Οκτωβρίου 2017



Μπορούμε να επηρεάσουμε τα κύματα του εγκεφάλου και να φτάσουμε στο στάδιο της απόλυτης ηρεμίας και γαλήνης, στο στάδιο της δημιουργικότητας, ώστε να μπορούμε να δημιουργούμε μόνοι μας την ζωή μας; Ναι μπορούμε. Αρκεί να αναλάβουμε την ΕΥΘΥΝΗ γι’ αυτό και να ΔΡΑΣΟΥΜΕ ανάλογα.

Τι κάνει η ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ στο μυαλό μας

Οι ασκητές, οι αναχωρητές, οι πολεμιστές, οι γιόγκι γνωρίζουν εδώ και χρόνια κάτι που οι επιστήμονες ανακάλυψαν τελευταία, πως ο ΕΛΕΓΧΟΣ είναι το μεγαλύτερο όπλο που διαθέτουμε για να επεμβαίνουμε στις σκέψεις μας, αλλά και για να νιώθουμε εσωτερική ηρεμία, να θεραπεύουμε το σώμα μας, να μην ασθενούμε καν και να είμαστε προσηλωμένοι στους στόχους μας, όπως και να τους πετύχουμε.

Τι επιτυγχάνουμε όταν εκπαιδεύουμε τον εαυτό μας στην ΑΥΤΟ- ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ κι ΕΛΕΓΧΟΥΜΕ τις σκέψεις μας; 

Είναι πλέον και επιστημονικά αποδεδειγμένο ότι η ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ενδυναμώνει την θέληση μας, ενισχύει τη συναισθηματική νοημοσύνη και βελτιώνει τις επιδόσεις μας. Έτσι πετυχαίνουμε ευκολότερα αυτά που θέλουμε στη ζωή μας. Με ποιον τρόπο όμως γίνεται σωστά η Συγκέντρωση του Νου και πώς επιδρά στον εγκέφαλο και γενικότερα στην ζωή μας; Αυτό μπορείτε να το ανακαλύψετε μόνο όταν αρχίσετε να Εξασκείστε κι Εκπαιδεύεστε στην ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ που καμία σχέση δεν έχει με τον “διαλογισμό” ούτε φυσικά με την “προσευχή”

Συγκέντρωση και Έλεγχος του Νου ισοδυναμεί με το μαγικό κλειδί που ανοίγει κάθε πόρτα – στόχο κι εκπληρώνει κάθε επιθυμία λογική ή παράλογη. Το σπουδαιότερο όμως είναι πως χαρίζει απλόχερα την πολυπόθητη γαλήνη και ηρεμία σε έναν κόσμο κατάθλιψης και σύγχυσης.

Τα κύματα της ηρεμίας

Στον εγκέφαλό μας υπάρχουν πέντε κατηγορίες κυμάτων που αντιστοιχούν σε διαφορετικές δραστηριότητες. Η Συγκέντρωση μας βοηθά να περάσουμε από εκείνα που είναι υψηλής συχνότητας σε άλλα πιο χαμηλής ενεργοποιώντας συγκεκριμένες περιοχές. Στόχος μας στην Συγκέντρωση είναι η μετάβαση από το στάδιο βήτα ή άλφα (σκέψη, ανάλυση κ.λπ.) στο θήτα (πλήρης ηρεμία, γαλήνη).

Το μυστικό για να τα καταφέρουμε είναι οι σωστές αναπνοές: 

όσο μεγαλύτερη διάρκεια έχουν αυτές, τόσο περισσότερο μικραίνουν τα μήκη κυμάτων που εκπέμπει ο εγκέφαλος με αποτέλεσμα να ηρεμούμε. Επίσης καλό είναι να είμαστε συνεπείς, δηλαδή να αφιερώνουμε κάθε πρωί 5′ σε αυτή τη διαδικασία, αμέσως μόλις ξυπνήσουμε. Με αυτό τον τρόπο θα δούμε διαφορά στην παραγωγικότητά στην διάρκεια της ημέρας.

Τα εγκεφαλικά κύματα είναι το αποτέλεσμα της ηλεκτρικής δραστηριότητας του εγκεφάλου. Το ηλεκτροεγκεφαλογράφημα (ΗΕΓ) είναι η καταγραφή της ηλεκτρικής δραστηριότητας του εγκεφάλου μέσω ηλεκτροδίων που τοποθετούνται στο δέρμα του κεφαλιού. Κατά την καταγραφή αυτής της ηλεκτρικής δραστηριότητας παρατηρούνται διάφορες συχνότητες οι οποίες κατηγοριοποιούνται ανάλογα με το πότε εμφανίζονται.

Το ηλεκτροεγκεφαλογράφημα (ΗΕΓ) αποκαλύπτει 5 βασικά κύματα:

τα κύματα Α (8-12 Hz)

τα κύματα Β (13-30 Hz)

τα κύματα Γ (περίπου 30-70 Hz)
τα κύματα Θ (4-7 Hz)
τα κύματα Δ (1-4 Hz)



Η ηλεκτρική δραστηριότητα του εγκεφάλου καταγράφεται πλέον και με πιο σύγχρονα μέσα, όπως μαγνητικούς τομογράφους που δίνουν τη δυνατότητα ακριβούς εντοπισμού του σημείου του εγκεφάλου που παρουσιάζει την ηλεκτρική δραστηριότητα και το πώς αυτή μεταναστεύει από περιοχή σε περιοχή. Για παράδειγμα μπορούν να γίνονται εμφανείς οι περιοχές που δραστηριοποιούνται κατά τη διάρκεια του ύπνου, οι οποίες εντοπίζονται σε μικρότερο όγκο σε σχέση με τη λειτουργία ενός εγκεφάλου σε εγρήγορση (ξύπνιου).

1. Στάδιο Βήτα: Σε αυτό βρισκόμαστε το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας. Το μυαλό μας λειτουργεί, δουλεύει, αναλύει, σχεδιάζει, εκτιμά. Όλες αυτές οι διεργασίες λαμβάνουν τόπο, στο μετωπιαίο φλοιό. Σε αυτό το στάδιο βρίσκεστε όλη την διάρκεια στην εργασία και στις συναναστροφές με τους άλλους ανθρώπους.

Τα εγκεφαλικά κύματα ΒΗΤΑ αντιπροσωπεύουν την ικανότητά μας να εκτελούμε συνειδητά την διαδικασία της σκέψης, είτε είναι δική μας είτε όχι και σπάνια είναι δική μας. Περνάμε τον περισσότερο χρόνο όταν είμαστε ξύπνιοι σε κατάσταση ΒΗΤΑ, κατά την οποία τα εγκεφαλικά κύματα πάλλονται ανάμεσα σε 13 έως 30 κύκλους το δευτερόλεπτο. Σε αυτή την κατάσταση, η προσοχή μας εστιάζεται στην «καθημερινότητα» του εξωτερικού κόσμου. Κατά κύριο λόγο εστιαζόμαστε στην γραμμικότητα [αίτια – αποτέλεσμα] και στην λογική της διαδοχής, δραστηριότητες που χαρακτηρίζουν το αριστερό ημισφαίριο, επειδή ο εγκέφαλος είναι απασχολημένος με το να επεξεργάζεται μυριάδες πληροφορίες που καταφθάνουν μέσα από τις 28 αισθήσεις.

Εάν όλες αυτές οι πληροφορίες δεν μπουν σε μια σειρά, θα μπερδευτούμε και θα νιώσουμε ότι χάνουμε τον έλεγχο. Η φωνή του εσωτερικού – Πνευματικού- εαυτού μπορεί να ακούγεται ακόμα «κάπου στο βάθος» είναι όμως σαν να προσπαθείς να μιλήσεις σε κάποιον μέσα σε ένα θορυβώδες και πολυάσχολο αεροδρόμιο. Ίσως να μπορείς να ακούσεις την φωνή χωρίς όμως να καταλαβαίνει εύκολα τι ακριβώς έχει ειπωθεί.

Τα εγκεφαλικά κύματα ΒΗΤΑ συμβάλλουν στην υποκίνηση της [όποιας] σκέψης και της δράσης. Το μεγαλύτερο μέρος της τρέχουσας ανθρώπινης εκπαίδευσής, είναι συνδεμένο με τα εγκεφαλικά κύματα ΒΗΤΑ, και χαρακτηρίζεται από τη γραμμική, αναλυτική, διανοητική σκέψη και τη γραπτή ή λεκτική επικοινωνία. Τα κύματα βήτα είναι τα κυρίαρχα εγκεφαλικά κύματα στην καθημερινή ζωή μας. Χωρίς τα κύματα βήτα δεν θα ήμασταν σε θέση να λειτουργήσουμε στον εξωτερικό κόσμο. Είναι χρήσιμα επομένως αρκεί να ελέγχονται.

2. Στάδιο Αλφα: Τα κύματα του εγκεφάλου αρχίζουν να γίνονται πιο αργά, ενώ εμείς αισθανόμαστε όλο και πιο ήρεμοι. Συχνά είμαστε στο στάδιο άλφα έπειτα από ένα μάθημα γιόγκα ή μια βόλτα στο δάσος ή ατενίζοντας την θάλασσα. Για να βρεθούμε σε αυτό, προτού αρχίσουμε την Συγκέντρωση, καθόμαστε αναπαυτικά σε μια καρέκλα ή στο στρώμα με τους ώμους χαλαρούς και τη σπονδυλική στήλη ίσια. Στη συνέχεια κλείνουμε τα μάτια και ΔΕΝ σκεφτόμαστε τίποτε. Αυτό δεν είναι τόσο απλό η τόσο εύκολο όσο ακούγεται. Αν δεν μπορείτε να ελέγξετε τις σκέψεις σας, αρχίστε να σκέφτεστε με αριθμούς ή να σκέφτεστε σε μιά άλλη γλώσσα που δεν γνωρίζετε. Υπάρχουν πολλές τεχνικές, χρησιμοποιήστε την φαντασία σας και θα βρείτε μια τεχνική που σταματάει τις σκέψεις σας και θα αρχίσετε να μπαίνετε σε κατάσταση Άλφα.

