλι μας, ήταν ουσιαστικά η δική μας, όχι του Θεού. Η απώλεια της πίστης μου ήταν από τις χειρότερες εμπειρίες της ζωής μου. Κατέρρευσε όλη μου η ζωή. Έχασα πολλούς φίλους. Έχασα τη σύζυγό μου. Έχασα την αξιοπιστία μου. Είχα ήδη φύγει από το ιερατείο λίγα χρόνια νωρίτερα, για να ιδρύσω το δικό μου ανεξάρτητο χριστιανικό ιερατείο. Οι άνθρωποι που με ακολουθούσαν εντός και εκτός Διαδικτύου ήταν συντετριμμένοι. Έλαβα πολλά αιτήματα για διευκρινίσεις, μηνύματα μίσους και κριτικές.


Σίγουρα δεν μισώ την Εκκλησία. Λατρεύω τους ανθρώπους, ακόμη και αυτούς που διαφωνούν μαζί μου, ακόμη και αυτούς που με αντιπαθούν. Παρά τις πεποιθήσεις τους, οι Εκκλησίες πράγματι παρέχουν τροφή, ρούχα, παρηγοριά και εκπαίδευση σε πολλούς ανθρώπους. Όποιος το αρνείται αυτό είναι, το λιγότερο, ανέντιμος και κοντόφθαλμος.


Πιστεύω όμως ότι σπαταλούν πολύ χρόνο, ενέργεια και χρήματα σε ανοησίες.






Scott, Πρώην Μοναχός στην Αδελφότητα Συνειδητοποίησης του Εαυτού (Self-Realization Fellowship)

«Φταίει το σύστημα»

   Πάντα πίστευα ότι υπάρχει κάτι πιο βαθύ στη ζωή και όχι μόνο αυτό που μπορούν να δουν τα μάτια. Όταν πήγα στο πανεπιστήμιο, ξεκίνησα να ασχολούμαι με τις ανατολίτικες θρησκείες. Ήμουν σε ένα πάρτι και ένας φίλος μου πρότεινε να διαβάσω την Αυτοβιογραφία ενός Γιόγκι [εκδ. Εστία, η αυτοβιογραφία του ιδρυτή της Αδελφότητας Συνειδητοποίησης του Εαυτού, Paramahansa Yogananda]. Το βιβλίο μού έδωσε ελπίδες, αλλά στην ουσία δεν ήταν παρά ευσεβείς πόθοι. Ήθελα πραγματικά να υπάρχει κάτι παραπάνω από αυτό που βλέπουν τα μάτια μας. Όταν εντάχθηκα, ένιωσα να πνίγομαι εκεί. Δεν σου επέτρεπαν να διαβάζεις άλλα βιβλία ή να βλέπεις άλλες ταινίες. Μπορούσαμε να βλέπουμε ταινίες μία φορά τον μήνα και μας έκαναν λογοκριμένες προβολές. Το ίδιο και με τα βιβλία. Η συνειδητοποίηση του εαυτού θα έπρεπε να έχει να κάνει μόνο με αυτό – με το να συνειδητοποιείς ποιος είσαι. Είναι ένα απογοητευτικό συναίσθημα. Αυτό ήταν που με έκανε να απομακρυνθώ. Δεν ήταν τα ερωτήματα για τον Θεό. Περισσότερο σκεφτόμουν, «Γιατί δεν λειτουργεί το σύστημα;». Δεν αισθανόμουν αυτό που πίστευα ότι έπρεπε να αισθάνομαι και κατηγορούσα τον εαυτό μου. Έλεγα στον εαυτό μου ότι δεν εξασκούσα σωστά τη θρησκεία. Όμως, μετά συνειδητοποίησα ότι δεν ήταν έτσι και ότι απλώς τα έβαζα με εμένα. Δεν φταίω, όμως, εγώ, φταίει το σύστημα.


Τι συμβαίνει στον εγκέφαλό σου όταν σταματάς να πιστεύεις στο Θεό;




Είναι όπως όταν σταματήσεις να πιστεύεις στον Άγιο Βασίλη.


Κάποιοι υποστηρίζουν ότι είναι λες και κόβεις μια μεγάλη εξάρτηση. Άλλοι, ότι μένεις μετέωρος χωρίς στήριγμα.

Η Caroline Beaton, περιγράφει στο αμερικανικό VICE τη δική της εμπειρία, όταν η πίστη της ατόνησε με τον καιρό και μία μέρα απλά δεν πίστευε στο Θεό, ούτε σε κάτι άλλο υπεράνω. 

«Η πίστη μου στον Θεό δεν εξαφανίστηκε μια μέρα, απλώς ατόνησε με τον καιρό. Έχασα την παρθενιά μου στα 16 μου. Σταμάτησα να πηγαίνω στην εκκλησία. Έβγαινα μετά την ώρα που μου είχαν θέσει ως όριο οι γονείς μου. Για τιμωρία, η μητέρα μου με έβαζε να αποστηθίζω εδάφια της Βίβλου, τα οποία μετά έπρεπε να απαγγέλλω σαν συνταγές.
Η θρησκεία λειτουργεί όπως ακριβώς ένα ναρκωτικό ή όπως η μουσική ή η ρομαντική αγάπη.


Δεν ήμουν το μόνο παιδί που σταμάτησε να πιστεύει. Ένας μεγάλος αριθμός νεαρών Αμερικάνων (35%) δηλώνουν πως δεν έχουν κάποιο θρησκευτικό πιστεύω, αν και το 91% από εμάς μεγάλωσε σε οικογένειες με ξεκάθαρο θρησκευτικό πιστεύω. Η αποσύνδεσή μας από την πίστη μας έγινε σταδιακά. Μόλις το 1% των Αμερικάνων που μεγαλώνουν με τη θρησκεία, χάνουν την επαφή τους με αυτή λόγω μιας ξαφνικής ‘κρίσης πίστης’. Αντ' αυτού, το 36% των ανθρώπων χάνουν την αγάπη τους για αυτήν σταδιακά, με ένα 7% να δηλώνει πως οι απόψεις του εξελίχθηκαν. Είναι σαν τον Άγιο Βασίλη.

Οι ψυχολόγοι Thalia Goldstein και Jaqueline Woolley έχουν βρει πως η αποσύνδεση των παιδιών από τον Άγιο Βασίλη γίνεται σταδιακά, όχι ξαφνικά. Αρχικά, τα παιδιά πιστεύουν πως ο Άγιος Βασίλης στο εμπορικό κέντρο είναι αληθινός, μετά αντιλαμβάνονται πως δεν είναι, αλλά πως με κάποιον μαγικό τρόπο επικοινωνεί με τον αληθινό, μέχρι που καταλαβαίνουν πως ο Άγιος Βασίλης είναι διάφοροι τύποι με στολές. ‘Τα παιδιά δεν κλείνουν απλώς κάποιον διακόπτη πίστης’, εξηγεί η Goldstein. Το ίδιο πράγμα συμβαίνει με την πίστη, τη χάνουμε κομμάτι-κομμάτι.

Παλιά λάτρευα την εικονογραφημένη Βίβλο που μου είχε δώσει η μητέρα μου. Η εικόνα του Ιωνά μέσα στη φάλαινα μου φαινόταν σωστή, με έκανε να αισθάνομαι καλά. Ο εγκέφαλός μου έφτιαχνε αυτά τα συναισθήματα. Όταν απολαμβάνουμε εμπειρίες που σχετίζονται με τη θρησκεία, όταν, ας πούμε, κουλουριαζόμαστε δίπλα στη μητέρα μας καθώς αυτή διαβάζει τη Βίβλο, ενεργοποιούμε σημεία του εγκεφάλου μας που συνδέουν το βίωμα αυτό με κάτι θετικό. Με τον καιρό, αυτό το βίωμα συνδέεται με τις ίδιες τις θρησκευτικές ιδέες. Έτσι, δημιουργείται και μια δυνατή, ασυναίσθητη διάθεση, για να συνεχίσουμε να πιστεύουμε.

‘Η θρησκεία λειτουργεί όπως ακριβώς ένα ναρκωτικό ή όπως η μουσική ή η ρομαντική αγάπη’, λέει ο Jeffrey Anderson, καθηγητής ραδιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Γιούτα, ο οποίος μελετά το πώς η θρησκεία επηρεάζει τον εγκέφαλο. ‘Όλες αυτές οι εμπειρίες με κάποιον τρόπο συνδέονται με την αίσθηση της ανταμοιβής. Η φυσιολογία είναι ουσιαστικά η ίδια’.

Όταν ξεκίνησα να αντιλαμβάνομαι τη χρωματιστή μου Βίβλο ως κάτι βαρετό και παιδιάστικο, τα ίδια κυκλώματα ανταμοιβής δραστηριοποιούνταν λιγότερο. Οι θρησκευτικές εμπειρίες παρήγαγαν λιγότερη ευχαρίστηση. Αυτό συμβαίνει ακούσια στους ασθενείς με τη νόσο του Πάρκινσον, μια πάθηση που χτυπά τα κέντρα του εγκέφαλου που συνδέονται με την αίσθηση ανταμοιβής που μας προξενούν διάφορες εμπειρίες. Όπως μου εξηγεί ο Anderson, οι άνθρωποι που πάσχουν από Πάρκινσον είναι πολύ πιο πιθανό να χάσουν την πίστη τους.




Στην ΣΤ΄ Δημοτικού, έμαθα πως οι άνθρωποι εξελίχθηκαν μέσα σε μια περίοδο έξι εκατομμυρίων χρόνων, όχι επτά ημερών. Με έναν αρκετά ειρωνικό τρόπο, η εξέλιξη του εγκεφάλου είναι αυτή που μας επιτρέπει να πιστεύουμε στη θρησκεία: Τα περισσότερα στοιχεία της θρησκευτικής πίστης φυλάσσονται στην πιο ανεπτυγμένη πλευρά του εγκεφάλου, στον μετωπιαίο λοβό. Αυτό ίσως και να εξηγεί, γιατί η θρησκεία είναι μια τόσο ανθρώπινη έννοια.

Για πολλά χρόνια, πίστευα τόσο στην ιδέα της Δημιουργίας, όπως την εκφράζει η θρησκεία, στην ύπαρξη ενός Θεού το χέρι του οποίου θα μπορούσα να σφίξω, αλλά και στη θεωρία της Εξέλιξης, έναν ψυχρό, επιστημονικό όρο που δεν ενδιαφερόταν καθόλου για μένα. Άλλωστε, όταν χάνουμε την πίστη μας, τα προηγούμενά μας πιστεύω δεν εξαϋλώνονται, απλά αναβαθμίζονται, σαν την γκαρνταρόμπα μας. ‘Ακόμα και αν κάποιο άτομο εγκαταλείψει ή αλλάξει την πίστη του, αυτό δεν είναι κάτι σαν να πετάς όλα σου τα ρούχα και να παίρνεις καινούργια’, εξηγεί ο Jordan Grafman, διευθυντής του Τμήματος Έρευνας για τις Εγκεφαλικές Βλάβες στο Shirley Ryan AbilityLab και καθηγητής του Πανεπιστημίου Northwestern. ‘Διαλέγεις τι κρατάς και τι αφήνεις πίσω σου’.

H Wooley έχει βρει πως τα παιδιά που πιστεύουν σε φανταστικά όντα είναι πιο πιθανό να πιστέψουν σε νέα πλάσματα που εφευρίσκονται από μελετητές. ‘Νομίζω πως αυτό συμβαίνει, επειδή ήδη έχουν ένα πλαίσιο ιδεών στο οποίο χωρά και αυτή η καινούργια ιδέα’, εξηγεί. Καμιά φορά, τα νέα μας πιστεύω μοιάζουν με τα παλιά, άλλες φορές όμως όχι.

Καθώς προσπάθησα να συνδυάσω την πίστη μου στον Θεό με την ολοένα και αυξανόμενη γνώση μου για τον φυσικό κόσμο, ξεκίνησα να βγάζω δικούς μου κανόνες. Αποφάσισα ότι ο Θεός δεν μπορούσε να με δει στην τουαλέτα, όμως με έβλεπε, όταν προσευχόμουν. Εν τέλει, κατέληξα ότι δεν ήξερα πώς και αν μπορούσε να κάνει οποιοδήποτε από τα δύο.
Η επιστημονική αποκαθήλωση της θρησκείας είναι κάτι σύνηθες.


H έρευνα του Pew από το 2016 σχετικά με το πώς οι Αμερικανοί πολίτες έχασαν τη σύνδεσή τους με τη θρησκεία, έφερε στο φως απαντήσεις, όπως, ‘η λογική σκέψη κάνει τη θρησκεία να φεύγει από το παράθυρο’, ‘δεν υπάρχουν συγκεκριμένα ή επιστημονικά στοιχεία που να αποδεικνύουν την ύπαρξη ενός Δημιουργού», καθώς και το ‘είμαι επιστήμονας τώρα και δεν πιστεύω σε θαύματα’.

Όμως, δεν αλλάζει τα πιστεύω μας μόνο η επιστήμη, αλλά και η κουλτούρα γύρω από αυτή. Οι μαρτυρίες των άλλων επηρεάζουν με τη σειρά τους τις πεποιθήσεις μας. Πείθουμε τα παιδιά να πιστεύουν στον Άγιο Βασίλη και αυτά τον πιστεύουν. Με την ίδια λογική επηρεάζονται και τα θρησκευτικά μας πιστεύω. Για παράδειγμα, η ψυχολόγος Rebekah Richert κατέληξε ότι, αν παρουσιάσεις μια φανταστική ιστορία ως θρησκευτική, τα παιδιά που έχουν μεγαλώσει σε οικογένειες που πιστεύουν στη θρησκεία, θα την εκλάβουν ως πραγματική. Όμως, αν δεν την τοποθετήσεις σε ένα θρησκευτικό πλαίσιο, θα αρνηθούν να την πιστέψουν.

Όταν, όμως, φτάνουμε στο πανεπιστήμιο, οι πολιτισμικές μαρτυρίες αλλάζουν. Εκεί πλέον κυριαρχεί η επιστημονική άποψη και δεν υπάρχει χώρος για τον Θεό. Όπως λέει και ο Grafman, ‘το πανεπιστημιακό περιβάλλον είναι πολύ πιθανό να καταρρίψει τα πιο συντηρητικά πιστεύω που έχουμε στο κεφάλι μας’. Ουσιαστικά, σβήνει την παιδική πίστη μας.

Όταν εν τέλει ‘χωρίζουμε’ από τη θρησκεία, ψάχνουμε για την επόμενη ‘σχέση’ μας. Τελικά, οι μη-θρησκευόμενοι που κάποτε ένιωθαν αγαλλίαση ή ψυχική ανάταση χάρη στη θρησκεία, παίρνουν παρόμοια συναισθήματα από το να βρίσκονται στη φύση ή με το να ακούν μια περισπούδαστη επιστημονική ιδέα, όπως λέει ο Anderson: ‘Το πλαίσιο μπορεί να αλλάζει, όχι όμως η εμπειρία’. Τα περισσότερα πρώην θρησκευόμενα άτομα, ‘ακολουθούν παθιασμένα μια ιδεολογία’, εξηγεί ο Patrick McNamara, ένας καθηγητής νευρολογίας στην Ιατρική Σχολή της Βοστώνης. Αυτού του είδους οι παθιασμένες εμμονές σε μια ιδεολογία λειτουργούν νευρολογικά ως ψευδοθρησκείες.



Προσωπικά, θα ήθελα να σκέφτομαι ότι οι θρησκευτικές μου ρίζες, ίσως να μην έχουν ξεραθεί τελείως, ελπίζοντας ότι Αυτός που αντιπροσωπεύουν με βλέπει να μαθαίνω και να μεγαλώνω».


via





  Ξαναβγαίνω έξω και ανακαλύπτω ένα σαλιγκάρι στον τοίχο τον σπιτιού. Ένα κρυμμένο μικρόφωνο, εκτός κι αν είναι πραγματικό σαλιγκάρι…


Τραβάω το σαλιγκάρι από τον τοίχο αλλά δε μοιάζει με κολλώδες πλάσμα, σαν κάμπια. Το κέλνφος τον σαλιγκαριού είναι βαρύ. Είναι φανερό ότι κρύβει μικρόφωνο. Αυτό είναι απόδειξη ότι με κατασκοπεύουν. Πρέπει να το αναφέρω στην αστυνομία. Η αστυνομία θα ξέρει τι πρέπει να κάνει. Στο μεταξύ, το καλύτερο που έχω να κάνω είναι να δώσω σε αυτούς που με κατασκοπεύουν λανθασμένες πληροφορίες. Αν και σκόπευα να πάω κατευθείαν στο σπίτι της κοπέλας μου, στους γονείς μου λέω ακριβώς το αντίθετο. «Θα μείνω για μια ακόμη βραδιά».