Τα εγκεφαλικά κύματα ΑΛΦΑ έχουν μια ικανότητα να γεφυρώνουν το συνειδητό με το υποσυνείδητο ή υπερσυνείδητο μυαλό μας, καθώς επίσης και μία ζωηρά φαντασιακή και χαλαρωμένη, αποσπασμένη επίγνωση. Όταν χαλαρώνουμε εντελώς, μετατοπιζόμαστε στα άλφα κύματα, τα οποία είναι μεταξύ 8 και 12 cps. Τα εγκεφαλικά κύματα άλφα είναι πιο αργά στην συχνότητα από τα βήτα, αλλά έχουν μεγαλύτερο εύρος. Κάποιος που κάνει ένα διάλειμμα για να ονειρευτεί, ή για να συγκεντρωθεί ή για να κάνει μία παύση από μια δραστηριότητα είναι συχνά υπό το κράτος των εγκεφαλικών κυμάτων άλφα.

Όταν επικεντρωνόμαστε με προσήλωση σε μια μόνο σκέψη, συγκίνηση, ή δραστηριότητα έχουμε λιγότερα ερεθίσματα να επεξεργασθούμε και έτσι ο εγκέφαλος μας μπορεί να μεταπηδήσει στα άλφα κύματα. Με την εγκεφαλική συνείδηση των κυμάτων ΑΛΦΑ δεν δεσμευόμαστε από τον χρόνο και τον χώρο όπως όταν είμαστε στα εγκεφαλικά κύματα ΒΗΤΑ. Αυτό απελευθερώνει τη γραμμική, λογική και οργανωτική αριστερή πλευρά του εγκεφάλου μας και μας επιτρέπει να έχουμε πρόσβαση επίσης στο δημιουργικότερο και διαισθητικό δεξιό μέρος του εγκέφαλου μας.

Το δεξί μέρος του εγκεφάλου μας σκέφτεται με εικόνες και ήχους που δεν δεσμεύονται από την ανθρώπινη γλώσσα. Για αυτόν τον λόγο, οι σκέψεις, τα συναισθήματα, ή/ και οι δραστηριότητές μας είναι συνήθως δημιουργικής φύσης, όπως ο χορός, το γράψιμο, το να δεις ένα καλό παιχνίδι ή το άκουσμα ευχάριστης μουσικής. Τώρα υπάρχουν λιγότερες αποσπάσεις της προσοχής και είναι ευκολότερο να ακουστεί η εσωτερική μας φωνή.

Είναι σε αυτήν την εγκεφαλική κατάσταση Άλφα, όπου έχουμε τις εμπνευσμένες μας στιγμές «α-χα».Πολλοί εκτελεστές, καλλιτέχνες, επιστήμονες, και αθλητές συνειδητά ή ασυνείδητα τίθενται σε αυτήν την άλφα εγκεφαλική κατάσταση για να επιτύχουντην έμπνευση και την καλύτερη δυνατή απόδοση.
Τα εγκεφαλικά κύματα ΑΛΦΑ συμβάλλουν στη δημιουργική επίλυση ενός προβλήματος, την επιταχυνόμενη εκμάθηση, την ανύψωση της διάθεσης και την μείωση της πίεσης και του άγχους. Οι διαισθητικές ιδέες, οι δημιουργικές «ενέργειες», η έμπνευση, το κίνητρο, και οι ονειροπολήσεις χαρακτηρίζουν τα άλφα κύματα. Αυτά τα κύματα είναι ταυτόχρονα τόσο σε μία χαλαρωμένη κατάσταση, όσο και σε εγρήγορση. Επομένως, παρέχουν μια γέφυρα μεταξύ των συνειδητών και των ασυνειδήτων ή/ και υπερσυνειδητών μυαλών μας.

3. Στάδιο Θήτα: Αυτή είναι μια πολύ βαθιά κατάσταση. Μπαίνουμε με την αναπνοή μας, δηλαδή επικεντρωνόμαστε στο πώς εισπνέουμε και εκπνέουμε. Σε αυτό το σημείο το μυαλό μεταβαίνει σε μια άλλη φάση, ηρεμίας και γαλήνης. Τώρα μάλιστα μπορεί να οπτικοποιήσει πράγματα και να φανταστεί, όχι όπως με την σκέψη. Σε αυτή την κατάσταση μπορούν να μπουν πολύ εκπαιδευμένοι στην Ενότητα, σπάνια και σε πολύ επιφανειακά επίπεδα την προσεγγίζουν και οι άνθρωποι που εφαρμόζουν διάφορα συστήματα αυτοσυγκέντρωσης. Είναι η κατάσταση που ο άνθρωπος ΔΗΜΙΟΥΡΓΕΙ ότι θέλει.

Τα εγκεφαλικά κύματα ΘΗΤΑ είναι η ασυνείδητη δημιουργικότητα μας, η έμπνευση μας και ο σύνδεσμός μας με το πνεύμα. Τα κύματα θήτα (4 έως 7 cps) συνδέονται με τις βαθύτερες εμπειρίες της ΕΝΟΤΗΤΑΣ και της δημιουργικότητας. Τα κύματα θήτα είναι ακόμα πιο αργά από τα βήτα ή τα άλφα και είναι χαρακτηριστικά ακόμα μεγαλύτερου εύρους. Όταν περιορίζουμε το πεδίο της εστίασής μας πρώτιστα στο εσωτερικό μας, μπορούμε να μεταβούμε στα κύματα θήτα. Σε αυτή την κατάσταση είναι δύσκολο να διατηρηθεί η συνειδητή επαφή μεταξύ του φυσικού σώματός μας και του εξωτερικού κόσμου.

Για να διατηρήσουμε αυτήν την κατάσταση της συνείδησης πρέπει να κρατήσουμε τα φυσικά μας σώματα ακίνητα, επειδή είμαστε τόσο εστιασμένοι στον εσωτερικό μας κόσμο έτσι ώστε δεν θα ήταν ασφαλές να κινηθούμε μέσα στον φυσικό κόσμο.

Στην πραγματικότητα, η πράξη και μόνο του ανοίγματος των ματιών μας ή του ακούσματος του εξωτερικού κόσμου θα μπορούσε να φέρει πάρα πολλά ερεθίσματα και να μετατοπίσει τη συνείδησή μας πίσω στα γρηγορότερα εγκεφαλικά κύματα. Χρειάζεται να υπάρχει εμπειρία στην ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ, για να επιτευχθεί αυτό το επίπεδο της συνείδησης και έπειτα, ακόμη περισσότερη εξάσκηση για να μεταφερθούν οι πληροφορίες που «κερδίζονται» σε εκείνο το επίπεδο πίσω στο συνειδητό μυαλό μας. Για να το επιτύχουμε αυτό, πρέπει να είμαστε σε θέση να διαβιβάσουμε αυτήν την εμπειρία στα γλωσσικά μας κέντρα, έτσι ώστε να μπορέσουμε να την «σώσουμε» ως πληροφορία στον εγκεφαλικό φλοιό μας.

Συνήθως αυτή η κατάσταση της συνείδησης των εγκεφαλικών κυμάτων θήτα επιτυγχάνεται μόνο κατά την διάρκεια του ύπνου και, όπως γνωρίζουμε όλοι, είναι συχνά δύσκολο να θυμόμαστε τα όνειρά μας όταν είμαστε ξύπνιοι. Όταν το κάνουμε αυτό, το κάνουμε στην δεξιά πλευρά του εγκέφαλού μας, με μία συμβολική, εικονική γλώσσα και όχι στη λογική, γραμμικά διαδοχική γλώσσα της αριστερής πλευράς του εγκεφάλου μας.

Είναι η γεφυροποιός επίδραση των εγκεφαλικών κυμάτων άλφα, που μπορούν να φέρουν τις αντιλήψεις των εγκεφαλικών κυμάτων θήτα μας στο συνειδητό μυαλό μας. Το να παίρνουμε τον χρόνο μας και να χαλαρώνουμε όταν ξυπνάμε ή το γράψιμο και ο σχεδιασμός μετά από μία βαθιά συγκέντρωση, μπορούν να φέρνουν την μνήμη μίας εμπειρίας των εγκεφαλικών κυμάτων θήτα στις σκέψεις μας των εγκεφαλικών κυμάτων βήτα.

Τα εγκεφαλικά κύματα ΘΗΤΑ συμβάλλουν στη βαθιά εσωτερική ειρήνη, τις μυστικιστικές αλήθειες, τον μετασχηματισμό των ασυνείδητων περιοριστικών πεποιθήσεων, την δημιουργία μιας καλύτερης ποιότητας ζωής, την φυσική και συναισθηματική θεραπεία, και την εύρεση του σκοπού και της ποιότητας της ζωής μας. Χαρακτηρίζονται από ένα είδος γνώσης που το νιώθουμε όπως την εσωτερική σοφία, την ΕΝΟΤΗΤΑ, τις ψυχικές ικανότητες και την ανάκτηση του ασυνείδητου υλικού.

Τα εγκεφαλικά κύματα θήτα αποτελούν την «κορύφωση» της κορυφαίας εμπειρίας.

4. Στάδιο Δέλτα: Μόνο πολύ καλά εκπαιδευμένοι ασκητές, γιόγκι, αναχωρητές, μπορούν να φτάσουν σε αυτό το σημείο. Είναι η κατάσταση που ο άνθρωπος μπορεί να βγει από τις δημιουργίες αυτοστιγμή.

Τα εγκεφαλικά κύματα δέλτα είναι η υπερσυνείδητη μας εμπάθεια (ενσυναίσθηση), η αλληλεπίδραση και η ραντάρ σύνδεση μας με την πλήρη πολυδιάστασιακή αντίληψή μας. Τα εγκεφαλικά κύματα δέλτα έχουν το μέγιστο εύρος και την πλέον αργή συχνότητα. Κυμαίνονται συνήθως από τους 5 ως τους 4 cps. Δεν κατεβαίνουν ποτέ στο μηδέν, επειδή αυτό θα σήμαινε ότι ήμαστε νεκροί. Σε αυτήν την κατάσταση της συνείδησης οι οργανισμοί μας λειτουργούν με τον τρόπο της χειμέριας νάρκης.

Στην πραγματικότητα, τα εγκεφαλικά κύματα δέλτα συναντώντα ισυχνά σε κάποιον που βρίσκεται σε κώμα. Οι εξασκημένοι γιόγκι μπορούν συνειδητά να επιτύχουν αυτό το επίπεδο της συνείδησης. Ευρισκόμενοι σε αυτήν την κατάσταση είναι σε θέση να ρυθμίσουν τη θερμοκρασία των σωμάτων τους και τον ρυθμό των καρδιών τους. Μπορούν ακόμη και να φαίνονται ότι είναι νεκροί, αλλά είναι σε θέση να αναβιώσουν. Τα εγκεφαλικά κύματα δέλτα είναι το βαθύτερο επίπεδο του ύπνου χωρίς όνειρα, κατά το οποίο τα σώματά μας ελαττώνουν πολύ τις λειτουργίες τους.

Είναι σε αυτό το επίπεδο, που τα σώματά μας μπορούν να εστιαστούν εντελώς στη θεραπεία και την ανάπτυξη. Τα εγκεφαλικά κύματα δέλτα συμβάλλουν στη «θαυματουργή» θεραπεία, τη γνώση, την εσωτερική ύπαρξη και την προσωπική ανάπτυξη, την αναγέννηση, την αποκατάσταση ενός τραύματος, την ενότητα και τις μεταθανάτιες εμπειρίες. Τα εγκεφαλικά κύματα δέλτα προσφέρουν την διαίσθηση, την ενσυναίσθηση (empathic attunement) και την ενστικτώδη διορατικότητα.



Είναι τα κύματα που πετυχαίνουν την απόλυτη ΣΥΝΔΕΣΗ με το ΠΝΕΥΜΑ.


Οι τέσσερις βασικοί ρυθμοί

Τα πρώτα χρόνια της ζωής το ΗΕΓ αποτελείται κυρίως από χαμηλές συχνότητες. Κατά την ηρεμία του ατόμου με τα μάτια κλειστά, το ΗΕΓ που καταγράφεται από την οπίσθια περιοχή του εγκεφάλου, δίνει κύματα Α, ενώ οι συχνότητες που καταγράφονται από το πρόσθιο τμήμα αντιστοιχούν σε κύματα Β. Κατά την εγρήγορση όμως κύματα Β με χαμηλότερη τάση και υψηλότερη συχνότητα, αντικαθιστούν τα κύματα Α. Τα κύματα Θ παρατηρούνται στα αρχικά στάδια του ύπνου, ενώ τα κύματα Δ εμφανίζονται σε στάδια βαθύτερου ύπνου.

Τα Κύματα Γ

Μια από τις παλαιότερες αναφορές γι’ αυτά τα κύματα ήταν το 1964 χρησιμοποιώντας καταγραφές της ηλεκτρικής δραστηριότητας από ηλεκτρόδια που είχαν εμφυτευτεί στο οπτικό κέντρο πιθήκων που ήταν ξυπνητοί. Αυτό που παρουσιάζει ενδιαφέρον είναι ότι τα κύματα γ σχετίζονται με τη συνείδηση (consciousness) μια λειτουργία που ακόμη δεν είναι κατανοητή και η οποία κεντρίζει το ενδιαφέρον πολλών επιστημόνων από πολλούς επιστημονικούς κλάδους.

Έρευνες έχουν δείξει ότι τα κύματα Γ είναι συνεχώς παρόντα κατά τη διάρκεια της χαμηλής τάσεως γρήγορης νεοφλοιικής δραστηριότητας (low voltage fast neocortical activity (LVFA)), που εμφανίζεται κατά τη διάρκεια της διαδικασίας του ξυπνήματος και κατά τη διάρκεια του ύπνου REM. Πρόσφατα πειράματα έχουν δείξει ότι τα κύματα Γ είναι συνεχώς παρόντα σε αρουραίους κατά την διάρκεια της LVFA που εμφανίζεται στη διάρκεια της χειρουργικής αναισθησίας. Κάποιοι ερευνητές ωστόσο δεν διακρίνουν τα κύματα Γ ως ξεχωριστή κατηγορία αλλά τα τοποθετούν στα κύματα Δ.




Πως το μυαλό θεραπεύει το σώμα






@Ηω Αναγνώστου “Η Τέχνη της Επιβίωσης”



via


Ό,τι δεν συμβαδίζει με τα συμφέροντά μας μάς φαίνεται παράλογο


Αυτό το τέχνασμα, όταν μπορεί να χρησιμοποιηθεί, κάνει όλα τα άλλα περιττά. 


Αντί να απευθυνόμαστε με επιχειρήματα στο μυαλό του αντιπάλου, απευθυνόμαστε με κίνητρα στη βούλησή του, οπότε ο αντίπαλος, όπως και το ακροατήριο αν έχει τα ίδια μ’ εκείνον ενδιαφέροντα, θα συνταυτιστεί μαζί μας, ακόμα κι αν ισχυριστούμε κάτι θεότρελο, 

γιατί ο γενικός κανόνας λέει 


ότι:







 Ένα γραμμάριο βούλησης έχει μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα από εκατό κιλά διορατικότητας και ευφυΐας. 







Αυτό όμως μπορεί να πετύχει μόνο κάτω από πολύ ιδιαίτερες συνθήκες. 







Αν καταφέρουμε να πείσουμε τον αντίπαλο, ότι η άποψή του, αν αποδειχθεί αληθής, θα βλάψει σημαντικά τα συμφέροντά του, τότε θα την εγκαταλείψει πάραυτα, σαν ένα κομμάτι πυρωμένου σίδερου που το ’πιασε απρόσεχτα στα χέρια. 







Για παράδειγμα ένας ιερέας που υπερασπίζεται ένα φιλοσοφικό δόγμα 







-αν του επισημάνουμε ότι αυτό το δόγμα έρχεται σε άμεση σύγκρουση με κάποιο βασικό δόγμα της εκκλησίας του- 







θα το εγκαταλείψει.

Ένας γαιοκτήμονας διακηρύσσει ότι η χρήση γεωργικών μηχανών στην Αγγλία είναι εξαιρετική ιδέα, γιατί κάνει τη δουλειά πολλών εργατικών χεριών. 

Του εξηγούμε λοιπόν, ότι πολύ σύντομα θα υπάρξουν οχήματα που θα κινούνται κι εκείνα με ατμό, οπότε τα άλογα των τεράστιων στάβλων του θα χάσουν την αξία τους· και να δούμε πώς θα αντιδράσει. 

Σ’ αυτές τις περιπτώσεις, όλοι καταλαβαίνουν πόσο απερίσκεπτα θεσπίζουμε έναν νόμο που αντιτίθεται σ’ εμάς τους ίδιους·
Οράτιος, Saturae, I, 3, 67

Την ίδια τακτική χρησιμοποιούμε, όταν το κοινό, αλλά όχι ο αντίπαλός μας, ανήκουν στο ίδιο δόγμα, στην ίδια συντεχνία, στην ίδια επαγγελματική κατηγορία, στην ίδια λέσχη, κλπ. με μας. 

Ακόμα κι αν οι απόψεις του είναι απολύτως σωστές, μόλις υπαινιχθούμε ότι βλάπτουν τα κοινά συμφέροντα της εν λόγω συντεχνίας, όλοι οι παριστάμενοι θα θεωρήσουν τα επιχειρήματα του αντιπάλου μας, όσο εξαιρετικά κι αν είναι, αδύναμα και ασήμαντα. 

Ενώ αντίθετα θα θεωρήσουν τα δικά μας ορθά και εύστοχα. 

Το ακροατήριο θα επιδοκιμάσει εν χορώ τα δικά μας και ο αντίπαλός μας θα φύγει ταπεινωμένος. 

Οι παριστάμενοι θα πιστεύουν κατά κανόνα ότι συμφώνησαν από καθαρή πεποίθηση. 

Γιατί ό,τι δεν συμβαδίζει με τα συμφέροντά μας μας φαίνεται παράλογο. 

Η νόηση δεν είναι φως που καίει χωρίς λάδι, αλλά τρέφεται από τη βούληση και τα πάθη· 

Μπέικον, Novum Organon, Ι,49 

Το τέχνασμα αυτό θα μπορούσε να αποκληθεί «πιάνω το δέντρο από τη ρίζα του», συνήθως όμως ονομάζεται «ωφελιμιστικό επιχείρημα».