 Η οικογένειά μου δεν καταλαβαίνει. Κι εγώ δεν τους εξηγώ. Κρύβω το σαλιγκάρι στο αυτοκίνητο, βάζω μπροστά και ανοίγω το ραδιόφωνο. Τώρα αυτοί που με κατασκοπεύουν θα έχουν κάτι να ακούνε. Τρέχω πίσω στο σπίτι, πίνω ένα ακόμη φλιτζάνι τσάι και μετά τους ανακοινώνω ότι φεύγω αμέσως. Ξαναλλάζω τα σχέδιά μου. Όπως το βλέπω, υπάρχει σοβαρή περίπτωση να με ακολουθήσουν.


 Ζητάω από την αδελφή μου να ρίξει μια ματιά. Αν δε δει κανέναν, θα φύγω σφαίρα. Αρπάζω την τσάντα μου και τρέχω να συναντήσω την αδελφή μου, η οποία, για κακή μου τύχη, έχει καθαρίσει το πίσω παράθυρο του αυτοκινήτου. «Έτσι θα μπορέσουν να δουν ότι έχουν λάθος άνθρωπο», λέει. Δεν έχω χρόνο να διαφωνήσω μαζί της. Γίνομαι καπνός.


Σύντομα ανακαλύπτω πως έχω μια ουρά. Καινούργιο χτυποκάρδι. Πατάω τέρμα το γκάζι. Πρέπει να συνεχίσω να προπορεύομαι. Μια στιγμή! Ίσως μπορώ να ειδοποιήσω την αστυνομία. Γρήγορα – γρήγορα βγαίνω από το δρόμο, σταματώ το αμάξι και χώνομαι σε ένα τηλεφωνικό θάλαμο. Τηλεφωνώ στην αστυνομία, δίνω το όνομα και τη διεύθυνσή μου και τους λέω ότι μάλλον δε θα προλάβω να φτάσω σπίτι μου ζωντανός γιατί κάποιοι δε με αφήνουν απ’ τα μάτια τους. Κατεβάζω το ακουστικό και ρίχνω μια γρήγορη ματιά έξω. Μέχρι στιγμής δεν είναι κανείς τριγύρω. Πηδάω στο αμάξι και κόβω λάσπη.


 Γιατί το μπροστινό αυτοκίνητο ξαφνικά επιταχύνει τη στιγμή που θέλω να το προσπεράσω; Είναι παγίδα! Μου την έχουνε στημένη. Είναι καλύτερα να μην τους οδηγήσω σπίτι μου. Ξέρω τι θα κάνω. Θα περάσω από μερικούς πολύ καλούς φίλους. Τέτοια ώρα λογικά είναι σπίτι – μια οικογένεια με τρία παιδιά. O πατέρας τους τυχαίνει να είναι γιατρός. Του διηγούμαι την ιστορία μου και του δείχνω το κέλυφος του σαλιγκαριού.O γιατρός με ακούει υπομονετικά μέχρι να ολοκληρώσω την αφήγησή μου και έπειτα λέει ότι όλα αυτά είναι ανοησίες.


«Δεν υπάρχει τίποτα στο κέλυφος του σαλιγκαριού. Χτύπα το με ένα σφυρί για να το διαπιστώσεις και μόνος σου». «Μα έτσι θα καταστρέφω τα στοιχεία», διαμαρτύρομαι.


Μου δίνουν να πιω κάτι και ξεκουράζομαι για λίγη ώρα. Το σπίτι είναι απομονωμένο και δεν μπορώ να δω το δρόμο. Τελικά, αποφασίζω να συνθλίφω το σαλιγκάρι με ένα σφυρί. Το κέλυφος είναι άδειο…


MICHEL VANDENBOSSCHE

Απόσπασμα από το: Η διάγνωσή μου είναι παρανοϊκή σχιζοφρένεια στο «Zin in Waanzin» («Λογική του παραλόγου», ΕΡΟ, 1996)

Τα σημάδια ότι κάποιος πάσχει από ψύχωση





Η ψύχωση τις περισσότερες φορές ξεκινά αργά και ύπουλα. Αρχίζουν να σου συμβαίνουν αλλόκοτα πράγματα. Ασυνήθιστες σκέψεις στοιχειώνουν το μυαλό σου. Στην αρχή νομίζεις ότι όλα αυτά υπάρχουν μόνο στη φαντασία σου. Προσπαθείς να συμπεριφέρεσαι φυσιολογικά. Σταδιακά όμως, γίνεσαι όλο και πιο ανήσυχος και μπερδεμένος, χωρίς καλά – καλά να το καταλαβαίνεις. Κάτι δεν πάει καλά. Δεν ξέρεις όμως τι ακριβώς.



ΤΑ ΠΡΩΤΑ ΣΗΜΑΔΙΑ


Την πρώτη φορά, όταν εμφανίστηκαν τα σημάδια της ψύχωσης ξαφνιάστηκες. Το ίδιο και οι γονείς, τα αδέλφια και οι φίλοι σου. Η ψύχωση ξεκινά με διαφορετικό τρόπο στον κάθε άνθρωπο, τις περισσότερες όμως φορές εμφανίζεται με ένα συνδυασμό ήπιων συμπτωμάτων. Τώρα που ξέρεις, μπορείς να καταλάβεις ότι η εικόνα που παρουσίαζες όταν πρωτοαρρώστησες δεν ήταν παρά η κλασική εικόνα της ψύχωσης. Τότε όμως, εκείνα τα σημάδια σού φαίνονταν φυσιολογικά, σαν και αυτά που μπορεί να συμβούν στον οποιονδήποτε σε κάποια στιγμή της ζωής του. Όμως, καταστάσεις σαν τις παρακάτω αποτελούν συμπτώματα της ψύχωσης.


• Προτιμάς να μένεις στο δωμάτιό σου από το να συναναστρέφεσαι με άλλους ανθρώπους.


• Ξεχνάς πράγματα – όπως, ένα ραντεβού η που άφησες τα κλειδιά σου.


• Ακούς και βλέπεις τα πράγματα διαφορετικά. Οι ήχοι μοιάζουν πιο έντονοι, 




τα αντικείμενα σου φαίνεται ότι αλλάζουν μυστηριωδώς σχήμα, χρώμα ή μέγεθος.


• Βλέπεις τον εαυτό σου και τον κόσμο γύρω σου αλλιώτικο, διαφορετικό.


• Γίνεσαι καχύποπτος. Νομίζεις ότι οι άλλοι μιλάνε για σένα.  



Τα πράγματα αποκτούν ένα ιδιαίτερο νόημα.


• Έχεις περίεργες ιδέες όπως π.χ. ότι μπορείς να διαβάσεις τις σκέψεις των άλλων, ή έχεις την αίσθηση ότι οι άλλοι ξέρουν τι σκέφτεσαι, ή θεωρείς ότι συνωμοτούν εναντίον σου, ή αρχίζεις να ασχολείσαι υπερβολικά με διάφορα υπερφυσικά φαινόμενα.


• Ορισμένες φορές σου είναι δύσκολο να συγκεντρωθείς, η προσοχή σου αποσπάται εύκολα.


• Ορισμένες φορές νιώθεις μίζερος, στενοχωρημένος ή μελαγχολικός χωρίς ιδιαίτερο λόγο.


• Ορισμένες φορές και το παραμικρό που έχεις να κάνεις σου φαίνεται βουνό, δεν έχεις ιδιαίτερο κίνητρο, διάθεση ή ενέργεια για να κάνεις πράγματα.


• Ορισμένες φορές είσαι ευέξαπτος. Εκνευρίζεσαι εύκολα με τους άλλους.


• Τα προβλήματα στον ύπνο είναι συχνά, κυρίως το βράδυ, ενώ συχνά νιώθεις υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας.


• Σου είναι δύσκολο να ακολουθείς κανόνες ή να είσαι συνεπής στις υποχρεώσεις σου.  Γι’ αυτό το λόγο δε θέλεις να ξαναπάς στο σχολείο ή να συνεχίσεις τη δουλειά σου.  


Σου είναι εξαιρετικά δύσκολο να συνεχίσεις οτιδήποτε.


• Σταδιακά χάνεις όλο και περισσότερο τα ενδιαφέροντά σου. Άλλωστε για ποιο λόγο πρέπει να πλένεσαι συχνά ή να ντύνεσαι σωστά;



Αν μπορούσαμε να περιγράψουμε όλα τα παραπάνω με δύο λέξεις, θα λέγαμε ότι έχεις γίνει υπερβολικά ευερέθιστος σε ό,τι αφορά όλον τον υπόλοιπο κόσμο και οτιδήποτε σε περιβάλλει. Νιώθεις τόσο ευάλωτος, που θα ήθελες να κλειστείς στο καβούκι σου, να αποσυρθείς στο δικό σου κόσμο και να παραμείνεις εκεί. Την ίδια όμως στιγμή φοβάσαι μην αποκοπείς από τους άλλους και απομονωθείς. Το άγχος σε κυριεύει γιατί όλα, μα όλα είναι τόσο διαφορετικά – και δεν ξέρεις γιατί.


Δεν είναι μόνο το πρώτο ψυχωσικό επεισόδιο, που ακολουθεί αυτά τα «πρόδρομα» σημάδια, όπως ονομάζονται επιστημονικά. Ακόμη και τα επεισόδια που θα ακολουθήσουν – και αυτά μπορεί να εκδηλωθούν μετά από χρόνια- παρουσιάζουν τα ίδια πρόδρομα προειδοποιητικά σημάδια. Δεν θα πρέπει όμως να ξεχνάς ότι προειδοποίηση σημαίνει προετοιμασία για μάχη. Όταν λοιπόν αναγνωρίσεις, ή ακόμη και υποπτευθείς τα «πρόδρομα» σημάδια, αυτό που πρέπει να κάνεις, και μάλιστα γρήγορα, είναι να επισκεφτείς έναν ειδικό για βοήθεια.



ΠΡΟΔΡΟΜΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ


Είναι σημάδια που σε προειδοποιούν ότι κάτι δεν πάει καλά. Δεν εμφανίζονται όλα ταυτόχρονα και ο καθένας μπορεί να παρουσιάσει ένα διαφορετικό συνδυασμό συμπτωμάτων.


ΑΚΑΘΟΡΙΣΤΑ ΣΗΜΑΔΙΑ ΠΟΥ 
ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ  Ο ΙΔΙΟΣ



Είσαι περισσότερο καχύποπτος ή αγχωμένος


Η διάθεσή σου εναλλάσσεται: πότε νιώθεις πολύ χαρούμενος και πότε πολύ λυπημένος


Ανησυχείς υπερβολικά και «κολλάς» σε ορισμένα πράγματα


Δεν μπορείς να συγκεντρωθείς ή να θυμηθείς πράγματα εύκολα


Άλλες φορές σου έρχεται να φας πολύ και να κοιμάσαι με τις ώρες και άλλες φορές πάλι σου έρχεται να κάνεις ακριβώς το αντίθετο


Αρχίζεις να χάνεις τα ενδιαφέροντά σου


Νιώθεις ότι σκέφτεσαι πιο αργά ή ότι έχεις λιγότερες σκέψεις



ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΟΥ 
ΠΟΥ ΠΑΡΑΤΗΡΟΥΝ ΟΙ ΑΛΛΟΙ


Προβλήματα στον ύπνο

Διαταραχές στην όρεξη για φαγητό

Έλλειψη ενέργειας

Απώλεια ενδιαφερόντων και κινήτρων

Μεγαλύτερη απόσυρση

Νευρικότητα ή θυμός

Αφηρημάδα ή σύγχυση



ΠΑΡΑΞΕΝΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ – 
ΠΡΩΙΜΑ ΨΥΧΩΣΙΚΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ


Η αίσθηση της όρασης, της αφής και της γεύσης αλλάζει


Βλέπεις τον κόσμο διαφορετικά από τους υπόλοιπους ανθρώπους


Νομίζεις ότι έχεις πρόσβαση σε μυστικές γνώσεις ή πληροφορίες


Σταδιακά παύεις να εμπιστεύεσαι τους άλλους, γίνεσαι καχύποπτος και θεωρείς ότι επηρεάζεσαι από εξωγενείς δυνάμεις


Νομίζεις ότι μπορείς να δεις μέσα από τους ανθρώπους


Δεν καταλαβαίνεις γιατί οι άλλοι δεν μπορούν να δουν ό,τι βλέπεις εσύ



ΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ


Τα ψυχωσικά συμπτώματα επηρεάζουν όλους τους τομείς της ζωής σου, τις αισθήσεις σου, τις σκέψεις σου, τα συναισθήματά σου, τις γνώσεις σου και τις πράξεις σου.


Τα ‘θετικά’ συμπτώματα ονομάζονται έτσι γιατί «προστίθενται» στις καθημερινές σου εμπειρίες ενώ κανονικά δε θα έπρεπε να έχουν καμία θέση σε αυτές. Ο όρος «θετικά» που χρησιμοποιείται για την περιγραφή αυτών των συμπτωμάτων δε σημαίνει απαραίτητα «καλά».


Στα θετικά συμπτώματα ανήκουν κυρίως δύο είδη συμ­πτωμάτων, οι παραληρητικές ιδέες και οι ψευδαισθήσεις. Τα συμπτώματα αυτά άλλοτε εκδηλώνονται ταυτόχρονα και άλλοτε όχι. Οιπαραληρητικές ιδέες είναι σκέψεις ή πεποιθήσεις τις οποίες εσύ πιστεύεις ακράδαντα παρά το ότι οι άλλοι δεν τις καταλαβαίνουν ή δεν τις συμμερίζονται. Για παράδειγμα, μπορεί να πιστεύεις ότι σε κατασκοπεύουν, ότι έχεις υπερφυσικές ιδιότητες, ότι έχεις μια ειδική αποστολή στη ζωή, ότι μυστικά μηνύματα ξεπηδούν από τις πρίζες του τοίχου ή από το ραδιόφωνο, ότι μπορείς να αναγνωρίζεις δολοφόνους ή να προβλέπεις σεισμούς. Μπορεί επίσης να έχεις ψευδαισθήσεις: όπως για παράδειγμα να βλέπεις, να μυρίζεις, να γεύεσαι ή να ακούς πράγματα που οι άλλοι δεν αντιλαμβάνονται. Οι φωνές μπορεί είτε να μιλάνε σε σένα, είτε για σένα, είτε να σου δίνουν εντολές. Στα θετικά συμπτώματα συμπεριλαμβάνονται η ευερεθιστότητα και η υπερένταση.


Τα ‘αρνητικά’ συμπτώματα ονομάζονται έτσι γιατί σου μειώνουν την ικανότητα να κάνεις πράγματα της καθημερινής ζωής. Χάνεις το ενδιαφέρον σου ή το κίνητρο για ζωή. Τα πάντα απαιτούν μεγάλη προσπάθεια για να γίνουν. Τα πάντα γίνονται με πιο αργούς ρυθμούς. Σου είναι δύσκολο να οργανωθείς ο ίδιος ή να βάλεις σε τάξη τη ζωή σου. Σου είναι επίσης δύσκολο να επικοινωνείς και να εκφράζεις τα συναισθήματά σου στους άλλους. Μερικές φορές νιώθεις σα να είσαι ‘επίπεδος', άδειος σα να μην έχεις συναισθήματα. Κλείνεσαι στον εαυτό σου και απομακρύνεσαι, αποσύρεσαι από τους φίλους, τους γνωστούς και σιγά σιγά από την εξωτερική πραγματικότητα. Αρχίζεις να παραμελείς πράγματα όπως τα χόμπι σου, το ντύσιμό σου, την προσωπική σου υγιεινή ή την υγιεινή του χώρου σου.



ΜΠΕΡΔΕΜΕΝΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ


Μερικές φορές είσαι χαρούμενος, ενώ θα περίμενε κανείς να είσαι λυπημένος. Τα συναισθήματά σου σε μπερδεύουν. Συχνά φαίνεσαι απαθής & αδιάφορος για άτομα ή για πράγματα που στο παρελθόν σου ήταν αγαπητά. Κλείνεσαι στον εαυτό σου, σαν να αποδράς από την πραγματικότητα και τους ανθρώπους γύρω σου. Άλλοτε φαίνεσαι σαν να διακατέχεσαι από δύο συναισθήματα μαζί: το άγχος και τη θλίψη. Αυτό βέβαια δεν προκαλεί εντύπωση αν σκεφτεί κανείς πόσο τρομακτικές είναι οι αλλαγές που συμβαίνουν μέσα σου & πόσο δύσκολο σου είναι να τις κατανοήσεις.