ARTHUR SCHOPENHAUER, Η ΤΕΧΝΗ ΤΟΥ ΝΑ ΕΧΕΙΣ ΠΑΝΤΑ ΔΙΚΙΟ
via


Και η πόλη θα υψώσει μνημεία… για  να τους τιμήσει. Και θα προσφέρονται θυσίες σ’ αυτούς σαν σε ημιθέους,… σαν σε ανθρώπους ευλογημένους από τη θεία χάρη και όμοιους με θεούς… (Πλάτων)
Η αντίθεση ανάμεσα στο πλατωνικό και το σωκρατικό πιστεύω είναι ακόμα μεγαλύτερη απ’ ότι έδειξα ως τώρα. Ο Πλάτων, καθώς είδαμε, ακολούθησε το Σωκράτη στον ορισμό του για το φιλόσοφο. «Ποιούς ονομάζεις αληθινούς φιλοσόφους; — Αυτούς πού αγαπούν την αλήθεια», διαβάζουμε στην Πολιτεία. Αλλά ο ίδιος δεν, είναι αρκετά φιλαλήθης όταν διατυπώνει μια παρόμοια θέση- στην πραγματικότητα δεν την πιστεύει καν, γιατί σε άλλα χωρία διακηρύσσει ωμά ότι ένα από τα βασιλικά προνόμια του ανώτατου άρχοντα είναι να χρησιμοποιεί χωρίς περιορισμούς ψεύδη καί απάτες:
«Αποτελεί ίδιο δικαίωμα των κυβερνητών της πόλης, αν είναι δικαίωμα οποιουδήποτε, να λένε ψέματα, εξαπατώντας τόσο τους εχθρούς της όσο και τους δικούς της πολίτες προς όφελος της πόλης και κανείς άλλος δεν πρέπει να πλησιάσει αυτό το προνόμιο.»
«Προς όφελος της πόλης», λέει ο Πλάτων. Βλέπουμε και πάλι πως η επίκληση της αρχής της συλλογικής ωφέλειας αποτελεί έσχατο ηθικό έρεισμα. Η ολοκληρωτική ηθική έχει καθοριστική ισχύ για τα πάντα, ακόμα και για τον ορισμό, την ιδέα, του φιλοσόφου. Δεν χρειάζεται να αναφερθεί πως, με βάση την ίδια αρχή της πολιτικής σκοπιμότητας, οι κυβερνώμενοι πρέπει να εξαναγκαστούν να λένε την αλήθεια. «Αν ο κυβερνήτης συλλάβει οποιονδήποτε άλλο να λέει ψέματα… θα τον τιμωρήσει γιατί εισάγει μια πρακτική που βλάπτει και θέτει σε κίνδυνο την πόλη…» Μόνο μ’ αυτήν την κάπως απροσδόκητη έννοια είναι οι πλατωνικοί άρχοντες — οι φιλόσοφοι βασιλείς — εραστές της αλήθειας.
Ο Πλάτων εξηγεί αυτή την εφαρμογή της αρχής του για τη συλλογική ωφέλεια στο πρόβλημα της φιλαλήθειας με το παράδειγμα του γιατρού. Το παράδειγμα είναι καλά διαλεγμένο, μια και ο Πλάτων αρέσκεται να συλλαμβάνει την πολιτική του αποστολή ως λειτούργημα του θεραπευτή ή του σωτήρα του άρρωστου σώματος της κοινωνίας.
Εκτός τούτου, ο ρόλος τον όποιο αποδίδει στην ιατρική ρίχνει φως στον ολοκληρωτικό χαρακτήρα της πόλης του, όπου το κρατικό συμφέρον δεσπόζει στη ζωή του πολίτη, από την ένωση των γονέων του ως το θάνατό του. Ο Πλάτων ερμηνεύει την ιατρική ως μια μορφή πολιτικής ή, όπως το θέτει ο ίδιος, «θεωρεί τον Ασκληπιό, το θεό της ιατρικής, έναν πολιτικό». 
Η ιατρική τέχνη, εξηγεί, δεν πρέπει να θεωρεί ως στόχο της την παράταση της ζωής, παρά μόνο το συμφέρον του κράτους.

«Σε όλες τις ευνομούμενες κοινότητες, κάθε άνθρωπος έχει την ιδιαίτερη εργασία του που του έχει οριστεί να κάνει μέσα στην πόλη. Αυτήν και θα πρέπει να εκτελεί και κανείς δεν έχει καιρό να αρρωσταίνει και να θεραπεύεται.»
Κατά συνέπεια, ο γιατρός δεν έχει «κανένα δικαίωμα να νοσηλεύει έναν άνθρωπο που δεν μπορεί να φέρει σε πέρας τα κανονικά του καθήκοντα- γιατί ένας τέτοιος άνθρωπος είναι άχρηστος για τον εαυτό του όσο και για την πόλη». Σ’ αυτό προστίθεται η σκέψη πως ένας τέτοιος άνθρωπος θα μπορούσε να έχει «παιδιά που θα ήταν ενδεχομένως εξίσου άρρωστα» και που θα απέβαιναν επίσης βάρος για το κράτος. (Στην ώριμη ηλικία του, ο Πλάτων αναφέρεται στην ιατρική μ’ ένα πιο προσωπικό πνεύμα, παρά το αυξημένο μίσος του προς τον ατομικισμό. Παραπονιέται για το γιατρό που αντιμετωπίζει ακόμα και τους ελεύθερους πολίτες του σαν να ήταν δούλοι «εκδίδοντας τις εντολές του σαν τύραννος, που η θέλησή του αποτελεί νόμο, και σπεύδοντας αμέσως μετά στον επόμενο δούλο-ασθενή»- και συνηγορεί για περισσότερη ευγένεια και υπομονή στην ιατρική μεταχείριση, τουλάχιστον για όσους δεν είναι δούλοι.)
Σε ότι άφορα τη χρήση των ψευδών και της απάτης, ο Πλάτων υποστηρίζει πως αυτά είναι «χρήσιμα μόνον ως φάρμακα»– αλλά ο κυβερνήτης του κράτους, τονίζει ό Πλάτων, δεν πρέπει να συμπεριφέρεται σαν μερικούς απ’ αυτούς τούς «συνηθισμένους γιατρούς» πού δεν έχουν το θάρρος να χορηγήσουν ισχυρά φάρμακα.
Ο φιλόσοφος βασιλιάς, εραστής της αλήθειας — ως φιλόσοφος — πρέπει να είναι — ως βασιλιάς — «ένας πιο θαρραλέος άνθρωπος», αφού πρέπει να είναι αποφασισμένος «να ανακοινώνει πάρα πολλά ψεύδη και πλάνες» — προς όφελος των κυβερνωμένων, σπεύδει να προσθέσει ο Πλάτων. Αυτό σημαίνει, όπως ήδη γνωρίζουμε και όπως μαθαίνουμε εδώ πάλι από την αναφορά του Πλάτωνα στην ιατρική, «προς όφελος του κράτους». (Μ’ ένα πολύ διαφορετικό πνεύμα, ο Kant παρατήρησε κάποτε ότι η πρόταση. Η φιλαλήθεια είναι η καλύτερη πολιτική» θα μπορούσε στην πραγματικότητα να είναι συζητήσιμη, ενώ η πρόταση «Η φιλαλήθεια είναι καλύτερη από την πολιτική» είναι πέρα από κάθε αμφισβήτηση.)
Τι είδους ψεύδη έχει στο νου του ο Πλάτων όταν παροτρύνει τούς κυβερνήτες του να χρησιμοποιούν ισχυρά φάρμακα; Ο Crossman σωστά τονίζει ότι ο Πλάτων εννοεί «προπαγάνδα, την τεχνική δηλαδή του να ελέγχεται η συμπεριφορά της… μάζας της κυβερνώμενης πλειοψηφίας». Ασφαλώς, ο Πλάτων είχε στο νου του πρώτα-πρώτα αυτά- δεν μπορώ, όμως, να συμφωνήσω με την άποψη του Grossman ότι τα ψεύδη της προπαγάνδας προορίζονταν μόνο για κατανάλωση από τούς κυβερνώμενους, ενώ οι κυβερνώντες θα ’πρεπε να είναι μια πλήρως φωτισμένη ιντελλιγκέντσια.
Θεωρώ, μάλλον, πως η ολοσχερής ρήξη του Πλάτωνα με οτιδήποτε έμοιαζε προς το διανοητισμό του Σωκράτη δεν είναι πουθενά πιο εμφανής όσο στο μέρος εκείνο όπου εκφράζει δύο φορές την ελπίδα του πως ακόμα και οι ίδιοι οι κυβερνήτες, τουλάχιστον μετά από λίγες γενιές, θα ήταν δυνατό να παρακινηθούν να πιστέψουν το πιο μεγάλο προπαγανδιστικό ψέμα του: εννοώ το ρατσισμό του, το Μύθο του για το Αίμα και το Χώμα — το γνωστό ως Μύθο των Μετάλλων στον Άνθρωπο και ως Μύθο των Αυτοχθόνων. Βλέπουμε εδώ ότι οι ωφελιμιστικές και ολοκληρωτικές αρχές του Πλάτωνα υποσκελίζουν τα πάντα, ακόμα και τα προνόμια του κυβερνήτη να γνωρίζει την αλήθεια και να απαιτεί να λέγεται ή αλήθεια.
Κίνητρο της ευχής πού διατυπώνει ό Πλάτων — να πιστεύουν οι ίδιοι οι κυβερνώντες το προπαγανδιστικό ψέμα — είναι η ελπίδα του πως έτσι θα αυξήσει τις συνολικές συνέπειές του, δηλαδή θα ενδυναμώσει την εξουσία της κυρίαρχης ράτσας και, τελικά, θα αναχαιτίσει κάθε πολιτική αλλαγή.

***

Καρλ Πόπερ – Η ανοιχτή κοινωνία και οι εχθροί της


via





Είχαμε την ευλογία να γνωρίσουμε από κοντά, αρκετούς από τους σύγχρονους Αγίους και Γεροντάδες, στην περίοδο που ανιχνεύαμε τον δρόμο για την Πνευματική Ζωή.


Ποιος είναι στην πράξη, ο δρόμος της Θεραπείας από τις αμαρτίες και τα πάθη μας, ώστε να ζητούμε την Αγάπη προς τον Θεό και τον πλησίον μας;


Ακούσαμε και διαβάσαμε, ότι για να Αγαπήσουμε τον Θεό εξ όλης της καρδίας θα πρέπει να περάσουμε από την Κάθαρση, στο Φωτισμό και τη Θέωση, όπως διδάσκει το Ευαγγέλιο, οι Άγιοι Πατέρες και η Ιερά Παράδοση της Ορθόδοξης Εκκλησίας μας.


Διαβάσαμε πολλούς βίους Αγίων, αλλά είχαμε ανάγκη, να διδαχτούμε και από τους Σύγχρονους Αγίους Πατέρες που τότε ήταν ακουστοί:


ο Άγιος Πορφύριος, ο Άγιος Παΐσιος, ο Άγιος Γέροντας Ιάκωβος Τσαλίκης, ο Γέρων Αμβρόσιος της Μονής Δαδίου στην Αμφίκλεια, ο Γέροντας Ιωσήφ Βατοπαιδίνος, ο Παπά Μάρκος Μανώλης, ο άγιος Γέρων Αντώνιος Γκίζας και τόσοι άλλοι.


Θα μιλήσω με τη σειρά, για τις συνομιλίες που είχα με τους Άγιους αυτούς Πατέρες και τα όσα μου είπαν απλά και πρακτικά για το Μυστήριο της Μετανοίας.


Η ανάγκη φάνηκε από συγκεκριμένα προβλήματα που με οδήγησαν με την ευχή του Πνευματικού στον Άγιο Πορφύριο, το 1982, στο Μήλεσι πριν ακόμα κτιστούν τα κτίρια, όπως φαίνονται σήμερα σε μια παράγκα, όπου ο Άγιος έμενε και εξομολογούσε τον κόσμο.


Μόλις τον αντίκρυσα ένοιωσα ότι ήμουν μπροστά στον Θεό, ένοιωσα ότι τον έβλεπα μετά φόβο Θεού πίστεως και αγάπης.


-«Γέροντα, έχω ένα πρόβλημα», του είπα.


-«Το ξέρω», μου είπε και μου απεκάλυψε το πρόβλημά μου, που είχε σχέση με την βρεφική μου ηλικία και την οικογένειά μου.


Είχα νυμφευτεί και είχα μόλις ένα παιδάκι. Μέσα από τις σχέσεις στο σπίτι, αντιλήφθηκα ότι έπρεπε να διορθώσω στον εαυτό μου ένα πολύ σοβαρό πρόβλημα που καταλάβαινε ότι μου ήταν εντελώς αδύνατο με τις δικές μου δυνάμεις να το λύσω, γιατί ξεκινούσε από την δική μου βρεφική ηλικία.


Ο Άγιος μου είπε ακριβώς και το πρόβλημα, το χρόνο και την ηλικία που το έπαθα.


Η αίσθηση της αδυναμίας μου μετά την αποκάλυψή του μεγάλωσε και ρώτησα:


-«Τί πρέπει να κάνω για να θεραπευτώ;»


-«Να εξομολογείσαι», μου είπε.


-«Μα εξομολογούμαι στον Πνευματικό μου», απάντησα και πολύ συχνά.


-«Δε φτάνει αυτό που κάνεις», μου είπε. «Εξομολόγηση, δεν είναι μόνο να πηγαίνεις στον Πνευματικό και να του λες τις αμαρτίες σου. Εξομολόγηση είναι να Μετανοείς καλά πρώτα, πριν πας. 


Δεν είδες τον άσωτο; Πρώτα ήλθε εις εαυτόν, συνειδητοποίησε την πείνα και την φτώχεια του, ένοιωσε ότι έχασε την Αγάπη του Πατέρα του, επιθύμησε να επιστρέψει στο σπίτι του με απόφαση να ζει όπως οι δούλοι του Πατέρα του και αναστάς, δηλαδή με πολλή προθυμία και ταπείνωση γύρισε, σίγουρος ότι ο Πατέρας του τον περίμενε με Αγάπη.


Τότε ο Πατέρας τον συγχώρησε και τον έντυσε με την στολή την πρώτη, του έδωσε το δαχτυλίδι του και τον Μόσχο τον σιτευτό, δηλαδή τον θεράπευσε. Τον συγχώρησε και τον θεράπευσε.


Αυτό να κάνεις, να σηκώνεσαι κάθε πρωί και αφού κάνεις την προσευχή που κάνεις, τον κανόνα σου, είτε διαβάζοντας όρθρο, είτε με κομποσκοίνι να λες μετά στον Χριστό τις αμαρτίες σου απέναντι στον Θεό και τους ανθρώπους που έβλαψες και να ζητάς συγχώρεση.


-«Πώς θα καταλάβω ότι συγχωρέθηκα», ρώτησα.


-«Δε λέει ο Απόστολος Παύλος, ότι καρπός του Πνεύματος είναι η Αγάπη, η Χαρά, η Ειρήνη, η Πίστις; Αυτά αν νοιώθεις όταν Μετανοείς, πήρες σε πρώτη δόση την άφεση των Αμαρτιών και την Αιώνιο Ζωή. Δηλαδή, θα συγχωρείσαι και θα αισθάνεσαι την Παρουσία του Θεού μέσα σου!


Δεν σταματάμε όμως εδώ. Έως εδώ, είπαμε Άφες ημίν τα οφειλήματα ημών.


Ο Χριστός όμως ζητά να λέμε και: Ως και ημείς αφίεμεν τοις οφειλέταις ημών, έτσι δεν είναι;»


-«Έτσι είναι», απάντησα.


-«Μάλιστα λέει, αν δεν συγχωρέσουμε από καρδίας αυτούς που μας έβλαψαν, ούτε ο Χριστός θα μας συγχωρέσει. Πρώτα λοιπόν θα μετανοείς για τις αμαρτίες σου και μόλις λαμβάνεις την Άφεση, νοιώθοντας την Ειρήνη του Αγίου Πνεύματος, τότε θα συγχωρείς και εσύ τους άλλους.


Αυτός είναι ο Μόσχος ο Σιτευτός , η Άφεση των Αμαρτιών και η Αιώνιος Ζωή που πήρε πρώτα ο Άσωτος από τον Πατέρα του, αφού μετανόησε και ύστερα την μοιράστηκε με τους φίλους του, δηλαδή με Αγάπη την πρόσφερε σε αυτούς που τον έβλαψαν και τους έκανε στην καρδιά του, από εχθρούς, φίλους του.


Όλα αυτά σύμφωνα με το λόγο του Αγίου Συμεών του Νέου Θεολόγου, για τη Μετάνοια που γράφει:


«Μετά την τετυπωμένη ευχή, γονάτισε και πες τις αμαρτίες σου στο Θεό και αν ο Χριστός δεν σου συγχωρέσει τις Αμαρτίες σου, εγώ να χάσω τη Σωτηρία μου!»


Έτσι λοιπόν θα εξομολογείσαι, Μετανοώντας στην προσευχή σου το πρωί αλλά και όλη μέρα θα είσαι σε εγρήγορση, να βλέπεις τις παραβιάσεις των Εντολών του Χριστού που κάνεις, με την επιθυμία πρώτα, μετά με τον λογισμό και τέλος με τις πράξεις σου. 


Αυτό σημαίνει ο Λόγος του Χριστού, Γρηγορείτε και Προσεύχεσθε.


Μετά θα συγχωρείς τους άλλους, όπως είπαμε πιο πάνω.


Παίρνεις έτσι πρώτα στην προσευχή σου την άφεση Αμαρτιών, που είναι απαραίτητη για να πας μετά στον Πνευματικό να εξομολογηθείς και να την πάρεις από την Εκκλησία.


Μετά θα την πάρεις και από την Θεία Κοινωνία. Έτσι, ολοκληρώνεται η Άφεση των Αμαρτιών, με τη Μετάνοια στην Προσευχή, στην Εξομολόγηση και την Θεία Κοινωνία.


Στην προσευχή την παίρνεις διότι είσαι Βαπτισμένος και μετανοείς, δε λέμε ομολογώ Εν Βάπτισμα εις Άφεσιν αμαρτιών;


Στην εξομολόγηση την παίρνεις από τον Πνευματικό και στην Θεία Κοινωνία από τον Χριστό, που ενώνεται μαζί σου με το Σώμα και το Αίμα Του.


Η Άφεση αμαρτιών δίνεται με Βάπτισμα, την Εξομολόγηση και τη Θεία Κοινωνία αλλά, ενεργοποιείται μόνο με την ευσυνείδητη Μετάνοια. Χωρίς Μετάνοια, δεν ενεργοποιούνται τα Μυστήρια της Εκκλησίας που θεραπεύουν τον άνθρωπο και τον καθαγιάζουν, αφού τον ενώνουν με τον Χριστό.


Με τα Μυστήρια του Βαπτίσματος, της Εξομολόγησης, της Θείας Κοινωνίας προσφέρεται η άφεση δηλαδή, η απελευθέρωση του Ανθρώπου από την δουλεία της Αμαρτίας και η δυνατότητα της Κάθαρσης του Φωτισμού και της Θέωσης. Με τη Μετάνοια στην Προσευχή, που γίνεται επιμελημένα και διαρκώς, αδιάλειπτα, γίνεται η Κάθαρση, ο Φωτισμός και η Θέωση του Ανθρώπου διότι, η Μετάνοια είναι η ενεργοποίηση της Ελευθερίας του Ανθρώπου προς την Αγάπη του Θεού με αποστροφή προς την Αμαρτία.


Η αδιάλειπτη προσευχή Κύριε Ιησού Χριστέ Ελέησον με, σημαίνει αδιάλειπτη μνήμη της Αμαρτίας και αδιάλειπτη ζήτηση Αφέσεως από τον Χριστό.»



Κάποιο Πνευματικό παιδί του Αγίου Γέροντα Αντωνίου Γκίκιζα, Πνευματικού του Αγίου Πορφυρίου, μας διασώζει το επίκεντρο της ζωής του Αγίου Πορφυρίου, που ήταν η Μετάνοια.