ΔΙΑΤΑΡΑΓΜΕΝΕΣ ΣΚΕΨΕΙΣ


Σου είναι δύσκολο να σκέφτεσαι καθαρά. Οι σκέψεις σου είναι μπερδεμένες. Τουλάχιστον, αυτό λένε οι άλλοι για σένα. Ακόμη και οι καλύτεροί σου φίλοι λένε ότι δεν μπορούν να σε παρακολουθήσουν. Μερικές φορές κάνεις πάρα πολλές σκέψεις μαζί ή άλλες φορές νιώθεις πνευματικά εξουθενωμένος και το μυαλό σου σα να είναι άδειο από σκέψεις.


Σου είναι δύσκολο να συγκεντρωθείς και μερικές φορές δεν μπορείς να κάνεις ακόμη και τα πιο απλά πράγματα. Χρειάζεται να καταβάλεις πολύ μεγάλη προσπάθεια για να λύσεις τα καθημερινά προβλήματα και πολλές φορές δεν τα καταφέρνεις.



ΕΛΛΕΙΨΗ ΕΝΑΙΣΘΗΣΙΑΣ


Ένα ιδιαίτερα ενοχλητικό αλλά και συχνό σύμπτωμα της ψύχωσης είναι το γεγονός ότι δεν μπορείς να αναγνωρίσεις και να παραδεχτείς ότι κάτι σου συμβαίνει, ότι κάτι δεν πάει καλά, ότι έχεις κάποιο πρόβλημα. Η ψύχωση σε εμποδίζει να μπορείς να δεις τον εαυτό σου όπως συνήθως. Υπάρχουν στιγμές που νομίζεις ότι συμπεριφέρεσαι με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που συμπεριφερόσουν παλιά και ότι όλα είναι πάλι φυσιολογικά. Ωστόσο, από τις αντιδράσεις των άλλων συνειδητοποιείς ότι τα πράγματα δεν είναι ακριβώς έτσι. Οι άλλοι δε σε καταλαβαίνουν και σου είναι δύσκολο να καταλάβεις γιατί δε σε καταλαβαίνουν. Αυτό σε ενοχλεί και μπορεί καμιά φορά να σε οδηγήσει σε αντιδικίες ή σε επιθετική συμπεριφορά.







Για να χειροτερέψετε ακόμα περισσότερο τα πράγματα, δείτε την ταινία Sybi  και όπως πολλοί άλλοι άνθρωποι, θα πάθετε σύγχυση της ψυχικής ασθένειας μεταξύ της Σχιζοφρένειας και μιας από τις παρενέργειες της ακρόασης φωνών με τις πολλαπλές προσωπικότητες.




Ψυχικές ασθένειες: Σχιζοφρένεια, Σχιζο-συναισθηματική διαταραχή, Διπολική διαταραχή και η σοβαρή κατάθλιψη.


Κείμενο από την επιστημονική ομάδα του Ερευνητικού Πανεπιστημιακού Ινστιτούτου για την Ψυχική Υγεία. ΕΠΙΨΥ 
via




   Τα τελευταία χρόνια, με την έκρηξη της διαθέσιμης, δωρεάν πληροφορίας μέσω διαδικτύου, παρατηρούμε ολοένα και περισσότερο τη διάδοση θεωριών συνωμοσίας για διάφορα θέματα: ιστορικά, επιστημονικά, πολιτικά, ιατρικά, κοινωνικά κλπ.


Η εύκολη πρόσβαση στην πληροφορία, έδωσε το έναυσμα σε πολλούς να αρχίσουν να ερευνούν από μόνοι τους. Κι ενώ αυτό από μόνο του μοιάζει αρκετά υγιές, οδήγησε πολλούς σε άλματα λογικής, σε εύκολα συμπεράσματα και στην, εν τέλει, διάδοση μιας «εναλλακτικής πραγματικότητας», που πατά πάνω στην πλήρη απαξίωση της επικρατούσας ή επίσημης, αν θέλετε, άποψης/θεωρίας.


Γιατί όμως γίνεται τόσος ντόρος; Γιατί τόσος κόσμος ασχολείται με όλο αυτό;


Ίσως η εξήγηση να είναι αυτό που, πολύ εύστοχα, τονίζει σε κάθε ευκαιρία ο ιστορικός Yuval Noah Harari. Εμείς οι άνθρωποι γίναμε το πιο ισχυρό ζώο στον πλανήτη, λόγω των ιστοριών που λέμε μεταξύ μας.






Ιστορίες που, πολλές φορές, δεν έχουν επιστημονική βάση και δε βασίζονται στην πραγματικότητα. Αυτό όμως δε σημαίνει πως δεν αλλάζουν τον κόσμο μας. Οι θεωρίες συνωμοσίας, είναι τέτοιες ιστορίες κι εμείς οι άνθρωποι είμαστε ιδιαιτέρως καλοί σε αυτό το «σπορ». Γι’αυτό μη σας φαίνεται περίεργο που τόσοι και τόσοι ασχολούνται έντονα μαζί τους, τις διαδίδουν, τις μελετούν και τις καταρρίπτουν.


Μία άλλη εξήγηση θα μπορούσε να είναι η έλξη που πολλοί άνθρωποι έχουν για το άγνωστο, για ό,τι δε μπορούν να εξηγήσουν. Κάτι παρόμοιο με όσους ασχολούνται με παραφυσικά φαινόμενα, φαντάσματα κλπ. Είναι μια απόδραση από την καθημερινότητα/πραγματικότητα που μερικές φορές μοιάζει βαρετή, μουντή και μονότονη.


Ακόμη, η σιγουριά με την οποία διατυπώνονται οι θεωρίες αυτές, δίνει σε όσους τις ασπάζονται μία ψευδή αίσθηση ελέγχου γεγονότων και καταστάσεων που συμβαίνουν γύρω μας. Ενώ, για παράδειγμα, μια βομβιστική ενέργεια μπορεί να έχει τρομακτικά δαιδαλώδες παρασκήνιο, αίτια που πάνε πίσω στον χρόνο και αφορούν οικονομικούς, στρατιωτικούς και κοινωνικούς παράγοντες, το να πιστέψεις ότι: «το σχεδίασαν οι μυστικές υπηρεσίες για να μην ακουστεί πολύ στην κοινή γνώμη ένα οικονομικό σκάνδαλο» σου προσφέρει μια ανακούφιση, μια αίσθηση ελέγχου αρκετά καθησυχαστική, που ο εγκέφαλος μπορεί πολύ πιο εύκολα να χωνέψει.


Είναι τελικά τόσο «ουρανοκατέβατοι» όσοι πιστεύουν σε θεωρίες συνωμοσίας;


Κάποιες φορές, διαβάζοντας γύρω μου σχόλια ανθρώπων που κατακεραυνώνουν και υβρίζουν όσους εκφράζουν προς τα έξω θεωρίες συνωμοσίας, διαπιστώνω πως πολλοί δε μπορούν με τίποτα να δεχτούν το πώς γίνεται να υπάρχουν ανάμεσά μας σήμερα, στην εποχή της πληροφορίας, άνθρωποι που να πιστεύουν π.χ. πως η Γη είναι επίπεδη. Μοιάζει όντως εξωφρενικό αν το απομονώσεις ως άποψη, ως συμπεριφορά. Επειδή όμως συνήθως τίποτα δεν έρχεται από μόνο του και όλα είναι κομμάτια ενός παζλ, ας προσπαθήσουμε να δούμε τη μεγαλύτερη εικόνα.


Είναι γνωστό ότι το βασικό κίνητρο στην κοινωνία μας σήμερα, το λάδι που συντηρεί τον μηχανισμό της, είναι το κέρδος. Κι αυτό το κίνητρο, ενώ μοιάζει να μας εξυπηρετεί και διαχρονικά έχει βελτιώσει τη ζωή κάποιων (και καταστρέψει τη ζωή άλλων), ρίχνει βαριά τη σκιά του σε οποιαδήποτε πτυχή της κοινωνίας μας.