-«Ερχόταν εδώ ο Πορφύριος», λέει ο Πατήρ Αντώνιος, «για να τον δω. Ο ένας έβαζε τα χέρια πάνω στον άλλον και εξομολογιόμασταν. Ο Γέροντας Πορφύριος είχε μεγάλη Μετάνοια. Πέθανε εν πλήρη Μετανοία.»


Ο Πνευματικός του Αγίου Πορφυρίου μας αποκαλύπτει την αιτία των Χαρισμάτων του Αγίου Πορφυρίου και όλων των Αγίων, την Μετάνοια.


Αυτή την Αγάπη του Αγίου για την Μετάνοια τη διαβάζουμε στη διαθήκη του προς τα Πνευματικά του παιδιά.


Η επόμενη διήγηση αφορά την επικοινωνία με τον άγιο Γέροντα Ιάκωβο Τσαλίκη.


Κάπου το 1983 βρεθήκαμε στην Ι.Μ. Οσίου Δαυίδ.


Ένοιωσα την ανάγκη να εξομολογηθώ και βρέθηκα μπροστά στον άγιο Γέροντα Ιάκωβο Τσαλίκη.


Αφού μου διάβασε τη συγχωρετική ευχή, από μόνος του, εντελώς απρόσμενα και χωρίς εγώ να ρωτήσω οτιδήποτε μου λέει:


-«Ανδρέα μου, οι πιο πολλοί έρχονται στα Μυστήρια χωρίς Μετάνοια. Στην εξομολόγηση βέβαια ο Πνευματικός έχει αυτό το έργο, να βοηθά τους πιστούς να Μετανοούν πρώτα και μετά να εξομολογούνται και να παίρνουν την συγχωρετική ευχή. Στη Θεία Κοινωνία όμως, είναι μόνοι ενώπιον του Χριστού και πρέπει να προσέρχονται με συντριβή και Μετάνοια για τις αμαρτίες τους. Ο Θεός μου έδωσε το Χάρισμα να βλέπω τους προσερχομένους χωρίς Μετάνοια μαύρους, ενώ τους μετανοούντες, φωτεινούς.


Μια φορά, λοιπόν, βλέπω έναν νεαρό να προσέρχεται στη Θεία Κοινωνία ολόμαυρος. Όταν έφτασε στο Ποτήριον, είπα από μέσα μου: «Ποιος είσαι εσύ Ιάκωβε να τον κρίνεις;»


Έκανα το λάθος και τον Κοινώνησα! Ενώ του έβαζα τη λαβίδα στο στόμα, είδα μια λάμψη να φεύγει από τη λαβίδα και να επιστρέφει στο Ποτήριον.


Έμεινα άναυδος! Δεν κοινώνησε ο Αμετανόητος!


Με δίδαξε ο Θεός ότι, χωρίς Μετάνοια ούτε οι Πιστοί πρέπει να Κοινωνούν, ούτε ο Ιερέας πρέπει να τους Κοινωνεί, εφόσον βέβαια γνωρίζει.


Η πρώτη ευθύνη των Πνευματικών είναι να διδάσκουν την Μετάνοια και να προσφέρουν τα Μυστήρια της Άφεσης των Αμαρτιών και τη Θεία Κοινωνία μόνο στους Μετανοούντες!»


Η Τρίτη διήγηση μου αφορά τον Άγιο Παΐσιο τον Αγιορείτη.


Πολλές φορές τον έχω δει, από το 1979 μέχρι το 1994 που κοιμήθηκε, μα εκτός από μία ερώτηση, που εγώ έκαμα, ουδέποτε τον ερώτησα κάτι, πάντα αυτός μου μίλαγε και με δίδασκε.


Ήταν το 1990, όταν πρωί πρωί φτάσαμε στην Παναγούδα με τον Γιώργο. Μας άνοιξε φιλόξενα και με πήρε αγκαλιά τραβώντας με απαλά κάπου να μείνουμε μόνοι μακρυά από τον φίλο μου.


Με κοιτά στα μάτια και μου λέει:


-«Άκουσε με, Ανδρέα. Πρώτα η σχέση σου με τον Θεό τον οποίο να Αγαπάς με όλη σου την καρδιά που σημαίνει να φυλάσσεις μέσα σου τις Εντολές Του.


Ύστερα, να αγαπάς τη γυναίκα σου, όπως ο Χριστός αγάπησε την Εκκλησία!

Να αγαπάς, σημαίνει να Μετανοείς και να συγχωρείς!

Να έχεις πάντα σαν έγγαμος στο νου τη διδασκαλία του Αποστόλου Παύλου που διαβάζεται στο Μυστήριο του Γάμου: 

Οι άνδρες να θυσιάζεστε για τη γυναίκα σας, όπως ο Χριστός θυσιάστηκε για την Εκκλησία και την παρουσίασε καθαρή ενώπιον του Πατρός.


Θυσία, σημαίνει Μετάνοια! Να αγαπάς να βρίσκεις το σφάλμα σου, το δοκάρι σου, όπως λέει ο Χριστός και μετά θα διαβλέπεις – δηλαδή θα βλέπεις δια του Χριστού – το σφάλμα της γυναίκας σου, με συμπόνια δηλαδή και θα την συγχωράς από καρδίας. Έτσι θα έρχεται από τον Θεό η Αγάπη που περιμένει η γυναίκα σου. Αυτή είναι η Αγάπη που περιμένει η γυναίκα από τον άνδρα, η Αγάπη που δίνει ο Θεός στον άνδρα που μετανοεί. Όταν δεν υπάρχει ευσυνείδητη Μετάνοια, υπάρχει εξουσία άνδρα στη γυναίκα και η γυναίκα αντιδρά.


Όταν υπάρχει Μετάνοια στον άνδρα, η γυναίκα γίνεται αρνάκι και υπακούει σε όλα τον άνδρα, το κατάλαβες; Αυτό εννοεί όταν λέει οι γυναίκες να υποτάσσονται στον άνδρα, στον άνδρα που θυσιάζεται με την Μετάνοια!»


Έμεινα άφωνος. Γιατί και τότε το 1990 και κάθε φορά, όταν βρισκόμουν μπροστά στους Αγίους Γεροντάδες, σώπαινε ο Νους μου και άνοιγε η καρδιά μου και αυτοί έβλεπαν αυτά που ήθελα και είχα ανάγκη να ακούσω, όχι τόσο για να τα πω, όπως κάνω σήμερα αλλά, για να τα εφαρμόσω και βρω την υγεία μου, να θεραπευτώ.


Το 1996, η Πρόνοια του Θεού, έφερε τον Γέροντα Αμβρόσιο Λάζαρη, Πνευματικό της Ιεράς Μονής Οσίου Δαδίου στην Αμφίκλεια, διακόσια μέτρα κοντά στο Γραφείο μου. Έψαχνε για ένα διαμέρισμα ο Γέροντας και όταν με είδε στη Μονή, χωρίς να με ξέρει, μου είπε στο αυτί:


-«Εσύ θα μου βρεις μια μέρα ένα διαμέρισμα κοντά στο γραφείο και το σπίτι σου!»


Τί να πω; Απλά το άκουσα αλλά, αυτό έγινε μετά από κανένα χρόνο, με τρόπο θαυμαστό. Βρήκα με την ευχή του ένα διαμέρισμα στην οδό Ξηρογιάννη στα Ιλίσια Ζωγράφου.


Αυτή η γειτονία μάς συνέδεσε με τον Γέροντα και την καθημερινή ζωή του. Με έπαιρνε κάθε μέρα στο τηλέφωνο, έτρεχα πρώτα στο σπίτι του και μετά πήγαινα στο γραφείο. Πίναμε καφέ, μιλούσαμε Πνευματικά και τον διακονούσα σε διάφορες δουλειές που είχε ανάγκη. Το απόγευμα πηγαίναμε βόλτα, να ξεκουραστεί από τον εγκλεισμό του δωματίου.


Μαζί του οι Άγιες Γερόντισσες Παρθενία, Ηγουμένη και η θαυμαστή Μοναχή Γαλήνη, μετέπειτα Ηγουμένη.


Μου έλεγε ο Αγιασμένος Γέροντας:


-«Αυτό που λείπει είναι η Μετάνοια αλλά, για να υπάρχει Μετάνοια χρειάζεται πρώτα απλότητα και ειλικρίνεια. Αυτά δεν υπάρχουν διότι, μόλις ο άνθρωπος δει λίγο μέσα του, θα δει αμαρτίες, κακία, όπως λέει ο Χριστός. 


Εάν περιφρονήσει αυτή την όραση μη αποδεχόμενος την αμαρτωλότητα θα φτιάξει μέσα του βάση για την υποκρισία. 


Εάν δεν την περιφρονήσει και προσπαθεί να διορθωθεί, μένει στην απλότητα και την ειλικρίνεια. Η απλότητα και η ειλικρίνεια, μια μέρα, ο Θεός θα βοηθήσει να γίνουν Μετάνοια.»



Τι σοφά λόγια! Ο Γέροντας μού αποκάλυπτε τα θεμέλια της Μετάνοιας, την απλότητα και την ειλικρίνεια, που αν λειτουργήσουν με οδηγό τις Εντολές του Χριστού, γίνονται Μετάνοια!


Όταν κάποιος του έλεγε ένα παράπονο από κάποιον άλλο ο Γέροντας πρώτα άκουε και μετά έλεγε:


-«Εντάξει, δέχομαι το παράπονό σου αλλά, το δικό σου φταίξιμο ποιο είναι;»


Αυτή η ποιμαντική, είναι εναρμονισμένη στο Λόγο του Χριστού, πρώτα Μετανοούμε και μετά να συγχωρούμε.