Αν δεν έχουμε τα μάτια μας ανοιχτά, ο καθένας μπορεί να μας κοροϊδέψει. Πάμε για ψώνια και τσεκάρουμε αν μας έδωσαν σωστά τα ρέστα. Κοιτάζουμε τη ζυγαριά μήπως ο μανάβης δε μας χρέωσε σωστά. Προσπαθούμε να είμαστε σίγουροι, όσο γίνεται, για τον άνθρωπο που ελέγχει το αμάξι μας γιατί κάποιοι μπορεί να μας χρεώσουν παραπάνω χρήματα χωρίς λόγο. Το ίδιο κάνουμε για τον γιατρό μας, τον υδραυλικό, τον ηλεκτρολόγο, τις συναλλαγές μας με το κράτος, τις ιδιωτικές εταιρείες, τον εργοδότη μας.


Λογικό είναι λοιπόν, μεγαλώνοντας σε μια τέτοια κοινωνία, να καρφώνεται στο μυαλό μας ένα ερώτημα γεμάτο αμφιβολία που συνεχώς πρέπει να απαντούμε, αν θέλουμε να επιβιώσουμε: «Και αν με κοροϊδεύουν;» Γι’αυτό και πάμε σε επαγγελματίες συστημένοι, μέσω γνωστών. Για να ελαχιστοποιήσουμε τις πιθανότητες να μας κοροϊδέψουν. Όλοι όσοι προσέχουμε όταν κάνουμε συναλλαγές με τον οποιοδήποτε, ουσιαστικά πιστεύουμε σε μια θεωρία συνωμοσίας (δε μπορεί να αποδειχτεί με στοιχεία), η οποία λέει πως όλοι είναι εν δυνάμει κλέφτες των χρημάτων και της εμπιστοσύνης μας.


Επιπλέον, ζούμε σε έναν κόσμο στον οποίο η πραγματικότητα πολλές φορές έχει αποδείξει πως μπορεί να είναι πολύ πιο σκληρή και απίθανη από οποιοδήποτε σενάριο θεωριών συνωμοσίας. Παραδείγματα σκληρότητας, επιβολής, δολοπλοκιών, μυστικών συμφωνιών, καταχρήσεων εξουσίας και προσπάθειες ελέγχου των ανθρώπων θα βρείτε χιλιάδες αν ανατρέξετε στην ιστορία. Μιας και το έχουμε αρκετά πρόσφατο, απλά δείτε την υπόθεση Snowden για να καταλάβετε πως ακόμα και οι πιο απίθανες θεωρίες συνωμοσίας δε μπορούν καν να αγγίξουν αυτό που συμβαίνει στην πραγματικότητα.


Σκεφτείτε λίγο κάτι άλλο: κάθε σύγχρονο κράτος διαθέτει κι από μία «μυστική υπηρεσία», η οποία προασπίζεται τα συμφέροντά του και κανείς δε γνωρίζει απόλυτα (ούτε καν τα ίδια της τα μέλη!) τι ακριβώς κάνει για να το πετύχει.


Γιατί λοιπόν πέφτουμε απ’τα σύννεφα όταν υπάρχουν άνθρωποι που πιστεύουν σε τέτοιες ιστορίες; Οι αντιδράσεις που βλέπουμε γύρω μας όταν κάποιος εκφράζει κάτι όπως: «Μας ψεκάζουν», δεν είναι αρκετά υπερβολικές, αν λάβουμε υπόψη μας τα παραπάνω;


Οι θεωρίες συνωμοσίας δεν είναι κάτι ξεχωριστό από το σημερινό σύστημα. Είναι παιδιά του και «φυτρώνουν» στο γόνιμο για αμφιβολίες χωράφι του. Είναι η ενσάρκωση της έλλειψης εμπιστοσύνης σε οποιοδήποτε θεσμό, εταιρεία, επιστημονικό κλάδο, που βασίζεται ακριβώς στο ότι η κοινωνία μας έχει στον πυρήνα της την έλλειψη και τον ανταγωνισμό. Είναι μια κοινωνία «dog eat dog» ή αυτό που λέμε: «ο θάνατός σου, η ζωή μου».


Ένα σύγχρονο κυνήγι μαγισσών.

Μερικές φορές κατηγορούνται ως αμόρφωτοι ή ως «ψεκασμένοι» και λοιπές ταμπέλες, άνθρωποι που τους αρέσει να ψάχνονται και να αμφισβητούν. Το πρόβλημα δεν είναι αυτό. Ξεκινά να γίνεται πρόβλημα όταν υιοθετούν άκριτα το οτιδήποτε, χωρίς καμία απόδειξη, επειδή απλώς δεν είναι η «επίσημη εκδοχή ή ιστορία» ή «έχουν συμφέρον να μας κοροϊδεύουν οπότε είναι ΟΛΑ ψέματα.»


Η ταμπέλα αυτή έχει αποδοθεί και στη σελίδα μας από πολλούς, όχι επειδή έχουμε ποτέ υποστηρίξει κάποια θεωρία συνωμοσίας, αλλά γιατί δε δεχόμαστε ως θέσφατο το σημερινό χρηματοπιστωτικό σύστημα και θεωρούμε ότι είναι στο χέρι μας να το αλλάξουμε. Αποτελεί όπλο στα χέρια του οποιουδήποτε περνά το status quo αμάσητο. Οτιδήποτε έξω από αυτό, που δε μπορεί να το κατανοήσει του φαίνεται συνωμοσιολογία, ουτοπία κι εγώ δεν ξέρω τι άλλο.


Ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος να αντιμετωπίζουμε αυτούς τους ανθρώπους όταν τους συναντούμε στο διαδίκτυο;


Καταρχάς με τους βασικούς κανόνες συμπεριφοράς, που ισχύουν για όλους και μπορείτε να διαβάσετε εδώ, σε παλαιότερη δημοσίευσή μας.


Όταν συναντούμε τέτοιους ανθρώπους, λοιπόν, καλό είναι να είμαστε ευγενικοί μαζί τους και να προσπαθούμε με στοιχεία να τους δείξουμε τη δική μας γνώμη. Μιλάμε πάντα για όσα θέματα μπορούν να είναι ζητήματα γνώμης, καθώς πολλές φορές όταν μιλάμε για θέματα διασταυρωμένα από χιλιάδες μεριές, μπορούμε να αναφερόμαστε σε αντικειμενικά γεγονότα.


Αν είμαστε εξοργισμένοι μαζί τους εκ των προτέρων ή βαριόμαστε να τους αποδείξουμε κάτι που είναι για εμάς αυτονόητο (είναι πχ κουραστικό για μένα, δε σας το κρύβω, να χρειάζεται να συζητήσω για το αν η Γη είναι επίπεδη) καλύτερα να τους αγνοήσουμε και να αφήσουμε κάποιον άλλο να απαντήσει.


Δύο κατηγορίες που χρειάζονται ειδική μεταχείριση.


Προσοχή όμως στις παρακάτω κατηγορίες υποστηρικτών θεωριών συνωμοσίας, οι οποίες η καθεμία ξεχωριστά θέλει, κατά τη γνώμη μου, ξεχωριστή αντιμετώπιση:


1) Πολλές σελίδες, λογαριασμοί στα social media, κανάλια στο youtube, «επαγγελματίες» και «ειδικοί» κάθε είδους κλπ που δεν ασχολούνται με όλο αυτό αποκλειστικά για προσωπική ευχαρίστηση (ίσως είναι κι αυτό ένα από τα κίνητρά τους), αλλά κυρίως για να προσελκύσουν ανθρώπους που τους αρέσει να μαθαίνουν για τέτοια θέματα. Κέρδος με λίγα λόγια. Ναι, υπάρχει μεγάλο κέρδος πίσω από τις θεωρίες συνωμοσίας. Κατά τη γνώμη μου χρειάζεται να είμαστε αρκετά αυστηροί με τέτοια περιστατικά, ειδικά με όσους παίζουν με θέματα υγείας.


2) Πολλά τρολ. Άνθρωποι που διασκεδάζουν με όλο αυτό ή και για δικούς τους, άλλους λόγους, υποκρίνονται ότι υποστηρίζουν μία ή περισσότερες θεωρίες συνωμοσίας. Παίρνουν προσοχή, ρίχνουν την αξιοπιστία της σελίδας μέσα στην οποία ανοίγουν αυτά τα θέματα κλπ. Νομίζω πως η αδιαφορία είναι ο καλύτερος τρόπος αντιμετώπισης.


Κλείνοντας, δύο λόγια για τον τίτλο του παρόντος κειμένου, ο οποίος ελπίζω να καταλάβατε πως είναι επιλεγμένος με ειρωνική διάθεση. Καταρχάς, ίσως αναγνωρίσατε ότι αποτελεί παράφραση της γνωστής ατάκας απ’τον Αλχημιστή του Coelho. Το διαδίκτυο μας προσφέρει μία χωρίς προηγούμενο πολυτέλεια: να έχουμε άμεσα διαθέσιμη, πλούσια και δωρεάν πληροφορία. Τη χαραμίζουμε με το να υιοθετούμε άκριτα οτιδήποτε μαθαίνουμε. Αυτό που χρειάζεται να κάνουμε σήμερα κιόλας, είναι να μάθουμε να ξεχωρίζουμε σωστά τις πληροφορίες. Αν προσεγγίζουμε κάποιο θέμα για να επιβεβαιώσουμε απλώς τα ήδη υπάρχοντα πιστεύω μας, χάνουμε ένα μεγάλο μέρος της διασκέδασης που προσφέρει το απρόοπτο και μένουμε στάσιμοι σε έναν κόσμο συνεχιζόμενης και ασταμάτητης αλλαγής. Ας μην εγκλωβιζόμαστε σε όσα βρίσκουμε να συμφωνούν με τα πιστεύω μας κι ας χτίζουμε συνεχώς τον τρόπο που βλέπουμε το σύμπαν, βάσει σωστά ελεγμένων πηγών, που οδηγούν σε στέρεα γεγονότα.


Σημείωση της τελευταίας στιγμής:

Κάποια στιγμή θα ήθελα να κάνω ένα αναλυτικό κείμενο για το πώς μπορούμε να αποφεύγουμε να πέφτουμε στην παγίδα των ψευδών ειδήσεων γενικά, αλλά και συγκεκριμένα των θεωριών συνωμοσίας. Μέχρι τότε όμως θα ήθελα να παραθέσω μερικούς χρήσιμους συνδέσμους ώστε να μάθετε εύκολα πώς να το κάνετε ή να συμβουλεύεστε ανθρώπους που κάνουν εκείνοι σοβαρή έρευνα. Αν έχετε να προτείνετε έναν ή περισσότερους συνδέσμους επικοινωνήστε μαζί μας για να τους προσθέσουμε.






   Στο Facebook «αθόρυβα» σταματώ να ακολουθώ φίλους που γράφουν εξαγριωμένα status, ακόμα και να έχουν δίκιο. Δεν θέλω να με «σφυροκοπούν» με την «αλήθεια», ανεξάρτητα από το πόσο αλήθεια είναι.

Καταλαβαίνω γιατί το κάνουν. Το έχω κάνει και εγώ. Η άγνοια – για την υπεραλίευση, για τα εκτροφεία σκύλων, για τον σεξισμό, για το τι μπορούν και τι δεν μπορούν να καταφέρουν τα εμβόλια – μπορεί να γίνει επικίνδυνη και το να θέλεις να την μειώσεις, είναι κατανοητό.

Κάποιοι μπορούν να το κάνουν προσεκτικά και διπλωματικά και έχω μάθει πολλά από αυτούς τους ανθρώπους.

Όμως οι περισσότεροι διαδικτυακοί ακτιβιστές, αφήνουν την περιφρόνηση να τρυπώσει μέσα στο μήνυμα που θέλουν να επικοινωνήσουν. Το ζήτημα γίνεται περισσότερο το να αποδείξουν πως οι άλλοι έχουν άδικο και λιγότερο το να τους βοηθήσουν να καταλάβουν το λάθος τους. Απλά ρίξτε μία ματιά σε κάθε σχετικό θέμα στο διαδίκτυο. Είναι γεμάτο τέτοιες διαμάχες. Θεωρείται φυσιολογικό να κατηγορείς ανθρώπους για την άγνοιά τους.

Δεν είναι δίκαιο να κατηγορείς τους ανθρώπους για την άγνοιά τους, αν όντως είναι αυτός ο λόγος του λάθους. Δεν επιλέγουμε αυτά που δεν «πιάνουμε», αυτά που δεν έχουμε μάθει, αυτά που δεν έχουμε κατανοήσει τη σημαντικότητά τους.

Η άγνοια είναι τυφλή όσον αφορά τον εαυτό της. Όταν προσπαθείς να διορθώσεις την άγνοια κάποιου, είναι εύκολο να ξεχάσεις ότι κι εσύ αγνοείς πράγματα, με τρόπους που δεν γνωρίζεις.

Όποιος και να είσαι, πρέπει να παραδεχθείς ότι είναι πάρα πολλά αυτά που δεν γνωρίζεις και δεν ξέρεις πως δεν τα γνωρίζεις. Κανείς μας δεν είναι εντελώς απαλλαγμένος από την άγνοια. Έτσι, στις προσπάθειές μας να μειώσουμε την άγνοια, οφείλουμε να προσεγγίζουμε τους άλλους σαν «αδερφούς στη μάθηση», παρά σαν ανθρώπους που αξίζουν να κατηγορηθούν.

Η χειρότερη στάση που μπορεί να έχει κάποιος, είναι αυτή που εμπεριέχει ηθική επίκριση. Αυτό έχει ως παρενέργεια την εξάλειψη της ελευθερίας του άλλου ατόμου στο να συμφωνήσει με τα επιχειρήματά σου και μπορεί ακόμα και να δημιουργήσει έναν, πολύ αφοσιωμένο στα λεγόμενά του, αντίπαλο. Αν το κάνεις αυτό σε πολύ κόσμο, μειώνεις την δεκτικότητά του σε αυτά που έχεις να του πεις. Ακόμα και αλήθεια να είναι αυτό που λες, όταν το εκσφενδονίζεις, είναι πιο πιθανό ο απέναντί σου να το «αποκρούσει», παρά να το «κολλήσει» στο μυαλό του.

Το να μαθαίνεις, σημαίνει ότι πρέπει να αφήνεις στην άκρη μία τωρινή σου άποψη. Για να το καταφέρει αυτό κάποιος, πρέπει να βρίσκεται σε μία «δεκτική» κατάσταση. Εντούτοις, οι περισσότερες προσπάθειες που κάνουν οι διαδικτυακοί ακτιβιστές, είναι ανοιχτά ειρωνικές απέναντι στους ανθρώπους που (φαινομενικά) επιθυμούν να μορφώσουν.

Η αλλαγή μυαλών είναι μία πολύ ευαίσθητη δουλειά. Χρειάζεται μεγάλη προσοχή, ώστε να μην εκφράζετε περιφρόνηση σε ανθρώπους που δεν συμφωνούν μαζί σας (ακόμα). Αν βάζεις τους απέναντί σου σε αμυντική στάση, τα μυαλά τους «κλείνουν», μέχρι να νιώσουν και πάλι ασφάλεια. Τη στιγμή που μία συζήτηση πυροδοτεί αμυντική αντίδραση, η πιθανότητα της μάθησης έχει χαθεί γι’αυτό το άτομο – παρόλο που αυτό το σημείο διαμάχης, είναι εκείνο στο οποίο το μεγαλύτερο μέρος του διαδικτυακού «ακτιβισμού» ξεκινά.

Αυτή η κρίσιμη ευαίσθητη διαδικασία λοιπόν, απειλείται από την απογοήτευσή μας με τις αδαείς πεποιθήσεις των άλλων. Είναι δύσκολο να μην είναι κάποιος θυμωμένος με την κακή πληροφόρηση του κινήματος κατά του εμβολίου, τώρα που βλέπουμε εγχώρια κρούσματα ιλαράς και κοκκύτη.

Ο θυμός είναι η εύκολη απάντηση, καθώς επίσης και η πιο καταστροφική. Τι νομίζετε ότι ξεκίνησε το κίνημα κατά του εμβολίου; Πιθανώς το ίδιο είδος θυμού: «Αυτό που μας έχουν πει είναι λάθος και βάζουμε τα παιδιά μας σε κίνδυνο. Άνθρωποι ξυπνήστε, μην πιάνεστε κορόιδα!»