Ο Γέρων Αμβρόσιος Λάζαρης ήταν ο πιο κοντινός γέροντας για δέκα χρόνια από το 1996 μέχρι το 2006 που κοιμήθηκε.


Γνωρίζω, ότι όλο το βράδυ είχε υψωμένα τα χέρια του σε παιδική προσευχή Αφέσεως Αμαρτιών του και Συγχώρεσης των άλλων και όλου του κόσμου, μου το είπε το ίδιος.


Σ’ αυτόν και στις Γερόντισσες Παρθενία και Γαλήνη είδα τον γνήσιο Μοναχισμό, που στηριζόταν στην Ακτημοσύνη, την εκούσια φτώχεια του Χριστού, την αληθινή Μετάνοια και Υπακοή και προς παντός την Αγάπη! 


Πόση Αγάπη μεταξύ των τριών αυτών, πόση Αγάπη, αμοιβαίος σεβασμός και διακονία υπήρχε!


Αυτή η Γερόντισσα Παρθενία ήταν σα μάνα του, γεμάτη Ευσπλαχνία. Μού έδινε χρήματα χωρίς κανένας να το ξέρει και τα έδινα στους φτωχούς!


Κάποια χρονιά, ίσως το 2001, μου ζήτησαν οι Πατέρες της Μονής Βατοπαιδίου να βγάλω ένα εισιτήριο για τον Γέροντα Ιωσήφ Βατοπαιδινό για την Αθήνα.


Βρεθήκαμε στο κονάκι της Μονής, μόνοι μας και με ρώτησε τί κάνω.


-«Βλέπω τις αμαρτίες μου», του είπα.

-«Δηλαδή την πραγματικότητα», μου είπε.

«Άκουσε!», μου είπε, «Η προσευχή σου να είναι εξομολογητική. Να λες τις αμαρτίες σου διαρκώς στο Χριστό και αυτό θα σε κρατά σε ταπείνωση. Με συναίσθηση όμως, όχι εγκεφαλικά όπως κάνουν πολλοί.


Για να πεις την ευχή Κύριε Ιησού Χριστέ Ελέησον με, πρέπει πρώτα να δεις την αμαρτωλότητά σου, διαφορετικά γιατί ζητά έλεος;


Δε λέει στο Ευαγγέλιο, ότι όχι όποιος λέει Κύριε Κύριε, θα μπει στη Βασιλεία των Ουρανών αλλά, αυτός που κάνει το Θέλημα του Πατρός μου; Ποιο είναι το Θέλημα του Πατρός; Να ακούουμε τον Υιό Του, δηλαδή να Μετανοούμε!


Πάνε στο Πνευματικό, χωρίς πόνο χωρίς προεργασία, γράφουν τις αμαρτίες και τις διαβάζουν και νομίζουν ότι εξομολογήθηκαν. Όταν πας στο γιατρό και πονάς στην κοιλιά σου, το γράφεις; Δεν το γράφεις! Λες, γιατρέ πονώ στην κοιλιά μου, δεν το γράφεις! Πονάς και εξομολογείσαι, έτσι συγχωρείσαι!


Πόσες φορές δεν ήμουν κοντά του πριν την Θεία Κοινωνία; Πάντα, ειδικά στον καθαγιασμό των Τιμίων Δώρων, κλάμα, πολύ κλάμα, κλάμα Μετανοίας και Αγάπης προς τον Θεό, που αν δεν ήταν άλλοι μπροστά, μου φαίνεται θα έπεφτε κάτω.


Τον παπά Μάρκο Μανώλη, τον γνώρισα στις εκδρομές στα Ιεροσόλυμα. Ακάματος εργάτης της Προσευχής, της διακονίας, της Ελεημοσύνης! Απ’ όλα τα χαρίσματα αυτού του Αγιασμένου Ιερέα, θα σταθώ στη Μετάνοια, που ήταν η μυστική εργασία του.


Μια μέρα έφτασα στον Ι.Ν. Αγίου Γεωργίου όπου υπηρετούσε για να μιλήσουμε για την επικείμενη εκδρομή στα Ιεροσόλυμα. Ήταν στο εξομολογητήριο και μόλις μπήκα , μου λέει:


-«Κύριε Ανδρέα, ο Γέρων Φιλόθεος Ζερβάκος μας έλεγε: «Εγήρασα και αρχή Μετανοίας δεν έβαλα!»


Έμεινα άφωνος, γιατί ποτέ δεν τον ρώτησα και κυρίως γι’ αυτό το θέμα, που πάντα μου άρεσε και συνέχισε:


-«Η Μετάνοια γεννιέται από την Αγάπη και την τήρηση των Εντολών και δεν σταματάει ποτέ, μόνο με τον θάνατο, κύριε Ανδρέα», είπε και άφησε το γνωστό μειδίαμα που ζωγράφιζε πάντα η ταπείνωση στο πρόσωπό του.


Αυτά τα λόγια, μου έφερναν μπροστά έναν ασκητή της Μετανοίας, που σάρκωνε με τη ζωή του το λόγο του Αγίου Ιωάννη της Κλίμακας:


-«Καν πάσαν την Κλίμακαν αναβέβηκας, υπέρ αφέσεως αμαρτιών προσεύχου!»


Θα μιλήσω τώρα, για έναν αφανή μεγάλο Άγιο, που αγίαζε σε ένα υπόγειο της Λεωφόρου Αλεξάνδρας: τον άγιο Γέροντα Αντώνιο Γκίκιζα, πνευματικό του Αγίου Πορφυρίου.


Ήταν, θυμάμαι, Παρασκευή 3 Απριλίου του 1996, ώρα εννιά το βράδυ.


Ήταν ξαπλωμένος με κλειστά μάτια όταν μπήκαμε με τον Γιάννη στο χωλ, όπου έμενε. Το κεφάλι του ακουμπούσε στην εξώπορτα.


Ο Γιάννης του είπε: «Γέροντα, έφερα μαζί μου τον Ανδρέα.

Μόλις είπε το όνομά μου, άνοιξε τα μάτια και με κοίταξε.

Μου αποκάλυψε πρώτα κάποια πράγματα προσωπικά που δεν μπορώ να πω αλλά, επαληθεύτηκαν μετά από χρόνια και ύστερα συμπλήρωσε:


-«Ο Γάμος, δεν εμποδίζει τον Αγιασμό και η εργασία που κάνετε, μπορεί να είναι αιτία αγιασμού των άλλων.

Η έκπληξή μου, από τις αποκαλύψεις, μετατράπηκε από την Αγάπη του, σε οικειότητα και τον ρώτησα:

-«Πώς θα γίνουν αυτά, Γέροντα;»

-«Με την καθημερινή και επιμελημένη Μετάνοιά σας», μου απάντησε.


Στον Γάμο, η Μετάνοια φέρνει την Άφεση των Αμαρτιών και το Άγιο Πνεύμα ενώνει τους συζύγους πρώτα με τον Χριστό και ύστερα μεταξύ τους εις Σάρκα Μία, μία Ζωή!


Το ίδιο και στην Εργασία, ο Μετανοών προσφέρεται με διάθεση ταπεινής διακονίας και ως φορέας του Αγίου Πνεύματος, καθαγιάζει και τους άλλους που είναι μαζί του.


Αναφέρομαι τώρα, σε έναν ακόμα πιο άγνωστο Γέροντα Κύπριο Μοναχό της Ι.Μ. Σταυροβουνίου Κύπρου, τον Γρηγόριο Μοναχό.


Ήταν μετά το 1980, δεν θυμάμαι ακριβώς χρονολογία, πάντως βρέθηκα στην μικρή ασκητική αυλή της Μονής και ήταν εκεί ένα Γεροντάκι Μοναχός που μόλις με είδε μου είπε:


-«Έλα γιε μου στο κελί μου να σε κεράσω μια ζιβανία, το κυπριακό τσίπουρο.»

Ήπιαμε τη ζιβανία και μετά κάτσαμε στην αυλή.

-«Ποιος είσαι Γέροντα», λέω.

-«Με λέγαν Γιώργο γιε μου, μα τώρα είμαι ο Γρηγόριος Μοναχός, είμαι ο Πατέρας του Ηγουμένου.»

-«Πολύ χαίρομαι Γέροντα», του λέω, «που έχεις τέτοιο γιο, έχεις και άλλα παιδιά;»

-«Έχω γιε μου», απαντά ο Γρηγόριος Μοναχός, «μα έχω και έναν γιο Αγνοούμενο.» Και βάζει τα κλάματα.


Βρέθηκα σε αμηχανία, πώς να παρηγορήσω εγώ το Άγιο Γεροντάκι που μετά την εισβολή αφού οι Τούρκοι πήραν το χωριό του, κατέληξε στη Μονή Σταυροβουνίου και εκάρη στα γεράματα Μοναχός μαζί και η γυναίκα του, από τον γιο τους τον Ηγούμενο.


Τον αγκάλιασα απαλά στην πλάτη και του είπα αμήχανα:

-«Έχει ο Θεός, Γέροντα!

-«Έχει ο Θεός, γιε μου αλλά, δεν κλαίω τόσο που έχασα τον γιο μου αλλά, διότι φταίξαμε στον Θεό και τα πάθαμε!


Έμεινα άφωνος, συγκλονίστηκα, λαμβάνοντας από τον Παππού εγώ ένας νέος την πιο βαριά παρακαταθήκη:

-«Να βλέπω τη συμφορά την Εθνική στην Κύπρο μας ως πατριωτικό γεγονός αλλά και, τη μεγάλη προσωπική του απώλεια, του ίδιου του παιδιού, να γίνονται αφορμή Μετάνοιας αντί αφορμή παραπόνου, οργής και αγανάκτησης.»

Δεν κατηγόρησε κανένα, ούτε πολιτικό, ούτε Τούρκο, Αμερικάνο, Κύπριο ή Ελλαδίτη!