Ακόμη και αν η μία πλευρά είναι, αντικειμενικά σωστή – και αυτό δεν συμβαίνει φυσικά πάντα – όσο περισσότερος θυμός κατευθυνθεί στην άλλη πλευρά, τόσο λιγότεροι από αυτούς τους ανθρώπους θα αισθανθούν ασφαλείς να αλλάξουν τα μυαλά τους. Το να στριμώχνεις τους ανθρώπους στη γωνία και να τους αποδεικνύεις ότι κάνουν λάθος ενθαρρύνει μόνο το να αρνούνται να αλλάξουν άποψη, να «εξορθολογιστούν» και να διασπείρουν λάθος στοιχεία για την επιστήμη, επειδή σε εκείνο το σημείο, η συζήτηση μετατρέπεται ακριβώς σε μια ανταλλαγή συναισθηματικού θορύβου.

Αυτός ο τρόπος ανταλλαγής επιχειρημάτων είναι μια σχεδόν τελείως άχρηστη προσέγγιση που δεν οδηγεί στη μείωση της άγνοιας. Η διαδικασία του να βοηθάς τους ανθρώπους να κατανοήσουν κάτι (αν αυτό είναι όντως κάτι που επιζητούν οι συζητητές), είναι το αντίθετο της διαμάχης.

Το να είμαστε σωστοί είναι εξαιρετικά ελκυστικό συναίσθημα για όλους μας. Νιώθουμε τόσο καλά όταν είμαστε σωστοί, όσο αντίστοιχα νιώθουμε άσχημα όταν κάνουμε λάθος. Αλλά είτε έχουμε αυτό το συναίσθημα, είτε όχι, λίγο έχει να κάνει με το αν τα γεγονότα όντως υποστηρίζουν τις απόψεις μας και γι’αυτό είναι τόσο επικίνδυνα εθιστικό φάρμακο.

Μόλις δεθείτε συναισθηματικά με την αίσθηση του να έχετε δίκιο, το να τη νιώσετε φτάνει να είναι πιο σημαντικό από το να έχετε όντως δίκιο. Όλοι μας έχουμε κάνει άσκοπες συζητήσεις με τους φίλους μας:

«Ήταν το Crash μια καλή ταινία;»

«Βοηθάει στ’ αλήθεια κανέναν ο Bono;»

Θα έχετε παρατηρήσει ότι συχνά σε αυτές τις συζητήσεις, δεν θέλουμε το άλλο άτομο να εκφράσει καλά επιχειρήματα, ακόμη και αν, εφόσον το παραδεχτούμε, μπορεί να μας κάνει να αποκτήσουμε μια πιο πλούσια γνώση και αντίληψη από αυτή που είχαμε πριν. Αντί αυτού, θέλουμε να πουν χαζά επιχειρήματα, που να κάνουν τα δικά μας να ακούγονται καλά. Θέλουμε περισσότερο να είναι αυτοί λάθος, παρά να μάθουμε εμείς κάτι!

Αν ήσουν λάθος, θα ήθελες κάποιος να σου το πει; Ίσως, εάν γινόταν διακριτικά και με συμπάθεια. Το να το κάνεις με αυτό τον τρόπο, δεν είναι μια συνηθισμένη δεξιότητα. Αν θέλετε να μάθετε πώς να μιλάτε στους ανθρώπους για τα πάντα, χωρίς να τους έχετε σε άμυνα, το λαμπρό βιβλίο του Μάρσαλ Ρόζενμπεργκ «Μη βίαιη επικοινωνία», θα αποτελέσει (κατά την ταπεινή μου γνώμη) τη «Βίβλο» σας.

Είναι δύσκολο να προσπεράσετε τον πειρασμό του να οδηγείτε τους ανθρώπους στο να νιώσουν πως είναι λάθος. Δεν είμαι πολύ καλός σε αυτό. Κατά τη διαδικασία της σύνταξης του παρόντος άρθρου παρατήρησα θυμό να αναδύεται ξανά και ξανά μέσα από τα λόγια μου και έχω κάνει ό,τι μπορώ για να τον κρατήσω έξω από αυτό το κείμενο. Εξάλλου, ο στόχος μου ήταν να «θεραπεύσω» ένα ιδιαίτερο είδος άγνοιας.

Αυτό είναι πάντα ασταθές όμως, γιατί πρέπει να έχει ως αρχική βάση μια μάλλον αυτάρεσκη πεποίθηση: «Κατέχω μια αλήθεια που δεν την έχεις και πάω να σου την δώσω.» Έχω προσπαθήσει να κρατήσω ρεαλιστικούς τους στόχους μου και να μην υποκύψω στην παρόρμηση του να επιτεθώ. Αλλά είμαι βέβαιος ότι το κείμενο εξακολουθεί να δείχνει σημεία που ακόμα είμαι «τυφλός» σχετικά με αυτό.

Νομίζω ότι όντως έχω δίκιο, αλλά είναι πιθανό να είμαι αδαής με έναν τρόπο που δεν καταλαβαίνω. Μερικοί από εσάς μπορεί να γράψουν στο τμήμα των σχολίων ακριβώς αυτό και πάλι θα πρέπει να τιθασεύσω τον πειρασμό μου να «εκφοβίσω» τις αντίθετες απόψεις τους ρητορεύοντας. Αν είμαι αρκετά ικανός, οφείλω να είμαι σε θέση να εξετάσω ακόμα και το να συμφωνήσω μαζί τους!

Ακόμα και τώρα φοβάμαι ότι, όταν θα έχω την ευκαιρία, δεν θα είμαι σε θέση να το κάνω αυτό. Είμαι πολύ καλός στο «ρητορικό νταηλίκι», ή τουλάχιστον αρκετά καλός ώστε να προσφέρω στον εαυτό μου ικανοποίηση όταν το προσπαθώ. Το ιστορικό σχολίων αυτού του blog είναι σπαρμένο με λεκτικούς στραγγαλισμούς που έχω προσφέρει σε αναγνώστες, ως επί το πλείστον για τον τρόπο με τον οποίο διαφωνούσαν μαζί μου. Ελπίζω ότι αυτή τη φορά οι επικριτές μου θα είναι ήπιοι και διπλωματικοί, επειδή αυτή η σπάνια μορφή γενναιοδωρίας θα μου δώσει την καλύτερη δυνατή ευκαιρία να μάθω κάτι καινούργιο.

Από τον David Cain / raptitude.com

Πετύχαμε τυχαία χθες το παραπάνω κείμενο και αμέσως σκεφτήκαμε ότι είναι απαραίτητο να το μεταφράσουμε για να το διαβάσετε όλοι.

Ο συντάκτης βάζει σε σειρά όσα είχαμε διάσπαρτα στο μυαλό μας όλον αυτό τον καιρό για ορισμένες σελίδες στο facebook, οι οποίες είναι επιθετικές απέναντι σε όσους διαφωνούν ή εκφράζουν άποψη διαφορετική από τη δική τους.

Χρειάζεται να ξεκαθαρίσουμε τι θέλουμε να επιτύχουμε με την σελίδα ή το blog μας. Αν θέλουμε να αλλάξουμε τα μυαλά των ανθρώπων, όσα γράφει ο David Cain είναι σίγουρα στη σωστή κατεύθυνση. Το να είμαστε όμως επιθετικοί και προσβλητικοί καταφέρνει περισσότερο άλλα πράγματα (συσπείρωση, αυταρέσκεια, περισσότερα like & share), παρά την αλλαγή.

Κάποιος μπορεί να αναρωτηθεί… Γιατί αυτού του είδους οι σελίδες λοιπόν έχουν τόσο φανατικό και ευρύ κοινό;

Η απάντηση βρίσκεται στην ανάλυση που μπορείτε να παρακολουθήσετε στο παρακάτω βίντεο. Όταν κάποιος χρησιμοποιεί το μίσος και τον θυμό για να επικοινωνήσει κάτι, τότε αυτό είναι πολύ πιο πιθανό να μοιραστεί από το κοινό που τον διαβάζει ή τον βλέπει.








Με αυτόν τον «μη-βίαιο» τρόπο προσπαθούμε να προσεγγίζουμε και να συνομιλούμε με όλους εσάς. Πραγματικός στόχος μας είναι να επικοινωνήσουμε κάποιες ιδέες που θεωρούμε στον σωστό δρόμο και όχι να μειώσουμε κάποιον επειδή δεν τις συμμερίζεται.

Άλλωστε είμαστε απόλυτα σύμφωνοι με την ρήση του Μπέρτραντ Ράσελ: «Δεν θα πέθαινα ποτέ για τις ιδέες μου, γιατί μπορεί να έκανα λάθος.»