Ο Γέρων Γρηγόριος με δίδαξε, όχι αφηρημένα και από απόσταση αλλά, μέσα από τον πόνο της απώλειας του γιου του, τα λόγια του Αγίου Αντωνίου του Μεγάλου, όταν τον ερώτησαν, τί κατάλαβε ως πολυτιμότερο από την πνευματική Ζωή, με τόσα χρόνια άσκησης και είπε:

-«Το σημαντικότερο είναι να παίρνεις πάνω σου το σφάλμα!



Ποιος άραγε στην Κύπρο δεν γνώριζε τον Γέροντα Παναή από τη Λυσή, τον άγαμο λαϊκό που αγίασε μέσα στον κόσμο, στο σπίτι, στο χωριό του;


Ήταν εχούμενος, είχε χωράφια και αγαθά αλλά, τα μοίραζε τα βράδια κρυφά στους φτωχούς και ζούσε ηθελημένα σαν ο καντηλανάφτης του χωριού, με λιτότητα και άσκηση, μα προπαντός Μετάνοια.


Ήταν φιλακόλουθος πρωί μέχρι βράδυ στην Εκκλησία της Παναγίας της Λύσης. Έμεινε άγαμος στον κόσμο μαζί με τον αδελφό του Βασίλη και την αδελφή του Τρυφωνία.


Φορούσαν τις παραδοσιακές ενδυμασίες και οι τρεις και διακονούσαν στην Εκκλησία αλλά και, στο σπίτι, τον φτωχό λαό.


Τα βράδια, μυστική ελεημοσύνη: μοίραζαν σακούλες με τρόφιμα. Αφήνοντας τα στην πόρτα των φτωχών.


Μετά την Τουρκική Εισβολή έγινε Πρόσφυγας στη Λάρνακα.

Ποιος Επίσκοπος ή Ιερέας ή λαϊκός δεν ωφελήθηκε από τον Θεόπνευστο Λόγο Του και την Σπλαχνική καρδιά του;

Ήταν διορατικός αλλά και, Θεολόγους για Μοναχούς και Έγγαμους. 


Στους έγγαμους έλεγε:

-«Να λες στη γυναίκα σου: «Τα πάθη σου είναι πάθη μου και οι αρετές σου αρετές μου! Μαζί θα παλέψουμε για να σωθούμε, γιατί είμαστε ένα σώμα!»

Όταν μετά τον θάνατό του βρέθηκα στην Ι.Μ. Σταυροβουνίου, ο Πνευματικός της Μονής που είναι και φίλος μου χρόνια, αφού εξομολογήθηκα, μιλώντας μου λίγο για την Μετάνοια, μου είπε σαν παράδειγμα τον Γέρο Παναή:


-«Επειδή τώρα κοιμήθηκε, μπορώ να σου πω Ανδρέα τι έζησα με αυτόν τον Άγιο άνθρωπο:

Ήλθε στο Σταυροβούνι για να κάνει την τελευταία εξομολόγησή του.»

Γονάτισε με συντριβή και μου είπε:

-«Γέροντα, μετά από χρόνια προσευχής στην Παναγία, που την παρακαλούσα να μου πει γιατί άφησε οι Τούρκοι το 1974 στο χωριό μας την Λύση, τώρα κατάλαβα γιατί και ήλθα να εξομολογηθώ:


Εγώ φταίω Γέροντα μου, εγώ φταίω!!! Αν ήμουν πιο ταπεινός δε θα άφηνε η Παναγία τους Τούρκους να μπουν στο χωριό μας!»


Ο Γερό Παναής ο άγιος, ο φίλος της Παναγίας που την υπηρετούσε μέρα νύχτα, αυτός που μια μέρα στα χωράφια ενώ μιλούσε με τον Βασίλη για τον Χριστό, εμφανίστηκε ανάμεσά τους ο ίδιος ο Χριστός όπως τότε στον Λουκά και στον Κλέοπα, είχε την ταπεινή Μετάνοια, να πάρει πάνω του το σφάλμα ενώπιον της Παναγίας και να κατηγορήσει με ειλικρίνεια τον εαυτό του, για την αρπαγή του χωριού του από τους Τούρκους!


Υπάρχει άραγε μεγαλύτερη Αγάπη, υπάρχει άραγε μεγαλύτερη θυσία, από όλα τα σφάλματα και λάθη που πρέπει να συγχωρεθούν και να θεραπευτούν, να επιλέγει ο καθένας το δικό του;


Ο Άγιος Πορφύριος και Παΐσιος άφησαν επιστολή ως Διαθήκη αλλά και υποθήκη σε μας τα παιδιά τους, όπου μας ζητούν οι Άγιοι, να τους συγχωρέσουμε.


Ο Αγιασμένος Γέρων Ιάκωβος που όλοι αναμένουμε την αγιοκατάταξή του ενώ ζούσε, μετά από κάθε φράση του, όντας μέσα στο ως της διαρκούς Μετανοίας έλεγε σε όλους:


-«Με συγχωρείτε», έχοντας διαρκή συναίσθηση αμαρτωλότητας!



Άφησα τελευταία, μια γυναίκα, μια χήρα, μια μητέρα που κοιμήθηκε τελευταία και άφησε ζωντανή σε όσους την γνώρισαν, την αίσθηση της Ζωής της Μετανοίας: την Κυρία Μηλιά, μητέρα του Κυπρίου Μητροπολίτη Νεόφυτου, με την άδεια του οποίου διηγούμαι:


Ο γιος της, με τρόπο θαυμαστό βρέθηκε υπάλληλος στο Γραφείο μου, μέσα στο 1985.

Άνθρωπος με δυνατό και πλούσιο σε χαρίσματα χαρακτήρα, ήταν θυμώδης πολλές φορές και με μάλωνε, ενώ δουλεύαμε.


Εγώ δεν έλεγα τίποτε αλλά, αυτός ερχόταν μετά συνεσταλμένος, με ακουμπούσε:


-«Συγνώμη αφεντικό, παραφέρθηκα, συγχώρα με που θύμωσα.»


Ήταν τόσο ειλικρινής η Μετάνοιά του, που με νικούσε, ήταν αδύνατο να τον μαλώσω εγώ. Τον ερώτησα:


-«Βρε, δεν με πειράζει που με μάλωσες αλλά, εντυπωσιάζομαι με τον τρόπο που Μετανοείς και ζητάς συγχώρεση. Ποιος σε έμαθε να Μετανοείς με ειλικρίνεια;»


-«Η μάνα μας», μου είπε, «η κυρία Μηλιά.»

Από τότε η άγνωστη κυρία Μηλιά, έγινε μητέρα και για μένα! Την έχω δει δύο φορές όλες κι όλες. Η τελευταία ήταν λίγο πριν πεθάνει.


Η γυναίκα αυτή, μια χήρα μητέρα, έμαθα ότι και αυτή έμαθε την Μετάνοια από την Μάνα της, την αγιασμένη γιαγιά Μυροφόρα και την παρέδωσε εμπλουτισμένη με τον δικό της πόνο και αγώνα στα παιδιά της: λαϊκή ευσέβεια, παράδοση της Ζωής της Μετανοίας από γενιά σε γενιά, ιδού ένα παράδειγμα: η κυρία Μηλιά!


Η παρακαταθήκη των Αγίων μας είτε Πατέρων είτε Μητέρων, σύγχρονων ή παλαιών, είναι η Φύλαξη, η τήρηση των Εντολών του Χριστού και η Μετάνοια, μέσα στην Εκκλησία.


Τελειώνοντας επιγραμματικά τονίζω ότι τα όσα διηγήθηκα από τους Άγιους Γέροντες της εποχής μας φανερώνουν ότι η Μετάνοια είναι το θεμέλιο:


-Στην Προσωπική σχέση μας με τον Θεό και τον πλησίον, Μοναχών, έγγαμων ή άγαμων.


-Στην Έγγαμε ζωή και τη βίωση της Αγάπης μέσα στον Γάμο, αφού η Αγάπη που ενώνει τους Συζύγους εις Σάρκα μία, δίνεται από τον Θεό με τη Μετάνοια.


-Στην ανατροφή των παιδιών, αφού είναι η Αιώνιος Ζωή σαν αποτέλεσμα του ξεχειλίσματος της Μετανοίας των Γονέων, διαποτίζει την καρδία των παιδιών.


-Στο επάγγελμα ή διακόνημά μας, αφού η Μετάνοια φέρνει το Άγιο Πνεύμα και αυτό Προνοεί και διαχειρίζεται μέσω του Μετανοούντος τις ανθρώπινες σχέσεις και την απόλαυση των αναγκαίων αγαθών.
-Στη σχέση μας με την Πατρίδα μας, αφού μας βοηθά να συνειδητοποιούμε την αμαρτία μας σαν αιτία των δεινών της Πατρίδας μας.



Η Μετάνοια για την παράβαση των Εντολών του Χριστού και των Πατέρων της Εκκλησίας μας, φέρνει μέσα μας και γύρω μας τη Ζωή του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος, που είναι η Ζωή


Εισήγησις του κ. Ανδρέα Χριστοφόρου

Η ΜΕΤΑΝΟΙΑ ΚΑΙ Η ΑΙΩΝΙΟΣ ΖΩΗ ΟΠΩΣ ΤΗΝ ΕΜΑΘΑ
ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΣΥΓΧΡΟΝΟΥΣ ΑΓΙΟΥΣ ΚΑΙ ΓΕΡΟΝΤΑΔΕΣ

 Ομιλία στην Ημερίδα «Το Μεγαλείο της Μετάνοιας στη ζωή του Ανθρώπου» 
που πραγματοποιήθηκε στον Ι.Ν. Αγίου Δημητρίου Πολιούχου Θεσσαλονίκης
 στις 13 Μαρτίου 2017